Özet
Sarepta Myrenda Irish Henry, Kadın Hıristiyan Temperance Birliği'nin ulusal evanjelisti, yazar ve şair, Yedinci Gün Adventistleri Kilisesi'nde ilk organize "kadın bakanlığı"nın mimarı ve Adventist tarihindeki en dikkat çekici geç yaşta din değiştirenlerden biriydi. 4 Kasım 1839’da Pennsylvania’nın Albion kentinde Metodist papaz Horatio Nelson Irish’in kızı olarak dünyaya gelen, otuz iki yaşında dul kalan ve hayatta kalan üç çocuğun annesi olan Irish Henry, WCTU’nun saflarında yükselerek ulusal bir platforma ulaştı; 1880'lerin sonlarında kalp büyümesi nedeniyle yatağa bağımlı hale gelen Irish, 1896 yazında Battle Creek Sanitarium'a yatırıldı, 13 Nisan 1897'de meshedilmeyle mucizevi bir şekilde iyileşti ve Yedinci Gün Adventisti oldu. Hayatının son üç yılı boyunca Battle Creek'te ve ulusal platformda çalıştı — vaaz verdi, yazılar yazdı, kadınların çalışmalarını organize etti ve Ellen G. White ile (o sırada Avustralya'da olduğu için şahsen hiç tanışmamıştı) sıcak bir yazışma ilişkisi sürdürdü — ta ki 16 Ocak 1900'de, Tennessee'nin Graysville kentinde, altmış yaşında zatürreeden vefat edene kadar.
Pennsylvania, Albion'dan WCTU Platformuna (1839–1896)
Michel Sun Lee’nin Yedinci Gün Adventistleri Ansiklopedisi’ndeki makalesine göre, Sarepta Myrenda Irish, 4 Kasım 1839’da Pennsylvania’nın Albion kentinde, Metodist papaz Horatio Nelson Irish ve eşi Mary Allis Clark Irish’in kızı olarak dünyaya geldi. Kardeşi Orsamus H. Irish, daha sonra Lincoln’ün Utah’taki Kızılderili İşleri Müfettişi ve Garfield’ın Gravür ve Baskı Bürosu şefi olarak görev yaptı. 1859’da Illinois, Mount Morris’teki Rock River Seminary’ye kaydoldu, orada meslektaşı James W. Henry ile tanıştı ve 1861’de onunla evlendi. James, 1864'te Birlik Ordusu'na katıldı ve 1871'de bir hastalık nedeniyle öldü; Sarepta, otuz iki yaşında dört küçük çocukla dul kaldı — en küçüğü babasından sadece birkaç ay sonra öldü. Bazen Lina Linwood takma adını kullanarak öykü ve şiir yayınlayarak kendini ve hayatta kalan üç çocuğunu geçindirdi.
1874 yılında, küçük oğlu Arthur’un Illinois eyaletinin Rockford kentindeki bir içki mekanına çekildiğini fark edince büyük bir endişeye kapılan kadın, yerel bir içki karşıtı dernek kurdu; bu dernek, WCTU’daki ömür boyu sürecek çalışmalarının tohumunu oluşturdu. Doğası gereği utangaç ve çekingen olmasına rağmen, WCTU'nun ulusal bir vaizi oldu, yirmi yıl boyunca seyahat edip konferanslar verdi ve 1880'lerin sonlarında, doktorların tedavi edilemez olduğunu söyledikleri kalp büyümesi nedeniyle yatağa mahkum oldu.
Battle Creek ve Adventizm'e Dönüş (1896–1898)
ESDA'ya göre Henry, kalp rahatsızlığının tedavisi için 1896 yazında John Harvey Kellogg'un Battle Creek Sanitarium'una yatırıldı. 13 Nisan 1897'de, A. T. Jones, W. W. Prescott, birkaç doktor ve diğer iki hasta tarafından yapılan bir meshetme ve dua seansının ardından anında ve kalıcı olarak iyileşti; J. H. Kellogg ve Lauretta Kress iyileşmesini doğruladı. O, Şabat'ı kabul etti, Yedinci Gün Adventistleri Kilisesi'ne katıldı ve hayatının son iki buçuk yılı boyunca, kendi neslindeki hiçbir Adventist kadının ulaşamadığı ulusal ölçekte bir çalışma sergiledi.
1899 Genel Konferans Günlük Bülteni, onun dönüşümüyle ilgili kendi tanıklığını saklamaktadır: “Bu sabah tek kelime etmeden geçip gitmesine izin vermemin imkansız olduğunu hissediyorum. Tanrı’nın hayatımda bahşettiği tüm merhametlerin en büyük mucizesi, bu sabah burada olmamdır. Son Genel Konferansı düşünüyordum. Sanatoryumda tekerlekli sandalyede bir hastaydım ve Şabat’ı benimsememin üzerinden sadece üç ay geçmişti. Bu bana bir ışık parlaması gibi gelmişti. O her zaman benimle birlikteydi, ama ben onu görmemiştim. Ancak Tanrı onu gözümün önüne ışıkla aydınlattığında, ona karşı hiçbir isyanım olmadı, aksine inandım ve sevdim” (Genel Konferans Günlük Bülteni, 16 Şubat 1899, s. 3, par. 8).
“Şabat Bana Nasıl Geldi” ve WCTU Anma Töreni (1897)
E. J. Waggoner’ın 5 Ağustos 1897 tarihli Present Truth dergisinde, dönüşümünden hemen sonra yazdığı kitapçığın başlığı ve içeriği — Şabat Bana Nasıl Geldi — kaydedilmiş ve şu şekilde tanımlanmıştır: “Bu, Amerika’dan kısa süre önce aldığımız, S. M. I. Henry hanımefendi tarafından yazılmış küçük bir kitapçığın başlığıdır. Anladığımız kadarıyla, kendisi Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Kadınlar Hıristiyan Temperance Birliği’nin Evangelistik bölümünün müdürüdür” (Present Truth, 5 Ağustos 1897, s. 496, par. 18).
ESDA’ya göre, Henry, WCTU’nun 1897 Buffalo kongresinde, WCTU’nun Şabat’ı Kutlama Departmanı’nın feshedilmesini ya da Pazar yasası için yapılan lobi faaliyetlerinden vazgeçilmesini talep eden, yaklaşık on üç bin kadın tarafından imzalanmış bir dilekçe sundu. WCTU yönetimi dilekçeyi kabul etti ancak talebini yerine getirmedi ve o da ulusal evanjelistlik görevinden istifa etti; ulusal yetkililer ise istifasını kabul etmedi. Onun sürekli çabaları sayesinde WCTU, 1899 Seattle kongresinde, yedinci gün Şabat’ı kutlayanları muaf tutmak üzere eyalet Pazar yasalarının değiştirilmesini destekleyen bir karar taslağı hazırladı — bu, onun tam olarak gerçekleşmesini göremeden vefat ettiği kısmi bir zaferdi.
Ellen White’ın Tavsiyesi — WCTU’da Kal
O sırada Avustralya'da bulunan Ellen White, 1898 ve 1899 yılları boyunca Henry'ye mektup üstüne mektup gönderdi — ancak ikisi hiçbir zaman yüz yüze görüşmedi. Ellen White'ın Henry'ye yazdığı ve Manuscript Releases, cilt 1'de saklanan Aralık 1899 tarihli mektubu: “Rab'bin gerçeğin ışığıyla ulaşmak istediği çok sayıda değerli ruh var. Kutsal Yazıları anlamalarına yardım etmek için çaba gösterilmelidir. W. C. T. U. çalışanlarına karşı yoğun bir ilgi duydum. Bu kahramanca kadınlar, kendilerine ait bir kişiliğe sahip olmanın ne demek olduğunu biliyorlar. Onların, büyük beyaz tahtın etrafında kurtarılmışlarla birlikte zafer kazanmalarını çok arzuluyorum. Onların büyük toplantılarına katılabilmeniz için size özel fırsatlar verilmesi ve gerçeği savunmak için sesinizin duyulması için sizin adınıza dualarımı sunacağım” (Manuscript Releases, cilt 1, s. 127, par. 1).
Ellen White’ın 1899 tarihli el yazması, Henry ile olan yazışmalarının düzenli seyrini kaydetmektedir: “Saat birde uyandım ve yazmam gereken mektupları düşündüm. Kalkıp giyindim ve kendimi Tanrı’ya teslim ederek işime başladım. Kardeş Henry’ye altı sayfalık bir mektup yazdım; Maine, West Minot’taki kız kardeşim Mary P. Foss’a iki sayfa; Edson White’a üç sayfa” (Mektuplar ve El Yazmaları, cilt 14, El Yazması 183, 1899, par. 1).
“Kadın Bakanlığı” ve Henry’nin Genel Konferans Soruları (1898–1899)
ESDA’ya göre, Henry hayatının son yıllarında Review and Herald dergisi için Woman’s Gospel Work (Kadınların Müjdecilik Çalışması) başlıklı düzenli bir köşe yazısı kaleme aldı ve Adventist kadınların kişisel müjdecilik faaliyetlerine katılımı için organize bir programın savunuculuğunu yaptı. 6 Aralık 1898 tarihli Review and Herald ekinde “kadın hizmetine” dair vizyonunu ortaya koydu; Genel Konferans Komitesi, 30 Mart 1898’de onun hizmet kimlik belgelerini onayladı — bu, çalışmalarının dikkate değer bir takdiriydi. A. W. Spalding daha sonra Henry’nin “ebeveynleri eğitmek ve sorunlarına yardım etmek için organize bir çabanın ilk örneğini” yönettiğini yazdı.
19 Şubat 1899 tarihli Genel Konferans Günlük Bülteni, kendi dönüşümünden bu yana onu rahatsız eden ahlaki bir konu hakkında salondan sorduğu bir soruyu kaydetmiştir: “Sormak istediğim bir soru daha var. Bu bağlamda, kendimi ayırıp bu mezhebe, bu kiliseye katılmak istesem, birinin bana, ‘O mezhepte yapabileceğin işler nedeniyle olduğun yerde kalman daha iyi olur’ demesi doğru olur mu?” (General Conference Daily Bulletin, 19 Şubat 1899, s. 32, par. 14).
Aynı oturumda soruyu daha da zorlayarak, kendisine yöneltilebilecek bir soru olarak çerçeveledi: “Peki, biri size gelip şöyle dese ne derdiniz?” (Genel Konferans Günlük Bülteni, 19 Şubat 1899, s. 32, par. 16) — “Eski kilisemi terk etmeli miyim? Yoksa orada yapabileceğim işler uğruna orada kalmalı mıyım?”
The Abiding Spirit ve Henry’nin Eğitim Vizyonu (1898)
1899 Bülteni, onun Kutsal Ruh hakkındaki kısa kitabını — Kalıcı Ruh — kiliseye tavsiye etti: “Neden? – Çünkü bu, günlük yaşamınızda size yardımcı olacak tam da ihtiyacınız olan kitap. Küçük bir kitap ve o kadar çok iyi şeyle dolu ki, çoğu kişi onu tek oturuşta okuyacak. Kuşkusuz bu kitap size Kutsal Ruh ve onun misyonu hakkında öğretebileceği pek çok şey var” (Genel Konferans Günlük Bülteni, 16 Şubat 1899, s. 8, par. 43).
Aynı Bülten, en erken çocukluk döneminden itibaren Kutsal Kitabı nasıl kullanması gerektiğinin kendisine nasıl öğretildiğine dair kendi anlatımını da saklamaktadır: “Kutsal Kitap, dünyadaki diğer tüm kitapları kullanmalıdır. Biz Kutsal Kitapla birlikte diğer kitapları kullanmamalıyız; ancak Kutsal Kitabın diğer tüm kitapları kullanmasına izin vermeliyiz. Bu, basılmış her kitapla ilgilidir; ve eğer çocuk doğru bir şekilde öğretilirse, burada öğretilen ilkelere uygun olarak, yazılmış her satırı nasıl ele alacağı öğretilecektir, ve sadece bu da değil, diğer her şeyi de” (Genel Konferans Günlük Bülteni, 20 Şubat 1899, s. 35, par. 17).
Ölüm (1900)
1900 yılının Ocak ayında Tennessee, Graysville’de bir toplantıya katılırken Henry grip oldu ve bu grip zatürreye ve plöreziye dönüştü. 16 Ocak 1900’de, altmış yaşında orada vefat etti. Cenazesi Battle Creek Tabernacle’da kaldırıldı ve Illinois, Pecatonica’da anne babasının yanına defnedildi.
Ellen White’ın 28 Şubat 1900 tarihli el yazması — Review and Herald’a gönderilen ölüm haberi: “Çok sevgili Kardeşimiz S. M. I. Henry’nin vefat haberiyle çok üzüldük. Kardeşimizin, Rab'bin onu kendi davası için yetiştirdiği ve mucizevi bir şekilde iyileştirdiği işi sürdürmesi için hayatta kalmasını ummuştum” (Mektuplar ve El Yazmaları, cilt 15, El Yazması 3, 1900, par. 1).
Miras
7 Nisan 1901 tarihli Genel Konferans Bülteni — vefatından on sekiz ay sonra — çalışmalarının daha geniş WCTU üzerinde yarattığı etkiyi şöyle kaydetmiştir: “1900 yılının başlarında, W. C. T. U. üyeleri arasında eğitim çalışmaları için kapsamlı planlar yapıldı; zira Kardeş Henry’nin Şabat Günü’nün Kutlanması Departmanı ile ilgili önerisi o Örgüt’ün gündemindeydi. Bu çaba, sayısız zorluk ve büyük masrafları beraberinde getirdi, ancak rahmetli Kardeş Henry’nin kalbine çok yakın olan bu çalışmaya derinden ilgi duyan birçok kişiden içten bir destek aldık” (Genel Konferans Bülteni, 7 Nisan 1901, s. 110, par. 9).
Henry’nin kızı Mary Henry Rossiter, annesinin biyografisini yayınladı — My Mother’s Life: The Evolution of a Recluse (Fleming H. Revell, 1900); torunu Margaret Rossiter White-Thiele (Ellen G. White’ın torunu James Henry White ile evlendi) daha kapsamlı bir biyografi yazdı: Whirlwind of the Lord: The Story of Mrs. S. M. I. Henry (Review and Herald, 1953). Adventizm üzerine yayınlanmış eserleri arasında How the Sabbath Came to Me (1897), Studies in Home and Child Life (1898), The Abiding Spirit (1898) ve A Woman-Ministry, or The Gospel in the Home (1899) bulunmaktadır.