Famintinana
I Joseph Bates dia kapitenin-tsambo avy any New England, mpisava lalana tamin'ny fampitsaharana ny fisotroan-toaka, ary mpanala-bela izay nandao ny ranomasina ka nifantoka tamin'ny fitoriana teny, nino ny hafatra Millerita momba ny fahatongavan'ny Tompo tany am-piandohan'ireo taona 1840, ary—taorian'ny Fahadisoam-panantenana Lehibe—dia lasa ilay olona nampiditra ny Sabata andro fahafito tao anatin'ny Adventisma tamin'ny alalan'ny asa nataony. Nolany ny hareny hanaparitahana ny fanantenana amin'ny fahatongavan'i Kristy, nandray ny ainy an-tànana tamin'ny fitoriana teny manohitra ny fanandevozana tany amin'ny morontsiraka atsinanan'i Maryland tany am-piandohan'ny taona 1844, ary niaina nahita ilay vondrona kely mpiandry Sabata tamin'ny 1846 nitombo ho Fiangonana Adventista Faha-fito Andro voarindra. Nihaona taminy voalohany i Ellen White tany New Bedford tamin'ny 1846 ary niantso azy hoe "gentleman kristianina marina, feno fahalalam-pomba sy hatsaram-panahy" (Testimonies for the Church, vol. 1, p. 79, par. 2).
Fiainana tany am-boalohany sy ny fandehanana an-dranomasina (1792–1807)
Nanoratra i Bates tao amin'ny autobiografiany hoe: "Rehefa nifarana ny ady, nanambady ny raiko ary nipetraka tany Rochester, tanàna mifanila aminy ao amin'ny kaontin'i Plymouth, izay nahaterahako tamin'ny 8 Jolay 1792. Tany am-piandohan'ny taona 1793 izahay nifindra tany New Bedford, izay manodidina ny fito maily ny elanelany, ka tany no niditra tamin'ny raharaham-barotra ny raiko" (The Autobiography of Elder Joseph Bates, p. 18, par. 1). Ny tranon'ny fianakaviana dia teo amin'izay antsoina ankehitriny hoe ilany atsinanan'ny renirano (Fairhaven): "Nandritra ny ady tamin'i Angletera, tamin'ny 1812, dia nizarazara ny tanànan'i New Bedford, ary ny faritra atsinanana no nantsoina hoe Fairhaven. Io foana no fonenako hatrizay, mandra-pifindranay tany Michigan niaraka tamin'ny fianakaviako, tamin'ny Mey 1858" (The Autobiography of Elder Joseph Bates, p. 18, par. 2).
Notantarain'i Dick fa ny Zoky Bates dia "kapiteny nandritra ny Adin'ny Fahaleovantena, nanompo nandritra ny fito taona feno tamin'izany tolona lava feno fahoriana izany" (Founders of the Message, p. 105, par. 1). Mikasika ny fahazazany, nanoratra i Joseph Bates hoe, "Fony mbola zazalahy mpianatra aho, ny faniriana mafy indrindra tao amiko dia ny ho tonga tantsambo" (The Autobiography of Elder Joseph Bates, p. 18, par. 3). Tamin'ny Jona 1807, teo amin'ny faha-14 taonany, dia nandeha an-tsambo avy any New Bedford izy, niasa ho mpanampy tamin'ny efitranon'ny mpanamory tao amin'ny sambo Fanny, izay nankany Londres nitondra entana varimbazaha (The Autobiography of Elder Joseph Bates, pp. 18–19; refcodes AJB 18.4–AJB 19.3).
Fanambadiana, Fampijaliana, ary Fiovam-pinoana (1812–1828)
Tao an-dranomasina i Bates rehefa nanomboka ny Adin'ny taona 1812. Nosakanan'ny sambo roa mpanao ady an-dranomasina Danoà ny sambony teny an-dalana nody: "Hita fa sambo roa mpanao ady an-dranomasina Danoà izy ireo, izay nisambotra anay ka nentiny tany Copenhague, ka tao no nanambarana fa tsy azo ekena intsony ny sambo sy ny entana, araka ny didin'i Bonaparte, noho ny fifandraisanay tamin'ny Anglisy" (The Autobiography of Elder Joseph Bates, p. 33, par. 1). Taty aoriana dia voafonja tao amin'ny "Crown Princen, sambo mpiady Danemarka taloha nisy basy 74, kilaometatra vitsivitsy ambanin'ny toeram-panamboaran-tsambo Chatham, ary enimpolo kilaometatra miala an'i Londres" (The Autobiography of Elder Joseph Bates, p. 56, par. 2) ary notazonina hatramin'ny nifaranan'ny ady.
Niverina tany Fairhaven izy ary, tamin'ny 15 Febroary 1818, dia nanambady an'i Prudence Nye, "vady tena manam-paharetana sy mahatoky, ary olo-masina nanan-kery tamin'ny fianakaviany" (Lest We Forget, toko 14, p. 32, ¶ 2). Enina herinandro taty aoriana dia efa niverina tany an-dranomasina indray izy.
Ny fiovan-kevitra lehibe teo amin'ny fiainam-panahin'i Bates dia nitranga tamin'ny dia an-dranomasina tamin'ny taona 1824, rehefa tsy nahalala izy, nametraka Testamenta Kely anaty paosy teo ambonin'ny vata feno tantara foronina sy tantaram-pitiavana i Prudy. Rehefa nitady zavatra hovakiana izy dia nanokatra ilay Testamenta, ary nahita tononkalo teo amin'ny pejy voalohany "izay nahasarika ny sainy, ka nijanona nanomboka tamin'io ora io ny famakiany tantara foronina sy tantara romantika" (Lest We Forget, toko faha-14, pejy 32, andininy faha-2). Rehefa nody izy, dia nanoratra momba ny fiangonana Kristiana tany Fairhaven, "izay nidirako ho mpikambana" (The Autobiography of Elder Joseph Bates, p. 233, par. 1).
Efa nilaza tamin'i Prudy i Bates tamin'ny fotoana nifamofoan'izy ireo fa hiala amin'ny asa an-dranomasina izy raha vao mahazo "fivelomana sahaza"—ary rehefa nanontany azy ny vola tiany holazaina izy, dia namaly hoe, "Dola alin-teny folo" (The Autobiography of Elder Joseph Bates, p. 231, par. 1). Tamin'ny fotoana nisotroany ronono dia efa nihoatra izany izy: nanoratra i Spalding fa i Bates dia "nahazo ny harenany kely, roa alin'ny dolara, ary nisotro ronono" (Footprints of the Pioneers, p. 42, par. 2). Ny dia an-dranomasina tamin'ny 1828 no farany: "Tamin'ny 1828 no nialan'i Joseph Bates tamin'ny ranomasina, rehefa avy nody avy nanao dia tany Amerika Atsimo, ka efa feno roapolo sy iray taona izany nanomboka tamin'ny nandehanany voalohany tamin'ny sambo tamin'ny maha-mpanampy mpanamory sambo azy" (Footprints of the Pioneers, p. 42, par. 3).
Mpanavao ara-tsosialy: Fifehezan-tena sy Fanafoanana ny Fanandevozana (1827–1839)
Tamin'io andro nanaovana batisa an'i Bates tamin'ny 1827 io ihany, dia nangataka tamin'ilay mpitandrina nanao batisa azy izy mba hanampy azy hanangana fikambanana mpanao fahitsiana. Rehefa tsy nahomby taminy izany, dia nitodika tamin'ny pasitera Kongregasionalista sy ireo "lehilahy manan-danja teo an-toerana" izy—ary tamin'io andro io, dia "naorina ny "Fikambanana Mpanao Fahitsiana ao Fairhaven"" (The Autobiography of Elder Joseph Bates, p. 205, par. 2). Notanisain'i Dick fa io no "fikambanana voalohany tamin'ny karazany maneran-tany, araka ny fahalalany" (Founders of the Message, p. 121, par. 1).
Tamin'ny fomba miadana kokoa no nahatongavan'ny resaka fanandevozana tamin'i Bates. "Vaovao tamiko ilay lohahevitra, satria kely dia kely ny fahalalako momba azy fony aho mbola nanao sambo" (The Autobiography of Elder Joseph Bates, p. 232, par. 4). Tonga ny fanapahan-keviny taorian'ny taona maromaro nijerijerena: "Tamin'izay aho no nanomboka nahatsapa ny maha-zava-dehibe ny fandraisana toerana hentitra eo anilan'ny mpampahory" (The Autobiography of Elder Joseph Bates, p. 236, par. 1). Rehefa efa nahavery namana maro azy ny asany momba ny fifehezan-tena, dia noheveriny fa tsy afaka ho Kristiana mahatoky amin'ny lafin'ny mpampahory izy, ka nanapa-kevitra hoe: "Noho izany, ny hany safidy sisa navelaka ho ahy dia ny hiaro ny andevo, ka dia nanapa-kevitra toy izany aho" (The Autobiography of Elder Joseph Bates, p. 236, par. 1). Olom-pirenena efa ho efapolo tao Fairhaven no nihaona ary "nanangana ny Fikambanana Mpanohitra ny Fanandevozana tao Fairhaven. Izany dia niteraka fahatezerana ho an'ny sokajin'olona sasany tamin'ireo mpifanolo-bodirindrina tamintsika, izay nanangana fivoriana fanoherana ihany koa, ka nandany fanapahan-kevitra nanameloka anay tamin'ny teny henjana dia henjana" (The Autobiography of Elder Joseph Bates, p. 236, par. 2). Nanampy i Bates hoe, "Matetika no nisy fandrahonana fa hovakivakina ny fivorianay , sns., saingy soa ihany fa navela hanohy ny làlana izahay" (The Autobiography of Elder Joseph Bates, p. 236, par. 2).
Nanohana an'i William Lloyd Garrison i Bates na dia saika nohodidian'ny vahoaka tany Boston aza izy tamin'ny 1835. Nanoratra izy fa i Garrison dia "talen'ny gazety manohitra ny fanandevozana, antsoina hoe 'The Liberator,' navoaka tany Boston, Mass.," ary fa "nambara tamim-boninahitra tamin'ny gazetiboky maro tamin'izany fotoana izany (1835), ho mpanongoa fanandevozana malaza ratsy indrindra" (The Autobiography of Elder Joseph Bates, p. 237, par. 2). Rehefa nosamborin'ny andian-jiolahy tao Boston i Garrison dia "nanenjika azy hatrany amin'ny atrik'asa an'ny mpanao hazo izy ireo, izay nandosirany, ary nitondra azy nivoaka teo anatrehan'ny vahoaka nivory teny an-dalambe, ary namatotra tady tamin'ny vozony, mba hamonoana azy" (The Autobiography of Elder Joseph Bates, p. 237, par. 2).
Ny Hetsika Millerita (1839–1844)
Voalohany i Bates no nandre an'i William Miller tamin'ny Martsa 1841, rehefa nanomboka andian-dahatsoratra tao amin'ny trano fivoriana Washington Street tao Fairhaven i Miller. Tsaroan'i Bates hoe: "Tamin'ny Martsa 1841, nanomboka andiana lahateny tao amin'ny trano fivoriana Washington-street, tany Fairhaven, Mass., ny Rahalahy Miller. Nihevitra aho fa raha azo atao ny hanasa azy hanome lahateny momba ny fahatongavan'i Kristy indray ho an'ireo namako sy ny mpiara-monina amiko, dia vonona aho hanome ny toerako ao amin'ny trano fivoriana ho an'ny hafa, raha toa ka feno hipoka ilay trano" (The Autobiography of Elder Joseph Bates, p. 253, par. 2). Nisy lahateny iray nanova ny heviny: "Fa rehefa avy nihaino ny lahateny voalohany nataony aho, dia tsapako fa tsy ho afaka ny handà ny hahazo ny tombontsoa hihaino ny andiany manontolo aho, satria tena nahaliana lalina ny toriteniny, ary lavitra be noho ny lahateny nosoratany" (The Autobiography of Elder Joseph Bates, p. 254, par. 1).
Nangina sy nifantoka tanteraka ny vahoaka: "Feno hipoka ny trano ka maro no tsy nahazo nipetraka, nefa nangina sy nilamina toy ny amin'ny alina ny zava-drehetra" (The Autobiography of Elder Joseph Bates, p. 254, par. 2). Nanomboka teo dia lasa mpitoriteny Millerita navitrika i Bates: "I Bates, kapitenin-tsambo niova finoana, dia nandany ny hareny tamin'ny fampielezana ny hafatra Millerita" (Messenger of the Lord, p. 144, par. 5).
Fivarotana ny fananany sy ny Iraka tany Maryland (1843–1844)
Nanoratra i Froom fa "ny fanoheran'ny mpikambana ao amin'ny Fiangonana Kristianina Fairhaven ny hafatra momba ny fahatongavan'i Kristy no nitarika azy hiala tamin'ny maha-mpikambana azy. Tamin'ny 1843 dia namidy ny tranony, sy ny ankamaroan'ny fananany hafa, ary niomana ny handeha na aiza na aiza ilàna azy izy mba hampahafantatra ny fahatongavana faharoan'i Kristy. Nanana faniriana mafy ny handeha ho any amin'ireo Fanjakana mpamandrika andevo any Atsimo izy, izay nandroahana ireo mpandahateny hafa noho ny mponina fanoherana" (The Prophetic Faith of Our Fathers, vol. 4, p. 547, par. 3).
Niainga avy tany Fairhaven i Bates niaraka tamin'i H. S. Gurney, "mpanamboatra vy avy any Fairhaven, Massachusetts" (Ellen White: Vehivavy Nahita Vina, p. 42, and. 3) sy "mpanamboatra vy mpihira sady mpanampy mpitoriteny" (Ny Finoana Mpaminany Nanan'ny Raybe, boky faha-4, p. 1021, and. 2). Nandalo an'i Philadelphia ny lalany, ka nanatrika ny fivoriana be olona notontosain'i Miller izy ireo, ary avy eo nankany Maryland: "Tonga tany an-tanànan'i Annapolis, Maryland, izahay tamin'ny alalan'i Washington, ary niampita ny Helodranon'i Chesapeake namakivaky ny ranomandry nankany amin'ny faritra afovoan'ny Nosy Kent, izay nanipazana ahy , roapolo sy fito taona ririnina teo ho eo talohan'izay. Tao amin'ny trano fisotroana toaka izahay no nahita ny olona nivory ho an'ny fivorian'ny tanàna. Ireo mpikarakara trano fivoriana roa izay teo an-toerana dia tsy nety nanokatra ny varavarany ho anay, ary nampitandrina ny amin'ny loza ateraky ny fitoriana ny fampianarana momba ny fahatongavan'i Kristy eo anivon'ny andevo" (Ny Tantara an-tsoratr'i Zoky Joseph Bates, p. 277, and. 2).
Avy any amin'ny Nosy Kent dia nandeha an-tongotra telopolo maily nankany Centerville izy ireo: "Rehefa niala tany amin'ny Nosy Kent izahay dia nandeha teny amin'ny ilany atsinanan'ny Helodranon'i Chesapeake, izay antsoina hoe Morontsiraka Atsinanan'i Maryland, nankany amin'ny tanànan'ny kaontian'i Centerville, izay efa ho telopolo maily ny elanelany, ka tany izahay no nanendry fotoana hanaovana fivoriana. Nisafidy ny handeha an-tongotra izahay, mba hananana fahafahana bebe kokoa hifampiresaka amin'ireo andevo sy ny hafa, ary hanome azy ireo ireo bokikely nitondranay" (Ny Tantara an-tsoratra ny fiainan'i Antitra Joseph Bates, p. 280, and. 1). Roa taona taty aoriana, taorian'ny Fahadisoam-panantenana Lehibe, dia nipetraka i Bates "niaraka tamin'ny shilling York iray monja, sisa tavela tamin'ny fananany, tao am-paosiny" (Footprints of the Pioneers, p. 46, and. 1) mba hanoratra ilay bokikely izay hitondra ny hafatra momba ny Sabata ho an'i James sy Ellen White.
Fandraisana ny Sabata (1845)
Efa nifandimby tamina vondrona Adventista kely tany New Hampshire ny Sabata andro fahafito. Araka ny rakitry Froom: "Nanomboka nanaraka ny Sabata andro fahafito i Rachel Oakes, mpino Metodista, ary niditra tao amin'ny Fiangonana Baptista Sabata Andro Fahafito. Avy eo izy nitondra ny Sabata tany Washington, New Hampshire, foiben'ny vondrona Adventista mpivavaka, izay nekena tamin'ny mpitandrina roa. Ny voalohany dia ilay mpitoriteny mpitety faritra Metodista-Adventista, Frederick Wheeler, tamin'ny lohataonan'ny 1844. Ity farany ity indray no nitondra izany tamin'ny volana Aogositra tamin'io taona io tany amin'i Thomas M. Preble, Batista-Adventista an'ny Free-will" (The Prophetic Faith of Our Fathers, vol. 4, p. 942, par. 1).
Loughborough dia manoritsoritra ny valintenin'i Bates: "Nisongadina ny sain'i Zoky Joseph Bates, avy any Fairhaven, Mass., ka nanaiky ny Sabata izy tamin'ny 1845" (The Great Second Advent Movement, p. 250, par. 3). Ny taona nanaraka dia nanoratra ny bokikely nataony manokana i Bates: "ilay bokikely valo-polo sy valo pejy, Ny Sabata Andro Fahafito, Famantarana Mandrakizay, dia nivoaka tamin'ny Aogositra 1846" (The Prophetic Faith of Our Fathers, vol. 4, p. 956, par. 3). Nanampy ny vokany lehibe i Froom: "izany indray no nitarika an'i James sy Ellen White hanaiky ny Sabata, ka samy nampianatra ny Sabata tamin'ireo mpino ny fahatongavana indray izy roa avy eo" (The Prophetic Faith of Our Fathers, vol. 4, p. 947, par. 1).
"Kristianina Mendrika Marina" — Bates sy Ellen White
Ny fitantaran'i Ellen White mihitsy momba ny fihaonany tamin'i Bates tamin'ny 1846 no mametraka ny endrika ankapoben'ny zavatra rehetra nosoratany momba azy:
Nandritra ny fitsidihana nataoko tany New Bedford, Massachusetts, tamin'ny 1846, dia nifankahalala tamin'ny Antitra Joseph Bates aho. Efa nandray ny finoana adventista izy tany am-boalohany, ary mpiasa mazoto tamin'ny asa. Hitako fa tena lehilahy kristianina mendrika izy, feno fanajana sy tsara fanahy.
(Life Sketches of Ellen G. White, p. 95, and. 1)
Vao tsy ela taorian'izay dia nanao toriteny voalohany teo anatrehan'i Bates izy, ary voatahiry ao amin'ny vavolombelony ny fanehoan-keviny. I Bates, izay nilaza an-karihary hoe: "Thomas mpisalasala aho. Tsy mino ny fahitana aho. Fa raha afaka mino aho fa ny vavolombelon'ilay rahavavy no tena feon'Andriamanitra ho antsika androany alina, dia ho izaho no olona sambatra indrindra eto an-tany" (Testimonies for the Church, vol. 1, p. 79, par. 2). Niala ny fisalasalany tamin'ny fihaonambe iray tao Topsham, Maine, fotoana fohy taorian'izay, rehefa nomena fahitana momba ny tontolo hafa izy: "Rehefa niala tamin'ny fahitana aho, dia notantaraiko izay hitako. Nanontany ahy avy eo ny Antitra B. raha efa nianatra momba ny kintana aho. Nilaza taminy aho fa tsy tadidiko mihitsy hoe efa nijery boky momba ny kintana aho" (Testimonies for the Church, vol. 1, p. 79, par. 3).
I Bates no mpamoaka voalohany ny fahitany: manoratra i Nichol hoe, "I Joseph Bates no mpamoaka voalohany ity fahitana ity, izay navoakany tamin'ny taratasy tokana, antsoina hoe 'broadsides'" (Ellen G. White and Her Critics, p. 291, par. 4). Nivoaka tamin'ny "6 Aprily 1846" ilay taratasy tokana, "Ho an'ny Sisa Kely Niparitaka Tany Ivelany" (Messenger of the Lord, p. 557, par. 2).
Tamin'ny fihaonambe tamin'ny Sabata izay natao tao "an-tranon'i Albert Belden, tany Rocky Hill, Conn., nanomboka ny 20 Aprily 1848" (The Great Second Advent Movement, p. 224, par. 3), i Bates no mpandahateny fototra momba ny didy, araka ny tsaroan'i Ellen White: "Ny Fihaonambe dia natao tany Rocky Hill, tao amin'ny efitrano lehibe mbola tsy vita tao an-tranon'i Rahalahy Belden. Tonga ireo rahalahy mandra-pahatonga anay ho dimampolo teo ho eo; saingy tsy izy rehetra no nanaraka tanteraka ny fahamarinana. Nahaliana ny fivoriana nataonay. Nampiseho ny didy tamin'ny fomba mazava i Rahalahy Bates, ary nampiharihary ny maha-zava-dehibe azy ireo ny vavolombelona mahery vaika" (Testimonies for the Church, vol. 1, p. 85, par. 1).
Fanavaozana ara-pahasalamana sy Taona Farany (1858–1872)
Efa an-taonany maro mialoha no nandraisan'i Bates ny foto-kevitry ny fanavaozana ara-pahasalamana izay noraisin'ny Fiangonana Adventista taty aoriana: "Andriamatoa Bates no mpitarika voalohany nandray ny fanavaozana ara-pahasalamana. Tamin'ny fotoana izay nananan'ny sasany tamin'ireo rahalahy mpitory filazantsara henan-kisoa tao amin'ny lakany, na nahazo henan-kisoa voatetika ho karaman'ny fanompoany, dia efa nitsahatra nihinana hena, dibera, menaka, fromazy, mofomamy, ary mofomamy matsiro i Joseph Bates. Maneho ny hatsaran'ny toetran'Andriamatoa Bates ny hoe na dia nino mafy ity fanavaozana ity aza izy, dia tsy nanery ny heviny tamin'ireo rahalahiny, fa noho ny firaisankina dia navelany ny tsirairay hanaraka ny finoany manokana momba izany" (Founders of the Message, p. 148, par. 2).
Tamin'ny Mey 1858 izy dia nifindra monina niaraka tamin'ny fianakaviany avy tany Fairhaven nankany Michigan (The Autobiography of Elder Joseph Bates, p. 18, par. 2) ary nanohy nitory hatramin'ny faha-valopolo taonany. I Dick no nanoratra ny momba ny nahafatesany: "Nodimandry tamin'ny faha-valopolo taonany izy tamin'ny 19 Martsa 1872, tany Battle Creek. Na dia nijaly fanaintainana tsy fahita amin'ny olona maro aza izy tamin'ireo ora farany niainany, dia nasehony tamin'ny fomba miavaka nandritra izany rehetra izany ny fahambonian'ny finoana an'i Kristy mihoatra ny fijaliana ara-batana sy ny fahamarinan'ny fahafatesana tsy ho ela" (Founders of the Message, p. 151, par. 2). Nalevina teo anilan'i Prudence tany Monterey izy.