Özet
Ellen Gould Harmon White, Yedinci Gün Adventistleri Kilisesi’ne Rab’bin elçisiydi; kurucu ortak James White’ın eşi ve Tanrı’nın, 1844’te dağınık ve hayal kırıklığına uğramış bir avuç Millerci’den oluşan erken dönem Sabatçı Adventist hareketini dünya çapında bir kiliseye dönüştürmek için kullandığı peygamberlik sesiydi. 26 Kasım 1827'de Maine'in Gorham kentinde Ellen Gould Harmon olarak dünyaya gelen White, ilk vizyonunu 1844 yılının Aralık ayında, on yedi yaşındayken Maine'in Portland kentinde gördü. Takip eden yetmiş yıl içinde iki binden fazla vizyon gördü, kırkın üzerinde kitap ve binlerce makale yazdı ve kocası ve Joseph Bates ile birlikte Adventist hareketinin yayıncılık, sağlık, eğitim ve misyon altyapılarının oluşturulmasına öncülük etti. 16 Temmuz 1915'te, 87 yaşında, Kaliforniya'nın St. Helena yakınlarındaki Elmshaven'da vefat etti.
Erken Yaşamı ve Kaza (1827–1840)
Ellen White’ın kendi Yaşam Öyküsü El Yazması, temel biyografik kayıtla başlar: “Ellen Gould Harmon, 26 Kasım 1827’de Maine’in Cumberland İlçesi, Gorham’da doğdu. Doğumundan birkaç yıl sonra ailesi Portland’a taşındı ve erken yaşamının çoğunu burada geçirdi. Babası Robert Harmon, dürüstlüğüyle tanınan, samimi ve adanmış bir Hristiyandı.” (Yaşam Öyküsü El Yazması, s. 1, par. 1).
Aynı giriş, Harmon ailesinin çalışkan ve dindar New England yaşam tarzıyla devam eder: “Maddî durumları mütevazıydı, ancak çalışkan, kendine yeten ve dindar insanlardı. New England’ın eski evlerini ünlü kılan karakteristik erdemler — Tanrı’ya saygı ve ebeveyn otoritesine saygı gibi — erken yaşlarda ve sıkı bir şekilde aşılandı; ve çocuklara, hem öğüt hem de örnek yoluyla, dürüstlük ve çalışkanlık dersleri sadakatle öğretildi” (Life Sketches Manuscript, s. 1, par. 2).
Ellen’ın erken çocukluğu aynı biyografik taslakta şöyle anlatılır: “Ellen’da hem zihinsel hem de fiziksel gelişim hızlı ve güçlüydü. Henüz bir çocukken, çalışmaya olan sevgisini, hızlı kavrayışını ve güçlü hafızasını sergiledi. Neşeli, umut dolu bir mizaca sahipti; sosyaldir, cesur, kararlı ve azimliydi. Ailesinin ona özel bir ilgi göstermesi ve geleceği için büyük umutlar beslemesi doğaldı. Ancak, bir sonraki ilk bölümde kendi sözleriyle anlatılan acı bir kaza sonucu, bu umutlar tamamen suya düşmüş gibi görünüyordu” (Life Sketches Manuscript, s. 2, par. 1).
Dokuz yaşında geçirdiği kaza — Ellen Portland'daki bir parkı geçerken öfkeli bir sınıf arkadaşının attığı bir taş — onu ölümün eşiğine getirdi ve hayatının gidişatını kalıcı olarak değiştirdi. James White ve Ellen G. White'ın Yaşam Öyküleri (1880) kitabında yer alan kendi anlatımında o anı şöyle kaydetmiştir: “Dokuz yaşındayken, tüm hayatımı etkileyecek bir kaza geçirdim. İkiz kız kardeşim ve okul arkadaşlarımızdan biriyle birlikte, Maine eyaletinin Portland şehrindeki bir parkı geçiyorduk ki, aynı okula giden yaklaşık on üç yaşında bir kız, önemsiz bir şey yüzünden öfkelenerek bizi takip etmeye başladı ve bize vurmakla tehdit etti. Ailemiz bize kimseyle asla kavga etmememizi öğretmişti” (Life Sketches of James White and Ellen G. White (1880 baskısı), s. 131, par. 1).
Takip eden günlerde erken yaşta edindiği inanç hakkında: “O sıralarda Rab’be beni ölüme hazırlaması için dua etmeye başladım. Hıristiyan dostlarımız ailemizi ziyaret ettiğinde anneme benimle ölüm hakkında konuşup konuşmadığını sorarlardı. Bunu kulak misafiri oldum ve bu beni harekete geçirdi. Hıristiyan olmak istedim ve günahlarımın bağışlanması için içtenlikle dua ettim. Sonuç olarak içimde bir huzur hissettim ve herkesi sevdim, herkesin günahlarının bağışlanmasını arzuladım” (Life Sketches of James White and Ellen G. White (1880 baskısı), s. 132, par. 4).
Kazanın kalıcı etkisi kendi sözleriyle şöyle anlatılır: “Sağlığım tamamen bozulmuş gibiydi. İki yıl boyunca burnumdan nefes alamadım ve okula çok az gidebildim. Ders çalışmak ve öğrendiklerimi ezberlemek benim için imkansız görünüyordu.” (Life Sketches of James White and Ellen G. White (1880 baskısı), s. 134, par. 2).
Life Sketches Manuscript, onun resmi eğitiminin nihai sonunu şöyle kaydetmektedir: “Öğretmenlerim, sağlığım düzelene kadar okulu bırakmamı ve eğitimime devam etmememi tavsiye ettiler” (Life Sketches Manuscript, s. 10, par. 1). Ve son deneme: “Üç yıl sonra, Portland’daki genç hanımlar için bir seminerine girerek eğitim almaya yönelik bir girişimde daha bulundum. Ancak eğitimime devam etmeye çalıştığımda sağlığım yine bozuldu ve okulda kalmamın hayatımı tehlikeye atacağı anlaşıldı. Zayıflığıma boyun eğmek, gençlik günlerimin en zor mücadelesiydi” (Yaşam Öyküleri El Yazması, s. 10, 2. paragraf).
Advent Mesajını Benimseme (1840–1844)
Ellen’ın Yaşam Öyküleri, William Miller’ın Portland’a yaptığı ilk ziyaretin etkisini şöyle anlatır: “Mart 1840’ta William Miller, Maine eyaletinin Portland şehrini ziyaret etti ve Mesih’in ikinci gelişiyle ilgili ilk konferans dizisini verdi. Bu konferanslar büyük yankı uyandırdı ve Miller’ın kullandığı Casco Caddesi’ndeki Hıristiyan kilisesi gece gündüz dolup taştı. Bu toplantılarda çılgın bir heyecan yaşanmadı, ancak konuşmalarını dinleyenlerin zihinlerini derin bir ciddiyet sardı.” (Life Sketches of James White and Ellen G. White (1880 baskısı), s. 136, par. 3).
Steinweg’in Lest We Forget adlı kitabında, Ellen’ın Buxton Metodist kamp toplantısında yaşadığı kurtuluş şöyle anlatılır: “Ellen, Maine eyaletinin Portland kentinde William Miller’ın vaazını dinledi. O yaz, Maine’in Buxton kentinde düzenlenen Metodist kamp toplantısına katıldı ve burada Mesih’te kurtuluşa kavuştu ve deneme süresi ile Metodist kilisesine katıldı. Kısa süre sonra, yeni bulduğu inancını paylaşmak için Hristiyan kitapları ve broşürleri satın almak üzere para kazanmaya başladı” (Lest We Forget, bkz. 126, s. 239, 9. paragraf).
Steinweg, ardından yaşanan manevi mücadelesini de şöyle aktarıyor: “Ellen’ın kalbi o kadar zayıftı ki, çalışmak için yatakta başını yastığa dayayarak oturmak zorundaydı. Sonsuza dek yanan cehennem öğretisi onu derinden rahatsız ediyordu. Dini deneyimi, Metodistlerin “ ” (kutsallaştırma) öğretisiyle ilgili kafa karışıklığından, tam kurtuluşa duyduğu açlık ve susuzluğa, kurtuluş planına dair yenilenen anlayışından duyduğu sevinçlere ve diğer gençlere Mesih’teki sevincini ve O’nun yakında geleceğine dair umudunu tanıklık etmeye kadar ilerledi” (Lest We Forget, bkz. 126. bölüm, s. 239, 11. paragraf).
İlk Görüm (Aralık 1844) ve Hizmetinin Başlangıcı
Steinweg’in Lest We Forget adlı kitabında Ellen’ın ilk görümünün yaşandığı an şöyle kaydedilmiştir: “Sonbahar, 22 Ekim—Büyük Hayal Kırıklığı: Ellen, tüberküloz hastasıydı ve ağzından kan geliyordu; neredeyse ölüyordu. Ancak Aralık ayında, Maine eyaletinin Portland kentinde, Mesih’in gelişini bekleyenlerin Tanrı’nın Şehri’ne yolculuklarıyla ilgili ilk vizyonunu gördü. O zaman sadece on yedi yaşındaydı” (Lest We Forget, bkz. 126, s. 240, ¶ 33).
Ellen White’ın kendi Erken Yazıları, o ilk vizyonun özünü muhafaza etmektedir. Arthur White’ın 1. Cilt biyografisi, o anla ilgili sözlerini şu şekilde aktarmaktadır: “Dua ederken, daha önce hiç hissetmediğim bir şekilde Tanrı’nın gücü üzerime indi. Tanrı’nın ihtişamının bir vizyonuyla sarıldım ve yeryüzünden gittikçe daha yükseğe yükseliyormuşum gibi hissettim ve Advent halkının Kutsal Şehre yolculuğuyla ilgili bazı şeyler gösterildi.” (Ellen G. White: The Early Years 1827-1862, cilt 1, s. 56, par. 1).
Arthur White, yine Day-Star’da yayınlanan Enoch Jacobs’a yazdığı mektubundan alıntı yaparak şöyle kaydeder: “Tanrı bana Advent halkının Kutsal Şehre yolculuğunu ve düğünden Rab’bin dönüşünü bekleyenlere verilecek zengin ödülü gösterdiğine göre, Tanrı’nın bana vahyettiği şeylerin kısa bir özetini size sunmak benim görevim olabilir. Sevgili azizler, geçmeleri gereken birçok imtihan vardır. Ancak bir anlık olan hafif sıkıntılarımız, bizim için çok daha üstün ve sonsuz bir ağırlık oluşturur” (Ellen G. White: The Early Years 1827-1862, cilt 1, s. 56, par. 3).
Onun ilk tereddütleri ve itaatinin şekli, Arthur White’ın biyografisinde şöyle kaydedilmiştir: “Ellen, birkaç gün boyunca ve gece geç saatlere kadar, Tanrı’nın bu yükü kendisinden alıp, onu taşımaya daha muktedir birinin üzerine koyması için dua etti. Ancak meleğin sözleri sürekli kulaklarında yankılanıyordu” (Ellen G. White: The Early Years 1827-1862, cilt 1, s. 63, par. 4).
Vizyonu paylaştığı ilk halka açık toplantıya ilişkin kendi anlatımı Arthur White’ın kitabında yer almaktadır: “Mesajım bittiğinde sesim kesildi, ta ki tekrar insanların önüne çıkana kadar; o zaman aynı olağanüstü iyileşme tekrarlandı. Tanrı’nın iradesini yerine getirdiğime dair sürekli bir güvence hissettim ve çabalarımın belirgin sonuçlar verdiğini gördüm.” (Ellen G. White: Erken Yıllar 1827-1862, cilt 1, s. 65, par. 6).
Bunu kısa süre sonra, William ve Sarah Jordan’ın eşlik ettiği ilk doğu Maine gezisi izledi: “Jordan’lar, Penobscot Nehri üzerindeki Orrington’a kadar yüz mil mesafeyi kızakla kat ediyorlardı.” (Ellen G. White: The Early Years 1827-1862, cilt 1, s. 69, par. 5).
Ellen Harmon, o yolculuk sırasında Orrington’da James White ile ilk kez tanıştı. Arthur White şöyle yazıyor: “İnananları cesaretlendirme ve fanatizmle mücadele etme çalışmalarına başladı; bu çalışmalar sonraki bir iki yıl boyunca devam edecekti. Bu dönemdeki deneyimlerini anlatırken şöyle yazmıştır” (Ellen G. White: Erken Yıllar 1827-1862, cilt 1, s. 71, par. 1).
James White ile evlilik (1846)
Loughborough, 30 Ağustos 1846 tarihli evliliği şöyle kaydeder: “30 Ağustos 1846’da, Bayan E. G. Harmon ve Yaşlı James White evlendi ve birlikte mesajın yayılması için çalıştılar. 1847 yılı boyunca çalışmaları çoğunlukla Maine ve Massachusetts ile sınırlı kaldı” (The Great Second Advent Movement, s. 244, par. 1).
Steinweg bu konuyu şöyle kaydetmiştir: “On sekiz ay boyunca onun yanında seyahat edip çalıştıktan sonra, 25 yaşındaki James ve 18 yaşındaki Ellen, 30 Ağustos 1846’da evlendiler. Henüz genç olan James ve Ellen, hayatlarını Tanrı’nın açığa çıkaracağı Şimdiki Gerçeği öğrenmeye ve vaaz etmeye adadılar ve diğer öncülerle birlikte sonunda Yedinci Gün Adventistleri Kilisesi’ni kurdular” (Lest We Forget, bkz. 121, s. 225, 8. paragraf).
Uzun Hizmet Dönemi (1846–1881)
Sonraki otuz beş yıl boyunca Ellen White, önce Kuzeydoğu’da, sonra Ortabatı’da, ardından Pasifik Kıyısı’nda, kocasının yanında vizyonlar, tanıklıklar, kitaplar ve seyahatler yoluyla hizmet etti. Yaşam Özetleri El Yazması, o ilk yıllarda yaşanan birçok şifa olayından birini, Kardeş W. H. Hyde’ın vakasını kaydeder: “O sıralarda Kardeş W. H. Hyde dizanteri nedeniyle çok hastaydı. Belirtileri endişe vericiydi ve doktor, durumunun neredeyse umutsuz olduğunu açıkladı. Onu ziyaret edip onunla dua ettik, ancak o, davamıza leke süren bazı fanatik kişilerin etkisi altına girmişti. Onu onların arasından uzaklaştırmak istedik ve Rab’be, o yerden ayrılması için ona güç vermesi için yalvardık.” (Life Sketches Manuscript, s. 100, par. 1).
Sonuç olarak: “Kardeş Hyde hemen giyinip odadan çıktı, Tanrı’yı övüyordu ve yüzünde cennetin ışığı parlıyordu. İyileşmesi tam ve kalıcıydı.” (Life Sketches Manuscript, s. 100, par. 4).
Arthur White’ın Ellen G. White: The Lonely Years adlı eseri, 1881’de başlayan uzun dul kalma döneminin zeminini hazırlar: “Bu cilt, Ellen White’ın hikâyesini, hizmetinin zirve noktasında ele alır—Mesih’in hayatı üzerine yazdığı ve aynı zamanda Genel Konferans Başkanı olan eşi James ile birlikte, yaz aylarında tekrarlanan bir etkinlik haline gelmiş olan yorucu kamp toplantıları çalışmalarına katıldığı bir dönemde.” (Ellen G. White: The Lonely Years 1876-1891, cilt 3, s. 10, par. 1).
Son Yıllar ve Ölüm (1881–1915)
1881’de eşinin ölümünden sonra Ellen White, Avustralya’da dokuz yıllık bir misyon hizmeti (1891–1900) de dahil olmak üzere, hizmetine otuz dört yıl daha devam etti. Son yıllarını Kaliforniya’nın St. Helena yakınlarındaki Elmshaven’da geçirdi.
Arthur White, son haftaları şöyle kaydetmiştir. 27 Haziran 1915’te, Starr ve eşi veda etmeye geldiler; Ellen White ise selamlarına, güveninin Rab’be ( ) olduğunu belirterek şu şekilde karşılık verdi: “Rab benim için tüm bu işleri düzenledi ve yönlendirdi; ben O’na güveniyorum. Her şeyin ne zaman sona ereceğini O bilir.” (Ellen G. White: The Later Elmshaven Years, cilt 6, s. 430, par. 7).
Starr ailesinin, onu Tanrı’nın krallığında göreceklerine dair güvenine karşılık olarak, o şöyle dedi: “Oh, evet” (Ellen G. White: The Later Elmshaven Years, cilt 6, s. 430, par. 9). Ve ekledi: “Neredeyse gerçek olamayacak kadar güzel görünüyor, ama bu gerçek!” (Ellen G. White: The Later Elmshaven Years, cilt 6, s. 430, par. 9).
Kaydedilen son sözleri, 9 Temmuz Cuma sabahı, oğlu W. C. White ve refakatçisi Sara McEnterfer ile konuşacak kadar güç topladığında söyledi: “Kime inandığımı biliyorum.” (Ellen G. White: The Later Elmshaven Years, cilt 6, s. 431, par. 2).
Arthur White, yedi gün sonra onun vefat anını şöyle kaydetmiştir: “Ertesi gün, 16 Temmuz Cuma günü, saat ikiye doğru hemşireler sonun çok yaklaştığını fark ettiler ve W. C. White ile eşi May’i çağırdılar. İkili hemen eve ve onun odasına koştular. Nefes alışı yavaşladıkça diğerleri de haberdar edildi ve ikişer üçer ikinci kattaki odaya geldiler.” (Ellen G. White: The Later Elmshaven Years, cilt 6, s. 431, par. 4).
Son saatlerinin akışı tam olarak kaydedilmiştir: “Sabah saatlerinde Ellen White’ın solunumu dakikada elli kez olarak ölçülmüştü, ancak saat üçte otuz sekiz, saat üç yirmi olduğunda on sekiz ve biraz sonra sadece on kezdi. Ardından nefes alışı daha da yavaşladı ve düzensizleşti, ta ki titreme olmadan nefes alışı durana kadar. Saat üç kırk idi. Odadaki hiç kimse, onun bir nefes daha alabileceğini düşünerek birkaç dakika boyunca kıpırdamadı. Ama almadı” (Ellen G. White: The Later Elmshaven Years, cilt 6, s. 431, par. 5).
Ölüm haberi hızla yayıldı: “16 Temmuz 1915 Cuma günü öğleden sonra, telgraf hatları, Rab’bin elçisi Ellen G. White’ın vefat ettiğini ülke çapında duyurdu. Telefon ve telgraf aracılığıyla bu haber, Şabat sabahı duyurusu için zamanında birçok kiliseye ulaştı. Basın organları, dünyanın haberdar olması için haberler ve fotoğraflar yayınladı. Haberler, ölüm haberi yayınlanana kadar bekletilmek üzere önceden hazırlanmıştı” (Ellen G. White: The Later Elmshaven Years, cilt 6, s. 432, par. 1).
O, Michigan’ın Battle Creek kentindeki Oak Hill Mezarlığı’nda eşi James White’ın yanına gömüldü.