İbretlik Bir Biyografi — Sonuna Kadar Dayanamayan Sadık Bir Öncü
Ludwig Richard Conradi, yaklaşık elli yıl boyunca Avrupa’daki en önde gelen Yedinci Gün Adventistleri çalışanıydı — Alman, Rus ve Hamburg misyonlarının öncüsü; Hamburg yayınevi ile Friedensau eğitim okulunun kurucusu; Genel Konferans’ın başkan yardımcısı; Ellen White’ın 1883’te “işine son derece ciddiyetle bağlı” olarak nitelendirdiği kişi (4LtMs, Ms 5, 1883, par. 13). Ancak hayatının sonuna doğru, Mayıs 1932’de Conradi, Yedinci Gün Adventistleri Kilisesi ile bağlarını resmen kopardı, Ellen White’ın peygamberlik armağanını reddetti ve Yedinci Gün Baptistlerine katıldı. Onun son dönemdeki örneği takip edilmemelidir. Onun sapkınlığı, okuyucunun bu davayı kuran ilk dönemdeki çalışanı, ilk dönemdeki çalışmalarına rehberlik eden Peygamberlik Ruhu’na sırt çeviren sonraki dönemdeki adamdan ayırt edebilmesi için burada kaydedilmiştir.
Özet
1856'da Almanya'nın Karlsruhe kentinde doğan Conradi, gençliğinde Amerika'ya göç etti, Iowa'da çiftlik işçisi olarak çalıştı, 1878'de Adventizm'e döndü, Battle Creek Koleji'ne devam etti ve 1885'te Orta Avrupa bölgesine gönderildi. Sonraki otuz yıl boyunca Rusya'da Adventist çalışmalarının öncülüğünü yaptı (imparatorluktaki ilk Adventist kilisesi 1886'da Berdebulat'ta kuruldu), meslektaşı G. Perk ile birlikte Perekop'ta beş hafta hapis yattı, 1889'da Hamburg misyonunu kurdu, Herold der Wahrheit ve Zions-Wächter dergilerini yayınladı, 1901'de Avrupa Genel Konferansı'nı ve 1909'da Avrupa Bölümü'nü kurdu ve kilisenin önde gelen misyon yöneticilerinden biri olarak hizmet etti. 1918'den itibaren Genel Konferans'ın başkan yardımcılığı görevini yürüttü, ancak 1931'de kutsal yer mesajı ve Ellen White'ın otoritesiyle ilgili şüphelerini yayınlaması onu ayrılığa sürükledi; Mayıs 1932'de istifasını sundu ve Yedinci Gün Baptist Kilisesi'nde yeniden vaftiz edildi. 1939'da vefat etti.
Iowa'daki Çiftlik İşçisinden Avrupa'nın Öncüye (1856–1886)
Loughborough’un Büyük İkinci Geliş Hareketi kitabında, Avrupa’daki kariyerinin başlangıcı şöyle anlatılır: “1885’te L. R. Conradi, Almanlar arasınd ’de çalışmak üzere Amerika’dan ayrılıp Orta Avrupa’ya gitti” (The Great Second Advent Movement, s. 409, par. 2). Aynı paragrafta ilk Rus Adventist kilisesinin kurulması da şöyle anlatılır: “28 Haziran 1886’da Basel’den ayrılıp Rusya’nın Kırım yarımadasına gitti. Burada, Perk adlı bir ihtiyarla birlikte Berdebulat’a gitti; burada iki kız kardeş vaftiz edildi ve on dokuz üyeli bir kilise kuruldu; bu, Rusya’daki ilk Yedinci Gün Adventistleri kilisesiydi” (The Great Second Advent Movement, s. 409, par. 2).
Kırım’daki kilisenin kurulmasının hemen ardından Ruslar tarafından zulüm başladı. Loughborough’un aynı bölümünde şöyle yazmaktadır: “Bunun hemen ardından Conradi ve Perk, ortodoks inancına aykırı öğretiler verdikleri gerekçesiyle tutuklandılar ve Perekop’ta beş hafta hapis yattılar. Serbest bırakıldıktan sonra (Amerika Birleşik Devletleri büyükelçisinin müdahalesi sayesinde) Conradi, Doğu Rusya’yı ziyaret etti ve ardından İsviçre’ye döndü” (The Great Second Advent Movement, s. 409, par. 3).
Hamburg, Friedensau ve Almanya’daki Çalışmalar (1889–1918)
Loughborough’un The Great Second Advent Movement adlı kitabında Hamburg misyonunun kuruluşu şöyle anlatılır: “Mayıs 1889’da, Conradi tarafından Almanya’nın Hamburg kentinde misyon çalışmaları başlatıldı ve çok kısa bir süre içinde işçiler için bir eğitim okulu kuruldu. Ertesi Ekim ayında yirmi sekiz üyeli bir Sabat okulu düzenlendi. Bu yıl içinde Haskell, misyonu ziyaret etti ve yirmi üyeli bir kilise kuruldu ve bir kitap deposu açıldı” (The Great Second Advent Movement, s. 410, par. 1).
Loughborough’un, 1895 yılının sonunda Alman-Rus çalışmaları hakkında Conradi’nin kendi raporundan alıntı yaptığı bölüm: “1 Ocak 1895’ten bu yana, on iki yeni propaganda görevlisi sahaya girdi. Haziran 1895’teki rapor, satışlarda yüzde elli artış olduğunu gösterdi. Şu anda Almanca gazetemiz Harold der Wahrheit için özel bir çaba sarf ediliyor” (The Great Second Advent Movement, s. 412, par. 5).
Ellen White’ın Erken Dönem Çalışmalarına Teşviki
Ellen White’ın 1883 tarihli el yazması — Conradi’nin mezhep hizmetine başladığı ilk günlerde Genel Konferans’ta yaptığı konuşmayı dinledikten sonra yazılmış — onun kişisel övgüsünü yansıtmaktadır: “Kardeş [L. R.] Conradi’nin tanıklığını dinlediğimde, onun neden bu kadar başarılı olduğunu anlayabildim. O, bu işte son derece ciddiydi. Sanki bir şeyler başarmak niyetindeymiş gibi bu işe sarıldı. Başarıyı sağlayan sadece yetenek değildir, her ne kadar kutsanmış yetenek ve beceri Tanrı’nın elinde cilalanmış aletler gibi olsa da; işte başarıyı sağlayan, işe son derece ciddiyetle yaklaşmaktır” (Mektuplar ve El Yazmaları, cilt 4, El Yazması 5, 1883, par. 13).
İki yıl sonra, İsviçre’deyken Ellen White, Conradi’nin Basel’deki çalışmaya katılmasını ısrarla istedi: “Kardeş Conradi’nin bir süre Kardeş Ertzenberger ile birlikte çalışmaya gelmesini umuyorum. O geldiğinde, burada Basel’de toplantılar yapacağız; ve inanıyorum ki ruhlar gerçeği kucaklayacaklar” (Mektuplar ve El Yazmaları, cilt 4, Mektup 38, 1885, par. 17).
1886’da Ellen White, Conradi’nin gelişini ve Rusya’ya yönelik misyonerlik planlarını şöyle kaydetti: “Conradi kardeş şu anda burada ve okumalar sayesinde orada zaten derin bir ilgi uyandırıldığı için yakında Rusya’yı ziyaret etmeyi düşünüyor. Conradi kardeşin gelmesine sevindim, çünkü o Almanlar arasında başarılı bir çalışandır. Rusya’da birkaç ay geçirdikten sonra, Rab’bin izniyle Basel’e dönüp burada çalışmayı planlıyor” (Mektuplar ve El Yazmaları, cilt 4, Mektup 29, 1886, par. 6).
Aynı yıl, Ellen White Lozan’daki ortak vaazlarını şöyle kaydetti: “Lozan’da ilk kez Şabat sabahı konuştum, ardından iki tercüman, Kardeş Bourdeau ve Kardeş Conradi konuştu. Vaazdan sonra harika bir dostluk toplantısı yaptık. Dört kişi, ilk Şabatlarını tuttuklarına dair tanıklık etti” (Mektuplar ve El Yazmaları, cilt 4, Mektup 7, 1886, par. 17).
Ellen White ve Conradi’nin Alman inananlar arasındaki bölünmeler üzerinde birlikte çalıştıkları 1887 tarihli Vohwinkel, Almanya’dan gelen kayıt: “İnsanlar zeki ve her bakımdan İtalya’dakilerden farklı. Ancak Şeytan, inananları birbirine düşürmek için burada çalışıyordu ve hâlâ çalışıyor. Dün bütün gün süren toplantımız inananlara yardım etmek içindi. Öğleden önce ben konuştum, ardından Conradi, daha önce hiç sosyal toplantı yapmadıklarını söyledi. Ona, şimdi onları bu işe alıştırmanın tam zamanı olduğunu söyledim” (Mektuplar ve El Yazmaları, cilt 5, Mektup 83, 1887, par. 4). Aynı mektubun bir sonraki paragrafında şöyle yazıyor: “Öğleden sonra Conradi kardeş üç saat süren bir toplantı düzenledi ve bence çok çaba sarf etti. Ben uzandım. Saat sekizde insanlara tekrar konuştum ve sonra zorlukları gidermeye çalışarak toplantıyı bitirmesi için Conradi'yi bıraktım” (Mektuplar ve El Yazmaları, cilt 5, Mektup 83, 1887, par. 5).
“Daily” Tartışması ve İlk Çatlaklar (1899–1919)
Per Lest We Forget’e göre, Conradi’nin daha sonraki ayrılışının tohumları, resmi ayrılığından çok önce ekilmişti. W. W. Prescott ile ilgili bölümde, “günlük” ile ilgili “yeni görüş”ün — Daniel 8’deki tamid’in paganizmden ziyade Mesih’in arabuluculuk hizmeti olduğu yorumunun — “en azından Conradi’nin Almanca yayınlanan peygamberlik kitabına ve Prescott’un 1899’da İngiltere’deki çalışma arkadaşlarıyla yaptığı tartışmalara kadar uzandığı” kaydedilmektedir (Lest We Forget, bkz. 174. bölüm, s. 430, ¶ 33). Aynı bölümün çok ilerleyen kısımlarında, Prescott’un Alman meslektaşını kamuoyuna açık bir şekilde kınamakta isteksiz olmasının nedeni şöyle kaydedilmiştir: “Bu talep, görünüşe göre Prescott’un bazı yetkililere Ballenger ve Fletcher’a yeterli yanıt verilmediğine dair yaptığı yorumlardan ve Conradi’yi genel bir şekilde kınamamış olmasından kaynaklanıyordu” (Lest We Forget, bkz. 174. bölüm, s. 435, ¶ 68). Conradi için asıl mesele “günlük” değil, kutsal yer mesajının kendisiydi; ve yıllar geçtikçe Adventist kutsal yer doktrinine olan güveni azaldı.
1931–1932 Yılındaki Dinden Dönüş ve Ayrılık
Yedinci Gün Adventistleri Ansiklopedisi ve çağdaş Genel Konferans Komitesi kayıtlarına göre, 1931 sonbaharında, o zamanlar yetmiş beş yaşında olan ve kısa süre önce aktif mezhep hizmetinden emekli olan Conradi, Daniel 8:14, göksel kutsal yer, 1844 kefareti ve Ellen G. White'ın peygamberlik otoritesi hakkındaki tarihi Adventist anlayışını reddettiği bir dizi makale yayınladı. W. A. Spicer, A. G. Daniells ve C. H. Watson'ın da aralarında bulunduğu Genel Konferans " " Komitesi heyeti, onu geri kazanmak amacıyla 1932 ilkbaharı boyunca Hamburg'da onunla uzun uzun görüştü. O ise reddetti. 9 Mayıs 1932'de resmi istifasını sundu. O yılın ilerleyen aylarında İsveç'teki Yedinci Gün Baptist Kilisesi'nde yeniden vaftiz edildi ve hayatının son yedi yılını, kendi kurduğu kiliseye karşı muhalefet içinde geçirdi.
Ölüm (1939) ve Ders
ESDA'ya göre, L. R. Conradi 30 Mayıs 1939'da, 83 yaşında Hamburg'da vefat etti. Hamburg'daki yayınevi, Friedensau semineri ve Avrupa Bölümü, onun hayatının sonlarında kiliseden uzaklaşmasına rağmen, Adventist inancını sürdürdüler. Bir insanın Tanrı'nın davası için elli yıl çalışıp sonunda onu reddetmesi, Rab'bin Ezekiel aracılığıyla uyardığı şablondur: “Doğru kişi doğruluğundan sapıp günah işlerse ve bu günahlar içinde ölürse, işlediği günah yüzünden ölecektir” (Ezekiel 18:26).
Conradi, burada her iki olasılığın da tanığı olarak durmaktadır — başlangıçtaki samimi ve Ruh’un kutsadığı emek, sebat etmenin garantisi değildir ve bir zamanlar mesajı kabul edip sonra geri dönenlerle ilgili Ellen White’ın uyarıları teorik değildir. Onun erken dönemdeki emekleri onurlandırılır; geç dönemdeki örneği ise takip edilmemelidir.