Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
11 / 121897 йылғы уағыҙҙар

Израилдең апостасияһы. – № 2

Alonzo Trevier Jones

TAM1897 Q1 40.51897 йылдың 14 мартында, йәкшәмбе кисендә бирелгән уағыҙ Генераль конференция бюллетенендә баҫылған, 1897 йылдың беренсе кварталы, том 2, № 1, б. 40–45.

TAM1897 Q1 40.6Алдағы дәрестә күргәнебеҙсә, Израил Аллаға ҡаршы сыҡты һәм бөтә халыҡтар кеүек булһын өсөн патша һораны. Был дәрестә уларҙың халыҡтарға нисек тулыһынса оҡшап киткәнен ҡарарбыҙ. Ләкин Израил Аллаға ҡаршы сыҡты; сөнки улар Аллаға бөтөн йөрәктән ышанманы. Уларҙың йөрәгендә һүҙ иман менән ҡушылманы. Улар формаль булып ҡалды, һәм Аллаға тоғро булһалар, ҡасып ҡотола алыр ине уларҙың насарлыҡтары башҡа бөтә ят халыҡтар кеүек үк уларға килеп тейҙе; һәм, пәйғәмбәрлек рухы әйткәнсә, үҙҙәренең Аллаға ҡаршы сығыуҙары һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килгән бөтә насарлыҡтарҙы улар Алланың идаралығына йөкләне. Улар уның хакимлығын уңышһыҙ тип һананы; ул улар өсөн етәрлек түгел, был донъяла уларға ярамаған, шуға күрә үҙҙәренең үҙ хөкүмәтен булдырырға тейеш булдылар — уны үҙҙәре етәкләп, уның ярҙамында үҙҙәрен идара итеп, һаҡлай алырҙар ине.

TAM1897 Q1 40.7Шунан улар Самуилға: «Башҡа бөтә халыҡтар кеүек беҙгә лә патша ҡуй», — тип әйттеләр; «беҙ ҙә башҡа бөтә халыҡтар кеүек булһын», — тип өҫтәнеләр; һәм Хоҙай, Самуил аша, был эште ныҡ ҡына кире ҡаҡһа ла, улар уның был кире ҡағыуын кире ҡағып: «Юҡ; беҙҙең өҫтөбөҙҙә башҡа бөтә халыҡтар кеүек патша булһын», — тип яуапланылар. Улар шулай теләгәс, Хоҙай уларға шулай булырға рөхсәт итте. Улар тик кенә үҙҙәренә патша ҡуйырға ҡарар итеп ҡалманы, ә патша итеп кемде һайлаясаҡтарын да инде хәл итеп ҡуйғайнылар. Ул — Киштың улы Саул ине; һәм Хоҙай уларға уны ла бирергә риза булды, сөнки улар үҙ теләктәрен үтәргә тейеш ине.

TAM1897 Q1 40.8Ләкин Хоҙай уларға патша һәм патшалыҡ һайлағандары өсөн киләсәген әйткән бөтә насарлыҡтар ҙа уларҙың өҫтөнә килде. Уларҙың ҡайһы берҙәре Саул осоронда уҡ күренә башланы. Дауыдтың йоғонтоһо һәм хакимлығы уларҙы был насарлыҡтарҙан ҡотҡарыуҙа ҙур ярҙам итте. Улар Хоҙайҙы кире ҡаҡһа ла, ул уларҙы ташламаны: ул һаман да улар менән булды, үҙенә эйәрергә теләгән һәр кемде етәкләү һәм, мөмкин булһа, милләт булараҡ һис ҡасып ҡотола алмаҫлыҡ, киләсәге билдәле бәлә-ҡайғыларҙан ҡотҡарыу өсөн. Ләкин ул уны шәхси рәүештә үтеп ҡотолорға теләгән һәр кемде ҡотҡара ине. Улар үҙҙәре һайлаған юл буйынса бер аҙымдан һуң бер аҙым итеп, мотлаҡ һәм кире ҡаҡылмаҫ рәүештә алға барҙылар, һәм, күрәсебеҙ, ниһайәт, юҡҡа сығыуға килеп еттеләр.

TAM1897 Q1 40.9Соломон осоронда Хоҙайҙың ҡаршылығына ҡарамаҫтан һайланған юлдың мотлаҡ һөҙөмтәһе булған бәлә-ҡайғылар иң асыҡ сағылышын тапты. Һәм Мысыр һәр ваҡыт улар янында булды. Мысыр һәр саҡ аралаша. Соломон Хоҙай һүҙенә ҡаршы Мысырҙан ҡатын алды. Ул Хоҙай һүҙенә ҡаршы Мысырҙан аттар килтерҙе. Хоҙай уға биргән дан-дәрәжәне ул Мысырға, Мысыр идолдарға табыныуға һәм тирә-яҡтағы бөтә халыҡтарҙың идолдарға табыныуына йүнәлтте. Бөтә ят халыҡтарҙан килгән Соломондың ете йөз ҡатыны һәм өс йөз наложницаһының идолға табыныуҙарын тәьмин итеү өсөн халыҡҡа йөкләнгән ауыр йөк кешеләр күтәрергә тейеш булмаған һәм күтәрә алмаҫлыҡ, ике халыҡтың да именлеге өсөн яраҡһыҙ ине; шуға күрә Хоҙай ун ҡәбиләне ике ҡәбиләҙән айырырға ҡарар итте.

TAM1897 Q1 40.10Раббының ун ҡәбиләгә йәки ике ҡәбиләгә ниндәй яҡшылыҡ ниәтләгәнен белә алмайбыҙ, сөнки ул бер ҡасан да тормошҡа ашмаған. Беренсе булып ун ҡәбиләне идара итергә тәғәйенләнгән кеше итеп Йеровоам билдәләнде. Ләкин Йеровоам Давидтың күркәм үрнәген онотоп, Хоҙайҙың үҙ ваҡытын көтмәй, Хоҙайҙың уны үҙ юлы менән ун ҡәбиләнең тәхетенә күтәреүен көтмәне — Соломон йәшәгән осорҙа ла ул патшаға ҡаршы ҡул күтәрҙе, ун ҡәбиләнең тәхетен яулап, уларҙы идара итергә ниәтләп, Соломонға ҡаршы үҙен патша итеп иғлан итте. Был хыянат һәм баш күтәреү ине. Соломон уны шуның өсөн язаға тарттырырға уйланы, һәм ул Мысырға ҡасып китеп, Соломон вафат булғанға тиклем шунда йәшәне.

TAM1897 Q1 40.11Әгәр ул элек күңеленән мисырлы булмаһа, унда булғандан һуң мисырлы булып ҡалды. Соломон вафат булғас, Йеровоам Мисырҙан ҡайтты. Ун ҡәбиләнең ике ҡәбиләҙән айырыласаҡ ваҡыты етте, һәм Рехобоам уларҙы айырырлыҡ юлды һайланы. Халыҡ килеп, атаһының уларға һалған ауыр йөктәрҙе еңеләйтергә үтенгәс, был аҡыллы һәм урынлы һорау ине. Соломондың кәңәшселәре булған ололар уны шуны эшләргә өндәне. Ләкин Рехобоам был кәңәштәр менән риза булманы, сөнки улар уны халыҡтың хеҙмәтсеһе булырға өндәгән; ул халыҡтың башлығы булырға теләне һәм шуға күрә үҙе менән бергә үҫкән йәштәр менән кәңәшләште. Уның әсәһе — Соломондың идолға табынған ҡатындары араһында иң түбәндәренең береһе, аммонитянка ине; ә уның менән бергә үҫкән йәш егеттәр — Соломондың башҡа идолға табынған ҡатындарының улдары ине. Был йәш егеттәр Соломондың ҡатындары менән бергә башҡарған бөтә яһил ғәмәл-ғәҙәттәрҙә үҫкән. Рехобоам уларҙың фекерҙәрен ҡабул итте һәм улар яҡлы булды, әлбиттә, Хоҙайҙың һәм Хоҙайҙан ҡурҡҡан ирҙәрҙең кәңәштәрен кире ҡаҡты.

TAM1897 Q1 41.1Рехобоам халыҡҡа беҙгә яҡшы таныш яуап бирҙе: «Һеҙ минән йөкөгөҙҙө еңеләйтергә һоранығыҙ, әммә киреһенсә, мин уны ауырыраҡ итәсәкмен; һеҙҙең бәләкәй бармаҡ кеүек булғанын бил кеүек итәсәкмен». Улар: «Үҙ палаткаларығыҙға ҡайтығыҙ, Израил! Ә хәҙер үҙ йортоңдо ҡара, Давид!» — тип әйттеләр. Рехобоам, нимә килеп сыҡҡанын күреп, ысынлап та аптыраны; әммә уның өсөн был ғәжәп тә түгел, сөнки ул үҙ һүҙҙәренең иң аҡылһыҙ һүҙ булыуын күрә алмай торғайны, шуға күрә уны әйтеп бөткәс, нимә килеп сыҡҡанын күреп аптырауы бер ҙә ғәжәп түгел. Ул уларға үҙенең хазинасыһын ебәрҙе, уларҙы тынысландырырға, мәсьәләне йомшартырға һәм мөмкин булһа кире ҡайтарырға. Ләкин улар хазинасыны шунда уҡ таш атып үлтерҙеләр, һәм Рехобоам нимә килеп сыҡҡанын күреп, ҡурҡып, арбаһына ултырып, тиҙ арала Иерусалимға ҡайтты, ғәскәр йыйып, уларҙы баҫып алырға һәм үҙенә хеҙмәт итергә мәжбүр итергә ниәтләне. Әммә Хоҙай пәйғәмбәре уға был эш дөрөҫ түгел, тип әйтте һәм уларға өйҙәрендә ҡалырға ҡушты, һәм улар өйҙәрендә ҡалды, һәм шулай булды.

TAM1897 Q1 41.2Шунан һуң Йеровоам патшалыҡты үҙ ҡулына алды һәм Мысырҙан килтергән алтын быҙауҙарҙы ҡуйҙы, шуның менән ун ҡәбилә шунда уҡ Мысырға, Мысыр идолдарға табыныуға һәм Мысыр хөкүмәт системаһына эләкте, улар ике ҡәбиләнән айырылғанда. Шулай итеп, Йеровоамдан башлап, ун ҡәбиләнең башҡа бөтә патшалары ла шул уҡ юлды һайланы. Һәм һәр ваҡыт һуңынан: «Небат улы Йеровоам, ул гонаһ ҡылды һәм Израилде лә гонаһҡа төшөрҙө» тип әйтелә. Иманһыҙлыҡ тотош батшалыҡ юҡҡа сыҡҡансы даими рәүештә көсәйә барҙы, һәм ул бер ҡасан да ишетелмәне, киләсәктә лә ишетелмәҫ. Ун ҡәбилә батшаларының иманһыҙлығы насаранан насарараҡҡа, насарараҡтан тағы ла насарараҡҡа барҙы. Йеровоам насар ине; унан һуң килгәндәр ҙә насар булды. Шунан Омри килде, ул башҡаларҙан насараҡ ине; унан һуң Ахав килде, ул элекке бөтәһенән дә насараҡ ине. Патшалыҡ шулай дауам итте, бөтәһе лә юҡҡа сыҡҡас, юҡҡа сыҡты.

TAM1897 Q1 41.3Ләкин Хоҙай һәр ваҡыт уларҙы үҙенә хеҙмәт итергә өндәү өсөн бар көсөн һалды. Ул уларға пәйғәмбәрҙән-пәйғәмбәр ебәрҙе; ул патшаларҙы үҙенән ҡурҡып, үҙенә хеҙмәт итергә ҡабат-ҡабат өндәне. Израилдең һуңғы көндәренә килгәндә, бигерәк тә Амос менән Осия пәйғәмбәрлек итте. Амос, Осия һәм Михей Израилдең һуңғы көндәрендә Израил өсөн һәм Израилгә пәйғәмбәрлек итте. Әммә Михей китабынан бары тик бер аҙ өлөш кенә тура ун ҡәбиләгә ҡағыла. Амос китабының бөтәһе тиерлек улар хаҡында, шулай уҡ Осия китабының күп өлөшө лә. Амос һәм Осия китаптарының күп өлөшө Израил тураһындағы пәйғәмбәрлек һүҙҙәре, һәм Хоҙайҙың Израилгә тағы бер тапҡыр уға кире ҡайтырға һәм тулы юҡ ителеүҙән ҡотҡарылырға булған һуңғы өндәүе.

TAM1897 Q1 41.4Был бөтә пәйғәмбәрлек яҙмалары һәм Израил тарихы донъя тарихының һуңғы көндәрендә йәшәгән кешеләрҙе иҫкәртеү өсөн Библияға индерелгән. Унда һуңғы көндәрҙәге кешеләргә Аллаға кире әйләнеп, ысын юҡ ителеүҙән ҡотҡарылыу өсөн тәғәйенләнгән Алланың өндәүе бар. Шуның өсөн улар унда урын алған. Шулай итеп, Амос та, Осия ла бөгөн һиңә лә, миңә лә, бөтә донъяға ла уларҙың ун ҡәбиләләге кешеләргә яҙған ваҡытта булған кеүек үк хәҙерге дөрөҫлөк булып тора.

TAM1897 Q1 41.5Амос пәйғәмбәрлек итте, һәм Бет-Элдең ҡәһине уға: «Бында пәйғәмбәрлек итмә; был — патша йорто, патша сарайы; Юдәгә кит», — тине. Ул китеп, икенсе Йеровоамға хәбәр итте: Амос был ер тураһында насар фараздар әйтә, патшаға ҡаршы баш күтәрергә өндәй, һәм Хоҙай ҡылысы бөтәһенә лә төшәсәк, тип әйтә; ер уның бөтә һүҙҙәрен күтәрә алмай.

TAM1897 Q1 41.6Ә хәҙер айырым бер урынға мөрәжәғәт итеп, Амос 7:10–15-те уҡыйыҡ:—

TAM1897 Q1 41.7Шунан Бет-Эль священнигы Амазия Израил патшаһы Йеровоамға хәбәр ебәрҙе: «Амос Израил йортоноң уртаһында һинең ҡаршыңа заговор ҡорҙо; был ер уның бөтә һүҙҙәрен күтәрә алмай». Сөнки Амос былай ти: «Йеровоам ҡылыс аҫтында үләсәк, һәм Израил үҙ еренән әсиргә алынып китәсәк». Амазия Амосҡа әйтте: «Әй, күреүсе, кит, Йәһүд иленә ҡасып бар, шунда икмәк аша ла, шунда пәйғәмбәрлек ит; әммә Бет-Элелә тағы бер ҡасан да пәйғәмбәрлек итмә, сөнки ул — патшаның ғибәҙәтханаһы һәм патшаның һарайы». Шунан Амос Амазияға яуап бирҙе: «Мин пәйғәмбәр ҙә түгел инем, пәйғәмбәрҙең улы ла түгел инем; мин малсы һәм инжир йыйыусы инем; һәм Йәһвә мине һарыҡтар артынан эйәргәндә алды ла: “Бар, минең халҡым Израилгә пәйғәмбәрлек ит”, — тине миңә».

TAM1897 Q1 41.8Ул уларға пәйғәмбәрлек итте; әммә онотмағыҙ, ул Израилдең һуңғы көндәре ине. Әммә улар Амосты был ерҙә пәйғәмбәрлек итеүҙән тыя, уны ҡыуып ебәрә һәм элек күп кенә пәйғәмбәрҙәрҙе эҙәрлекләгән кеүек уны ла эҙәрлекләй. Шунан Хоҙай Осияны Яһүд илендә күтәрә; ул Амосҡа «кит» тип әйткән идолға табынған ҡәһин булған шул уҡ Яһүд илендә булып, Израил тураһында пәйғәмбәрлек итә, һәм улар уны эҙәрлекләп, теләгәндәрен эшләй алмай.

TAM1897 Q1 42.1Ә хәҙер, был бөтөн өлкәгә тағы бер ҡарап үтеп, бер һүҙ: Һеҙ беләһегеҙ, Самуилдән башлап Израил патшалары Хоҙай халыҡтарын ҡыҫым аҫтына алды, пәйғәмбәрҙәрҙе эҙәрлекләне, ҡәһиндәрҙе үҙ теләктәре менән үлтерҙе. Улар моны башҡарыу өсөн көс тә, рух та эйә булды. Әммә хәҙер, әгәр Израилдә бер ваҡытта ла үҙ патшаһы, үҙ короллеге йәки үҙ хөкүмәте булмаһа, улар быны эшләй алыр инеме? — Юҡ; был мөмкин дә булмаҫ ине. Һеҙ беләһегеҙ, Израил патшалары Алланың кешеләренә һәм Раббының пәйғәмбәрҙәренә ҡарата яһил патшаларҙан да насараҡ булған: шуға күрә Израил һәм Иудея патшалары Раббының пәйғәмбәрҙәрен тулыһынса рәнйеткән осраҡта, яһил патшалар уларҙы хөрмәтләгән һәм яҡлаған.

TAM1897 Q1 42.2Хосея, әйткәнемсә, был хаҡта ла пәйғәмбәрлек иткән. Хәҙер мин Хосея китабынан бер нисә аят уҡыйым, һеҙ уның был турала нимә әйткәнен күрәһегеҙ өсөн. Беренсенән, туғыҙынсы бүлеккә ҡарағыҙ, бер-ике һүҙ генә:—

TAM1897 Q1 42.3Улар Хоҙай ерендә йәшәмәйәсәктәр; әммә Ефрем Мысырға кире ҡайтасаҡ.

TAM1897 Q1 42.4Ефрем ун ҡәбиләнең береһе генә булһа ла, бында был исем уларҙың барыһын да аңлата. Ун ҡәбилә Ассирияға китте; уларҙы Ассириялылар әсиргә алып китте. Әммә уларҙы Ассириялылар әсиргә алып киткәс, Хоҙай «улар Мысырға кире ҡайтасаҡтар» тип әйткәндә нимә аңлата? — Мысыр Хоҙайҙан мөмкин тиклем иң алыҫҡа ситләшеүҙе аңлата. Тулыһынса Мисыр ҡараңғылығы — ул кешеләрҙең Хоҙай урынына хакимлыҡ итеүе, һәм бөтөн хакимлыҡ — хөкүмәт тә, кешеләр ҙә, бөтәһе лә — Хоҙайға һәм уның халҡына ҡаршы ҡуйылған; был Мисырға бәләләр төшөү һәм Израил ҡотҡарылыу алдынан Мисыр ерендә булған Израилгә ҡаршы ҡуйылыу кеүек үк. Ә бында Хоҙай Эфремде Мисырға китергә тейеш, тип әйткәндә, Ассирия — Ассирия хөкүмәте — уларҙы әсиргә алырға тейеш булһа ла, был уларҙың тулыһынса диндән айырылырға ниәтләүен күрһәтә, шуға күрә улар «Хоҙай ерендә» йәшәргә теләмәгән, шуның өсөн йәшәй алмаған.

TAM1897 Q1 42.5Һеҙ хәтерләйһегеҙме, беҙ Абрамға Хоҙайҙың әйткәнен уҡыныҡ: «Үҙ илеңдән, туғандарыңдан һәм атаңдың йортонан сығып, мин һиңә күрһәтәсәк ергә бар». Шулай итеп, ул ер — Хоҙайҙың ере. Һәм ул Осия аша Израил Хоҙай ерендә йәшәмәҫ, тип әйткәндә, был Самария тирәһендәге бәләкәй генә ерҙе түгел, ә Ибраһимгә күрһәтелгән һәм Хоҙай Мисырҙан сығарған халыҡты саҡырған ерҙе аңлата. Улар Хоҙай ерендә йәшәмәҫ; шунан һуң Мисырға, тулы апостасияға кире ҡайтасаҡтар. Һеҙ быны һуңыраҡ та күрерһегеҙ, мин уҡып ишеттергәндә.

TAM1897 Q1 42.6Улар Хоҙай ерендә йәшәмәйәсәк; әммә Ефрем Мысырға кире ҡайтасаҡ, һәм улар Ассирияла таҙа булмаған ризыҡтар ашаясаҡ. Улар Хоҙайға шәрабын ҡорбан итеп тә тәҡдим итмәйәсәк, һәм ул уларҙы хупламаясаҡ; уларҙың ҡорбандары ҡайғы тотоусыларҙың икмәге кеүек буласаҡ; уны ашаған һәр кем бысранасаҡ; сөнки рухтары өсөн икмәктәре Хоҙай йортона инмәйәсәк. Изге йыйын көнөндә һәм Йәһвә байрамы көнөндә ни эшләрһегеҙ? Бына, улар емерелеү арҡаһында китеп барҙы: Мысыр уларҙы йыйып ала, Мемфис уларҙы ерләй; көмештәре өсөн тәғәйенләнгән матур урындарҙы кесерткән яулай, шатырҙарында сәнскәк үҫә.

TAM1897 Q1 42.7Унынсы бүлек:—

TAM1897 Q1 42.8Израил — файҙаһыҙ йөҙөм лозаһы; ул үҙенә емеш бирә: емеше күп булыуға ҡарап ул ҡорбан усаҡтарын арттырҙы; еренең уңдырышлылығына ҡарап улар матур һындар яһаны. Йөрәктәре икегә бүленде; хәҙер улар ғәйепле табыласаҡ: ул ҡорбан усаҡтарын емерәсәк, һындарын талаясаҡ. Сөнки хәҙер улар әйтер: «Беҙҙең патшабыҙ юҡ».

TAM1897 Q1 42.9Ул ваҡытта уларҙың патшаһы юҡ ине. Уны үлтергәндәр, һәм власть буш торҙо. Уның урынына әле яңы патша килмәгән ине. Әммә иғтибар итегеҙ, ул нимә ти: «Сөнки хәҙер улар: “Беҙҙең патшабыҙ юҡ”, — тип әйтерҙәр». Улар уны һайлағанда, ул ҡаршы сыҡҡас, Хоҙай уларға: «Һеҙ мине кире ҡағаһығыҙ», — тине. «Юҡ; беҙҙең патша булырға тейеш», — тип яуапланы улар. Уларҙа патша булдымы? — Эйе; һәм килде бер мәл, улар «Беҙҙең патша юҡ» тип әйтергә мәжбүр булды. Әммә шул саҡта Хоҙай нимә тине?

TAM1897 Q1 42.10Ә хәҙер улар: «Беҙҙең патшабыҙ юҡ, сөнки беҙ Хоҙайҙан ҡурҡманыҡ; патшабыҙ беҙгә нимә эшләй ала?» — тип әйтер. Улар ялған ант биреп килешеү төҙөгәндә һүҙ һөйләне; шуға күрә хөкөм баҫыуҙағы һыҙаттарҙағы гельмлок үләне кеүек үҫеп сыға. Самарияла йәшәүселәр Бет-Авендың быҙауҙары арҡаһында ҡурҡасаҡ; сөнки уның халҡы уны илап ебәрәсәк, уның быҙауҙарының дан-дәрәжәһе өсөн шатланған священниктары ла, сөнки ул дан-дәрәжә унан айырылып китте.

TAM1897 Q1 42.11Ун өсөнсө бүлектә Хоҙайҙың нимә әйткәнен күрәһегеҙ. Туғыҙынсы аят:—

TAM1897 Q1 42.12Израил, һин үҙеңде юҡ иттең; әммә ярҙамың миндә. Мин һинең патшаң булырмын.

TAM1897 Q1 42.13Ләкин улар моны теләмәне. Шулай итеп, һеҙ бөтөнләй күрәһегеҙ: Хоҙай үҙе генә уларҙың патшаһы булырға теләне; ул уларҙың үҙҙәре уны патша итеп табыуын һәм башҡа берәүҙе лә булмауын теләне. Шунан ул киләһе аятта: «Мин асыуымда һиңә патша бирҙем, һәм ярһыуымда уны алдым», — ти. Шулай итеп, мин шул аятты тулыһынса уҡыйым:—

TAM1897 Q1 42.14Мин һинең патшаң булырмын: бөтә ҡалаларыңда һине ҡотҡара алыр башҡа кем бар? Һәм һин: «Миңә патша һәм князьдар бир!» — тип әйткән судьяларың ҡайҙа?

TAM1897 Q1 42.15Ул уларҙы шул саҡҡа кире йүнәлтә, улар: «Беҙгә өҫтөбөҙҙән хакимлыҡ итер өсөн патша бир», — тип әйткән ваҡытҡа. Ул хәҙер әйтә: «Мин ул саҡта һеҙҙә патша булмаҫҡа тейеш, тип ҡаршы сыҡтым һәм был яманлыҡ киләсәген әйттем; хәҙер үҙегеҙ таныйһығыҙ: һеҙҙең патшағыҙ юҡ, әммә үҙегеҙҙе юҡ иттегеҙ». Мин һеҙҙең патшағыҙ булырмын; мине патшағыҙ итеп ҡабул итегеҙ. Хәҙер ун беренсе бүлектең беренсе аятын ҡарағыҙ:—

TAM1897 Q1 42.16Израил бала саҡта мин уны яраттым һәм улымды Мысырҙан саҡырҙым.

TAM1897 Q1 43.1Ни өсөн ул бында, Израилде Мисырҙан сығарғанынан мең йыл үткәс, уның һуңғы көндәрендә ошо һүҙҙәрҙе әйтә? Был ни өсөн?

TAM1897 Q1 43.2Израил бала саҡта мин уны яраттым һәм улымды Мысырҙан саҡырҙым. Уларҙы саҡырғанда, улар уларҙан айырылып китте: Баалдарға ҡорбандар яһанылар һәм уйылған һындарға ладан яҡтылар. Мин Эфремде лә йөрөргә өйрәттем, ҡулдарынан тотоп; әммә улар минең уларҙы һауыҡтырғанымды белмәнеләр. Мин уларҙы кеше бауҙары менән, мөхәббәт бәйҙәре менән тарттым; мин улар өсөн ауыҙҙарындағы ҡамытты алған кеүек булдым, һәм уларға ашау бирҙем. Ул Мысыр иленә кире ҡайтмаясаҡ, ә Ассирия уның патшаһы буласаҡ, сөнки улар кире ҡайтырға теләмәне. Һәм ҡылыс уның ҡалаларында ҡаласаҡ, уның тармаҡтарын юҡ итәсәк һәм уларҙы ашап бөтөрәсәк, сөнки улар үҙ кәңәштәренә таянды. Һәм минең халыҡ миңән кире боролорға йүнәлде; улар уны Юғарыға өндәһәләр ҙә, берәү ҙә уны юғары күтәрмәне.

TAM1897 Q1 43.3Хәҙер Хоҙай Израилде емерелеү сигендә ҡайғыра. Ул һуңғы саҡырыу яһай: һуңғы пәйғәмбәрлек хәҙер килә; һәм шул ваҡытта, шул мәлдә, Иүдәлә Һезекия хакимлыҡ итә. Ул тәхеткә ултырғас, батшалыҡты реформаларға һәм Ахаздың диндән айырылыуҙан ҡотолорға тотондо. Храмды таҙартып, бөтәһен дә тәртипкә килтергәс, улар ике аҙналыҡ Пасха байрамын үткәрҙеләр. Ләкин шул Пасха байрамынан алда Һезекия ун ҡәбиләләрҙең ҡалған бөтә ерҙәренә хәбәрселәр ебәреп, уларҙы Иерусалимда үтәсәк Пасха байрамына, Ғәскәрҙәр Илаһы Хоҙайға табынырға саҡырҙы; әммә яҙмалар буйынса, улар хәбәрселәрҙе мыҫҡыл итеп көлгән; Әммә Иссахарҙан, Зевулундан, Нәфталиҙән һәм провинцияларҙың төрлө өлөштәренән күп халыҡ Иерусалимға менеп, Пасханы үткәрҙе һәм Хоҙайға ҡушылды. Ә был кешеләр Иерусалимға менеп, Иудея халҡы араһында урындарын алғас, шул уҡ ваҡытта Ассирия патшаһы килеп, ун ҡәбилә илен бөтөнләй баҫып алды. Шулай итеп, Езекияның Иерусалимға Хоҙайға ғибәҙәт итергә саҡырыуына буйһонғандар Ассирияға әсирлеккә алыныуҙан ҡотҡарылды.

TAM1897 Q1 43.4Хәҙер, Езекия үтенесен әйтер алдынан, Ошея быларҙы яҙа, һәм Халыҡ ниәтләгән эштәр өсөн Аллаһы ҡайғыра. Уның нимә әйткәнен ҡарағыҙ:—

TAM1897 Q1 43.5Мин Эфремде лә барырға өйрәттем, ҡулдарынан тотоп.

TAM1897 Q1 43.6Хоҙай уларҙың дөрөҫ юлға барыуын шул тиклем теләне, хатта ул уларҙы ҡулдарынан тотоп, үҙе менән бергә алып китте; әммә улар ҡулдарын тартып алды, хатта шул юлға ла барырға теләмәне. Әммә ул уларҙы ташлай алмай. Ҡарағыҙ:—

TAM1897 Q1 43.7Эфрем, мин һине нисек ташларға? Израил, мин һине нисек тапшырырға? Мин һине Адма кеүек итергә нисек батырсыным? Мин һине Зебоим кеүек итеп ҡуйырға нисек батырсыным? Йөрәгем эсемдә әйләнеп китте, үкенестәрем бергә янды. Мин үҙемдең ярһыу асыуымды бойомға ашырмайым, Эфремде юҡ итергә кире ҡайтмайым; сөнки мин — Алла, кеше түгел; һинең араңда Изгемен; һәм мин ҡалаға инеп бармайым.

TAM1897 Q1 43.8Шулай итеп ул улар өҫтөнә төшәргә тейешле хөкөмдәрҙән үҙен тыя. Сөнки ул — Алла, һәм ул әле уны төшөрмәй; хәтта ул төшәргә тейеш булған ваҡытта ла. Әммә улар һаман да ҡаршылыҡ итте; һаман да үҙ юлдары менән барҙылар. Һәм һөҙөмтәһе 2 Патшалар 17:5-8-ҙә теркәлгән:—

TAM1897 Q1 43.9Шунан Ассирия патшаһы бөтөн ер буйлап күтәрелеп, Самарияға килеп, уны өс йыл ҡамауға алды. Хошеаның туғыҙынсы йылында Ассирия патшаһы Самарияны яулап алып, Израилде Ассирияға алып китте һәм уларҙы Һалаға, Ғозан йылғаһы буйындағы Һаборға һәм Мәдәләр ҡалаларына урынлаштырҙы. Сөнки Израил балалары үҙҙәрен Мисыр еренән, Мисыр патшаһы Фараон ҡулынан сығарған Хоҙайҙарына ҡаршы гонаһ ҡылған, башҡа илаһтарға табынған һәм Хоҙайҙың Израил балалары алдынан ҡыуып ебәргән халыҡтарҙың ғөрөф-ғәҙәттәрен тотҡан, шулай уҡ үҙҙәре эшләгән Израил патшаларының юлына ингән.

TAM1897 Q1 43.10Шунан һуң ул ун өсөнсө аятҡа тиклем дауам итә:—

TAM1897 Q1 43.11Шулай ҙа Йәһвә Израилгә лә, Йәһүдәгә лә бөтә пәйғәмбәрҙәр аша, бөтә күреүселәр аша шаһитлыҡ итте: «Яман юлдарығыҙҙан кире ҡайтығыҙ, мин ата-бабаларығыҙға бойорған һәм хеҙмәтселәрем — пәйғәмбәрҙәр аша ебәргән бөтә ҡанунымды, бойороҡтарымды һәм ҡағиҙәләремде һаҡлағыҙ». Шуға ҡарамаҫтан, улар тыңламаны, ә киреһенсә, Хоҙайҙарына ышанмаған ата-бабаларының муйыны кеүек үк муйындарын ҡаты иттеләр. Улар уның ҡағиҙәләрен, ата-бабалары менән төҙөгән килешеүен һәм уларға ҡаршы шаһитлыҡ иткән шаһитлыҡтарын кире ҡаҡтылар; юҡҡа эйәреп, юҡҡа әйләнеп, тирә-яҡтағы халыҡтарға эйәрҙеләр, Хоҙай уларға улар кеүек эшләмәгеҙ тип бойорғайны.

TAM1897 Q1 43.12Шулай итеп, ун ҡәбилә юғалды. Ошея улар хаҡында пәйғәмбәрлек иткәндә: «Иудея әле лә Хоҙай менән хакимлыҡ итә, изгеләр менән тоғро ҡала», — тине. Иудея әле бер аҙ тотоп тора алды. Езекия патша булды; унан һуң Манассия килде һәм ул патшалыҡты яңынан диндән айырылыуға батырып ебәрҙе; уның улы ла уның эҙенән барҙы; Йосия уның артынан килеп, патшалыҡты тағы бер тапҡыр реформаланы; ә Йосия үлтерелгәс, патшалыҡ тура юҡҡа сығыуға китте. Йосиянан һуң Хоҙайҙан ҡурҡҡан берәү ҙә булманы. Езекия заманында ла улар даими рәүештә Мысырға мөрәжәғәт итеп, Мысырға таянып, Мысырҙан ҡотҡарыу һәм ярҙам көттөләр, ә уларға килгән бөтә ауырлыҡтар ҙа уларҙың иманһыҙлығынан һәм Хоҙайҙан алыҫлашыуынан булды.

TAM1897 Q1 43.13Ә хәҙер Иудеяның һуңғы көндәренә ҡарағыҙ. Ахаз Ассирия патшаһы Тиглат-Пилесерға илсе ебәреп, Дамаск патшаһынан һәм Самария патшаһынан ҡотҡарыр өсөн килеп сығырға үтенде. Тиглат-Пилесер шулай эшләне: ул Дамаскты яулап алып, Ахазды ҡотҡарҙы. Ахаз уға салым түләне, Дамаскҡа барып, уны ҡаршы алды һәм уға буйһонған кеүек итеп хөрмәт күрһәтте. Унда ул идолдарға табыныу өсөн ҡорбанлыҡ табыны күрҙе, шундай уҡ бер табын эшләтеп, уны Хоҙай ғибәҙәтханаһының ишегенә ҡуйҙы. Шулай итеп ул халыҡты Израилдәге башҡалар кеүек диндән айырылыуға алып килде.

TAM1897 Q1 43.14Иудеяла Ахаз урынына Һезекия килде. Һезекия патша булғанда ул Ассирия властьтарынан һәм салым түләүҙән ҡотолорға теләне. Иудеяла Ассириянан азат булыуҙы маҡсат иткән Һезекия яҡлы бер төркөм бар ине. Был төркөм был маҡсатҡа ирешеү өсөн берҙән-бер ысул итеп Мысыр ярҙамын алыуҙы иҫәпләне. Шул саҡта Исайя пәйғәмбәрлек итә ине, ул уларға Мысырҙан да, Ассириянан да ҡотҡарыу өсөн Хоҙайға таянырға ҡушты. Ул уларға Хоҙайға ҡаршы гонаһ эшләүҙәре арҡаһында баҫым аҫтында булыуҙарын әйтте. Ул уларға Мысырҙан ярҙам һорау тырышлыҡтарының файҙаһыҙ булыуын әйтте; сөнки Мысырҙан ярҙам һорау уларҙы тағы ла баҫым аҫтына килтерәсәк, сөнки Мысыр ярҙам итеү урынына уларҙы баҫым аҫтына аласаҡ; Мысыр ҡотҡара алмай.

TAM1897 Q1 44.1Ә хәҙер Ишая китабының сигеҙенсе бүлегенә ҡарағыҙ. Ишая китабында Хоҙайҙың килеүе һәм уны көтөү тураһында беҙ иң күп ҡулланған ниндәй аят бар? Уны ҡайҙан табырға? Ишая китабының сигеҙенсе бүлеге таныш рухтарға мөрәжәғәт итеүселәр, сыбырлаған һәм мырылдаған кешеләр тураһында һөйләй — был спиритуализмға ишара икәнен иҫләйһегеҙме? Унда былай тип әйтелә: «Шаһитлыҡты бәйләгеҙ, ҡанунды уҡыусыларым араһында мөһөрләгеҙ. Мин Яҡоб йортонан йөҙөн йәшергән Хоҙайҙы көтөрмөн, уны эҙләрмен». Был адвент бүлегеме? — Эйе. Был бүлек Хоҙайҙың килеүенә ҡағыламы? — Эйе.

TAM1897 Q1 44.2Ә хәҙер шул бүлектә нимә барлығын ҡарағыҙ. Был бүлектең башында, бишенсе аяттан башлап, нимә барлығын ҡарағыҙ.

TAM1897 Q1 44.3Хоҙай миңә тағы ла әйтте: «Был халыҡ Силоамдың йомшаҡ ағып торған һыуҙарын кире ҡаға, Резиндең һәм Ремалия улының (был Ассирия һәм Дамаск) яҡлы булып ҡыуана; хәҙер, шуға күрә, ҡарағыҙ: Йәһвә уларҙың өҫтөнә көслө һәм күп һыулы йылға һыуҙарын — Ассирия патшаһын һәм уның бөтә дан-дәрәжәһен — күтәрәсәк; ул бөтә каналдарынан күтәрелеп, бөтә ярҙарынан ашып сығасаҡ; Йәһүдәне үтеп, уны баҫып, муйынға тиклем барып етәсәк; уның ҡанаттарын йәйеү Иммануил, һинең ереңдең киңлеген тултырасаҡ.

TAM1897 Q1 44.4Ул улар хаҡында тура мәғәнәлә дөрөҫ булды. Ассирия патшаһы килеп, бөтөн ерҙе баҫып алды. Әммә ни өсөн был, Хоҙайҙың килеүен көткән һәм уны көтөргә тейешле халыҡ тураһындағы һәм уның килеүен көткән урында яҙылған? Ул шул урында яҙылған һәм беҙҙең көндәргә тиклем һаҡланған, бөтә ерҙә лә, бөтә халыҡтарҙа ла ауырлыҡтар, ҡыйынлыҡтар һәм буталыштар килеп сығасағын, улар ташып-тулып, муйынға тиклем барып, ер киңлеген тултырасағын һәм кешеләрҙең унан нисек ҡотолорға белмәйәсәген бөтә кешегә күрһәтеү өсөн. Шуға күрә был өлөш Хоҙайҙы көтөп торған беҙгә тапшырылған. Уҡып, ҡарайыҡ.

TAM1897 Q1 44.5Халыҡтар, берләшегеҙ, һәм һеҙ киҫәктәргә бүленәсәкһегеҙ; алыҫ илдәге бөтәһегеҙ ҙә иғтибар итегеҙ: билегеҙҙе быуығыҙ, һеҙ киҫәктәргә бүленәсәкһегеҙ; билегеҙҙе быуығыҙ, һеҙ киҫәктәргә бүленәсәкһегеҙ. Киңәшләшегеҙ, ул юҡҡа сығыр; һүҙ әйтегеҙ, ул тормаясаҡ; сөнки Алла беҙҙең менән. Сөнки Хоҙай миңә ныҡ ҡул менән әйтеп, был халыҡтың юлына бармаҫҡа ҡушты: «Был халыҡ “берләшмә” тиһә, һеҙ “берләшмә” тип әйтмәгеҙ; уларҙың ҡурҡыуынан ҡурҡмағыҙ, ҡурҡмағыҙ».

TAM1897 Q1 44.6Хәҙер, Мәсихтең килеүен көткән осорҙа, шундай ваҡыттар бармы? Улар ҡурҡыу һәм буталсыҡлыҡтан, ергә бәләләр килеүенән берләшәләрме? Бындай хәлдәрҙе ҡайҙа булһа ла күрәбеҙме? Һеҙҙең берегеҙ ҙә күргәне бармы? — Әйе, һис шикһеҙ, бар! Был хәлде Етенсе көн адвентистарынан башҡа берәү күрәме? — Ысынлап та, айырма бар икән, бөтәһе тиерлек уны адвентисттарҙан да асығыраҡ күрә. Әммә ул күренә; был асыҡ. Улар бергә йыйыла, төркөм-төркөм булып бәйләнеп, әҙерләнә. Улар нимәгә әҙерләнә? Нимә килә? — Улар ватылып бөтөргә йыйына. Шулай итеп, улар нимә өсөн әҙерләнә? — Ватылып бөтөү өсөн. Әммә улар шулай уйламай; киреһенсә, килә торған яманлыҡтарҙан һаҡланыу өсөн әҙерләнәбеҙ, тип уйлайҙар. Уларҙың үҙҙәрен был яманлыҡтарҙан ҡотҡарырға тырышыуы хәлде генә тирәнәйтә, уларҙы юҡ ителеүгә һәм ватылып бөтөүгә тағы ла яҡынайта.

TAM1897 Q1 44.7Ғәскәрҙәрҙең Хоҙайының үҙен изге итегеҙ; ул һеҙҙең өсөн ҡурҡыу һәм һеҙҙең өсөн һиҫкереү булһын. Ул изге урын булыр; әммә Израилдең ике йорто өсөн аяҡҡа таяҡ һәм һөрлөгөү ташы, Иерусалим халҡы өсөн тоҙаҡ һәм ҡапҡан булыр. Уларҙың күптәре тайып йығылып, ватылып, ҡапҡанға эләгеп, тотоласаҡ. Шаһитлыҡты бәйләп ҡуйығыҙ, ҡанунды уҡыусыларым араһында мөһөрләгеҙ. Мин Яҡоб йортонан йөҙөн йәшергән Хоҙайҙы көтөрмөн, уны эҙләрмен. Ҡарағыҙ, мин һәм Хоҙай миңә биргән балалар — Сион тауында йәшәгән Ғәскәрҙәр Хоҙайының Израилдә билге һәм ғәжәп эштәре өсөн.

TAM1897 Q1 44.8Был асыҡ күрһәтә: ул Хоҙайҙың килеүенә тиклем һуҙыла. Был — Хоҙайҙы ҡаршы алырға тейешле халыҡҡа өндәү. Әммә ни өсөн ул Ассирия Иудеяны баҫып алған осорҙағы ауырлыҡтарҙы килтерә? Сөнки был иң асыҡ итеп күрһәтә: Хоҙай килгән ваҡытта бөтөн ерҙе ниндәй бәләләр баҫып, бөтә халыҡты ниндәй ауырлыҡтар көтәсәген. Һәм Иүдеяның был яманлыҡтарҙан ҡотолорға һәм уларҙан ҡотолоу өсөн яһаған тырышлыҡтары — Алланың халҡы тип үҙҙәрен иғлан итеүселәрҙең киләсәк яманлыҡтарҙан ҡотолоу өсөн яһаясаҡ тырышлыҡтарына тап килә.

TAM1897 Q1 44.9Хоҙай һәр ваҡыт өндәй: Ассирияға таянмағыҙ; Мысырға таянмағыҙ; ә бары тик Хоҙайға ғына таянығыҙ. Ассирияға арҡағыҙҙы бороғоҙ — был дөрөҫ. Әммә Ассириянан ҡотолоу өсөн Мысырға китмәгеҙ. Хоҙайҙы эҙләгеҙ. Мисырға бармағыҙ; Хоҙайға барығыҙ. Һәм бөтөн йөрәгегеҙ менән Хоҙайҙы тапҡас, Ассирияның бөтә был бәлә-ҡайғыһынан һәм баҫымынан ҡотоласаҡһығыҙ. Был хаҡта бер нисә һүҙ генә. Ишая китабының 30-сы бүлеге был серҙе асыҡлай.

TAM1897 Q1 45.1Ҡот осорһон бунтарь балалар, — ти Хоҙай, — кәңәш алалар, әммә минән түгел, һәм рухымдан түгел, ә үҙҙәре өсөн ҡаплау эҙләйҙәр, гөнаһ өҫтөнә гөнаһ өҫтәү өсөн; Минең ауыҙымдан һорамай ғына Мысырға төшөргә йүнәләләр, Фараондың көсөнә таянып, Мысыр күләгәһенә ышанып. Шуға күрә Фараондың көсө һеҙҙең хурлыҡҡа әйләнәсәк, ә Мысыр күләгәһенә ышаныу — һеҙҙең оятҡа. 1–3-сө аяттар.

TAM1897 Q1 45.2Уның илселәре Мысырға үҙ тәҡдимдәрен еткерергә шунда төшөп килде. Иудея Мысырға илселәр ебәргәндә, Мысыр был илселәрҙән оялды.

TAM1897 Q1 45.3Сөнки уның кенәздәре Зоанда булды, ә илселәре Ханесҡа килде. Улар барыһы ла файҙа килтерә алмаған, ярҙам итә алмаған, әммә оят һәм мыҫҡыл ғына булған халыҡтан оялдылар. Көньяҡ йәнлектәренең ауыр йөкмәһе: ҡайғы-хәсрәт иленә, шунан йәш арыҫлан да, өлкән арыҫлан да, йылан да, утлы осоусы йылан да сыға; улар байлыҡтарын йәш ишәктәрҙең иңдәренә, хәзинәләрен дөйәләрҙең өркөстәренә тейәп, файҙа килтермәҫ халыҡҡа илтер. Сөнки Мисырҙар бушҡа ярҙам итәсәк, файҙаһыҙ; шуға күрә мин был хаҡта: «Уларҙың көсө — тыныс ултырыуҙа», — тип ҡысҡырҙым. 4–7-се аяттар.

TAM1897 Q1 45.4Был хәбәрҙең ситтән түгеллеген күрһәтһен өсөн мин бында боролоп, 1896 йылдың 5 июлендә даталанған шаһитлыҡтан түбәндәгеләрҙе уҡыйым:—

TAM1897 Q1 45.5Израил балаларына Хоҙай һүҙендә бирелгән иҫкәртеүҙәр тик улар өсөн генә түгел, ә ер йөҙөндә йәшәгән бөтә кешеләр өсөн дә тәғәйенләнгән. Ул уларға әйтә: «Ҡот осоусы балаларға аяныс... Улар кәңәш ала, әммә минән түгел; ҡаплау эҙләй, әммә рухымдан түгел, шуның менән гонаһ өҫтөнә гонаһ өҫтәйҙәр; Мысырға төшөп китәләр, әммә ауыҙымдан һорамағандар; Фараондың көсөнә таянып, Мысыр күләгәһенә ышаналар». Әгәр Хоҙай боронғо замандарҙа үҙ халҡын ауырлыҡтарҙа унан кәңәш һорарға онотҡандары өсөн әрләгән булһа, бөгөн дә үҙ халҡы юлдарын яҡтырыу өсөн Ғәҙеллек Ҡояшының балҡыш нурҙарына таяныу урынына, һынау һәм ауырлыҡ мәлдәрендә ярҙам эҙләп, үҙҙәре кеүек хаталы һәм һөҙөмтәһеҙ кешеләргә боролһа, ул риза булмаҫмы? Көсөбөҙ ҡайҙа? Ул беҙҙең кеүек үк ярҙамһыҙ һәм башҡаларға бәйле кешеләрҙәме; улар ҙа беҙҙең кеүек үк Хоҙайҙан юл күрһәтеүҙе көтә? Христос әйтә: «Минһеҙ һеҙ бер нәмә лә эшләй алмайһығыҙ;» һәм ул һәр кәрәк саҡта хәҙерге ярҙамсы итеп Изге Рухты тәҡдим иткән.

TAM1897 Q1 45.6Әммә һеҙ беләһегеҙ, үткән йылдың буталыштарында, сәйәси кампания ярҙамында хәл ителер тип өмөт ителгәндә, хәтта Етенсе көн адвентистары ла Хоҙайға тоғролоҡтарынан шул тиклем ситкә тайпылдылар ки, сәйәси эштәрҙе манипуляцияларға, һайлауҙарҙы контролдә тоторға һәм хәлдәрҙе үҙҙәре теләгәнсә көйләргә тырышып, был кампанияла ҡатнаштылар. Ни өсөн? — Илде киләсәктә көткән ауырлыҡтарҙан сығарырға ярҙам итеү өсөн. Әлбиттә, ауырлыҡтар илдә барлыҡҡа килә. Әммә Етенсе көн адвентистары ошондай эш өсөн үҙҙәрен төркөмдәргә бүләме? Улар Ассириянан ҡотҡарылһын; Ассириянан да, Мысырҙан да Аллаға ҡотҡарылһын. Был — берҙән-бер ҡотҡарыу. Был — берҙән-бер азат итеү, элек тә, хәҙер ҙә, мәңге лә.

Note

Back