Вавилон һәм Мысырҙан
TAM1897 Q1 45.81897 йылдың 15 марты, дүшәмбе кисендә бирелгән уағыҙ Генераль конференция бюллетенендә баҫылған, 1897 йылдың беренсе кварталы, 2-се том, 1-се һан, 45–54-се биттәр.
TAM1897 Q1 45.9Кисәге дәрестә беҙ Иудея тарихында Ассириянан килгән бәләләр ерҙе ташҡын һымаҡ ҡаплаған мәлгә килеп еттек. Улар унан ҡасырға теләне, һәм Хоҙай уларҙы ҡотҡарыу өсөн бөтә йөрәктән үҙен эҙләргә саҡырҙы. Улар үҙҙәрен ҡотҡарыу өсөн берләшеп, союздашып һәм Мысыр менән союз төҙөргә тырышты.
TAM1897 Q1 45.10Шулай итеп, улар Езекияның тормошонда Мысырҙан бөтә ярҙам тулыһынса өҙөлгән мәлгә тиклем шундай хәлдә йәшәне; был уның теләге түгел, ә шулай булып сыҡҡанлыҡтан. Ассирия патшаһы Иерусалим менән Урта диңгеҙ араһында әйләнеп үтеп, Мысыр һәм Иерусалим ғәскәрҙәре араһына урынлашҡан, шуның менән Яһүд һәм Мысыр ғәскәрҙәренең берләшеүен булдырмаған. Шунан ул уларҙың береһен дә айырым еңә алыр ине.
TAM1897 Q1 45.11Сеннахириб тәүге тапҡыр Иерусалимға һөжүм иткәндә лә шул уҡ эште ҡабатланы, һәм Езекия шул тиклем ғәйепле булды ки, Изге Яҙмаларҙа уның Ассирия патшаһына сығып: «Мин ғәйеплемен; минән кит, һин миңә һалғанды мин күтәрәсәкмен», — тип әйткәне яҙылған. Ассирия патшаһы уға 30 алтын талант һәм 300 көмеш талант һалды, һәм Езекия был һалымды түләү өсөн Алланың йортон талаған.
TAM1897 Q1 45.12Был бәләнең сәбәбе — Экрон халҡы Ассирия халҡына ҡаршы күтәрелеүе ине; әммә Экрон патшаһы Ассирия патшаһына тоғро булып ҡалды һәм халыҡтың күтәрелеүенә ҡушылманы. Шунан халыҡ уны көсләп ҡулға алып, Иерусалимға килтерҙе һәм һаҡлау өсөн Езекияға тапшырҙы. Езекия уны ҡабул итте. Езекия Ассирия патшаһына ҡаршы уларҙың баш күтәреүен шул тиклем ихлас хупланы, хатта уға ҡушылырға ла әҙер булды.
TAM1897 Q1 45.13Ассирия патшаһы килеп, Экронды яулап алды. Унан ул Иерусалимға китте, Экрон патшаһын алып ҡайтып, уны Экрон тәхетендә яңынан ултыртыу өсөн. Езекия ҡаланы нығытты, һаҡланыу стеналарын һәм кәрәкле бөтә һаҡланыу ҡоролмаларын төҙөп сығарҙы; әммә был ярҙам итмәне, был уларҙы ҡотҡара алмаҫ ине, сөнки Алла уларҙы шундай юл менән ҡотҡара алмай ине. Мин был кампания тураһында Сенахерибтың хисабын һәм Библия хисабын уҡырмын. Был ике хисап «Библия империялары» китабының 322-се битендә һәм артабанғы өс биттә бергә бәйләнгән. Мин 15-се абзацтан уҡыуҙы башлайым. Сенахериб Экрон халҡының күтәрелеүен һәм уларҙың патшаһын тотоп, тотҡонға алыуҙарын һөйләй. Ул былай ти:—
TAM1897 Q1 46.1Экрондың баш священниктары, аристократтары һәм халҡы, патшаһы Падияны (Ассирияға ышаныс һәм ғибәҙәт тотоусы) тимер сылбырҙарға бәйләп ҡуйған; улар уны Иудея патшаһы Езекияға тапшырған; һәм улар илаһҡа ҡаршы дошманлыҡ күрһәткән; был кешеләр хәҙер йөрәктәрендә ҡурҡыуға бирелгән.
TAM1897 Q1 46.2Ул ҡаланы үҙ контроленә алды һәм өҫтәй: «Иудея патшаһы Езекия минең ярғыма буйһонманы». Шунан Библия былай ти: «Шуға күрә Ассирия патшаһы Сенахериб Иудеяның бөтә нығытылған ҡалаларына менде һәм уларҙы яулап алды». Шунан Сенахериб әйтә:—
TAM1897 Q1 46.3Уларҙың 46-һы — ныҡлы ҡәлғәләр, ә уларҙың биләмәһендәге һанһыҙ ҡалалар — һуғыш ҡоралдары ярҙамында мин уларҙы ҡамап алдым, яулап алдым, талап алдым һәм трофей итеп иҫәпләнем.... Улар араһынан 200 000 бер йөҙ 50 кеше — бәләкәйҙән алып ҙурға тиклем, ир-ат та, ҡатын-ҡыҙ ҙа, аттар, бейәләр, ишәктәр, верблюдтар, үгеҙҙәр һәм һарыҡтар — һанһыҙ, мин алып китеп, уларҙы трофей итеп бүлеп бирҙем.
TAM1897 Q1 46.4Шунан һуң Библия былай ти:—
TAM1897 Q1 46.5Һәм Езекия Сеннахирибтың килеүен һәм уның Иерусалимға һөжүм итергә ниәтләүен күргәс, ул үҙенең кенәздәре һәм батырҙары менән кәңәшләшеп, ҡала ситендәге сығанаҡтарҙың һыуын туҡтатырға ҡушты; һәм улар уға ярҙам итте. Шулай итеп, күп халыҡ йыйылып, ҡала ситендәге бөтә сығанаҡтарҙы һәм ер уртаһынан ағып торған йылғаны ябып ҡуйҙылар, «Ни өсөн Ассирия патшалары килеп, күп һыу табырға тейеш?» — тип әйттеләр. Унан ул үҙен нығытып, боҙолған бөтә стенаны тергеҙеп, уны манараларға тиклем күтәрҙе, тыштан икенсе стена ла һалды, Давид ҡалаһындағы Миллоны төҙөкләндерҙе, күп һанлы уҡтар һәм ҡалҡандар әҙерләне.
TAM1897 Q1 46.6Хәҙер Сеннахириб әйтә:—
TAM1897 Q1 46.7Ул [Езекия], ситлектәге ҡош һымаҡ, үҙ башкалаһы Иерусалим эсендә мин уны ябып ҡуйҙым; мин уның ҡаршыһына һуғыш манаралары төҙөнөм (сөнки ул ҡалаһының ҙур ҡапҡаһының һаҡланыу стеналарын яңыртырға бойорғайны).
TAM1897 Q1 46.8Ә хәҙер Библия әйтә:—
TAM1897 Q1 46.9Ул халыҡ өҫтөнә һуғыш башлыҡтарын ҡуйҙы, уларҙы ҡала ҡапҡаһы алдындағы урамға йыйып, уларға йылы һүҙҙәр менән өндәште: «Көслө һәм батыр булығыҙ, Ассирия патшаһынан да, уның менән булған бөтә күпме ғәскәренән дә ҡурҡмағыҙ һәм рухығыҙ төшмәһен; сөнки беҙҙең яҡта уларҙан күберәк көс бар: улар менән — кеше көсө ғына; ә беҙҙең менән — беҙҙе ярҙам итергә һәм беҙҙең өсөн һуғышырға әҙер торған Хоҙай — беҙҙең Хоҙай. Халыҡ Иудея патшаһы Езекияның һүҙҙәренә таянды.
TAM1897 Q1 46.10Был барыһы ла дөрөҫ булыр ине, әгәр ул был эштә ғәйепһеҙ булһа; әммә шул саҡта Иерусалимда төрмәлә ултырған Экрон патшаһы Падия менән бергә булғанлыҡтан, ҡаланы яҡлаған юлы өсөн Хоҙай Езекияны хуплай алманы. Шуға күрә Сенахериб әйтә:—
TAM1897 Q1 46.11Езекия үҙе минең бөйөклөгөмдөң ғәйепләү ҡурҡыуынан тетрәнеп ҡалды; шулай уҡ Урби, уның үҙ һалдаттары һәм ул үҙенең башҡа һалдаттарын, уларҙы ул үҙенең башкалаһы Иерусалимға индергән ине.
TAM1897 Q1 46.12Шунан Библия әйтә:—
TAM1897 Q1 46.13Ә Ассирия патшаһы Иудея патшаһы Езекияға 300 талант көмеш һәм 30 талант алтын билдәләне. Езекия уға Хоҙай йортонда һәм патша йортоның хәзинәләрендә табылған бөтә көмеште бирҙе. Шул ваҡытта Езекия Изге Йорт ишектәренән һәм Йәһүд патшаһы Езекия ҡаплаған бағаналарҙан алтынды ҡырҡып алып, Ассирия патшаһына бирҙе.
TAM1897 Q1 46.14Шулар хаҡында Сенахериб болай ти:—
TAM1897 Q1 46.15Элек йыл һайын түләнгән һалымға үҙемдең хужалыҡ союзы һалымын өҫтәп, уны уға йөкләнем.... Иерусалимды — уның батша ҡалаһын — нығытыу өсөн йыйған эшселәр, һалдаттар һәм төҙөүселәр хәҙер һалым йөрөтә. 30 алтын талант, 800 көмеш талант; туҡыма, ҡыҙыл, биҙәлгән; ҙур ҡиммәтле таштар; фил һөйәгенән эшләнгән дивандар, фил һөйәгенән хәрәкәтле тәхеттәр; буйвол тиреләре; дан ағасы, ку ағасы; һәр төрлө ҙур хәзинә; һәм уның ҡыҙҙары, һарай евнухтары, ир-ат музыканттары һәм ҡатын-ҡыҙ музыканттары; барыһын да минең патша ҡалам Ниневияға миңә ебәрҙе. Һалым түләргә һәм хөрмәт күрһәтергә ул илсе ебәрҙе. Мин уның ҡалаларын талап алдым, уларҙы уның батшалығынан айырып, Ашдод батшаһы Митинтиға, Экрон батшаһы Падияға һәм Газа батшаһы Зилли-Белгә бирҙем. Мин уның батшалығын кәметтем.
TAM1897 Q1 46.16Изге яҙмаларҙағы шул аяттың тулы тарихы шундай: унда Езекия Ассирия патшаһына илселәр ебәреп: «Мин ғәйеплемен; минән кит, һин миңә ниндәй ауырлыҡ һалһаң да, мин уны күтәрәсәкмен», — тигән.
TAM1897 Q1 46.17Бер аҙ ваҡыт үткәс, Езекия Мысырға илселәр ебәрҙе, һәм Мысыр Езекия менән союз төҙөп, ғәскәр ебәрҙе. Сеннахириб был хаҡта ишетеп, ғәскәрен Мысыр менән Иерусалим араһына урынлаштырҙы. Шунан ул тәүҙә Иерусалимға Езекияға бирелергә саҡырыу ебәрҙе: ул Мысырҙан ҡайтып килгәнсе көтһөн, ул килеп, уларҙы бөтәһен дә үҙҙәренеке кеүек үк яҡшы иленә әсиргә алып китер. Әммә Езекия уларға бер ни лә яуап бирмәҫкә бойорҙо, һәм ул кеше Лахишҡа кире ҡайтты, унда патша Либнаға киткәнен белде, һәм улар уны шунда хәбәрдар итте.
TAM1897 Q1 46.18Шунан Сенахериб Мисыр ғәскәрҙәренең килә башлауын ишетте һәм яңынан Иерусалимға хат ебәрҙе, хатта ул үҙе нимә эшләй алыуын һәм Хоҙай нимә эшләй алмауын аңлатты; Езекия Хоҙайға таянмаһын, сөнки Хоҙай уларҙы уның ҡулынан ҡотҡара алмай; ә Мисыр патшаһы менән эше тамамланғас, ул кире килеп, Иерусалим яуап тоторға мәжбүр буласаҡ.
TAM1897 Q1 46.19Шул ваҡытҡа Езекия Хоҙайға ышанырға өйрәнгән ине, сөнки ышаныр өсөн башҡа бер кем дә юҡ ине. Ниһайәт, ул Хоҙайға ышанырға мәжбүр булды. Шуға ул ғибәҙәтханаға менеп, Сеннахирибтың хатын Хоҙай алдына ҡуйҙы ла: «Менә ул хат; беҙ бер ни лә эшләй алмайбыҙ», — тине. Эй, Раббым, беҙҙе яҡла. Раббым шулай эшләне. Шул төн Сеннахирибтың ғәскәрҙәре ҡырылды, һәм ул Ниневияға ҡайтып китте. Шулай итеп, бөтә был ауыр осорҙарҙа, уларҙы баҫып алған бәлә-ҡайғылар, уларҙы бөтөнләй ҡыҫырыҡлап, Мысырҙан да, башҡа бер ерҙән дә ярҙам таба алмай торған хәлгә еткергәс, улар тәү сиратта Раббым теләгән урынға — ул уларҙы ҡотҡара алған урынға — килтерелде.
TAM1897 Q1 47.1Әгәр улар һәр ваҡыт шул саҡтағы кеүек Хоҙайға таянһа, Хоҙай ҙа һәр ваҡыт шул саҡтағы кеүек улар өсөн эшләр ине. Улар бер ваҡытта ла Ассирия ҡулы аҫтына эләкмәҫ тә, Мысыр менән бер ниндәй бәйләнештә лә булмаҫ та ине. Улар бер ваҡытта ла таланып, әсиргә алынып китмәҫ ине. Улар Хоҙайҙың халҡы һәм уның батшалығы булып, башҡа халыҡтар араһында иҫәпкә алынмай, үҙаллы йәшәр ине.
TAM1897 Q1 47.2Миңә Иудея тарихын ентекләп өйрәнергә кәрәкмәй. Был — ун ҡәбилә тарихының ҡабатланыуы ғына. Был — кисәге төнөндә күҙәткән тарихты ҡабатлау ғына булыр ине, беҙ Хоҙайҙың һуңғы патша Седекияға пәйғәмбәрен ебәргән урынға еткәнсе: «Диадеманы ал, тәжҙе төшөр; был элеккесә булмаясаҡ: түбәнде күтәр, юғарыны түбән төшөр». Мин уны аударасаҡмын, аударасаҡмын, аударасаҡмын; һәм ул юҡҡа сығасаҡ, уның хоҡуғы булған килгәнсе; һәм мин уны уға бирәсәкмен».
TAM1897 Q1 47.3Шунан һуң күп тә үтмәй, бөтөн халыҡ Вавилонға ҡол итеп алып кителә — ерҙә бер нәмәһе лә булмаған иң ярлы кешеләрҙән башҡа. Улар ерҙә ҡалды, уны үҙ теләктәре менән биләп торһондар өсөн. Шулай итеп, ул ваҡытта ярлы һәм бер нәмәһе лә булмау — ҙур бәхет ине; һәм был хәҙер ер йөҙөндә йәшәгән бөтә кешеләрҙең аңлауы өсөн яҙылған. Хәҙер бай булыу һәм ҙур мөлкәткә эйә булыу — бәрәкәт түгел. Һәм тиҙҙән шундай көндәр киләсәк: ярлылар һәм бер нәмәһе лә булмағандар был донъяла иң уңайлы хәлдә буласаҡ. Был шулай булды, Иерусалим шул көндәрҙә юҡ ителгәндә, уларҙы Вавилонға әсиргә алып киттеләр йәки үлтерҙеләр.
TAM1897 Q1 47.4Ул ваҡытта бер нәмәһе лә булмағандар ерҙә теләһә ҡайҙа йорт төҙөп йәшәй ала ине; сөнки бөтөн ер уларҙыҡы ине. Ҡалған бөтәһе лә әсиргә алынды. Һәм был тағы ла ҡабатланасаҡ. Был донъяның байлыҡтарына ябышып йөрөгәндәр, бай булырға тырышҡандар, байлыҡтары арҡаһында әсиргә алынасаҡ һәм бөтә донъя менән бергә юҡҡа сығасаҡ. Шунан был донъя байлыҡтары яғынан ярлы һәм бер нәмәһе лә булмағандар, бөтәһен дә Алланың юлына бағышлағандар — ер йөҙөндә йәшәүселәр барыһы ла әсиргә алынғанда һәм бөтөн ер юҡ ителгәндә — Хоҙай ерендә йәшәйәсәк.
TAM1897 Q1 47.5Израилдең апостасияһы һәм уларҙың юҡ ителеүе тураһында был хисап юҡҡа яҙылмаған. Осия һәм кисә кис телгә алынған пәйғәмбәрлек фараздары юҡҡа яҙылмаған. Ишая китабының сигеҙенсе бүлеге юҡҡа яҙылмаған. Был һүҙҙәр беҙҙең өсөн яҙылған, һәм беҙ уларҙы үҙ заманыбыҙҙа иғтибарға алырға тейешбеҙ.
TAM1897 Q1 47.6Хәҙер беҙ Иудеяның һуңғы көндәренә килеп етәбеҙ. Иеремия һәм Езекииль китаптарын уҡығыҙ. Улар бөгөн Етенсе көн адвентистары өсөн Асыҡланыу китабы кеүек үк хәҙерге дөрөҫлөк булып тора. Иеремия һәм Езекииль китаптары донъяның ахырҙары беҙгә килеп еткән кешеләр өсөн яҙылған, сөнки был китаптар Иудеяның ахырҙары килгән осорҙа яҙылған; Иерусалимдың юҡ ителеүе һәм уны эйәртеп килгән ваҡыттар донъя халыҡтарына донъяның ахыры һәм уның юҡ ителеүе яҡынлашҡан осорҙарҙы күрһәтеү, шулай уҡ уны эйәртеп килгән ваҡиғалар һәм уны оҙатып килгән бәлә-ҡайғылар тураһында иҫкәртеү өсөн яҙылған.
TAM1897 Q1 47.7Исраил Хоҙайҙың ҡаршылығына ҡарамаҫтан үҙ патшаһын һайланы. Улар айырылғанда ун ҡәбилә “беҙҙең патшабыҙ юҡ” тип әйтергә мәжбүр булды; ә Хоҙай: “Мин һеҙҙең патшағыҙ булырмын”, — тине. Улар тағы: “Юҡ; беҙгә патша кәрәк”, — тип яуапланы. Һәм улар тағы бер патша һайланы, һәм ул һуңғыһы булды. Шунан уларҙа патша ла, патшалыҡ та ҡалманы; улар әсиргә эләгеп, мәңге юғалды, сөнки Хоҙайҙы үҙ патшаһы итеп ҡабул итмәне.
TAM1897 Q1 47.8Иудея әле бер аҙ ваҡыт тотҡарланды, һәм шунан һуң беҙ бер мәл элек уҡыған хәл килеп сыҡты: «Диадеманы ал, тәжҙе төшөр», — тип әйтелде. Иудея хәҙер корольһеҙ ҡала. Ул «беҙҙең королебеҙ юҡ» тип әйтергә мәжбүр. Ул Вавилонға әсиргә китәсәк. Халыҡтар һәм ҡәбиләләр үҙҙәренең хөкөм итеү һәм идара итеү хоҡуғына эйә булған ысын Патшаһы килгәнсе тиклем башҡа патшаһыҙ булды; һәм хатта шул саҡта ла улар Саул заманында Хоҙайҙы кире ҡаҡҡан шул уҡ рух менән шул тиклем тулған ине, шуға күрә улар Хоҙайҙың үҙҙәре өҫтөндә хакимлыҡ итеүен теләмәне; улар уны кире ҡаҡты һәм был донъя патшаһын һайланы — «Беҙҙең патшабыҙ Цезарьҙан башҡа юҡ».
TAM1897 Q1 47.9Барыһы ла бер үк хикәйә. Улар Хоҙайҙы кире ҡаҡҡанда, улар уның ҡаршылығына ҡарамаҫтан уны кире ҡаҡҡан һәм Саул исемле патша һайлаған. Хоҙай шунда уҡ уларҙың үҙ патшаһы Иисусты кире ҡағыуын һәм Цезарь менән Бараббасты һайлауын күрҙе. Христосты кире ҡағыуҙары һәм Цезарьҙы һайлауҙары — Хоҙайҙы кире ҡағыуҙарының һәм Саулды һайлауҙарының логик һөҙөмтәһе генә ине. Улар уны кире ҡағып, Саулды һайлағанда, Хоҙай уларҙың уны кире ҡағып, Цезарьҙы һайлаясаҡтарын белде. Һәм һуңғы аҙым тәүге аҙымда уҡ ине.
TAM1897 Q1 47.10Шуға күрә Хоҙай әйтте: «Шәмүил, улар һине кире ҡаҡмай, ә мин улар өҫтөндә хакимлыҡ итеүемде кире ҡаға; һәм был Етенсе көн адвентистары өсөн дә мәғәнәле». Хоҙай үҙ халҡының Идара итеүсеһе, үҙ халҡының Патшаһы булырға теләй. Ул шулай булырмы? Уның патшалығы етерлек булырмы? Уның хакимлығы халҡы өсөн етерлек булырмы? Был һорау бөгөн дә, элеккесә үк. Ул ваҡытта ул улар өсөн етерлек булманы, сөнки улар бөтөн йөрәктән уға буйһонманы. Улар формализмға сумып, донъяға шул тиклем оҡшанылар ки, донъяның идолдарға табыныу ғәҙәтенә төштөләр. Уларға башҡа мәжүси халыҡтар кеүек үк патша кәрәк булды. Һәм бөгөн дә хәл шул уҡ. Әгәр Аллаһ Етенсе көн адвентистары өсөн етәрлек хаким түгел икән, был уларҙың уны бөтөн йөрәктән ышанмауынан. Улар мәжүсиҙәргә шул тиклем оҡшаған, шуға күрә үҙ-үҙҙәрен үҙҙәренән һаҡлау һәм үҙ-үҙҙәрен идара итеү өсөн мәжүсиҙәр хөкүмәте һәм мәжүсиҙәр көсөнә мохтаждар. Әйҙәгеҙ, бөгөн Етенсе көн адвентистары Хоҙайҙың бөгөнгө һүҙен тыңлаһындар: «Мин һинең Патшаң булырмын».
TAM1897 Q1 48.1Мин бер мәл элек әйткәнемсә, Иудея халҡы Вавилонға әсиргә алынды, ә иң ярлы бер нисә кеше генә ерҙә ҡалды. Унда улар шунда ҡалырға тейеш ине. Әммә улар үҙ теләктәре менән Мысырға китте. Яңынан Раббының ҡаршылығына ҡарамаҫтан, улар Мысырға китте. Шулай итеп, Раббының бөтә халҡы ят халыҡтар араһында, Вавилон һәм Мысырҙа таралып бөттө. Һәм шул ваҡыттан алып Изге Яҙмалар уның халҡының Вавилон һәм Мысырҙан сығарылыуы тураһында һөйләй; һәм бөгөн дә шулай.
TAM1897 Q1 48.2Бөгөн: «Минең халҡым, унан сығығыҙ, уның гонаһтарында ҡатнашмағыҙ һәм уның язаларынан өлөш алмағыҙ», — тиелгән. Ул — Вавилон. Асыҡланыу китабының ун беренсе бүлегендә «рухи яҡтан Мысыр тип аталған» тураһында һөйләнә; һәм йәнлеккә, уның һүрәтенә, тамғаһына һәм исеменең һанына еңгән кешеләр «Моисейҙың йырын йырлайҙар» — уның һымаҡ түгел — ә «Хоҙайҙың хеҙмәтсеһе Моисейҙың йырын». Моисей йыры нимә ине? — Мысырҙан азат ителеү йыры. Шунан, хайуанға, уның һүрәтенә, билдәһенә һәм исеменең һанына ҡаршы еңгән кешеләр Моисей йырын йырлай, сөнки улар Мысырҙан азат ителгән. Сөнки бөгөн дә, донъя аҙағына тиклем, «Мин улымды Мысырҙан саҡырҙым». Бөгөн дә Вавилон да, Мысыр ҙа бар. Бөгөн Вавилонда ла, Мысырҙа ла Алланың халҡы бар. Һәм бөгөн Хоҙай саҡыра: «Халҡым, унан сығығыҙ;» һәм «Мин улымды Мысырҙан саҡырҙым».
TAM1897 Q1 48.3Тағы бер ҡарағыҙ: Нимрод ҡайҙа ине? — Ул Вавилонда ине һәм Вавилон патшалығын идара итте. Ибраһим ҡайҙа ине? — Ул Нимрод төҙөгән дәүләт идара иткән ерҙә ине. Әммә Хоҙай уны шул ерҙән саҡырҙы. Ул ер рухи яҡтан да, физик яҡтан да Вавилон ине. Бынан да бигерәк: Нимрод — Ҡуштың улы, ә Ҡуш — Һәмдең улы, ә Мысыр — Һәмдең ере. Шулай итеп, Нимродта бер үк ваҡытта Мысыр ҙа, Вавилон да булған. Алла Тәғәлә Ибраһимде саҡырғанда, ул уны Мысырҙан да, Вавилондан да сығарған. Һәм: «Әгәр һеҙ Мәсихтеке булһағыҙ, һеҙ Ибраһимдең орлоғоһоғоҙ һәм вәғәҙә буйынса мираҫсылар», — тиелгән. Һеҙ ҙә Мысырҙан да, Вавилондан да саҡырылғанһығыҙ.
TAM1897 Q1 48.4Әйҙәгеҙ, барыбыҙ ҙа Библияны өйрәнеүгә тотоноғоҙ һәм уны нимә тип әйткәнен, ундағы рухи мәғәнәләрҙе уҡып өйрәнегеҙ. Шунан бөтөн Библия, тәүге аяттан һуңғы аятҡа тиклем, һәр береһебеҙ өсөн тере һәм балҡып торған нәмәгә әйләнәсәк.
TAM1897 Q1 48.5Шунан беҙ Исраилде Мисырҙа таптыҡ, һәм Хоҙай уларҙы тағы ла Мисырҙан сығарҙы. Шунан улар Хоҙайҙы кире ҡаҡты, һәм һөҙөмтәлә Вавилонға әсирлеккә киттеләр, һәм тағы ла Мисырға ҡайттылар. Иисус килгәс, улар уны кире ҡаҡты һәм Цезарьҙы һайланы. Шунан христиан сиркәүе барлыҡҡа килде, һәм сиркәүҙең апостасияһы икенсе Вавилонды барлыҡҡа килтерҙе, һәм Хоҙай кешеләрҙе шул Вавилондан сығырға саҡырҙы. Реформация осоронда ул уларҙы шул Вавилоннан сығырға саҡырҙы. Шунан протестантлыҡ, реформаланған христианлыҡ барлыҡҡа килде, ул да апостасияға бирелде һәм хәҙер йәнлеккә һын яһай, был яңынан Вавилонды — әсәһен һәм ҡыҙҙарын — донъя хөкүмәттәре менән берләштерә. Һәм Алла һаман да саҡыра: «Вавилондан сығығыҙ, халыҡтарым, сығығыҙ».
TAM1897 Q1 48.6Христиан сиркәүендә апостасия тыуҙырған фәлсәфә — христиан мәктәптәренә индерелеп, апостасияға килтергән ялған, мәжүси уҡытыу — Мысырҙан килгән. Был Мысыр фәлсәфәһе христиан мәктәптәрен боҙоп, апостасия тыуҙырҙы һәм бөгөн бер үк ваҡытта Вавилон да, Мысыр ҙа булған Рим сиркәүен төҙөнө. Шулай итеп, бөгөн тере хәҙерге хаҡлыҡта Хоҙай үҙ халҡын Вавилон да, Мысырҙан да сығарып саҡыра.
TAM1897 Q1 48.7Әммә Хоҙай барыһын да теләй. Ул барыһын да идара итергә теләй. Ул үҙ патшалығының бөтә ерҙә булыуын теләй. Ул был хәлде сиркәүҙә лә, мәктәптә лә, нәшриәт ойошмаларында ла, исеме телгә алынған һәр ерҙә лә теләй. Һеҙ уны шулай булырға рөхсәт итәһегеҙме?
TAM1897 Q1 48.8Әгәр шулай булһа, һәр береһе үҙенән башлап, йөрәгегеҙҙә Хоҙайға бөтә урынды биреүҙән башларға тейеш. Был Патша унда үҙенең рухы патшалығында хакимлыҡ итһен. Был патшалыҡ һәм хакимлыҡ шул тиклем тулы һәм абсолют булырға тейеш, һеҙ бер патшаны, бер хакимде — тик Алланы, бер законды — тик Алланың законын танырһығыҙ.
TAM1897 Q1 48.9Шунан ғына, һәм тик шунан һуң ғына, беҙ Мысырҙан һәм Вавилондан азат ителербеҙ. Шунан, Мысырҙан һәм Вавилондан ошо рәүешле ҡотҡарылғандан һуң, ысынлап та әйтергә мөмкин, һәм Хоҙай бөтә галәмгә әйтер: «Менә улар — Хоҙайҙың бойормаларын һәм Иисустың иманын һаҡлаусылар», — тырышып ҡарағандар түгел, ә Хоҙайҙың бөтә галәм алдындағы танытмаһы, ерҙә Хоҙайҙың бойормаларын һәм Иисустың иманын һаҡлаған халыҡҡа ишара итеп. Ул ваҡыт яҡынлашҡан, һәм Аллаһ Вавилондан һәм Мысырҙан халыҡты сығарып, был эште тормошҡа ашырырға һәм бөтә галәмгә шаһитлыҡ итергә саҡыра: «Менә был — минең хакимлыҡ итеүемде ҡабул иткән, башҡа хакимға, башҡа ҡануниәткә, башҡа хөкүмәткә мохтаж булмаған халыҡ».
TAM1897 Q1 48.10Ә хәҙер уны тағы бер ҡат ҡарап сығығыҙ. Хоҙай кешене барлыҡ бойормаҡтарҙың беренсеһе менән — уны үҙендә йәшәтеү менән — башлап ебәрҙе: «Бөтә йөрәгең менән, бөтә рухың менән, бөтә аҡылың менән һәм бөтә көсөң менән Хоҙай — Алланы ярат». Кеше икенсе юлды һайланы, икенсе берәүҙең һүҙен тыңланы һәм шуның менән барыһын да юғалтты. Хоҙай уны яңынан аяҡҡа баҫтырҙы һәм бөтөн йөрәге, бөтөн рухы, бөтөн аҡылы һәм бөтөн көсө менән Хоҙайҙы яратыу хоҡуғын кире ҡайтарҙы. Бер аҙҙан уның нәҫелдәре Хоҙайҙан шул тиклем алыҫлашты ки, Хоҙай уларҙың тормошонда урын таба алманы, һәм кешеләрҙе туфан ярҙамында ер йөҙөнән юйырға мәжбүр булды. Тормошонда Хоҙайҙы ҡабул итергә теләгән бары тик һигеҙ кеше генә ине.
TAM1897 Q1 49.1Хоҙай ерҙә үҙ эшен яңынан һигеҙ кеше менән башланы. Уларға тәү сираттағы бойормоҡ: «Бөтә йөрәгең менән, бөтә рухың менән, бөтә аҡылың менән һәм бөтә көсөң менән Хоҙайыңды — Йәһвәне — ярат». Ләкин улар шунан ситкә китте, башҡа илаһтарға табынды, идолдарға табыныуҙан монархияға күсте. Дәүләт ойошторолдо — донъяның тәүге дәүләте. Ул диндән айырылыуҙың емеше ине.
TAM1897 Q1 49.2Шул яман дәүләттән Хоҙай үҙ халҡын яңынан саҡырҙы һәм яңы заттар нәселе башланы. Хоҙай Ибраһимде шул иленән, туғандарынан һәм атаһының йортонан, уға күрһәтәсәк ергә саҡырҙы. Уға ерҙә аяғын баҫырлыҡ урын да бирмәне; әммә ул уны уға һәм уның һуңынан киләсәк нәҫеленә бирермен тип вәғәҙә итте, әле ул саҡта уға бала ла булмаған ваҡытта. Шулай итеп, Алла уны йәшәгән иленән сығарҙы һәм донъяла бер ил бирмәне. Шуға күрә Алланың дуҫы, Алланың йыйылышы булған Ибраһим был донъяла илһеҙ ҡалды, һәм «әгәр һеҙ Христостыҡы булһағыҙ, һеҙ Ибраһимдың орлоҡтары һәм вәғәҙә буйынса мираҫсыларһығыҙ».
TAM1897 Q1 49.3Беҙ атабыҙ Ибраһимдың әле сөннәтләнмәгән саҡта булған иман юлы буйлап атларға тейешбеҙ. Һеҙ был донъяла илегеҙһеҙме? Хоҙай һеҙҙе илегеҙҙән сығарып, күрһәткән еренә саҡыра. Ул — күктәге иле. Һеҙ уны ҡабул итәһегеҙме?
TAM1897 Q1 49.4Ибраһимдың нәҫеленән сыҡҡандар Мысырға китте, һәм Хоҙай уларҙы шул илдән айырып сығарҙы. Ул дәүерҙә Моисей — иң ҙур үрнәк ине. Ул тәхет мираҫсыһы ине. Әммә ул уны кире ҡаҡты ла Хоҙай менән китте; Хоҙай менән барыр өсөн уны кире ҡаҡырға мәжбүр булды.
TAM1897 Q1 49.5Хоҙай үҙ халҡын азат итте һәм уларға әйтте: «Халыҡ ялғыҙ йәшәр, һәм башҡа халыҡтар араһында иҫәпкә алынмаҫ». Әммә улар Хоҙайҙан баш тартты, тирә-яҡтағы ят халыҡтар кеүек үҙҙәренә патша һәм дәүләт ҡорҙо; һәм ни булды? Был уларға берәй яҡшылыҡ килтерҙеме? Хоҙай уларҙы ташламаны; әммә был хәл уларға файҙа килтерҙеме? Был бер туҡтауһыҙ төшөү юлы булды — аҫҡа, аҫҡа, аҫҡа, улар бүленгәнсе, ә һуңынан ике яҡ та юҡҡа сыҡты; шул көндән алып бөгөнгө көнгә тиклем улар “халыҡтар араһында ҡаңғырыусылар” булып йөрөй. Уларҙы халыҡтар араһында иҫәпкә алмайҙар, хатта тырышһалар ҙа.
TAM1897 Q1 49.6Шулай итеп, Мәсих килгәс, ул рухи ғаиләне яңынан тергеҙҙе. Әммә яңынан апостасия килеп сыҡты, һәм сиркәү идолдарға табыныуға һәм ят диндәргә китте, һәм яңынан дәүләт — сиркәү менән дәүләт берлеген — булдырҙы. Ул папалыҡ ине; ә уның менән нимә буласаҡ? — Һеҙ беләһегеҙ, ул «юҡҡа сығасаҡ». Шунан һуң Хоҙай христиан протестантлығында тағы ла рухи ғаиләне күтәрҙе. Әммә ул да апостасияға бирелде, блудницаларҙың әсәһенә ҡушылды һәм йәнлектең һүрәтен — ерҙә үҙен Хоҙай батшалығы тип иғлан иткән дәүләтте — ҡорҙо; һәм был барыһының да нимә буласағы? — Һеҙ беләһегеҙ, ул мәңгелек юҡ итеү менән юҡ ителәсәк.
TAM1897 Q1 49.7Нимрод патшалығы менән нимә булды? — Ул юҡ ителде. Мисыр патшалығы менән нимә булды? — Ул юҡ ителде. Ассирия патшалығы менән нимә булды? — Ул юҡ ителде. Ун ҡәбиләләр патшалығы менән нимә булды? — Ул юҡ ителде. Иудея патшалығы менән нимә булды? — Ул юҡ ителде. Вавилон патшалығы менән нимә булды? — Ул юҡ ителде. Мидо-Пәрсия патшалығы менән нимә булды? — Ул юҡ ителде. Греция патшалығы менән нимә булды? — Ул юҡ ителде. Рим патшалығы менән нимә булды? — Ул юҡ ителде. Унан һуң килгән ун патшалыҡ менән нимә булды? — Улар юҡ ителәсәк. Рим ҡалдыҡтары өҫтөнә төҙөлгән папалыҡ менән нимә булды? — Ул юҡ ителергә тейеш. Берләшкән Штаттарҙа уның образы буйынса төҙөлгән патшалыҡ менән нимә буласаҡ?—Ул юҡ ителәсәк.
TAM1897 Q1 49.8Хоҙай беҙгә күрһәтә: ул үҙ халҡының был әйберҙәр менән бәйләнештә булыуын теләмәй. Был унан һабаҡ түгелме? Ул үҙ халҡының һөйөүен юҡҡа сығасаҡ нәмәләргә йүнәлтергә теләйме? Аҙамдан алып бөгөнгө көнгә тиклем Хоҙай кешеләрҙе үҙенә хакимлыҡ итергә, үҙ патшаһы булырға рөхсәт бирергә саҡыра; халыҡты үҙ иленән, туғандарынан, атаһының йортонан сығып, ялғыҙ йәшәргә һәм башҡа халыҡтар араһында иҫәпкә алынмаҫҡа өндәй. Ул үҙенсә эш итергә рөхсәт итәсәк халыҡты таба аламы?
TAM1897 Q1 49.9(Тауыштар) Эйе.
TAM1897 Q1 49.10Эйе; беҙ беләбеҙ, уға шундай халыҡ буласаҡ, сөнки Хоҙай һүҙе шулай тип әйтә. Әммә хәҙер үҙен уның халҡы тип иҫәпләгән кешеләр араһында ул шундай халыҡты таба аламы? Был — төп һорау. Һеҙ шуларҙың береһе буласаҡһығыҙмы? Һеҙ шуларҙың береһе булырға теләйһегеҙме? — Эйе, тиһегеҙ. Шулай итеп, һеҙ үҙ илегеҙҙән, туғандарығыҙҙан һәм атағыҙҙың йортонан сығып китәсәкһегеҙме? Ялғыҙ йәшәрһегеҙме һәм халыҡтар араһында иҫәпкә алынмаҫһығыҙмы? Патшағыҙ итеп Алланы ҡабул итеп, башҡа патшағыҙ булмаясаҡмы? Хөкүмәтегеҙ итеп Алланың хөкүмәтен ҡабул итеп, башҡа хөкүмәткә мохтаж булмаясаҡһығыҙмы?
TAM1897 Q1 49.11Һеҙ башҡа бер ниндәй ҙә хөкүмәткә ҡаршы сығырға уйламайһығыҙ; һеҙгә башҡа хөкүмәт кәрәкмәй, сөнки һеҙҙә иң яҡшы — камил хөкүмәт бар. Әгәр был хөкүмәт һеҙҙең тормошоғоҙҙа булһа, ер йөҙөндә һеҙҙе идара итеү өсөн башҡа бер хөкүмәт тә кәрәкмәй, һәм улар һеҙ менән бер ниндәй ҙә ҡыйынлыҡҡа осрамаясаҡ. Был — Хоҙайҙың һеҙҙән һорағанының бөтәһе. Һеҙ уны тормошоғоҙҙа бойомға ашырырға рөхсәт итәһегеҙме?
TAM1897 Q1 50.1Өсөнсө периштәнең хәбәрендә лә бының менән һәм уның аша Хоҙай христианлыҡты мәңгелек нигеҙҙә ҡорорға ниәтләй, тип тура әйтелә. Шунан, өсөнсө фәрештәнең хәбәрендәге кеүек үк, Алла христианлыҡты мәңгелек нигеҙҙә нығытасаҡ; ул был ерҙәге бер нәмә менән дә бәйләнмәгән христианлыҡ буласаҡ. Ул тик Алла менән генә; уның мәңгелек һүҙе менән генә; уның мәңгелек Рухы менән яҡтыртылған; мәңгелектән килгән Уның тарафынан өйрәтелгән; һәм шулай итеп мәңгелек Аллаға алып барыласаҡ, ул хакимлыҡ итһен өсөн, һәм аҫта мәңгелек ҡосаҡтар булыр.
TAM1897 Q1 50.2Мин дә, һеҙ ҙә беләһегеҙ, ҡайһы бер ағай-энеләр был тура килмәй тип уйлай. Ике йыл элек был турала уағыҙ әйтелде һәм ул BULLETIN журналында баҫылып сыҡты. Күптәр уны ҡабул итмәне. Ҡайһы берәүҙәр әле лә ҡабул итмәй. Уны бөтөнләй хата тип һанайҙар. Әммә һуңғы Генераль конференцияла беҙгә ике шаһитлыҡ уҡылды — махсус ошо конференция өсөн яҙылған, һәм уларҙың береһе, мин күргәнсә, BULLETIN № 4-тә баҫылып сыҡҡан; икенсеһе әле баҫылмаған, әммә, уйлауымса, тиҙҙән баҫылып сығасаҡ — ул Етенсе көн адвентистарын сәйәси мәсьәләләргә ҡатнашҡандары өсөн тәнҡитләй. Мин бында уны аңлатып бирерлек бер өлөш уҡып ишеттерәм:—
TAM1897 Q1 50.3Хоҙай Иисус үҙ халҡынан өмөтөн өҙгән. Ул — баш командир, һәм улар уның байрағы аҫтында сафҡа баҫырға тейеш. Сәйәси партиялар яҡлы булып тороу өсөн уларҙа ваҡыт, зирәклек һәм көс юҡ. Кешеләр аҫтан көслө әүҙемлек менән хәрәкәткә килтерелә, ә Хоҙайҙың улдары һәм ҡыҙҙары был сәйәси бәрелешкә үҙ йоғонтоһон бирмәҫкә тейеш. Әммә беҙҙең халыҡҡа ниндәй рух йоғонто яһай, әгәр донъяға мәрхәмәттең һуңғы хәбәре — өсөнсө фәрештәнең хәбәре — аҫтында булыуыбыҙға ышанған, бер үк иман ағайҙары сәйәси партияларҙың ҡаршы билдәләрен тағып, ҡаршы фекерҙәр иғлан итеп, бүленгән ҡараштарын белдерә?
TAM1897 Q1 50.4Хәҙер мин был һорауҙы тәҡдим рәүешендә бирәм: әгәр ике йыл элек хөкүмәт һәм сиркәү темаһына ҡарата уағыҙланғандарҙы бөтә Етенсе көн адвентистары ҡабул итеп, уларҙың артынан барһа, был шаһитлыҡҡа урын табылыр инеме? — Асыҡтан-асыҡ, юҡ. Шулай итеп, был дәрестәр хата эшләргә өндәгәнме, Алланың халҡын уларҙы ғәйепләү мөмкин булмаҫлыҡ хәлгә саҡырғанмы? Мин был айырым нөктә тураһында әйтәм. Мин шуны аңлатам: Хоҙай һүҙенән хаклыҡтың бер һыҙығы күрһәтелһә, һәм уның халҡы уны Хоҙай алдында һәм донъя алдында ҡабул итһә, был уларҙы шундай торошҡа килтерер ине, унда Хоҙай уларҙың шул хаклыҡ һыҙығына ҡағылышлы эштәрендә хата табыу мөмкинлегенән мәхрүм булыр ине; был фекерҙе хаклыҡ итеп ҡабул итеү хәүефһеҙ түгелме? Ул нисек хата булыуы мөмкин?
TAM1897 Q1 50.5Ләкин был шаһитлыҡтарҙың береһе генә. Икенсе шаһитлыҡта ла шул уҡ төр тәнҡиттәр биттән-биткә ҡабатлана: халыҡ һуңғы кампанияның сәйәси бәхәстәренә ҡатнашҡаны өсөн; шуға күрә ике рәттән килгән шаһитлыҡтарҙа Раббыбыҙ халыҡҡа нәҡ шул эш өсөн тәнҡит ебәрергә мәжбүр булды — әгәр улар кампания башланғанға тиклем унһигеҙ ай алда бирелгән хәбәрҙе ҡабул итһә, шул эштән ҡотолор ине. Ни өсөн Хоҙай был хәбәрҙе үҙ халҡына уларҙың кире юлға баҫыуына берәй сәбәп тыуғансы унһигеҙ ай алдан ебәргән? Ул буталсыҡлыҡ һәм бәхәс осоро килгәндә үҙ халҡы әҙер булһын, дөрөҫ юлды белһен, буталған башҡалар менән буталмаһын һәм ул тәнҡитләргә мәжбүр булған эштәрҙә ҡатнашмаһын өсөн теләмәгәнме?
TAM1897 Q1 50.6Мин хәҙер бер кемдән дә уны унда бар тип кенә ҡабул итеүҙе һорамайым. Мин уларҙан уны ҡабул итеп, ентекләп өйрәнеп, доға ҡылып, иғтибар менән ҡарап, уны дөрөҫлөк булыуына ышанып ҡабул итеүҙәрен һорайым, сөнки был халыҡты Хоҙайҙың уларҙы ошондай мәсьәләләр буйынса кире ҡағыу йәки төҙәтеү өсөн саҡырылыу ихтималынан ҡотҡарасаҡ. Әммә мин беләм, әле лә бөтәһе лә хата тип һанай торған ағайҙарыбыҙ бар; улар әйтә: был беҙҙең халыҡты сиктән тыш киҫкен позицияға өндәгән, һәм ул үҙе үк сиктән тыш киҫкен позиция булған. Донъяны бутаған бөтә буталсыҡлыҡтарҙан бөтөнләй азат булған хәлдә Хоҙай халҡын ул теләгән урынға ҡуйған был фекер сиктән тыш киҫкен позиция була аламы?
TAM1897 Q1 50.7Быйыл шул уҡ фекер йүнәлеше икенсе рәүештә килеп сыҡты. Ике йыл элек телгә алынған изге яҙмалар быйылғы дәрестәргә бөтөнләй инмәне. Ул саҡта ул Инжил ине; хәҙер ҙә ул Инжил; сөнки ул — бөтөн Библияны тултырған Инжил, һәм Библияның теләһә ҡайһы урынына ҡул һалһаң да, ул шуны ғына әйтә.
TAM1897 Q1 50.8Тағы бер нәмәне иҫәпкә алырға кәрәк. Әгәр беҙ сәйәси эштәрҙә һәм сәйәси бәхәстәрҙә ҡатнашһаҡ, төрлө кешеләр төрлө яҡты яҡлап, ҡаршы сәйәси партияларға инә, ҡаршы фекерҙәр белдерә, бүленеп торған ҡараштарын иғлан итә, шул уҡ ваҡытта туғандар булыуҙарын да әйтә. Сәйәси эшмәкәрлектең һуңғы аҙымы нимәлә? — Әлбиттә, һуғышта. Ә башланғыс нимәлә? — Аҙаҡтағы кеүек үк: һуғышта. Баштан аҙағына тиклем шул уҡ рух. Мәсихтә бер булған туғандар дошманлыҡ рухында уларҙы бүлгеләргә килтергән ниндәй ҙә булһа эш менән шөғөлләнергәме? Улар шулай эшләй аламы? — Юҡ; Мәсихтә бер булып ҡалырға теләһәләр, мөмкин түгел. Улар берҙәмлеккә, Рух берҙәмлегенә ынтылырға, «тыныслыҡ бәйләнешендә Рух берҙәмлеген һаҡларға тырышырға» тейеш.
TAM1897 Q1 50.9Ҡайһы берәүҙәр уның логикаһын ҡабул итеп, ахырҙа христиандарға — теләһә ниндәй христианға, Етенсе көн адвентистарына йәки башҡаларға — һуғышырға ярай, тип иҫәпләй. Әлбиттә, бер-береһе менән һуғышырға түгел, ә илен яҡлау һәм граждандар власын һаҡлау өсөн һуғышҡа ҡатнашырға. Әммә христиандың иле ҡайҙа? Христиандың хөкүмәте ҡайҙа? Һеҙ әйтә алаһығыҙмы?
TAM1897 Q1 50.10(Тауыштар) «Был донъяныҡы түгел».
TAM1897 Q1 50.11Ул был илгә лә, был донъяға ла ҡарамай. Беҙҙең патшалыҡ та, илебеҙ ҙә был донъяға ҡарамай. Әммә христиандар иле өсөн тән һуғыш ҡоралдары менән һуғыша аламы? Ул илдең Патшаһы үҙ илен яҡлау өсөн ҡул күтәреп һуғышыу урынына үҙен крестҡа элеп үтерергә, үлтерергә һәм күҙҙән йәшереп ерләргә рөхсәт итте. Шулай итеп, шундай логикаға эйә фекер баштан уҡ дөрөҫ була аламы?
TAM1897 Q1 51.1Ләкин был барыһы ла түгел. Әгәр беҙ, Етенсе көн адвентистары, ошо принциптарҙы уағыҙ итергә һәм уларға тоғро ҡалырға теләһәк, Америка Ҡушма Штаттары хөкүмәтенә, Мичиган штатына һәм башҡа бер нисә штатҡа ҡарата ғәҙеллек күрһәтеп, дөрөҫ яҡтан күренер өсөн мөһим бер аҙым яһарға кәрәк.
TAM1897 Q1 51.2Мин тағы бер тапҡыр ҡабатлайым, һеҙ нимә тураһында һөйләгәнемде аңлаһын өсөн. Әгәр беҙ христиандарҙың һуғышыуға, илен һәм хөкүмәтте яҡлау өсөн уң ҡулдарын күтәрергә хоҡуҡлы тип ҡабул итергә теләйбеҙ икән, ул саҡта конфессия үҙенә һәм бигерәк тә Америка Ҡушма Штаттары хөкүмәтенә һәм бер нисә штатҡа ғәҙеллек күрһәтеп, был турала асыҡ иғлан итергә, элек үҙенән ҡабул ителгән курсҡа ҡаршы сығырға һәм уны кире ҡаҡырға тейеш.
TAM1897 Q1 51.3Миндә бында 1865 йылда баҫылған ике бәләкәй документ бар, әммә уларҙа яҙылған ваҡиғалар 1864 йылда булған. Уларҙың береһе «Ҡорал тотоуға ҡағылышлы Етенсе көн адвентистарының ҡараштары, бер нисә штат губернаторҙарына һәм [яғни, Америка Ҡушма Штаттарының] генераль-провизор-маршалына, теркәү законының бер өлөшө менән бергә» тип атала.
TAM1897 Q1 51.4Ул ваҡытта Етенсе көн адвентистары Генераль конференция комитеты аша Америка Ҡушма Штаттары хөкүмәтенә, Иллинойс, Мичиган, Пенсильвания, Висконсин һәм тағы бер-ике штат хөкүмәттәренә мөрәжәғәт итеп, адвентистар христиандар булараҡ һәм христиан булыуҙары сәбәпле бер ниндәй ҙә шартта ла ҡорал тотоуға йәки һуғышыуға юл ҡуймай, тип белдерҙе. Икенсе документ — Етенсе көн адвентистарының яҙмаларынан һәм баҫмаларынан алынған өҙөктәр, улар аша хөкүмәт был конфессияның мөрәжәғәтен ысын тип ҡабул итеүен нигеҙләй.
TAM1897 Q1 51.5Әгәр был ҡарар кире ҡаҡыласаҡ һәм беҙ христиандарҙың теләһә ниндәй шарттарҙа — хөкүмәт өсөн йәки башҡа ниндәйҙер сәбәптәр арҡаһында — һуғыша ала тигән фекерҙе ҡабул итергә тейеш булһаҡ, беҙ Америка Ҡушма Штаттары хөкүмәтенә бурысланабыҙ: генераль конференция комитеты, конфессияны вәкилләп, Америка Ҡушма Штаттары хөкүмәтенә барып, беҙҙең ҡараштарыбыҙҙың үҙгәргәнен хәбәр итһен; һәм был штаттарҙың губернаторҙарына барып, ҡараштарыбыҙҙы үҙгәрткәнебеҙҙе әйтергә; шулай итеп, был тема буйынса яңынан ҡаралған һәм төҙәтелгән ҡараштарыбыҙға ярашлы яҙмалар һаҡланһын.
TAM1897 Q1 51.6Мин бер мәлгә лә элек эшләнгәнде, бары тик эшләнгән булыуы өсөн генә һаҡларға кәрәк, тип ышанмайым. Әммә әгәр эшләнгән эш дөрөҫ булһа, уны тотоп торорға кәрәк. Һәм мин хәҙер әйтәм: әгәр беҙҙең ҡараштарыбыҙ был мәсьәлә буйынса үҙгәрә икән, беҙ был хөкүмәттәргә был хаҡта хәбәр итергә бурыслыбыҙ, улар беҙҙе ниндәй булһаҡ та шулай ҡабул итһендәр өсөн. Был хөкүмәттәргә ҡарата ғәҙеллек; сөнки конфессия булараҡ беҙ рәсми рәүештә кире ҡараш тотоуыбыҙҙы теркәп ҡуйғайныҡ.
TAM1897 Q1 51.7Ике йыл элек, был дәрестәр бирелгәндә, мин был документтарҙың барлығын белмәй инем. Мин уларҙың барлығын 1897 йылдың баштарына тиклем белмәй инем. Кемдер уларҙы миңә конвертта ебәрҙе, һәм мин шул хаҡта бары шуны ғына беләм. Улар 1865 йылда «Steam Press of the Seventh-day Adventist Publishing Association, Battle Creek, Mich.» тигән баҫма йортонда баҫылып сыҡҡан. Генераль конференция комитетының исемдәре Америка Ҡушма Штаттары хөкүмәтенә тапшырылған документтарға ҡул ҡуйылған, ә штат конференция комитеттарының исемдәре штат губернаторҙарына тапшырылған документтарға ҡул ҡуйылған.
TAM1897 Q1 51.8Ә хәҙер мин һеҙгә шул ваҡытта Етенсе көн адвентистарының документтарынан, баҫмаларынан һәм гәзиттәренән Америка Ҡушма Штаттары хөкүмәтенә һәм штат губернаторҙарына дәлил итеп баҫылған ҡайһы бер өҙөктәрҙе уҡып ишеттерәм. Был өҙөктәр конфессияның Генераль конференция комитетының тотҡан позицияһының уларҙың төп аңлауы буйынса шундай булыуын, ул позицияны армияға алыныуҙан йәки һуғыш арҡаһында илгә килгән һөҙөмтәләрҙән ҡасыу өсөн генә уйлап табылған осраҡлы хәл түгеллеген раҫлай. Был мәсьәлә был хөкүмәттәргә дәлил итеп күрһәтелде: ул Етенсе көн адвентистары өсөн принцип булып тора, һәм улар уны христианлыҡҡа тоғролоҡтан тотоп торалар.
TAM1897 Q1 51.9Мин был документтан бер нисә өҙөк уҡып сығам, һәм һеҙ ҙә уны уҡыу менән мин ни күргәнемде күрерһегеҙ: әгәр был документ ике йыл элек ошо Табернаҡла минең алдымда булһа, мин ундағы принциптарҙы Бюллетендә баҫылып сыҡҡан дәрестәремдәгенән дә асығыраҡ итеп аңлата алмаҫ инем. 1853 йылда «Signs of the Times» журналында пастор Джеймс Уайт тарафынан яҙылған бер сығыштан өҙөк:—
TAM1897 Q1 51.10Үҙен Мәсих сиркәүе тип атаған сиркәү үҙенең ысын иренең ҡулынан айырылып, хәҙер закондың көслө ҡулына таяна. Ул донъяның боҙолған хөкүмәттәренән һаҡланыу һәм туҡланыу эҙләй, һәм ул боронғо әсәнең блудница ҡыҙҙары менән дөрөҫ сағылдырыла, сөнки ул — Католик сиркәүенең символы. Ҡатын ире менән бер булырға тейеш булған кеүек, шулай уҡ сиркәү ҙә Мәсих менән бер булырға тейеш, һәм закон ҡулынан һаҡланыу эҙләү урынына бары тик Һөйөклөһөнөң көслө ҡулына таянырға тейеш. Сиркәү донъя менән ҡануни булмаған никахта тора. Был гражданлыҡ хөкүмәтенең төрлө бүлектәрендә күренә. Һуғыш бүлегендә лә үҙен Иисус Мәсих хеҙмәткәре тип атаған кеше тыныслыҡ Аллаһына көлөп, һуғышта уңышҡа ирешеү өсөн доға ҡыла.
TAM1897 Q1 51.11Тағы ла 1854 йылдың 9 майындағы «Review and Herald» гәзитендә килтерелгән бер өҙөк:—
TAM1897 Q1 52.1Был хәлдәр яҡынмы йәки юҡмы [был — Хоҙайҙың килеүе тураһында], факт үҙгәрешһеҙ ҡала: донъяла һуғыш рухы, нәфрәт һәм алдау рухы йәйелгән. Беҙ уның бысратыусы йоғонтоһонан ҡурҡыйбыҙ — һуғыш һәм ҡан ҡойош идеяларына яҡыныраҡ булыуҙың әхлаҡһыҙландырыусы йоғонтоһонан, һаулыҡҡа зыянлы дәртләнеүҙән, асыулы партия рухынан, ул яман һәм яманлыҡты йәйелтергә этәрә.
TAM1897 Q1 52.2Был сәбәптәр Мәсих шәкерттәренә хәүеф килтермәй, тип әйтелмәһен. Хәүеф бар; сөнки «ҡанунһыҙлыҡ артып киткәндә, күптәрҙең мөхәббәте һыуынасаҡ». Былар — кешене кешегә бәйләгән серле һәм аңлатылғыһыҙ мөхәббәттәр; улар айырым һәм ялғыҙ мәнфәғәткә юл ҡуймай, шуға беҙ аңһыҙ рәүештә йәмғиәттәге өстөнлөк иткән тонды ҡабул итәбеҙ һәм уны аңламайбыҙ, аң беҙҙең боҙолоп, тотороҡһоҙланғансы; һәм шулай итеп, һаулыҡһыҙ хәлдә булғанда, ул яманлыҡты ҡабул итергә һәм уны йөрәгендә үҫтерергә әҙер. Әхлаҡи бәлә хәтта чуманан да ҡурҡынысыраҡ.
TAM1897 Q1 52.31856 йылдың 31 июлендәге «Review and Herald» гәзитендә баҫылған тағы бер өҙөк:—
TAM1897 Q1 52.4Иисус әйткән: «Миңә эйәр». Ҡәҙерле ағай, ҡәҙерле апай, һеҙҙең иман үлсәме нимә? Ул Библия түгелме? Һеҙ: «Эйе», — тиһегеҙ. Шулай итеп, беҙ шунда килербеҙ, Иисусҡа эйәреп барабыҙмы, юҡмы икәнен белеү өсөн. Мин һеҙҙең юлығыҙҙа алда баҫам да, һеҙ менән фекер алышам; ә был юл — беҙҙең тормошобоҙҙағы һәр бер эшебеҙ. Беренсенән, киң ҡарап сығайыҡ та, һорайыҡ: һеҙ донъя кеүек эшләйһегеҙме? Әммә һеҙ һорайһығыҙ: «Нимә аңлатаһығыҙ?» Мин һеҙгә аңлатып ҡарайым. Һеҙ донъяның принциптарына һәм ҡанундарына ҡушылаһығыҙмы? Әгәр шулай икән, һеҙҙең юлығыҙ — Иисус үткән юл түгел. Иисус әйткән: «Улар (уҡыусылар) донъянан түгел, мин дә донъянан түгел кеүек». Һеҙ Иисусты Цезарьҙың суд залында ҡасан күрҙегеҙ? — Бер ҡасан да; уны тик ҡорбанға ҡуй кеүек алып барғанда ғына күрҙегеҙ.
TAM1897 Q1 52.5Әммә беҙгә яҡшы закондар кәрәк, һәм уларҙы ҡабул итеп, бойомға ашырыу өсөн яҡшы кешеләрҙе йәлеп итеү — беҙҙең бурысыбыҙ.
TAM1897 Q1 52.6Ысынлап та беҙгә яҡшы закондар кәрәк; һәм Иисус беҙҙе уларһыҙ үҙенә эйәрергә ҡалдырманы. Ул әйтә: «Һеҙ ишеткән һүҙ минеке түгел, ә мине ебәргән Атайҙың һүҙе». Иоанн 14:24.
TAM1897 Q1 52.7Псалм яҙыусы әйтә: «Хоҙайҙың ҡануны камил, ул рухты яңырта». Псалом 19:7. Павел әйтә: «Бөтә Изге Яҙмалар Хоҙай рухы менән илһамланып яҙылған, уҡытыу, тәнҡитләү, төҙәтеү һәм ғәҙеллеккә өйрәтеү өсөн файҙалы; Хоҙай кешеһе камил булып, бөтә изге эштәр өсөн тулыһынса әҙер булһын». 2 Тимофей 3:16, 17. Тағы нимә теләйһең? Яки нимә кәмерәк теләйһең, ҡәҙерле туған?
TAM1897 Q1 52.8Артабан һеҙ вәкилегеҙҙән талап итәһегеҙ — закондар ҡабул итеүҙе; әгәр улар үтәлмәһә, уларҙы христианға хас булмаған ҡорал — ҡылыш ярҙамында бойомға ашырыуҙы. Әйтелгән закондар — ул ул ҡатнашҡан хөкүмәттең төп, ғүмерлек асылы; ул үҙ милләтен тик арсеналдар, үлем ҡоралдары, ҙур флот һәм үлемле ҡоралдар менән йыһазланған ғәскәр ярҙамында ғына һаҡлай ала. Шунан һуң һеҙ үҙегеҙҙең изге ағай-христианды, Тыныслыҡ Патшаһының эйәреүсеһен, үлем язаһын башҡарыу майҙаны янында үлем язаһын ғәмәлгә ашырыу өсөн ҡуяһығыҙ; йәки хәрби отрядтың башында habeas corpus грамотаһы менән фәҡир ағайҙы, күктәрҙең ирекле һауаһын һуларға теләү ғәйебе менән, яңынан ҡоллоҡҡа ҡайтарыу өсөн ҡуяһығыҙ. Яки ул һеҙҙең илдең баш магистраты булһа, һеҙ үҙегеҙҙең изге епископығыҙҙы баштан-аяҡ ҡоралландырып, һуғыш атына ултыртаһығыҙ, илдәге үлем көстәренең бөтә мускулдары өҫтөндә баш генерал итеп.
TAM1897 Q1 52.9Мин һеҙҙән һорайым, Иисусҡа эйәргән ҡәҙерле дуҫтар: Алла «Үтермә» тип әйткәндә кеше үтереүҙе нисек дөрөҫ тип иҫәпләй ала? Кеше хөкүмәтенең бөтөн нигеҙе ҡылысҡа таянып тормаймы? Һәм ғәҙеллек менән хакимлыҡ итеү хоҡуғы булған Ул килгәндә, уларҙы ваҡ-ваҡ итеп тар-мар итергә тейеш түгелме?
TAM1897 Q1 52.10Әммә мин кеше хөкүмәттәре менән һуғышта түгелмен. Юҡ, юҡ. Давид Хоҙайға маҡтау йырында: «Ысынлап та кешенең ярһыуы һине маҡтар; ҡалған ярһыуҙы һин тыярһың», — ти. Псалом 76:10. “Сөнки хакимдар яҡшы эштәрҙән түгел, ә яман эштәрҙән ҡурҡыта. Һин хакимлыҡтан ҡурҡмаҫҡа теләйһеңме? Яҡшы эш эшлә, һәм шуның өсөн маҡтау ишетерһең. Сөнки ул — Хоҙайҙың һиңә (христиан) изгелек өсөн хеҙмәткәре.” Римлеләргә 13:3, 4.
TAM1897 Q1 52.11Әгәр, туғандарым, һеҙ христиандарҙың — донъянан айырылған, һайлап алынған, донъяға яҡтылыҡ булыр өсөн ебәрелгән айырым бер төркөм, бәләкәй бер көтөү икәнен иҫегеҙҙә тотһағыҙ, донъя уларҙың яҡшы эштәрен (яҡтылыҡты) күреп, шул бәләкәй көтөүгә ҡушылырға теләр, көн һайын ҡорбанға иҫәпләнер, һәм шулай итеп Һеҙҙең Күк Атағыҙҙы данлар, тип уйлаһағыҙ, һеҙ Римлеләргә 13-сө бүлек кеүек аяттарҙы аңларһығыҙ, һәм 1 Тимофей 1; 2-се бүлектәрҙе, уларҙы мин һуңыраҡ билдәләрмен. «Ҡазандың бер кисәге ерҙең башҡа кисәктәре менән көрәшһен» [Ишая 45:9]; әммә христиандар Иисустың фекерен үҙ итһә, улар Иисусҡа эйәрер.
TAM1897 Q1 52.12Үҙҙәрен христиан тип атағандарҙың донъяға эйәреүенең ҡайһы бер һөҙөмтәләрен күрҙекме? Был беҙҙе Бәләам кеүек юғары урын яулауға әҙерләй аламы? Балак Бәләамды Исраилде ҡарғыларға саҡырғанда, ул үҙенең мәсәлен әйтеп: «Алла ҡарғымағанды мин нисек ҡарғырайым? Яһве ҡаршы сыҡмағанды мин нисек ҡаршы сығам?» — тип әйтте. Сөнки таш баштарынан уны күрәм, тауҙарҙан уны күҙәтәм: ҡара, халыҡ ялғыҙ йәшәр, һәм халыҡтар араһында иҫәпкә алынмаҫ. (Сандар 23:8, 9).
TAM1897 Q1 52.13Мин хәҙер 1856 йылдың 14 авгусындағы «Review» журналынан ҡабат баҫылған тағы бер өҙөк уҡыйым:—
TAM1897 Q1 52.14Иисус Евангелие һеҙгә ҡылыс ҡулланыу, тән һуғыш ҡоралдары менән йыһазланыу, «үҙ ғаиләңде тәьмин итеү» өсөн ҡылыс алыу, алтынсы бойороҡто — «Үтермә» — боҙоп, баҫым аҫтындағыларҙы баҫҡынсы ҡулынан азат итеү хоҡуғын бирҙеме? Иисус әйтә: «Дошмандарыңды ярат».
TAM1897 Q1 52.15Евангелие аҫтында йәшәгән христиан булараҡ, һеҙ ниндәй ҙә булһа сәйәси бәрелештәргә — закон сығарыуға йәки кеше хөкүмәте закондарын үтәүгә — ҡатнашырға Библия рөхсәте бар тип уйлайһығыҙмы? Әгәр шулай икән, мин һеҙҙең ҙур хата яһағанығыҙҙы уйлайым.
TAM1897 Q1 52.161864 йылда конфессия шулай тип белдерҙе. Улар был мәғлүмәтте Америка Ҡушма Штаттары хөкүмәтенә тапшырҙы, уларҙың һуғышҡа ышанмауын, ҡорал тотоуҙа ҡатнаша алмауын һәм әгәр хәрби хеҙмәткә саҡырылһалар, һуғышырға көтөп булмай, тип дәлилләү өсөн. Һәм Америка Ҡушма Штаттары хөкүмәте уларҙың мөрәжәғәттәрен тыңланы һәм уларҙы госпитальдарға ебәреп, унда Евангелие хеҙмәткәрҙәре эшен башҡарырға, ауырыуҙарға ҡарарға һәм үлеүселәргә ҡотҡарыу килтерергә мөмкинлек биреү тураһында ҡарар ҡабул итте. Әгәр хәҙер был кире ҡағыла икән, беҙ хөкүмәт алдында асыҡтан-асыҡ тороп, был ҡарарҙың кире ҡағылыуын әйтергә тейешбеҙ.
TAM1897 Q1 52.17Мин уҡыуҙы дауам итәм:—
TAM1897 Q1 52.18Һеҙ килтергән һәр текст йәки ышаныслы тип һаналған һәр дәлил асыҡ, тура мәғәнәләге Изге Яҙмалар менән тикшерелергә тейеш. Бәлки, һеҙ күрһәтеп килтергән барлыҡ шундай яҙмаларҙы йәки дәлилдәрҙе ваҡыты еткәндә ҡарарбыҙ; әммә тәү сиратта беҙ Инжилде тыңлаясаҡбыҙ. Иисусҡа эйәрергә теләгән христиандар өсөн был етә.
TAM1897 Q1 52.19Иисус әйтә: «Кем миңә хеҙмәт итһә, ул миңә эйәрһен». (Иоанн 12:26). Әммә һин әйтерһеңме: «Мин был эште башҡара алам һәм илемдең милли сәйәсәтендә һәм хөкүмәтендә тоғро гражданы булып хеҙмәт итә алам»? Туҡта. Иисус әйтә: «Бер кем дә ике хужаға хеҙмәт итә алмай». (Маттай 6:24). «Әгәр һеҙ донъянан булһағыҙ, донъя үҙендәгеләрҙе яратыр ине; әммә һеҙ донъянан түгел, ә мин һеҙҙе донъянан һайлап алдым, шуға күрә донъя һеҙҙе нәфрәт итә». Иоанн 15:19.
TAM1897 Q1 52.20Әгәр һеҙ «донъянан түгелһегеҙ», киреһенсә донъя һеҙҙе нәфрәт итә һәм һеҙҙе «донъянан һайлап алған», тип әйтһәгеҙ, донъя сәйәсәтендә ниндәй өлөш ала алаһығыҙ? Әммә һеҙ әйтерһегеҙ: «Беҙ хакимлыҡты яуыздарҙың ҡулына тапшырырға тейешме?» Һеҙ быны үҙгәртә алмайһығыҙ. Яман кешеләр һәм алдаусылар көндән-көн насараясаҡ; донъя аҙағы ваҡытында яман кешеләр яман эштәр эшләйәсәк, һәм яман кешеләрҙең береһе лә аңламаясаҡ. (Даньел 12:10). Сәбәбе шунда: донъя Хоҙайға буйһонорға теләмәй һәм Иисусҡа эйәрергә теләмәй, бер генә Закон биреүсе барлығын танымай. (Яғҡуп 4:12).
TAM1897 Q1 53.1Шуға күрә Хоҙай әйтте: «Был халыҡ ауыҙҙары менән яҡынлаша, ирендәре менән миңә дан бирә, әммә йөрәктәрен минән алыҫҡа ҡуйҙылар; уларҙың миңә ҡурҡыуы кешеләрҙең тәғлимәттәре менән өйрәтелгән. Шуға күрә ҡарағыҙ, мин был халыҡ араһында ғәжәп эштәр башҡарасаҡмын, ғәжәп эштәр һәм мөғжизә; сөнки уларҙың зирәк кешеләренең зирәклеге юҡҡа сығасаҡ, аҡыллы кешеләренең аңлауы йәшереләсәк». Ишая 29:13, 14. Был ғәжәп рәүештә күп кенә юғары дин ғалимдары мисалында сағыла, улар бер нисә йыл элек кенә дини яңырыуҙарҙың, әхлаҡи реформаларҙың һәм тыныслыҡ йәмғиәттәренең башында торҙо: ғүмерҙе һәм үлемһеҙлекте яҡтыға сығарған Инжил менән ҡоралланған Мәсихтең сиркәүен етәкләп; үтенестәр, доғалар һәм күҙ йәштәре менән эш итте; хәҙер Инжилдең тура йөҙөндә, Иисус әйткән саҡта, “Һеҙ ишеткәнһегеҙ: ‘Яҡыныңды ярат, дошманыңды нәфрәт ит’ тип әйтелгән. Әммә мин һеҙгә әйтәм: дошмандарығыҙҙы яратығыҙ, һеҙҙе һүгенгәндәрҙе бәрәкәтләгеҙ, һеҙҙе нәфрәт иткәндәргә изгелек итегеҙ һәм һеҙҙе мыҫҡыллап һөйләгән, эҙәрлекләгән кешеләр өсөн доға ҡылығыҙ; шулай итеп һеҙ күктәге Атағыҙҙың балалары булырһығыҙ; сөнки ул яман кешегә лә, яҡшы кешегә лә үҙенең ҡояшын сығара, һәм ғәҙел кешегә лә, ғәҙел булмаған кешегә лә ямғыр яуҙыра. «Шулай итеп, мәрхәмәтле булығыҙ, Атағыҙ ҙа мәрхәмәтле булған кеүек». Маттай 5:43–45; Лука 6:36. Был изге яҙмаларға ҡарамаҫтан, христиан сиркәүҙәренең әхлаҡи төшөүе һәм донъяға яраҡлашыуы һөҙөмтәһендә уларҙың аяныслы хәлен күрәбеҙ. Күп осраҡтарҙан бер нисәһен генә мисал итеп килтерәбеҙ.
TAM1897 Q1 53.2Бынан һуң билдәле уағыҙсыларҙың бер нисә белдереүе килә, уларҙа «ҡорал», «һуғышыу», «бәрелеш», «һуғыш» һ.б. һүҙҙәр яңғырай. Унан һуң ул түбәндәгесә дауам итә:—
TAM1897 Q1 53.3Бындай факттарҙы иҫәпкә алып, иң саф алтындың ҡалдыҡтан да насараҡҡа әйләнеүен, Мәсих шаһитлыҡтарына һәм элекке иман белдереүҙәренә бөтөнләй битарафлыҡты күреп, беҙ: «Улар Каин юлына төштөләр һәм Бәләам хаталығына ашҡынып эйәрҙеләр», — тип әйтергә мәжбүрбеҙ.
TAM1897 Q1 53.4Был кешеләр Иисус юлынан барамы? Улар үҙҙәрен һәм эйәреүселәрен Инжил ҡоралдары менән йыһазландыралармы? Улар Хоҙайҙың камил законына тулы ышаныс белдерәләрме? Улар христиан өсөн бер генә Закон биреүсе барлығын таныйҙармы? Улар Павелдың: «Беҙҙең һуғыш ҡоралдары тәнсел түгел, ә Хоҙай аша ҡәлғәләрҙе емерерлек көскә эйә» (2 Кор. 10:4) тигән һүҙҙәрен ишетәләрме? Һуңынан, улар өйрәтәбеҙ тип белдергән Изге Яҙмаларға иғтибар итәләрме?
TAM1897 Q1 53.5Шайтандың алдау алымдарына ҡаршы торорлоҡ итеп Хоҙайҙың бөтә һаҡланыу ҡоралын кейегеҙ. Ни өсөн? — «Сөнки беҙ ҡан-иткә ҡаршы көрәшмәйбеҙ». Юҡ; был — Иисус эйәреүселәренең йөкләмәһе түгел. Ә беҙ «идара итеүселәргә, властьтарға, был донъяның ҡараңғылығын идара итеүселәргә, юғары урындарҙағы рухи яманлыҡҡа [икенсе вариант: яман рухтарға] ҡаршы көрәшәбеҙ». “Шуға күрә Алланың бөтә һаҡланыу ҡоралын кейегеҙ, яман көндә ҡаршы торорға һәм бөтәһен дә башҡарғас, тотороҡло торорға һәләтле булһыныҙҙар.” Ефеслеләр 6:11-13.
TAM1897 Q1 53.6Павел Ефеслеләр 6:14–18-се аяттарҙа христиан ҡоралдарын һанай һәм әйтә: Алығыҙ «Рух ҡылысын [болаттан түгел], ул — Аллаһының һүҙе; һәр ваҡыт Рухта доға һәм үтенестәр менән ялбарып»; был күк сауытты кейеп, аяҡтарын тыныслыҡ хәбәренең әҙерлеге менән кейгән, Мәсихтең бәрәкәтен тойоу өсөн тырышып,—«Мәрхәмәтлеләр бәхетле: сөнки улар мәрхәмәт табасаҡтар.... Тыныслыҡты һаҡлаусылар [тыныслыҡ боҙоусылар түгел] бәхетле: сөнки улар Хоҙайҙың балалары тип аталған буласаҡтар.” Маттай 5:7, 9. Иоанндың һүҙҙәрен тыңлағыҙ: ул һалдаттарға, нимә эшләргә кәрәклеген һорағанда, “бер кемгә лә көс ҡулланмағыҙ” тип яуап бирә. Лука 3:14.
TAM1897 Q1 53.7Бөтә христиандар өсөн ҡорал менән нимә эшләргә кәрәклеге тураһында ҙур практик тәғлимәт бирелгәндә, Иисус Петрға нимә тип әйткәнен иҫкә төшөрөгөҙ: «Ҡылысыңды урынына ҡуй; сөнки ҡылыс тотҡандарҙың барыһы ла ҡылыс менән һәләк буласаҡ». Маттай 26:52.
TAM1897 Q1 53.8Христиандар был хаклыҡтарҙың яҡтылығында йөрөһөн, һәм «хөрмәтле Мистер Бичерҙың егерме биш Sharp винтовкаһы»н ҡулланыу өсөн христиан генералдары ла, һалдаттары ла бик һирәк булыр ине, хатта һәр винтовканың затворына изге китап та яһалма тәҡүәлек менән беркетелһә лә.
TAM1897 Q1 53.9Улар Иисустың: «Минең батшалығым был донъянан түгел; әгәр минең батшалығым был донъянан булһа, хеҙмәтселәрем һуғышыр ине», — тигән һүҙҙәрен ишетәләр. Иоанн 18:36. Евангелие ҡоралдары менән шундай итеп ҡоралланған һәм тән ҡоралдарынан бөтөнләй айырылған христиандар донъя хөкүмәттәренән тулыһынса айырылып, үлем ҡоралдары менән ҡоралланған донъяға киң юлға йүгереп төшөп, үлем язаһы менән үҙҙәренең христианға ҡаршы закондарын бойомға ашырырға рөхсәт итә ала.
TAM1897 Q1 53.10Үткән тарихҡа күҙ һалғанда, сиркәү ҡалдығы өсөн әйтеп бөткөһөҙ ҙур мәртәбә бар: улар күрә, Христос уҡыусылары, Павел кеүек, ҡысҡырып ебәргәндәр, «Һинең өсөн беҙҙе көн һайын үтерәләр; беҙҙе ҡорбанға ҡуйылған һарыҡтар һымаҡ иҫәпләйҙәр [Римлеләргә 8:36];» юлдары күҙ йәштәре менән йыуылған, ҡандары менән һеңгән, өҙөлгән тәндәр һәм ағарған һөйәктәр менән ҡапланған булһа ла;—Алланың «халҡы ялғыҙ йәшәр, милләттәр араһында иҫәпкә алынмаҫ», тип әйтелгәнен күреп, Бәләам менән бергә ҡысҡырыу — уларҙың хоҡуғы. «Миңә изгеләр үлеме менән үлергә яҙһын, ахырым да уларҙыҡы кеүек булһын!» (Сандар 23:9, 10).
TAM1897 Q1 53.11Был буклетта әле күп нәмә бар, әммә миңә уны тағы уҡырға кәрәкмәй. Мин Хоҙайҙан беҙҙең көндәр өсөн бирелгән бер-ике өлөшөн уҡыйым. Был дүрт йыл элек Пәйғәмбәрлек Рухынан беҙгә бирелгән һәм ошо Табернаҡлда уҡып ишеттерелгән:—
TAM1897 Q1 53.12“Хоҙай Яҡупты үҙенә һайланы, ә Исраилде үҙенең айырым хәзинәһе итеп алды. Сөнки мин беләм: Хоҙай бөйөк, һәм беҙҙең Хоҙайыбыҙ бөтә илаһтарҙан өҫтөн.” Ҡәрҙәштәрем, уйланығыҙ: Хоҙайҙың үҙ халҡы бар, һайланған халыҡ, уның сиркәүе — үҙенә ҡараған, үҙ ҡәлғәһе, ул уны гонаһ менән яраланған, боҙолған донъяла тота; һәм ул теләне, унда башҡа бер власть та танылмаһын, башҡа бер закон да ҡабул ителмәһен, тик уның үҙ закондары ғына булһын.
TAM1897 Q1 53.13Быйылғы Генераль конференцияла тағы бер хәбәр килде. Был беҙҙе апостасия башланған урынға кире ҡайтарып, Хоҙай менән, уның хаҡлығы менән һәм был теманың бөтәһе менән дә тура йөҙгә-йөҙ килтерә; сөнки ул бөгөн үҙ халҡы менән бергә булырға теләй.
TAM1897 Q1 53.14Алланың бойормаларын тотоусылар менән донъя араһындағы айырма элеккесә асыҡ түгел. Алла менән татыулыҡта йәшәүселәр сәйәси йыйылыштарҙа ҡатнашмай. Бындай эш менән шөғөлләнеүселәр үҙҙәренең Иисусҡа тоғро хеҙмәтселәр түгеллеген дәлилләй. Улар оҙаҡ йылдар донъя менән бергә янған ут менән эш иткәнгә, айырыу һәләтен юғалтҡан. Иисус байрағы аҫтында торорға яҙылған халыҡ бар. Улар — Христос ғәскәре. Улар донъянан сығып, айырым булырға ант иттеләр. Улар рух ҡылысын — Аллаһының һүҙен — ҡулланып, гонаһҡа һәм бөтә боҙолоуға ҡаршы һөжүмле көрәш алып барырға ант иттеләр. Беҙ тоғролоғобоҙҙо күрһәтергә тейешбеҙ.
TAM1897 Q1 53.15Хөкүмәткә ҡарата термин бар; граждандарлыҡҡа ҡағыла торған термин бар. Нимәгә тоғролоғобоҙҙо күрһәтергә тейешбеҙ? Был һорау.
TAM1897 Q1 53.16Беҙ тоғролоғобоҙҙо Патшабыҙға, Хоҙай Иисус Христосҡа күрһәтергә тейешбеҙ. Апостол Яҡоб белдерә: «Шуға күрә кем донъя дуҫы булһа, ул Хоҙай дошманы». Һәм яратҡан Иоанн, рухи яҡтан Иисуска иң яҡын шәкерт, былай тип иҫкәрткән: «Донъяны ла, донъяла булған әйберҙәрҙе лә яратмағыҙ. Әгәр кем донъяны яратһа, Атайҙың мөхәббәте унда юҡ». Аҙәм үрнәген тотоп, Үҙене яратыусыһынан алыҫлашыуҙа бер кем дә бәхет тапмаясаҡ.
TAM1897 Q1 54.1Шулай итеп, был дәрестәр беҙ башлаған урында — Адам менән уның Яратыусыһы һәм бөтә галәмдәге иң тәүге бойорма менән — тамамлана: «Бөтә йөрәгең менән, бөтә рухың менән, бөтә аҡылың менән һәм бөтә көсөң менән Хоҙай — Йәһвәне ярат». Шунан һин Яратыусыңдан тайпылмаясаҡһың. Шунан диндән айырылыу булмаясаҡ. Шунан идолдарға табыныу булмаясаҡ. Шунан Аллаһынан алыҫлашҡан ят халыҡтар үрнәгендә ойошторолған бер ниндәй ҙә хөкүмәт булмаясаҡ; әммә Аллаһы бөтәһендә лә бөтәһе буласаҡ һәм үҙ халҡын донъялағы бөтә хөкүмәттәрҙән айырып, донъяла йәшәгәндә лә айырым тотоп торған ваҡытта атабыҙ Ибраһимға күрһәткән шул данлыҡлы ергә етәкләйәсәк.
TAM1897 Q1 54.2Әле һаман сөннәтле булмаған саҡта атабыҙ Ибраһим тотҡан иман эҙҙәренән йөрөргә саҡырған Ул, шунан беҙҙе бөтә ерҙәрҙең данлы иленә алып барасаҡ; Унда беҙ Раббыбыҙҙың алдында һәм Бөтә Көслө Алланың данлыҡлы ҡанаттары аҫтында мәңге-мәңге йәшәрбеҙ — Алланы бөтөн йөрәктән, бөтөн рухтан, бөтөн аңдан һәм бөтөн көстән яратып; һәм ул хәҙер, шунан һуң һәм мәңге-мәңге бөтә галәм алдында беҙҙе күрһәтеп: «Бына Алланың бойормаларын һәм Иисустың иманын һаҡлағандар», — тип әйтер.
TAM1897 Q1 54.3Һәм бөтә халыҡ әйтһен: «Әмин, әмин».