Isahluko 13 — Izimpawu Zokuqondiswa KukaNkulunkulu
GSAM 198.1“Ingabe uNkulunkulu wazama ukuthatha isizwe phakathi kwesinye isizwe, ngokuhlola, ngezimpawu, nangemimangaliso, nangempi, nangesandla esinamandla, nangengalo evulekile, nangokwesabeka okukhulu, ngokwezonke izinto iNkosi uNkulunkulu wakho eyenzile phambi kwamehlo akho eGibhithe? Kwavezwa kuwe, ukuze wazi ukuthi iNkosi uyena uNkulunkulu; akekho omunye ngaphandle kwakhe.”1
GSAM 198.2Kwaba kanjalo iNkosi yasebenza ekuthatheni abantu phakathi kwezizwe ezingamkholwa, ukuze ibaholele lapho engakwazi ukubatshela khona umthetho wayo, nalapho engakwazi ukubanika khona umthetho obhalwe emathebeleni amatshe. Lezi zimangaliso azizange zenziwe ukuze zithokozise intshisekelo yabo; kodwa ukuze bazi ngokuqinisekile ukuthi lowo owenze “izimangaliso ezinkulu eGibhithe; imisebenzi emangalisayo ezweni laseHam, nezinto ezesabekayo eLwandle Olubomvu,”2 futhi owakhuluma nabo phakathi komlilo nomusi ophakanyiswe entabeni iSinayi evutha, wayenguNkulunkulu ophilayo neqiniso, uMdali wazo zonke izinto.
GSAM 198Ukubizwa kukaMose Esihlahleni Esivuthayo
GSAM 198.3UMose yena wayengeke akhuthaze ama-Israyeli ukuba ashiye iGibhithe ngokuthi nje, “Ngesikhathi nginakekela izimvu ehlane, nganginomuzwa wokuzwela kini ebukhobokeni benu, futhi manje ngehlile ukuzonikhipha eGibhithe, njengoba ngangizama ukwenza ngabulala umGibhithe ngaphambi kokuba ngibaleke ngaya ezweni laseMidiya.”
GSAM 199.1Kwadingeka isihlahla esashiswayo kodwa esasingatshi, kanye nezwi elizwakalayo eliphuma phakathi kwamalangabi, ukuze kuqinisekiswe ngisho uMose ukuthi yena wayeyilowo “oya akhiphe abantu eGibhithe.” Kwakungale ndlela emangalisayo lapho athola khona umyalo wakhe, ukubizwa kwakhe okuphakeme nokungcwele, ukwembulwa okwakuzobamba ngokushesha ukunaka kwabafowabo, futhi kulungise izingqondo zabo kulokho okwakuzolandela, ngaleyo ndlela kubaholele ekubeni bamukele uMose, ngaphansi kukaNkulunkulu, njengomholi wabo.
GSAM 199.2Uma bekukhona isikhathi kusukela ekuvukeni kukaMsindisi lapho abalandeli bakhe abadabukile nabadumazekile bebedinga ukududuzwa ubukhona bakhe namazwi akhe aduduzayo, kwakuwaleso sikhathi lapho abanye abakholwa abadabukile abahlukunyezwayo bebambelele ngokholo oluqinile ngemva “kwesikhalo sezinzulwini” kuka-1844; futhi uma uNkulunkulu ngomusa wakhe ekake waxhumana ngqo nemiphefumulo edabukile, kubonakala sengathi bekungaba ngaleso sikhathi, nakubo abantu abanjalo.
GSAM 199Ubukhona BeNkosi Obuthenjisiwe
GSAM 199.3Lowo ongenamkhawulo ezindleleni noma ezicini zokusebenza, owabeka izipho zoMoya ebandleni lakhe “lapho enyukela phezulu,”3 wathembisa ukuthi uzoba nabalandeli bakhe ekushumayeleni ivangeli, “kuze kube sekupheleni komhlaba.”
GSAM 199.4Kuyo yonke indlela iNkosi ibe isilungele ukubonisa amandla ayo nezipho zayo kulabo abamfunayo ngokuphelele. Ingabe akazange athi ekunikezeni umyalo wevangeli, “Lezi zimpawu zizolandela abakholwayo: Egameni lami bazosusa amadimoni; bazokhuluma ngezilimi ezintsha; bazobamba izinyoka; futhi uma besela noma yini ebulalayo, ngeke ibenze kabi; bazobeka izandla kwabagulayo, futhi bazaphola”?4
GSAM 199Izipho zoMoya Ngesikhathi Sokuvuselelwa Kwenkolo
GSAM 199.5Kwaba nezibonakaliso ezimangalisayo zamandla eNkosi nezibonakaliso zesipho sobuprofethi ngesikhathi sokuvuselelwa kwenkolo ngekhulu le-16 nasemva kwaso. UD'Aubigné ukhuluma ngeziprofetho zikaJohn Huss. UCharles Buck, encwadini yakhe ethi Religious Anecdotes, uxoxa ngokuprofetha kukaGeorge Wishart ngo-1546. UJohn Wesley, ezincwadini zakhe, uxoxa ngeziprofetho zikaJonathan Pyrah nokugcwaliseka kwazo. UMfundisi uJ. B. Finley, encwadini yakhe yokuzibhalela impilo yakhe, uxoxa ngombono omangalisayo nokululama kwakhe uqobo, ehlobo lonyaka ka-1842. I-Christian Advocate (Methodist) yashicilela incazelo ethokozisayo ngombono omangalisayo nemiphumela yawo, njengoba wanikezwa uDokotela Bond walelo bandla ngesikhathi senkonzo yakhe. Lezi zaziyizimpawu kulabo ababezithoba befuna iNkosi, zibonisa ukuthi ayizange ishintshe, nokuthi isazokhuluma nabantu bayo ngesipho sobuprofethi.
GSAM 200Ibandla Elisele Lizothola Umoya Wokubikezela
GSAM 200.1Kukhona izitatimende ezicacile nezithile eMibhalweni Engcwele zokuthi iNkosi izoveza ngokukhethekile izipho zoMoya wayo, ikakhulukazi isipho sobuprofethi, phakathi kwabantu abazobe belinde ukuza kwayo. Umbhalo wokuqala esiwubhekisa kuwo utholakala encwadini ebhalelwe amaKorinte, futhi uthi: “Ngiyabonga kuNkulunkulu wami ngaso sonke isikhathi ngenxa yenu, ngenxa yomusa kaNkulunkulu oniphiwe wona nguJesu Kristu; ukuthi nazo zonke izinto niyacebile ngaye, kuyo yonke indlela yokukhuluma, nakulo lonke ulwazi; njengoba ubufakazi bukaKristu bafakazwa kini: ukuze ningashiyeki nganoma yisiphi isipho; nilindele ukuza kweNkosi yethu uJesu Kristu; oyakubaqinisa kuze kube sekupheleni, ukuze niphelele ngaphandle kwesiphambeko ngosuku lweNkosi yethu uJesu Kristu.”5
GSAM 200.2ESambulweni sifunda nge-“nsalela”—ibandla lokugcina levangeli: “Udrako wathukuthelela owesifazane [ibandla], yaya empini nabasaleleyo bezizukulwane zakhe, abagcina imiyalo kaNkulunkulu, abanefakazelo likaJesu Kristu.”6 Yini “ubufakazi bukaJesu,” sibuza, obuzoba nebandla lokugcina, futhi obuqinisekiswa kwalo bulungiselela ukuvezwa kwazo zonke izipho zoMoya? Kulo mbuzo sithola impendulo ebufakazini bengelosi kuJohane esiqhingini sasePatmos: “Ngawa ezinyaweni zakhe ukuze ngimkhonze. Wathi kimi, Ungakwenzi lokhu; ngiyinceku kanye nawe, kanye nabafowenu abanobufakazi bukaJesu; khonza uNkulunkulu; ngoba ubufakazi bukaJesu bungumoya wesiprofetho.”7
GSAM 201.1Le ncazelo enikezwe ingelosi ikhombisa ukuthi “umoya wokubikezela” owavezwa ebandleni elilindele uKristu ulungiselela zonke izipho indlela, nokuthi impi iyenziwa ebandleni “elishiyekile” ngenxa yokuba nalesi sipho phakathi kwalo.
GSAM 201Ubufakazi bukaPawulu Ngezipho
GSAM 201.2Incwadi kaPawulu eyabhalelwa baseThesalonika ikhombisa ukuthi usuku lweNkosi—usuku lokugcina lokwahlulela—luzoza kubantu abaningi “njengesela ebusuku;” kodwa ngeke lufike kanjalo ezinganeni ezithembekile zeNkosi ngoba “ziyizana lokukhanya, nezana losuku.” Phakathi kwezixwayiso zakhe kulabo abalindayo uthi, “Ungacimi uMoya. Ungazideli iziprofetho. Hlola zonke izinto; nibambelele kulokho okuhle.”8
GSAM 201.3Ngokuphathelene negama lesiGreki elithi propheteias, elihunyushwe lapha ngokuthi “ukubikezela,” uGreenfield, ku-Greek Lexicon yakhe, uthi, “Ukusebenzisa isipho sobuprofethi, ngale ndlela, 1 AbaseThesalonika 5:20.” Lokhu kuvumelana nezichazamazwi zikaParkhurst, noRobinson, noLiddell noScott. Ngakho-ke, lokhu kuyisiqiniseko esicacile sokuthi isipho sangempela sobuprofethi sizoba nebandla elilindele ukubuya kukaKristu okwesibili. Isixwayiso akusikho sokudelela isipho, kodwa sokusivivinya; lapho kutholakala ukubonakaliswa okuhle, ukusibamba ngokuqinile.9
GSAM 201Ukugcwaliseka Kwesithembiso
GSAM 201.4Sesibonile ngaphambilini ukuthi iNkosi yaqala kanjani ukuveza isipho sobuprofethi ngesikhathi sokushumayelwa kwemiyalezo yezingelosi yokuqala neyesibili. Lesi sipho sesithuthukiswe ngokugcwele kusukela ekupheleni kwezinsuku eziyizinkulungwane ezimbili namakhulu amathathu. INkosi yakhetha ithuluzi layo ngale njongo, ikhetha njengommeli wayo lowo ongazange anikele ngakho konke ngenxa yakhe kuphela, kodwa nokuphila kwakhe kwakusengozini, “obuthakathaka kunabo bonke ababuthakathaka.”10 Phakathi nezinyanga ezimbili ngemuva kokudlula kwaleso sikhathi, uNksz. Ellen G. Harmon, wasePortland, eMaine, owayeneminyaka ecishe ibe ngu-17 kuphela, waqala ukuthola izambulo ezivela eNkosini.
GSAM 202.1Njengoba ngibe nethuba lokuxoxa nalabo ababehlala ePortland ngesikhathi sombono wokuqala, futhi ngangazi uNkk. Haines, endlini yakhe lapho uNksz. Harmon athola khona umbono wakhe wokuqala, ngizokwazisa amaqiniso njengoba enginikezwe yilabo bantu.
GSAM 202.2Ngesikhathi leso, uNksz. Harmon wayesesimweni sempilo esibucayi kakhulu. Amasonto ambalwa wayengeke akwazi ukukhuluma ngaphandle kokuhleba. Udokotela oyedwa wanquma ukuthi inkinga yakhe kwakuwukuguga komzimba okubangelwa ukugcwala kwamanzi emzimbeni. Wathi umphaphu wakhe ongasekunene wawugugile, lowasekhohlo wawugula kakhulu, futhi nenhliziyo yakhe yayithintekile. Wathi akacabangi ukuthi angaphila isikhathi eside, futhi kwakungaba yingozi ukuthi angashona noma yinini. Kwakunzima kakhulu ukuphefumula uma elele. Ebusuku wayethola ukuphumula kuphela uma exhaswa embhedeni esesimweni esiseduze nokuhlala. Ukuhlaselwa kaningi ukukhohlela nokopha emaphashini kwakwehlise kakhulu amandla akhe omzimba.
GSAM 202Umbono Wokuqala kaNksz. Harmon
GSAM 202.3Ngesikhathi ethola umbono wakhe wokuqala wayehlala endlini kaNkk. Haines. Kwaba ekuseni, futhi babematasa ekukhulekeni komndeni. Kwakukhona abantu abahlanu ababekhona, bonke babengodade ekukholweni. Abanye babesebethandazile, kanti uNksz. Harmon wayethandaza ngokuhleba, lapho amandla kaNkulunkulu eza phansi ngendlela emangalisayo, ethinta ngokusobala bonke ababekhona, kwathi ngomzuzwana walahleka kukho konke okwakwenzeka eduze kwakhe—wayesembonweni.
GSAM 202.4Emhlanganweni olandelayo watshela abakholwa ePortland lokho ayekhonjisiwe. Babekholelwa ngokuphelele ukuthi kwakuphuma eNkosini. Ngaleso sikhathi kwakukhona cishe abantu abangamashumi ayisithupha ePortland ababekusekela njengomsebenzi weNkosi. Kwakukhona amandla ahambisana nombono, kanye nokuxoxwa kwawo, angavela kuphela kuNkulunkulu. Umuzwa oqotho wezinto eziphathelene nokuphila okuphakade wawuhlala kuye, futhi wayevele egcwele ukuzithoba okungachazeki ukuthi lowo omncane futhi obuthakathaka njengaye angakhethwa njengethuluzi iNkosi ezolisebenzisa ukudlulisa ukukhanya kubantu bayo. Wathi ngesikhathi embonweni wayezungezwe yizingelosi ezikhanyayo ezinkundleni ezinkulu zasezulwini, lapho konke kujabulela injabulo nokuthula, futhi kwakuwushintsho oludabukisayo ukuvuka ebona iqiniso elingagculisi lale mpilo yomuntu.
GSAM 203Isifinyezo Sombono Wokuqala
GSAM 203.1Isifinyezo esifushane esilandelayo sombono wakhe wokuqala, njengoba asitshela abakholwa ePortland, sizonikeza umbono wobunjalo bayo yonke:—
GSAM 203.2“Ngesikhathi ngithandaza, amandla kaNkulunkulu angehlela ngendlela engingakaze ngiyizwe ngaphambili. Ngazungezwa ukukhanya, futhi ngangikhuphuka phezulu kakhulu emhlabeni. Ngajika ngabheka abantu bokufika emhlabeni, kodwa angibatholi, kwathi izwi lingitshela, ‘Bheka futhi, bese ubheka phezulu kancane.’ Lapho ngaphakamisa amehlo ami, ngabona indlela eqondile nencane, eyakhiwe phezulu kakhulu ngaphezu komhlaba. Kule ndlela abantu bokufika babesahamba baya edolobheni elalisesiphethweni sendlela. Babebeke ukukhanya okukhulu ngemuva kwabo ekuqaleni kwendlela, okwathi ingelosi yangitshela ukuthi ‘isikhalo sezinzulwini.’ Lokhu kwakukhanya yonke indlela, kwakunikeza ukukhanya ezinyaweni zabo ukuze bangawi. Futhi uma bebebheke uJesu ngqo, owayephambi kwabo ebahola edolobheni, babephephile. Kodwa maduzane abanye bakhathele; bathi idolobha lisekude kakhulu, futhi babekulindele ukungena kulo ngaphambi kwalokho. Khona-ke uJesu wayebakhuthaza ephakamisa ingalo yakhe yesokudla ebuqhakabeni, kwaphuma ukukhanya okukhulu engalweni yakhe okwanyakaza phezu kwabantu bokufika, baze bamemeza bathi, Haleluya! Abanye ngokunganaki banqaba ukukhanya okwakusemva kwabo, bathi akuyena uNkulunkulu owabahola baphuma bafika lapha. Ukukhanya kwabo okwakusemva kwabo kwacima, kwashiya izinyawo zabo zisebumnyameni ngokuphelele, baze baphaphazela, baphambuka ekubhekeni, balahlekelwa ukubona uJesu, bawa besuka endleleni bawa emhlabeni omnyama nomubi ongezansi. Maduzane sazwa izwi likaNkulunkulu njengamanzi amaningi, elasinika usuku nehora lokufika kukaJesu. Abangcwele abaphilayo balazi futhi baliqonda izwi, kanti abenzi bobubi bacabanga ukuthi kuwukuduma kwezulu nokuzamazama komhlaba. Lapho uNkulunkulu ememezela isikhathi, wasithululela uMoya oNgcwele, futhi ubuso bethu baqala ukukhanya nokucwebezela ngenkazimulo kaNkulunkulu, njengalokho kwenzeka kuMose lapho ehlela eNtabeni iSinayi.”11
GSAM 204Incazelo Yesimo SikaNkk. White Ngesikhathi Ebone Umbono
GSAM 204.1Ngaphambi kokuthi siqhubeke nokulandisa ngale ndaba emangalisayo yokuvezwa koMoya kaNkulunkulu, ngizochaza ezinye izinto mayelana nemibono. Okokuqala ngabona uNkk. E. G. White (owayenguNksz. Harmon) kwakungu-Okthoba 1852. Ngaleso suku ngambona embonweni owathatha ngaphezu kwehora elilodwa. Kusukela ngaleso sikhathi ngibe nethuba lokumbona embonweni cishe izikhathi ezingamashumi amahlanu. Bengikhona lapho odokotela bemhlola esesimweni, futhi ngiyakujabulela ukufakaza ngalokho engikubonile nokwazi. Ngiyethemba ukuthi ukulandisa amaqiniso kulolu daba ngeke kushiywe eceleni ngokunganaki ngenxa yokucabanga nje kwabantu abangakaze bambone esesimweni.
GSAM 204.2Lapho engena embonweni ukhipha izimemezelo ezintathu ezihlaba umxhwele ezithi “Inkazimulo!” eziphinda zivakale kaningi, eyesibili, ikakhulukazi eyesithathu, ibuthakathaka kodwa ijabulisayo kakhulu kunokuqala, ilizwi lifana nelomuntu okude kakhulu nawe, futhi seliphuma ekuzweni. Cishe imizuzwana emine noma emihlanu ubonakala ewela phansi njengomuntu oqulekile, noma ongenamandla; bese ngokushesha egcwele amandla angaphezu kwabantu, kwesinye isikhathi evuka ngokushesha ame bese ehamba egumbini. Kunezinyakazo ezivame zezandla nezingalo, ezikhomba kwesokudla noma kwesobunxele njengoba ikhanda layo lijika. Zonke lezi zinyakazo zenziwa ngendlela ebukekayo kakhulu. Noma isandla noma ingalo zibekwe kuphi, akunakwenzeka ukuthi noma ubani azinyakaze. Amehlo akhe avulekile njalo, kodwa akacwayizi; ikhanda lakhe liphakeme, futhi ubheke phezulu, hhayi ngokubuka okungenalutho, kodwa ngobuso obuhle, kuphela okuhlukile kwesijwayelekile ngokuthi kubonakala sengathi ubheke ngokucophelela entweni ethile ekude. Akaphefumuli, kodwa umthambo wakhe ushaya ngokujwayelekile. Ubuso bakhe buhle, futhi umbala wobuso bakhe ubomvu njengalowo esimweni sakhe semvelo.
GSAM 205Uma kuqhathaniswa nalokho kukaDaniyeli
GSAM 205.1Isimo sakhe sokuphefumula, ukulahlekelwa amandla, nokuba namandla lapho ingelosi kaNkulunkulu imthinta, konke kuhambelana ngokuphelele nencazelo enikezwe umprofethi uDaniyeli ngesipiliyoni sakhe embonweni lapho ethi: “Ngakho ngashiywa ngedwa, ngabona lo mbono omkhulu, kwaphela amandla kimi; ngoba ubuhle bami baphenduka ububi kimi, angisekho namandla.” “Ngoba kanjani isicakeni salo nkosi yami singakhuluma nalo nkosi yami? Ngoba mina, ngokushesha angisekho amandla kimi, futhi angisekho umoya kimi. Kwabe sekufika futhi wangithinta umuntu ofana nokubukeka komuntu, wanginika amandla, wathi, O muntu othandekayo kakhulu, ungabi nesaba; ukuthula makube nawe; yiba namandla, yebo, yiba namandla. Futhi lapho esengikhulume ngami, ngathola amandla, ngathi, Makakhulume iNkosi yami; ngoba unginike amandla.”12
GSAM 205UBUFAKAZI BABAFAKAZI BAMEHLO
GSAM 205M. G. Kellogg, M.D
GSAM 205.2Mayelana nesimo sikaNkk. White ngesikhathi ebone umbono, izitatimende ezimbalwa ezivela kubafakazi ababebona ngamehlo zingafaneleka. Eyokuqala ivela kuM. G. Kellogg, M.D., okhuluma ngombono wokuqala owawunikezwa eMichigan, mhlaka 29 Meyi 1853, emhlanganweni owawubanjelwe eTyrone, eLivingston County. Uthi:—
GSAM 206.1“UDade White wayesembonweni cishe imizuzu engamashumi amabili noma ihhafu yehora. Lapho engena embonweni, wonke umuntu okhona wabonakala ezizwa amandla nobukhona bukaNkulunkulu, futhi abanye bethu ngempela bazizwa uMoya kaNkulunkulu uhlala phezu kwethu ngamandla. Sasibandakanyeka emthandazweni nengqungqutheleni yomphakathi ngeSabatha ekuseni cishe ngo-9. UMfowethu White, ubaba wami, noDade White babethandazile, nami ngangithandaza ngaleso sikhathi. Bekungekho ukugqugquzeleka, bekungekho ukubonakaliswa kwemizwa. Sasicela ngokuzimisela kuNkulunkulu ukuthi asibusise lo mhlangano ngobukhona bakhe, futhi asibusise umsebenzi eMichigan. Ngesikhathi uDade White ememeza ngokunqoba ethi ‘Udumo! u-d-u-m-o! u-d-u-m-o!’—okuyinto enizwile kaningi lapho engena embonweni—uMfowethu White wavuka wazisa izethameli ukuthi umkakhe wayesembonweni. Ngemva kokuchaza indlela yemibono yakhe nokuthi wayengaphefumuli ngesikhathi esembonweni, wamema noma ubani ofuna ukuzisondela ayohlola. UDkt. Drummond, udokotela, owayengumshumayeli wama-Adventist osuku lokuqala, owathi (ngaphambi kokuba ambone esembonweni) ukuthi imibono yakhe yayivela emithonjeni yemesmerism, nokuthi naye wayengamnika umbono, wathatha isinyathelo phambili, kwathi ngemva kokuhlola ngokucophelela waba mhlophe kakhulu, wathi, ‘Akaphefumuli!’
GSAM 206.2“Ngiyaziqiniseka ngokuphelele ukuthi akazange aphefumule ngaleso sikhathi esembonweni, noma kwezinye izikhathi eziningana esembonweni lapho ngangikhona. Ukuphuma embonweni kwakucacile njengokungena kwakhe kuwo. Isibonakaliso sokuqala esasiwuthola sokuthi umbono usuqediwe kwakuwukuthi waqala ukuphefumula futhi. Waphefumula okokuqala ngokujulile, isikhathi eside, futhi ngokugcwele, ngendlela ebonisa ukuthi imiphaphu yakhe yayingenalutho ngokuphelele ngomoya. Emva kokuphefumula kokuqala, kwadlula imizuzu eminingana ngaphambi kokuphefumula okwesibili, okwagcwalisa imiphaphu ngokunembile njengokokuqala; kwabe sekulandela ukuphumula kwemizuzu emibili, kwalandela ukuphefumula kwesithathu, ngemva kwalokho ukuphefumula kwaba semvelo.” Esayiniwe, “M. G. Kellogg, M.D., eBattle Creek, Mich., Disemba 28, 1890.”
GSAM 207F. C. Castle
GSAM 207.1Sinikeza isitatimende esilandelayo esivela kumuntu owabona ukuhlolwa kwezokwelapha kukaNkk. White ngesikhathi ebone umbono eStowe, eVermont, ehlobo lika-1853. Uthi:—
GSAM 207.2“Kwakukhona udokotela, futhi wenza ukuhlolwa kwakhe njengoba ukuhlakanipha kwakhe nokufunda kwakhe kwakumqondisa, ukuze athole imbangela yokubonakaliswa. Kwabekwa ikhandlela elivutha eduze kwamehlo akhe, avulekile kakhulu; akukho nomsipha weso owashukuma. Wabe esemhlola ngokushaya kwenhliziyo yakhe nangokuphefumula kwakhe, kwathi akuzange kube khona ukuphefumula. Umphumela waba ukuthi wavuma ukuthi lokhu kwakungeke kuchazwe ngemithetho yemvelo noma yesayensi.” Esayiniwe, “F. C. Castle.”
GSAM 207D. H. Lamson
GSAM 207.3Izitatimende ezilandelayo ziphathelene nokuhlolwa okwenziwa ngesikhathi uNkk. White esembonweni, emhlanganweni owawubanjelwe endlini kaMfundisi James White, eMonroe Street, eRochester, N.Y., mhla ziyi-26 kuJuni 1854:—
GSAM 207.4“Ngaleso sikhathi ngangineminyaka eyishumi nesikhombisa ubudala. Kubonakala sengathi ngingacishe ngizwe lezo zimemezo ezijabulisayo zika ‘U-d-u-m-o!’ ayezizwakalisa. Wabe esehla phansi, hhayi ngokuwela, kodwa ehle kancane, wasekelwa ezingalweni zomuntu owayemkhathalela. Odokotela ababili bangena, indoda endala nomfana. Umfowethu White wayekhathazekile ukuthi bahlolisise uDade White ngokucophelela, abakwenzayo. Kwafika isibuko, omunye wabo wasibamba phezu komlomo wakhe ngesikhathi ekhuluma; kodwa masinyane bayeka lokhu, bathi, ‘Akaphefumuli.’ Bese bahlola ngokucophelela izinhlangothi zakhe, esakhuluma, ukuze bathole ubufakazi bokuphefumula okujulile, kodwa abakutholanga. Lapho beqeda le ngxenye yokuhlolwa, wavuka wema ngezinyawo, esesembonweni, ephethe iBhayibheli phezulu, edlulela ezindimeni ezahlukene, ecaphuna ngokunembile, nakuba amehlo ayebheke phezulu futhi kude nencwadi.
GSAM 208.1“Wayenombono wezinhlekelele eziyisikhombisa zokugcina. Wabe esebona ukunqoba kwabangcwele, futhi ngingathi ngizizwa izikhalo zakhe zokunqoba ngisho namanje. Ngifakaza ngalezi zinto ngokukhululekile.” Esayiniwe, “UMfundisi D. H. Lamson, eHillsdale, eMich., Febhuwari 8, 1893.”
GSAM 208UNkk. Drusilla Lamson
GSAM 208.2Kukhona olunye ubufakazi obuphathelene nokuhlolwa kwezokwelapha okufanayo okuvela kuNkk. Drusilla Lamson, umfelokazi womzala kaMfundisi Lamson, nomphathi oseSanitarium yaseClifton Springs, eNew York. Ekhuluma ngomhlangano wangoJuni 26, 1854, uthi:—
GSAM 208.3“Ngiyakhumbula umhlangano lapho kwenziwa khona ukuhlolwa, okungukuthi, ukuhlola lokho uMfowethu White ayekusho kaningi, ukuthi uDade White wayengaphefumuli ngesikhathi enombono, kodwa angisakhumbuli igama likadokotela owayekhona.... Kumele kube nguDokotela Fleming, njengoba wayengudokotela owayebizwa kwesinye isikhathi ukuba anikeze izeluleko. Nokho, manje useshonile. Ngingasho lokhu, ukuthi ukuhlolwa kwenziwa, futhi akuzange kubonakale uphawu lokuphefumula esibukweni.” Esayiniwe, “UDrusilla Lamson, eClifton Springs, N.Y., Mashi 9, 1893.”
GSAM 208.4Nabu obunye ubufakazi obuvela komunye owayekhona ngaleso sikhathi esishiwo ngenhla:—
GSAM 208David Seeley
GSAM 208.5“Lokhu kungokuqinisekisa ukuthi sengifundile izitatimende ezingenhla zikaDavid Lamson noNkk. Drusilla Lamson, mayelana nesitatimende sikadokotela ngesikhathi ehlola uNkk. E. G. White ngesikhathi ebone umbono, mhla ziyi-26 kuJuni 1854. Bengikhona kulo mhlangano, futhi ngabona ukuhlolwa. Ngiyavumelana nalokho okushiwo nguMfowethu noDade Lamson, futhi ngingaphinde ngithi kwakunguDokotela Fleming nomunye udokotela osakhulayo owenza ukuhlolwa. Ngemva kokuba uNkk. White emile ngezinyawo, njengoba bekushiwo, ecaphuna imibhalo yeBhayibheli, uDokotela Fleming wacela ikhandlela elivutha. Wabamba leli khandlela eduze kwemilomo yakhe ngangokunokwenzeka ngaphandle kokulimaza, futhi ngqo nomugqa wokuphefumula kwakhe uma ephuma umoya. Akuzange kube nokuncipha okuncane komlilo. Udokotela wabe esethi ngokugcizelela, ‘Lokho sekuyinqumo unomphela, akukho ukuphefumula emzimbeni wakhe.’” Esayiniwe, “David Seeley, Fayette, Iowa, Agasti 20, 1897.”
GSAM 209Mnu. noNkk. A. F. Fowler
GSAM 209.1Lezi zitatimende ezilandelayo ziphathelene nokuhlolwa okwenziwa ngesikhathi uNkk. White enombono eWaldron's Hall, eHillsdale, eMichigan, ngenyanga kaFebhuwari 1857. UDokotela Lord, udokotela waseHillsdale osebenza iminyaka engu-50, wenza ukuhlolwa ngokucophelela kakhulu, ngalokho nginikeza izitatimende ezilandelayo:—
GSAM 209.2“Besikhona lapho (ngoFebhuwari 1857) uDade E. G. White enombono eWaldron's Hall, eHillsdale. UDkt. Lord wahlola wathi, ‘Inhliziyo yakhe iyashaya, kodwa akukho ukuphefumula. Kukhona ukuphila, kodwa akukho ukusebenza kwemiphaphu; angikwazi ukuchaza lesi simo.’” Esayiniwe, “A. F. Fowler, Nkk. A. F. Fowler, Hillsdale, Mich., Jan. 1, 1891.”
GSAM 209C. S. Glover
GSAM 209.3Nansi enye incazelo mayelana nombono ofanayo:—
GSAM 209.4“Bengikhona lapho uDade White ebona lo mbono ogama lakhe likhona ngenhla eWaldron's Hall, eHillsdale. Ngaphezu kwalesi sitatimende esingenhla, ngamuzwa udokotela ethi isimo sikaDade White ngesikhathi embonweni ‘sasingaphandle kolwazi lwakhe.’ Waphinde wathi, ‘Kukhona okuthile okungaphezu kwemvelo ngalokho.’” Esayiniwe, “C. S. Glover, Battle Creek, Mich., Jan. 19, 1891.”
GSAM 209Mnu. noNkk. Carpenter
GSAM 209.5Nasi isitatimende sesithathu ngodaba olufanayo:—
GSAM 209.6“Lokhu kuyafakazela ukuthi sasikhona eWaldron's Hall, eHillsdale, eMichigan, ngoFebhuwari 1857, lapho uNkk. E. G. White ebone umbono, futhi ngesikhathi esesimweni esinjalo wahlolwa nguDkt. Lord, futhi sazwa isitatimende sakhe esidlangalaleni mayelana nalolu daba, njengoba sinikezwe ngenhla nguMfowethu noDade Fowler.” Esayiniwe, “W. R. Carpenter, Eliza Carpenter, eNoblesville, e-Ind., 30 Agasti 1891.”
GSAM 210D. T. Bourdeau
GSAM 210.1Ukunaka kwakho ngokulandelayo kubhekiswa ekuhlolweni okwenzeka ngesikhathi uNkk. White esembonweni eBuck's Bridge, eSt. Lawrence County, eN.Y.:—
GSAM 210.2“NgoJuni 28, 1857, ngabona uDade Ellen G. White embonweni okokuqala. Bengingakholwa emibonweni; kodwa okwenzeka okukodwa phakathi kwezinye engingazisho kwangenza ngakholwa ukuthi imibono yakhe ivela kuNkulunkulu. Ukuze ngiqinisekise ingqondo yami ukuthi wayephefumula noma cha, ngabeka isandla sami esifubeni sakhe isikhathi esanele sokuthi ngazi ukuthi akukho ukunyakaza kwemiphaphu okungaphezu kwalokho okwakungaba khona uma wayeyisidumbu. Ngemva kwalokho ngasusa isandla sami ngasibeka emlonyeni wakhe, ngacindezela izimbobo zakhe zekhala phakathi kweminwe yami enkulu nomunwe wesibili, ukuze kungenzeki ukuthi akhiphe noma angenise umoya, noma ngabe wayefisa ukwenza kanjalo. Ngambamba kanjalo ngesandla cishe imizuzu eyishumi, isikhathi esanele sokuba afe ngenxa yokungakwazi ukuphefumula ngaphansi kwezimo ezijwayelekile; akazange athinteke nhlobo yilesi sivivinyo. Kusukela ngabona lesi simanga esimangalisayo, angikaze ngisole ngomthombo onguNkulunkulu wemibono yakhe.” Esayiniwe, “D. T. Bourdeau, Battle Creek, Mich., Febhuwari 4, 1891.”
GSAM 210Udokotela Oyisangoma Ohlola Umbono
GSAM 210.3Ngizokhuluma ngomunye ukuhlolwa kwezokwelapha engangikubonile eParkville, eSt. Joseph County, eMichigan, mhla ziyi-12 kuJanuwari 1861.
GSAM 210.4Ekupheleni kwesikhuthazo esinikezwe uNkk. White enhlanganweni enkulu eyayihlangene endlini yomhlangano yama-Adventist, isibusiso sikaNkulunkulu sahlala kuye ngendlela emangalisayo, wabe esethathwa embonweni esehlezi esihlalweni sakhe. Kwakukhona uDokotela Brown, indoda enempilo, eqinile ngokomzimba, oxhumana nemimoya. Wayethe imibono yakhe yayifana nobungcweti bokuxhumana nemimoya, nokuthi uma enombono lapho ayekhona, angamkhipha kuwo ngomzuzu owodwa. Kwabanikwa isimemo kulabo ababefuna ukuzisondela, bahlolisise ngokwabo isimo sakhe ngesikhathi enombono. Udokotela weza phambili, kodwa ngaphambi kokuba aqede ngisho nengxenye yokuhlola kwakhe, waba mhlophe njengokufa, wathuthumela njengogqabi lwe-aspen. UMfundisi White wathi, “Ingabe udokotela uzokwazisa ngesimo sakhe?” Waphendula wathi, “Akaphefumuli,” wabe esehamba ngokushesha waya emnyango. Labo ababemile emnyango ababemazi ngokuzigqaja kwakhe bathi, “Buyela emuva, wenze njengoba wathi uzokwenza; khupha lowo wesifazane kulo mbono.” Ephazamisekile kakhulu wabamba isibambo somnyango, kodwa akavunyelwanga ukuwuvula kuze kwabuzwa yilabo ababe seduze komnyango, “Dokotela, yini leyo?” Waphendula wathi, “UNkulunkulu kuphela owaziyo; ngiphume kulesi sakhiwo;” waphuma waya phandle.
GSAM 211.1Kwabonakala ukuthi umoya owamkhuthaza njengesangoma wawungeke uphumule ekubeni khona kwamandla alawula uNkk. White esembonweni, njengalokhu kwakunjalo nasezindabeni zabantu abanamadimoni ezinsukwini zoMsindisi, ababuza bathi, “Ingabe uze lapha ukuzosihlupha ngaphambi kwesikhathi?”13
GSAM 211.2Kubonakala ukufana kulesi simo nalokho okubhalwe ekuhlangenwe nakho kukaDaniyeli umprofethi. Lapho engena embonweni ngoMoya weNkosi, amaKhaledi ayekhona—izizwe ezingamazi lo Moya—azizwa esaba kakhulu, “baphunyuka bezifihla.”14
GSAM 211UNksz. Harmon Ucelwe Ukuba Achaze Imibono Yakhe
GSAM 211.3Cishe ngesonto elilodwa ngemva kombono wakhe wokuqala, emhlanganweni owawubanjelwe endlini kayise, uNksz. Harmon waba nombono wesibili lapho ayalelwa khona ukuthi azise abanye ngalokho okwembulwe kuye. Wadideka kakhulu ekwazini ukuthi angayenza kanjani imiyalo yeNkosi. Impilo yakhe yayingezinhle kangangokuthi wayebhekene nobuhlungu bomzimba, futhi ngokubonakala kwakhe kwakusele isikhathi esifushane kuphela sokuphila. Wayeneminyaka eyishumi nesikhombisa kuphela, emncane futhi ebuthakathaka, engajwayele abantu, futhi ngokwemvelo wayesaba kakhulu futhi ezigodla, kwakubuhlungu kuye ukuhlangana nabantu abangamazi. Wathandaza ngokuzimisela izinsuku eziningana, kwaze kwaba sekuseni kakhulu ebusuku, ukuthi lo mthwalo ususwe, ubekwe komunye umuntu onekhono lokuwuthwala. Kodwa ukukhanya komsebenzi akuzange kushintshe, namazwi engelosi aqhubeka ezwakala, “Yazisa abanye ngalokho engikwambulele kona.”
GSAM 212.1Ngesikhathi ekulesi simo sengqondo esididayo, uNksz. Harmon wahambela omunye umhlangano owawubanjelwe endlini kababa wakhe. Kulo mhlangano bonke ababekhona bahlanganyela ekuthandazeni ngokuzimisela ngaye, futhi futhi wazinikela eNkosini, wazizwa elungele ukusetshenziswa ekudumiseni kwayo. Ngesikhathi ethandaza, ubumnyama obukhulu obabumzungezile basakazeka; futhi njengoba wathi kamuva, ukukhanya okukhanyayo, okufana nebhola lomlilo, kwase kuza kuye, futhi lapho kuwela phezu kwakhe, amandla akhe asuswa, futhi wabonakala sengathi usebukhoneni bukaJesu nezingelosi. Kwaphinda kwaphindwa, “Yazisa kwabanye engikudalulele wena.” Wathi wacela ngokuzimisela ukuthi uma kumele aye achazele abanye lokho iNkosi eyambonisa kona, agcinwe ekuzigqajeni. Kwathi-ke ingelosi yamtshela ukuthi umthandazo wakhe uphenduliwe, nokuthi uma ezobe esengozini yokuzigqaja, wayezogula. Ingelosi yathi kuye, “Uma nilethula lo myalezo ngokwethembeka, nibekezele kuze kube sekupheleni, nizodla esithelo somuthi wokuphila, niphuze emfuleni wamanzi okuphila.”
GSAM 212Ukuvakasha kukaNksz. Harmon ePoland, eMaine
GSAM 212.2UNksz. Harmon wabonisiwe ukuthi kumele aye ePoland, eMaine, achazele umbono wakhe. Ngosuku olulandelayo ngemva kwalo mbono wesithathu, ngokungazelelwe kubo bonke, umkhwenyana wakhe wafika ngenqola emnyango wendlu kayise, waphakamisa ukuthi amthathe aye ePoland. Lapho esePoland, wahlela umhlangano lapho achazela khona umbono wakhe. UHazen Foss, owase15 edangele, akazange afune ukuya enkonzweni, kodwa elalele ngendlebe eduze komnyango ngaphandle, wamuzwa echaza umbono wakhe, wathi, “Umbono awuchazile usondelene nalokho engakuboniswa mina njengokuba abantu ababili bengachaza into efanayo.” Ngakusasa ekuseni wahlangana ngokungalindelekile noNksz. Harmon, wamtshela ukuthi “athembeke ekuthwaleni lo mthwalo, nasekuxoxeni izifakazelo iNkosi ezomnika zona, futhi angeke ashiywe nguNkulunkulu.” Kwabanye wathi, “Lowo ngumuntu iNkosi ebeke kuye lo mthwalo.” Kwakufanele ukuthi ayazi, njengoba ayebone lowo muntu embonweni lapho ayetshelwa khona ukuthi lo mthwalo “wasuswa” kuye.
GSAM 213.1Umsebenzi kaNksz. Harmon kusukela ngaleso sikhathi kwakuwukuhamba-hamba ezindaweni ezehlukene eNew England States, echaza lokho ayekhonjisiwe. Kwezinye izikhathi wayetshelwa embonweni ukuthi aye kuphi, futhi etshelwa nezinselelo ayezohlangabezana nazo. Imilayezo yakhe yayingokugxeka ikakhulukazi kulabo ababehambela ngokungazi emfundisweni yokufika ngokomoya kukaKristu, nokukhuthaza bonke ukuba babambelele kokuhlangenwe nakho kwangaphambilini.
GSAM 213.2Uthi ngokuhlangenwe nakho kwakhe: “Abanye abazange basebenze nhlobo, baphinde bahlukanise bonke abangayamukeli imibono yabo ngalolu daba.... UNkulunkulu wangivezela lezi ziphutha embonweni, wangithumela ezinganeni zakhe eziphambene ukuze ngizimemezele; kodwa abaningi babo banqaba ngokuphelele lo myalezo, bangibeka icala lokuzifanisa nomhlaba. Ngakolunye uhlangothi, ama-Adventist ngegama nje angibiza ngokuthi ngiyifanatiki, futhi ngabekwa icala ngamanga, kwabanye ngobubi, ngokuthi ngingumholi wobufanatiki engangisebenza ngokuzimisela ukubususa.”16 Ngalesi sihloko sizofunda kabanzi esahlukweni esilandelayo.
Notes
- Duteronomi 4:34, 35. ↩
- IHubo 106:21, 22. ↩
- Ephesu 4:8-15. ↩
- Marku 16:17, 18. ↩
- 1 Abakhorinte 1:4-8. ↩
- IsAmbulo 12:17. ↩
- IsAmbulo 19:10. ↩
- 1 AbaseThesalonika 5:5, 19-21. ↩
- Ukuze uthole ukuhlaziywa okuphelele kobufakazi beBhayibheli mayelana nokuhlala phakade kwezipho zomoya, bheka incwadi ethi Prophetic Gift in the Gospel Church, incwajana enamakhasi angu-120, ongayithola kunoma iyiphi yezindlu zethu zokushicilela. ↩
- Njengoba kwavezwa kuHazen Foss. Bheka Isahluko 11. ↩
- Early Writings, amakhasi 14, 15. ↩
- Daniyeli 10:8, 17-19. ↩
- Mathewu 8:29. ↩
- Daniyeli 10:7. ↩
- Bheka Isahluko 11. ↩
- Early Writings, ikhasi 22. ↩