Özet
Joseph Bates, New Englandlı bir deniz kaptanı, içki karşıtı hareketin öncüsü ve kölelik karşıtı bir aktivistti. Denizcilikten vaaz kürsüsüne geçen Bates, 1840’ların başında Millerci Mesih’in geliş mesajını benimsedi ve Büyük Hayal Kırıklığı’ndan sonra, yedinci gün Şabat’ının Şabatçı Adventizm’e girmesini sağlayan kişi oldu. Advent umudunu yaymak için servetini harcadı, 1844’ün başlarında Maryland’ın Doğu Kıyısı’nda köleliğe karşı vaaz vererek hayatını tehlikeye attı ve 1846’da küçük bir Şabat tutan topluluğun, organize Yedinci Gün Adventistleri Kilisesi’ne dönüşmesini görecek kadar yaşadı. Ellen White, onunla ilk kez 1846'da New Bedford'da tanıştı ve onu “gerçek bir Hıristiyan beyefendi, nazik ve kibar” olarak nitelendirdi (Testimonies for the Church, cilt 1, s. 79, par. 2).
Erken Yaşamı ve Denize Açılma (1792–1807)
Bates otobiyografisinde şöyle yazmıştır: “Savaştan sonra babam evlendi ve Plymouth ilçesindeki komşu kasaba Rochester’a yerleşti; ben de 8 Temmuz 1792’de orada doğdum. 1793’ün başlarında, yaklaşık yedi mil uzaklıktaki New Bedford’a taşındık; babam burada ticaret işine girdi” (The Autobiography of Elder Joseph Bates, s. 18, par. 1). Aile evi, nehrin bugün doğu (Fairhaven) tarafında yer alıyordu: “1812’deki İngiltere ile savaş sırasında, New Bedford kasabası bölündü ve doğu kısmı Fairhaven olarak adlandırıldı. 1858 yılının Mayıs ayında ailemi Michigan’a taşıyana kadar, burası hep ikamet ettiğim yer oldu” (The Autobiography of Elder Joseph Bates, s. 18, par. 2).
Dick, Bates’in “Bağımsızlık Savaşı’nda bir yüzbaşı olduğunu ve zorluklarla dolu o uzun mücadelenin tam yedi yılını görev yaparak geçirdiğini” kaydetmiştir (Mesajın Kurucuları, s. 105, par. 1). Joseph Bates, çocukluğuyla ilgili olarak şöyle yazmıştır: “Okul günlerimde en büyük arzum denizci olmaktı” (The Autobiography of Elder Joseph Bates, s. 18, par. 3). Haziran 1807’de, on dört yaşındayken, New Bedford’dan Fanny gemisinde kamarot olarak yola çıktı; gemi, buğday yüküyle Londra’ya gidiyordu (The Autobiography of Elder Joseph Bates, s. 18–19; refcodes AJB 18.4–AJB 19.3).
Evlilik, Esaret ve Din Değişimi (1812–1828)
1812 Savaşı başladığında Bates denizdeydi. Gemisi eve dönerken durduruldu: “Onlar iki Danimarkalı korsan gemisi çıktı; bizi ele geçirip Kopenhag’a götürdüler; orada, İngilizlerle ilişkimiz nedeniyle, Bonaparte’ın kararnamelerine uygun olarak gemi ve yük nihayet el konuldu” (The Autobiography of Elder Joseph Bates, s. 33, par. 1). Daha sonra, “eskiden 74 toplu bir Danimarka gemisi olan Crown Princen’de, Chatham tersanesinin birkaç mil aşağısında ve Londra’dan yetmiş mil uzakta” (The Autobiography of Elder Joseph Bates, s. 56, par. 2) hapsedildi ve savaş bitene kadar orada tutuldu.
Fairhaven’a döndü ve 15 Şubat 1818’de, “çok sabırlı ve sadık bir eş, ailesine dindar bir etki bırakan” Prudence Nye ile evlendi (Lest We Forget, bkz. 14. bölüm, s. 32, 2. paragraf). Altı hafta sonra tekrar denize açıldı.
Bates’in manevi hayatındaki dönüm noktası, 1824’teki bir yolculuk sırasında, Prudy’nin onun haberi olmadan roman ve aşk romanlarıyla dolu sandığının üstüne küçük bir cep Yeni Ahit’i koymasıyla gerçekleşti. Okumak için bir şey ararken, onun yerine İncil'i açtı ve ön sayfada “dikkatini çeken” bir şiir buldu ve “o andan itibaren roman ve aşk romanı okumayı bıraktı” (Lest We Forget, bkz. 14. bölüm, s. 32, 2. paragraf). Eve döndüğünde, Fairhaven’daki Hıristiyan kilisesi hakkında, “katıldığım” diye yazdı (The Autobiography of Elder Joseph Bates, s. 233, par. 1).
Bates, nişanlarında Prudy’ye, “yeterli bir servet” edindiğinde denizcilikten ayrılacağını söylemişti; Prudy ne kadar olduğunu sorduğunda ise, “On bin dolar” diye cevap vermişti (The Autobiography of Elder Joseph Bates, s. 231, par. 1). Emekli olduğu zamana kadar bu rakamı aşmıştı: Spalding, Bates’in “on iki bin dolarlık mütevazı bir servet biriktirip emekli olduğunu” kaydeder (Footprints of the Pioneers, s. 42, par. 2). 1828 yılındaki yolculuk sonuncusuydu: “Joseph Bates, Güney Amerika’ya yaptığı bir yolculuktan eve döndüğünde, denizcilikten ayrıldı; bu, ilk kez gemici çırağı olarak denize açıldığından yirmi bir yıl sonraydı” (Footprints of the Pioneers, s. 42, par. 3).
Sosyal Reformcu: Alkol Karşıtlığı ve Köleliğin Kaldırılması (1827–1839)
Bates, 1827’de vaftiz edildiği gün, kendisini vaftiz eden papazdan bir temperance derneği kurmasına yardım etmesini istedi. Ondan sonuç alamayınca, Kongregasyonelist papaza ve “bölgenin önde gelen adamlarına” başvurdu ve o gün, “Fairhaven Temperance Society” kuruldu (The Autobiography of Elder Joseph Bates, s. 205, par. 2). Dick, bunun “bildiği kadarıyla, dünyada bu türden kurulan ilk örgüt” olduğunu kaydeder (Founders of the Message, s. 121, par. 1).
Kölelik meselesi Bates’e daha yavaş ulaştı. “Denizcilikle uğraşırken bu konu hakkında çok az bilgim olduğu için, bu konu benim için yeniydi” (The Autobiography of Elder Joseph Bates, s. 232, par. 4). Kararı, birkaç yıl boyunca durumu izledikten sonra verdi: “O zaman ezilenlerin yanında kararlı bir duruş sergilemenin önemini hissetmeye başladım” (The Autobiography of Elder Joseph Bates, s. 236, par. 1). İçki karşıtı çalışmaları nedeniyle zaten birçok arkadaşını kaybetmiş olan Bates, ezicilerin tarafında tutarlı bir Hıristiyan olamayacağına karar verdi ve şu sonuca vardı: “Bu nedenle tek seçeneğim köleler için savunuculuk yapmaktı ve ben de böyle karar verdim” (The Autobiography of Elder Joseph Bates, s. 236, par. 1). Fairhaven’dan yaklaşık kırk vatandaş bir araya gelerek “Fairhaven Kölelik Karşıtı Derneği’ni kurdu. Bu, komşularımızın belirli bir kesiminin öfkesini üzerine çekti; onlar da muhalefet toplantıları düzenleyerek, bizi çok sert ifadelerle kınayan kararlar aldılar” (The Autobiography of Elder Joseph Bates, s. 236, par. 2). Bates şöyle ekledi: “Toplantılarımızın dağıtılacağına dair sık sık tehditler savruldu vb., ama neyse ki yolumuza devam etmemize izin verildi” (The Autobiography of Elder Joseph Bates, s. 236, par. 2).
Bates, 1835'te Boston'daki bir kalabalık William Lloyd Garrison'ı neredeyse linç ederken bile onu destekledi. Bates, Garrison’ın “Massachusetts, Boston’da yayınlanan ‘The Liberator’ adlı kölelik karşıtı bir gazetenin editörü” olduğunu ve “o dönemin (1835) birçok dergisinde en ünlü kölelik karşıtı aktivist olarak anıldığını” yazdı (The Autobiography of Elder Joseph Bates, s. 237, par. 2). Boston’daki bir kalabalık Garrison’ı yakaladığında, “onlar, kaçtığı bir marangoz dükkânına kadar onu takip ettiler, onu sokakta toplanan kalabalığın önüne çıkardılar ve hayatına son vermek için boynuna bir ip geçirdiler” (The Autobiography of Elder Joseph Bates, s. 237, par. 2).
Millerci Hareket (1839–1844)
Bates, William Miller’ı ilk kez Mart 1841’de, Miller’ın Fairhaven’daki Washington Street ibadethanesinde bir dizi konferans vermeye başladığı sırada dinledi. Bates şöyle hatırlıyor: “1841 yılının Mart ayında, Kardeş Miller, Massachusetts’in Fairhaven kentindeki Washington Caddesi toplantı salonunda bir dizi konferans vermeye başladı. Eğer onu, arkadaşlarıma ve komşularıma Mesih’in ikinci gelişi hakkında konferans vermesi için ikna edebilirsem, salon kalabalık olursa toplantı salonundaki yerimi başkalarına seve seve bırakırdım” (The Autobiography of Elder Joseph Bates, s. 253, par. 2). Bir konferans fikrini değiştirdi: “Ancak ilk konferansını dinledikten sonra, tüm konferans dizisini dinleme ayrıcalığından mahrum kalamayacağımı hissettim, çünkü vaazları son derece ilgi çekiciydi ve yazılı konferanslarından çok daha ileri düzeydeydi” (The Autobiography of Elder Joseph Bates, s. 254, par. 1).
Kalabalık sessiz ve hayran bir şekilde dinliyordu: “Ev o kadar kalabalıktı ki büyük bir kısmı oturamıyordu, ama yine de her yer gece kadar sessiz ve durgundu” (The Autobiography of Elder Joseph Bates, s. 254, par. 2). O andan itibaren Bates, aktif bir Millerci vaiz oldu: “Dönmüş bir deniz kaptanı olan Bates, servetini Millerci mesajını yaymak için harcadı” (Messenger of the Lord, s. 144, par. 5).
Mülkünü Satması ve Maryland Misyonu (1843–1844)
Froom, “Fairhaven Hıristiyan Kilisesi üyelerinin Mesih’in gelişine dair mesaja karşı çıkması nedeniyle Bates’in kiliseden ayrıldığını” kaydeder. 1843’te evini ve diğer gayrimenkullerinin çoğunu sattı ve Mesih’in ikinci gelişini müjdelemek için ihtiyaç duyulan yere gitmeye hazırlandı. Diğer vaizlerin düşmanca davranan sakinler tarafından kovulduğu, köle sahibi Güney eyaletlerine gitme yükü vardı” (The Prophetic Faith of Our Fathers, cilt 4, s. 547, par. 3).
Bates, “Massachusetts, Fairhaven’lı demirci” (Ellen White: Woman of Vision, s. 42, par. 3) ve “şarkı söyleyen demirci ve vaizin yardımcısı” (The Prophetic Faith of Our Fathers, cilt 4, s. 1021, par. 2) H. S. Gurney ile birlikte Fairhaven’dan yola çıktı. Yolculukları onları Philadelphia’ya götürdü; burada Miller’ın kalabalık toplantılarına katıldılar ve Maryland’e doğru yola devam ettiler: “Washington üzerinden Maryland’in Annapolis şehrine ulaştık ve buzların üzerinden Chesapeake Körfezi’ni geçerek Kent Adası’nın orta kısmına vardık; buraya yaklaşık yirmi yedi kış önc ’de sürülmüştüm. Tavernada, kasaba toplantısı için toplanmış insanları bulduk. Orada bulunan iki ibadethanenin mütevellileri, bize kapılarını açmak istemediler ve köleler arasında Mesih’in gelişi doktrinini vaaz etmenin tehlikesini ima ettiler” (The Autobiography of Elder Joseph Bates, s. 277, par. 2).
Kent Adası'ndan Centerville'e otuz mil yürüdüler: “Kent Adası'ndan ayrılırken, Maryland'ın Doğu Kıyısı olarak adlandırılan Chesapeake Körfezi'nin doğu yakasından geçerek, yaklaşık otuz mil uzaklıktaki ilçe merkezi Centerville'e gittik; buraya toplantılar düzenlemek üzere bir davet göndermiştik. Köleler ve diğerleriyle daha iyi sohbet etme ve yanımızda getirdiğimiz broşürleri onlara dağıtma fırsatı bulabilmek için yürümeyi tercih ettik” (The Autobiography of Elder Joseph Bates, s. 280, par. 1). İki yıl sonra, Büyük Hayal Kırıklığı’ndan sonra, Bates “cebinde servetinin tek kalıntısı olan tek bir York şiliniyle” (Footprints of the Pioneers, s. 46, par. 1) oturup, Şabat mesajını James ve Ellen White’a ulaştıracak broşürü yazacaktı.
Şabat’ı Kucaklamak (1845)
Yedinci gün Şabatı, New Hampshire’daki küçük bir Adventist grubu arasında kök salmıştı. Froom şöyle yazıyor: “Metodist Rachel Oakes, yedinci gün Şabatını kutlamaya başladı ve Yedinci Gün Baptistlerine katıldı. Ardından Şabatı, dindar bir Adventist grubun merkezi olan New Hampshire’daki Washington kasabasına taşıdı; burada Şabat, iki din adamı tarafından kabul gördü. İlki, 1844 baharında Metodist-Adventist gezici vaiz Frederick Wheeler’dı. O da, aynı yılın Ağustos ayında bunu Özgür İrade Baptist-Adventist Thomas M. Preble’a taşıdı” (The Prophetic Faith of Our Fathers, cilt 4, s. 942, par. 1).
Loughborough, Bates’in tepkisini şöyle kaydeder: “Massachusetts, Fairhaven’dan Yaşlı Joseph Bates’in dikkati bu şekilde çekildi ve o, 1845’te Şabat’ı kabul etti” (The Great Second Advent Movement, s. 250, par. 3). Ertesi yıl Bates kendi broşürünü yazdı: “Kırk sekiz sayfalık broşür, The Seventh Day Sabbath, A Perpetual Sign, Ağustos 1846’da yayınlandı” (The Prophetic Faith of Our Fathers, cilt 4, s. 956, par. 3). Froom, bunun önemli bir sonucunu da ekler: “Bu da James ve Ellen White’ın Şabat’ı kabul etmelerine yol açtı; her ikisi de bundan sonra Mesih’in ikinci gelişine inananlara Şabat’ı öğretmeye başladılar” (The Prophetic Faith of Our Fathers, cilt 4, s. 947, par. 1).
“Gerçek Bir Hıristiyan Beyefendi” — Bates ve Ellen White
Ellen White’ın 1846’da Bates ile tanışmasına dair kendi anlatımı, onun hakkında yazdığı her şeyin tonunu belirler:
1846 yılında Massachusetts’in New Bedford kentini ziyaretim sırasında, Joseph Bates ile tanıştım. O, advent inancını erken benimsemiş ve bu davada aktif bir çalışandı. Onu, nazik ve kibar, gerçek bir Hıristiyan beyefendi olarak tanıdım.
(Ellen G. White’ın Yaşam Öyküsü, s. 95, 1. paragraf)
Kısa bir süre sonra onun huzurunda ilk vaazını verdi ve Bates’in tepkisi, Ellen’ın tanıklığında yer almaktadır. Bates, açıkça şöyle demiştir: “Ben şüpheci bir Thomas’ım. Görüşlere inanmıyorum. Ancak bu gece kardeşimizin anlattığı tanıklığın gerçekten de Tanrı’nın bize seslendiği olduğuna inanabilseydim, dünyadaki en mutlu adam olurdum” (Testimonies for the Church, cilt 1, s. 79, par. 2). Onun şüpheciliği, kısa bir süre sonra Maine, Topsham’da düzenlenen bir konferansta, ona başka dünyalarla ilgili bir vizyon verildiğinde ortadan kalktı: “Vizyondan çıktıktan sonra gördüklerimi anlattım. Yaşlı B. bana astronomi çalışıp çalışmadığımı sordu. Ona astronomi kitabına baktığımı hiç hatırlamadığımı söyledim” (Testimonies for the Church, cilt 1, s. 79, par. 3).
Bates, onun vizyonlarının ilk yayıncısıydı: Nichol şöyle yazıyor: “Joseph Bates, bu vizyonun ilk yayıncısıydı; bunu ‘broşür’ adı verilen tek bir kağıt yaprağına basarak yayınladı” (Ellen G. White and Her Critics, s. 291, par. 4). “Yurtdışına Dağılmış Küçük Kalıntıya” başlıklı broşür, “6 Nisan 1846” tarihinde yayınlandı (Messenger of the Lord, s. 557, par. 2).
“20 Nisan 1848’de başlayan, Connecticut’ın Rocky Hill kasabasındaki Albert Belden’in evinde düzenlenen” Şabat konferansında (The Great Second Advent Movement, s. 224, par. 3), Bates emirlerin başlıca yorumcusuydu; Ellen White şöyle hatırlıyor: “Konferans, Rocky Hill’de, Kardeş Belden’in evinin büyük, henüz tamamlanmamış odasında yapıldı. Kardeşler geldiler ve sayımız yaklaşık elliye ulaştı; ancak bunların hepsi tam olarak gerçeğin içinde değildi. Toplantımız ilginçti. Kardeş Bates emirleri net bir şekilde açıkladı ve bunların önemi güçlü tanıklıklarla vurgulanarak kalplerimize işlendi” (Testimonies for the Church, cilt 1, s. 85, par. 1).
Sağlık Reformu ve Son Yıllar (1858–1872)
Bates, Adventist Kilisesi’nin daha sonra benimseyeceği sağlık reformu ilkelerini yıllar öncesinden öngörmüştü: “Bay Bates, sağlık reformunu benimseyen ilk liderdi. Bazı vaiz kardeşlerin mahzenlerinde domuz eti bulundurduğu ya da İncil vaizi olarak hizmetlerinden dolayı jambon aldıkları bir dönemde, Joseph Bates etli yiyecekler, tereyağı, yağ, peynir, turtalar ve yağlı kekleri yemeyi bırakmıştı. Bay Bates’in bu reformda sıkı bir şekilde inandığı halde, fikirlerini kardeşlerine dayatmaması, aksine uyumun sağlanması adına herkesin bu konuda kendi inancını takip etmesine izin vermesi, onun lehine bir durumdur” (Mesajın Kurucuları, s. 148, par. 2).
Mayıs 1858’de ailesini Fairhaven’dan Michigan’a taşıdı (The Autobiography of Elder Joseph Bates, s. 18, par. 2) ve sekseninci yaşına kadar vaaz vermeye devam etti. Dick, onun ölümünü şöyle kaydeder: “O, 19 Mart 1872’de, Battle Creek’te sekseninci yaşında vefat etti. Son saatlerinde çok az insanın yaşadığı türden acılar çekmesine rağmen, tüm bu süreç boyunca bedeni acıların ve yakın gelecekteki ölümün kesinliğinin üzerinde Mesih’e olan imanın üstünlüğünü belirgin bir şekilde gösterdi” (Mesajın Kurucuları, s. 151, par. 2). O, Monterey’de Prudence’ın yanına gömüldü.