Kareta wota'sakary 16 — Ijoruwanory kapu tano apojonano ekary
GSAM 247.1Ijoruwanory kapu tano apojonano mo'karon wena'po ta wopy'po, ywyka'san auran poko: «Amy kari'na anari noky ety mero'po kura'ma'po, anari u'ku'po enapa, emepy poko ano, ainary poko ano, irombo i'wa Tamusi nisanory amano enapeinatan; moro nisanory kurano'pa Tamusi pyiryta tywajje, wa'to enapa suwapuru ke kyna'karykatan, Tamusi ekosa mo'karon kapu tanokon maro, Tamusi kaparary'membo maro. Moro iwota'karykarykon o'kyinary kapu 'wa semo'sa kynaitan i'matypyn me imero; kurita enapa koko otare'ma'pa kynaiton mo'karon anari kura'ma'san, anari u'ku'po kura'ma'san enapa, mo'karon anari ety ekary kura'ma'san enapa. Ero po man mo'karon Tamusi wyinonokon weja'nakary, mo'karon Tamusi wykato'konymbo kura'ma'san, Jesus amyikary kura'ma'san enapa.»1
GSAM 247Tamusi karetary ta pa'poro amykon ko'po tanendo man kari'na ema'topo auranano
GSAM 247.2Moro ro Tamusi karetary ta pa'poro amykon ko'po tanendo man kari'na ema'topo auranano. Ero nono tu'po kari'na wairy karetary ta kapyn enepojan moro oka koromo eta'po. Koromono kapu tano apojonano enapa ijokonory kapu tano apojonano ekarykon ero kurita kari'na wairy poko tymero man; irombo moro oka kapyn koromokon kurita tywajie man.
GSAM 247.3Uwapotombo J. V. Himes 1847 po wyka'po:
GSAM 247.4«Apojoma'san kareta wota'sakary 14 ta amy kapara auran e'tanon man, kari'na anukuty'to'me ewa'rumy jururu. 9-11. Tamusi karetary ta amy pairo auranano kapyn man moro nisanory wara. Moro auranano kari'na upiry ewa'rumy awemary poko ko tymero? »2
GSAM 248Tamusi auty emoky'po — Tamusi kasa enepory
GSAM 248.1J. N. Andrews wyka'po moro oka poko: «Tamusi wyinono aitopo tyra'kere'to pena emoky'po, Tamusi kasa enepory man; moro ro amy oty, kapu tano apojonano ijoko-to'imanory wotunemary jako. Moro 2300 kurita iweramary jako, na'na muku'san mo'ko tamusi pyitory uwapotombo aitopo ta tywairy anumy'po. Irombo Tamusi wyinono aitopo emoky'po, koromono kapu tano apojonano ekary wara. Mo'ko tamusi pyitory uwapotombo aitopo iporo aitopo ta ta'sakary, Tamusi kasa embata emaminary 'se, mo'karon Tamusi wyinonokon enu'san arojan morokon Tamusi wykato'konymbo 'wa, moro kasa ta mandon inaron 'wa. Moro Tamusi wykato'konymbo irombo semo'san Tamusi wyinono aitopo wyino.»
GSAM 248Otare'matopo kurita anumy'po
GSAM 248.2«Auranano iporo man: Tamusi wykato'konymbo ijokupa'enory, otare'matopo kurita poko, koromo tyka'po kurita uwaporo. Irombo kari'na wyka'san moro kurita kapyn, wiki koromono kurita te. Moro auran Tamusi karetary maro kapyn. Moro kari'na ewa'rumy tamuru, Daniel wyka'po awairy, ‘kurita enapa omenano anumy'to’ man. Mo'ko anari me tywairy maro o'win kari'na apyimy kura'ma'ton. Ero kurita Tamusi kari'na wainopo'san i'wa kura'ma'ton, morokon amykon 9 wykato'konymbo maro. Tamusi ety awongako: mo'ko wainopo'san tywoture'to anari tamuru maro, irombo kurandonaka Tamusi aitopo kapara ta emoky'ton. Apojoma'san 12:17; 22:14. Otare'matopo kurita poko Tamusi wykato'konymbo ijokupa'enory enapa pa'poro amykon wykato'konymbo ekari'to, moro ro enepory man: kari'na yja'wan me kynaiton, ijoruwanory kapu tano apojonano auranano.»3
GSAM 249.1Koromo kareta wota'sakarykon ta koromono oka enapa ijokonory oka enepory man, moro Jesus wopyry rapa apyimy ekary 22 Oct. 1844 poko tywajie man. Ero kareta a'motopo ta imero'san: «Ijoruwanory kapu tano apojonano mo'karon wena'po ta wopy'po,», moro ro koromono maro ijokonory maro. Iwara moro ijoruwanory oka a'mory poko enepory kari'na apoko iru'pa man.
GSAM 249Koromokon Jesus wopyry rapa momo'namon, otare'matopo kurita kura'ma'san
GSAM 249.2«Irawone 'ne ko'tary» jako, 1844 po, Tamusi mo'karon typityorykon auran emamingon otare'matopo kurita kura'mary poko itory'po. Ero oka Jesus wopyry rapa momo'namon apyimy ta wopy'po: Rachel Preston, otare'matopo kurita kura'manen baptista me tywairy, Washington, N.H. 'wa wyto'po, moro po Jesus wopyry rapa momo'namon apyimy kynatokon. I'wa Jesus wopyry rapa amyika'po, irombo moro apyimy, 40 wara kari'na maro, i'wa emaminary poko otare'matopo kurita, Tamusi wykato'konymbo awairykon, kura'ma'po.4 Moro oka poko kari'na emengary a'mo'po. Ko'tary kareta Sept. 5, 1844 ta na'na muku'san: «Pyime kari'na tywotany'ma mandon, otare'matopo kurita kura'mary poko». Moro auran kareta ta auran tymero, wiki koromono kurita kura'mary a'kary se'me. Sept. 12 kareta ta moro oka rapa tymero, pyime kari'na epanama'po, iporo emengary maro:
GSAM 249Ijoko-to'imanory kurita ro o'win omenano wykato'konymbo kurita
GSAM 249.3«Ase'ra kyra'naine irombo moro anukuty'po: amy kurita kapyn man Tamusi ta Tamusi ety me kari'na wykato'konymbo poko aitoto. Moro anukuty'po kapyn iporo, irombo na'na wyka'sa: ijoko-to'imanory kurita ro o'win kurita, moro kurita kura'mary poko amy omenano man.»
GSAM 250T. M. Preble auranano
GSAM 250.1Jesus wopyry rapa momo'namon apyimy otare'matopo kurita poko ukuty'po T. M. Preble auranano wyino, Feb. 13, 1845, Israel amyikary kareta ta, Portland, Maine, Feb. 28, 1845. I'wa Tamusi karetary otare'matopo kurita poko auranano enepory'po, moro kurita wiki koromono kurita me anumy'po ewa'rumy tamuru poko. I'wa wyka'po: «Daniel 7:25 mero tymero man, ewa'rumy tamuru ‘kurita enapa omenano anumy'to’. Iro ke y'wa enepojan: mo'karon wiki koromono kurita kura'ma'san, Roma jopoto kurita kura'ma'san me man, Tamusi otare'matopo kurita anu'ku'pa mandon.»5
GSAM 250J. B. Cook otare'matopo kurita poko
GSAM 250.2Moro wyino akore'pe J. B. Cook auranano kareta ta enepory'po. I'wa enepory'po: Tamusi karetary ta amy auran kapyn man wiki koromono kurita kura'mary poko. I'wa wyka'po iporo: «Iwara ro itupi'pa pa'poro moro pepeito kynyry mo'karon kurijararykon pira wyino, mo'karon Roma jopoto otare'matopo kurita pankirary py'po wytosanon, moro anukuty'pa pai ty'waine.»
GSAM 250.3Moro okororo kari'na otare'matopo kurita kura'mary a'si'ko roten tywajie'po; ere amy torimori amesaika'po i'waine wara moro ika'poine kynakon, moro poroka'topo tupi me man. Ise'me moro auran: «Roma jopoto kurita kura'ma'san», «Tamusi wykato'konymbo apyiry'san», «Roma jopoto otare'matopo kurita pankirary py'po wytosanon» pyime kari'na auran ta tywajie'po. Uwapotombo Joseph Bates, Fairhaven, Mass. pono, moro auran eta'po, otare'matopo kurita 1845 po amyika'po.
GSAM 250Joseph Bates otare'matopo kurita amyika'po
GSAM 250.4I'wa wairy iro wara: Washington, N.H. po apyimy otare'matopo kurita kura'ma'san auran eta'po, moro apyimy enepoto'ko'me wyto'po. I'wa moro po imaro emengary'po, irombo muku'po i'waine iporo tywairy, irombo moro oka amyika'po. New Bedford 'wa rapa wopy'po, New Bedford maro Fair Haven maro pipiri ta, amy kari'na uwaporo aro'po, i'wa ika'po: «Uwapotombo Bates, noky oka?» Uwapotombo Bates eju'po: «Oka moro man: ijoko-to'imanory kurita ro na'na Jopoto Tamusi otare'matopo kurita.» Kari'na wyka'po: «Ira'na yto'po, Tamusi karetary muku'sa.» I'wa auto taka wyto'po, Tamusi karetary resima'po. Moro rapa ene'po, moro kari'na enapa otare'matopo kurita amyika'po, i'wa kura'ma'po.
GSAM 251Koromo kareta otare'matopo kurita poko
GSAM 251.2Uwapotombo Bates pa'poro nono ta moro oka ekari'po. I'wa muku'po: kareta, amy kareta ne'i, otare'matopo kurita poko, imaro epanopyry taro man. Tamusi a'kary i'wa apyije tywajie'po, moro auranano imerory, imero'to'ko'me. Oty ke irombo? Pyrata ne'i, i'wa yjaiwa York pyrata (12 1/2¢). Ero auranano, i'wa y'wa ekarity'po 1855 po wara ro, ekarityry iporo kynaitan pai mo'ko ero kareta resimanen 'wa.
GSAM 2514 lb poromy
GSAM 251.3I'wa Tamusi embata ajauranama'po, irombo kareta imerory a'mo'po; i'wa muku'po moro kareta kareta kapyry auto ta tywo'kapoto. I'wa Tamusi karetary maro Tamusi karetary auran uku'ponen maro tainary ta imerory a'mo'po. Amy hora wyino Wa'wa Bates wopy'po, ika'po: «Joseph, poromy pyime kapyn y'wa, perere ekei'po y'ma'to'me.» I'wa amy otykon anamyika'po. Uwapotombo Bates ika'po: «O'koto poromy pinary?» I'wa eju'po: «4 lb wara.» Uwapotombo Bates ika'po: «Iru'pa.» Wa'wa Bates moro auto wyino ito'po mero, i'wa senge tywaije man oty auto ta wyto'po, 4 lb poromy enapa otykon pinary'po, auto taka awom'po, kareta tainary ta rapa emando'po. Wa'wa Bates epory'po, otykon ene'po, ika'po: «Moro poromy oje wyino wopy'po?» Uwapotombo ika'po: «Moro iporo man; o'wa 4 lb nyry'po.» Wa'wa Bates ika'po: «Awu muku'sa, moro 4 lb oje pinary'po?» Uwapotombo ika'po: «Y'wa pinary'po; moro awanisanory kapyn ko man, perere ekei'po y'ma'to'me?» Wa'wa Bates ika'po: «A'a, ere amoro, Uwapotombo Bates, kurijara New Bedford wyino pa'poro nono 'wa aronen me tywaije man inoro, 4 lb poromy pinary 'wa myto'po?» I'wa eju'po: «A'a, moro awanisanory kapyn ko man, perere ekei'po y'ma'to'me?» Wa'wa Bates ika'po: «A'a, ere 4 lb (!) poromy mapema'po?»
GSAM 252$11,000 pyrata Tamusi oka poko epanopyry
GSAM 252.1Amy emengary akore'pe wopy'po. Uwapotombo Bates parana po emaminary amboty'po jako, moro poto 'su kurijara ta tywanombo ekarama'po i'wa $11,000 me; ere i'wa pa'poro pyrata moro oka iporono poko epanopyry'po. Wa'wa Bates anukuty'pa kynakon i'wa pyrata wairy poko. Ere i'wa i'wa ekarity'po: «Wa'wa, moro otykon poko yjaina pyrata pa'poro jaina wa.» Wa'wa Bates wotamo'po: «Oty ke na'na waito'?» Uwapotombo awomy'po, tykurijarary aronen jopoto wara, ika'po: «Awu kareta imerory wa; moro kareta ekari'to, otare'matopo kurita oka pa'poro kari'na embata.» Wa'wa Bates wotamory ke ika'po: «Oty ke na'na waito'?» Uwapotombo eju'po: «Tamusi emary a'ta tywajje man.» Wa'wa Bates ika'po: «Uwa, Tamusi emary a'ta tywajje man; moro ro mykaje kurita kurita.» Irombo wotamory ke auto wyino ito'po.
GSAM 252Pyrata anukuty'pa wopy'po
GSAM 252.2Uwapotombo Bates imerory ta emambo'po hora asera. Irombo i'wa auranano eta'po: kareta auto 'wa wyto'ko, kareta i'wa man. I'wa wyto'po, kareta ro man. Moro kurita kareta kareta pinary 5¢ kynakon, kareta emokyry uwaporo epemary kari'na nisanory me kynakon, tywyry'ka me kapyn. Moro kareta kari'na kareta pinary pinary'pa kynakon. Bates anukuty'pa tywairy poko wotany'ma'po, kareta jopoto Drew 'wa ika'po: «Pyrata ne'i, kareta pinary pinary'pa wa.» I'wa ika'po: «Kareta oje wyino?» Kareta jopoto ika'po: «Aro, auto taka nyto, amy kurita pinary.» Bates ika'po: «Ka'tu; kareta pinary pinary'pa kareta auto wyino nyny'pa wa.» I'wa kareta apyimy ta muku'po, ika'po: «Y'wa muku'sa pyrata moro kareta ta man.» I'wa kareta jopoto 'wa ika'po: «Kareta emoky'toko; pyrata man bongo, kareta pinary wyino nyto; pyrata ne'i bongo, kareta anukuty'pa wa.» Kareta jopoto moro tyka'po; moro kareta ta 10 pyrata pyrata auranano man. Moro kareta resimary ta muku'po i'wa: amy kari'na 'wa moro kareta tymero man, Tamusi 'wa moro Bates pyrata 'se wairy poko pyime tywonumengapo man inoro 'wa; iro ke ro ko'i pyrata emoky'po i'wa, moro ko'i tywairy ke pai te kareta pinary poko ituwarenkepy'po.
GSAM 253.1Kareta pinary pinary'po wyino Bates oty auto ta wyto'po; poromy kurono $4 ta pinary'po, yara, sawuru enapa otykon. I'wa ika'po moro otykon awotunendo'ko'me: «Woryi wyka'tan moro otykon kapyn, i'wa auran anukuty'pa aitoko; auto embata no waranta po otykon emando'toko.»
GSAM 253.2Irombo i'wa kareta kapyry auto ta wyto'po, kareta 100 kari'ta wara 1000 kareta imerory poko auranama'po. I'wa kareta ekarityrykon nyry'to, kareta kapyrykon ta typo emato'ko'me, kareta ene'po i'waine nyry'to. I'wa pyrata wopy'po wara pinary'to; kareta otykon kareta kapyry auto wyino nyny'pa, pyrata auranano pa'poro pinary'paine.
GSAM 253.3Uwapotombo Bates muku'po pyrata ne'i, i'wa kareta imerory aitoto Tamusi auran ekosa tywajje muku'po: moro pyrata kari'na wotany'nonokon emary poko wopy'ton. Kareta, me'ne enapa pinary'po, auto taka otykon a'kary emary'po. I'wa nono emary uwaporo aitopo taka wopy'po. Otykon auto embata no waranta po tywajje ene'po, i'wa auto emary wyino ke auto taka wyto'po, tainary ta emando'po. Wa'wa Bates wopy'po wotamory ke: «Joseph, enetoko auto embata no waranta po! Moro otykon oje wyino? Otykon aronen kari'na wopy'po emando'to; y'wa ika'po moro kapyn, i'wa emando'po.» Uwapotombo Bates ika'po: «Moro iru'pa man.» Wa'wa Bates ika'po: «Oje wyino?» Uwapotombo eju'po: «Tamusi nyry'po.» Wa'wa Bates ika'po: «A'a, Tamusi nyry'po; moro ro mykaje kurita kurita.» I'wa kareta Wa'wa Bates 'wa nyry'po: «Moro kareta muku'toko, oje wyino muku'take.» I'wa resima'po, irombo rapa ito'po wotamo'se, ere moro iwotamory koromono wara kapyn kynakon; rapa wopy'po mero, po'po tytapory ta Bates 'wa woturupo'po: ‘Moro yja'wan me ywe'i'po ikako, Tamusi amyika'pa ywe'i'po ke.’
GSAM 254Kareta poko pyrata wopy'po
GSAM 254.1Kareta imerory enapa kareta kapyry enapa wopy'po, Uwapotombo Bates kareta ke pyrata wopy'po, amy kari'na i'wa koromo ene'pa. Pyrata wopy'po wara kareta kapyrykon 'wa nyry'po, kareta pyrata auranano poko emando'po. Irombo pa'poro kareta kapyry iwerama'po, amy kari'na anukuty'pa wyino pyrata auranano imero'po; moro wara kareta amy kurita ne'i emengary'pa wopy'po.
GSAM 254Iromporo pyrata auranano pinary'po
GSAM 254.2H. S. Gurney, Memphis, Mich. pono, March 1884 po y'wa ekarity'po: Bates kareta iwerama'po moro kurita kokoro, i'wa $100 pinary'po amy kareta auranano wyino, kari'na wyka'po pinary'pa wa. Moro pyrata wyino i'wa o'win epanopyry nyry'po Bates otare'matopo kareta iromporo pyrata auranano poko. Gurney ika'po: «Bates anukuty'pa tyromo'se kareta pyrata auranano yjainary noky pinary'po.» Bates wairy ta ero kokemary na'na emepa'po: «Ero auranano ta wytoko, Tamusi oka poko a'motoko, Tamusi emary a'ta tywajje man.»
GSAM 255Uwapotombo Bates Tamusi nenepo'po poko amyika'pa
GSAM 255.1Ero auranano Amanory ekarykon kareta wyino tyja'kory, Tamusi auran uku'ponen a'kanano enapa otare'matopo kurita maro o'win e'i'po enepotan:
GSAM 255.2New Bedford, Mass. po 1846, Wa'wa Harmon Uwapotombo Joseph Bates maro enepory'po. I'wa Jesus wopyry rapa amyika'po, moro oka poko emaminary wairy. I'wa Tamusi amyikary kari'na iporono, kari'na emamyry ta a'sakary, a'kary. Ty'me wara ro Wa'wa Harmon tytuwaro'ma i'wa tywaije man. Uwaporo i'wa auran eta'po, pyime moro auran ukutyry 'se kynakon; moro auran iwerama'po jako awomy'po ika'po: «Awu Thomas wara amyika'pa wa. Tamusi nenepo'po poko anamyika'pa wa. Ere moro wa'wa auran etary ero tawairy Tamusi wyino na'na embata man muku'toto, moro kari'na pory'pa iwairy wara tawa'pore wa. Moro auran 'wa yturu'po pyime emima'po. Moro auran ekari'nen iporono me awairy suku'sa, ere oty ke i'wa morokon kapara otykon enepory'po na'na muku'pa.»
GSAM 255Suwi Harmon 'wa otare'matopo kurita apyiry
GSAM 255.3Uwapotombo Bates 'wa otare'matopo kurita kura'mamy kynakon; poto me iwairy ekarity'po i'wa. Moro jako suwi Harmon 'wa te poto me iwairy anukuty'pa kynakon. Iwonumengary ta yja'wan me uwapotombo Bates wairy kynakon, ijokupa'enory wykato'kon poko ijauranano pyime wairy ke, morokon amykon okupa'en-to'ima wykato'kon poko pairo. Jopoto 'wa te moro kapu tano Tamusi wyinono aitopo enepo'po i'wa. Moro kapu tano Tamusi auty tyra'kepa man; Tamusi kasary, moro iturupopo waitopo aputy ke tapu'to, enepo'po i'wa. Oko kapu tanokon apojonano nokyika'san, o'win pai moro kasa opatoro, taporirykon moro iturupopo waitopo aputy tu'po wotaripa'po maro, taimo'kon enapa moro 'wa. Mo'ko imaro aitoto apojonano 'wa takari'se man i'wa: ero pa'poro kapu tanokon 'wa tykuranotake, tyty'kaije enapa, moro Tamusi wykato'kon, moro Tamusi ainary jumy pokorono ke imero'po, wonery enepo'manen kynakon. Jesus 'wa moro kasa aputy anumy'po; morokon topu paranka, morokon ainapatoro Tamusi wykato'konymbo imero'po kynakon itu'po, ene'po i'wa. Poto me iwe'naranga'po, ijokupa'enory wykato'kon wonery jako, morokon ainapatoro wykato'kon owara ira'nano, moro iru'pyn awei 'wa i'kutury maro. Mo'ko apojonano wyka'po: “Morokon ainapatoro ra'na ero roten mo'ko nurono Tamusi uku'pojan, mo'ko kapu, nono, pa'poro itaine amandonon enapa kapy'po. Moro nono a'motopo tyry'po jako, moro otare'matopo kurita a'motopo enapa tyry man.” Ero enepo'po i'wa: moro iporono otare'matopo kurita kura'mary tywaije a'ta, amy Tamusi anamyikapyn, amy ‘Tamusi kapyn man’ tauroto enapa emamypyn nairy. Moro otare'matopo kurita kura'mary 'wa moro nono kura'mary nairy, Tamusi kapyn otykon 'wa kari'na wepory pyndo.
GSAM 256.1Moro ijokupa'enory wykato'kon tutamipotyse man. Iro ke ro kyko'mary man moro wykato'kon emò'po korokato'me, moro tutamipotyse aitoto otare'matopo kurita pona auranano yto'me. Mo'ko yja'wan poko aitoto wokyry, mo'ko Tamusi ko'po tywairy yry'po, kuritakon, wykato'kon enapa u'mary wonumenga'po, moro otare'matopo kurita u'ma'po i'wa moro wiki ijoko-to'imanory kurita wyino moro wiki koromono kurita 'wa. Moro wara iwe'i'po ke, moro Tamusi wykato'kon ta emò'po kapy'po i'wa.
GSAM 256.2Moro poto 'su Tamusi kuritary wo'myry uwaporo 'ne oka apojomary man, mo'karon kari'na tauroto'me tywerato'ko'me rapa moro Tamusi wykato'kon kura'mary 'wa, moro Kristus jenono'nen nimò'po 'wa. Omepano ke, iwara emamyry ke enapa moro wykato'kon emò'po uku'pory man. Ero enepo'po enapa i'wa: mo'ko Jesus nenepo'po 14 tano ijoruwanory kapu tano apojonano, mo'ko Tamusi wykato'konymbo, Jesus amyikary enapa ekari'nen, mo'karon ero oka apyisatonon uku'pojan. Mo'karon ro moro nono 'wa tauroto'kon auranano ysatoton, Tamusi wykato'konymbo, moro iwykato'kon enapa kura'mato'ko'me taenuru wara; ero tauroto'kon eta'po mero pyime kari'na 'wa moro Jopoto otare'matopo kuritary apyiry nairy.6
GSAM 256.3Ero suwi Harmon, uwapotombo Bates maro 'wa wo'kapy'po moro Jopoto emaminatopo wara kynakon. Uwapotombo Bates 'wa moro otare'matopo kurita poko auranano enepo'po suwi Harmon 'wa, uwapotombo White 'wa enapa. Tamusi karetary wyino moro ana'ponamy Tamusi wykato'kon kura'mary man ekarity'po i'wa i'waine. Suwi Harmon 'wa morokon Jopoto neneponamon iru'pyn otykon apyiry tywaije man ainapatoro itu'ponaka oruwa-to'ima nuno wara; oro te ero poko amy oty enepory'pa noro kynakon i'wa. Erome te Jopoto kuritary tundajo man, moro iwykato'kon kura'manamon amyikanamon wepa'kary jako, aweinano yto'me i'waine moro Tamusi a'kary nyry Tamusi auran uku'pory pori'tory ke. Moro wara tyjemaminatopo ke moro ijoruwanory kapu tano apojonano ekary, “Tamusi wykato'konymbo, Jesus Kristus ururu auranano maro,” o'win 'wa tande man.
GSAM 257Ijoruwanory kapu tano apojonano ekary a'mory
GSAM 257.1Moro jako wyinombo ro moro ijoruwanory kapu tano apojonano ekary ekarityry a'mo'po, morokon amykon okonokon maro tapyije. Moro Tamusi kasary maro tapyije otare'matopo kurita iporono otyry, moro Tamusi wyinono aitopo poko aweinano aripapyry enapa, o'to moro penaro enepo'po pori'toma'po: moro penaro Jesus wopyry rapa momo'namon apyimy iporo kynakon, moro Jopoto nary me enapa. Erome iporono pairo moro ‘oruwa wejakary moro Tamusi auty 'wa wytopo oma 'wa’ uku'ty tu'je man i'waine.
GSAM 257Uwapotombo Bates 'wa morokon Tamusi nenepo'po apyiry Tamusi wyinonokon me
GSAM 257.21846 siriko 11 nuno ta amy wota'nanory wo'kapy'po Topsham, Maine po; uwapotombo Bates itaine kynakon. Moro wota'nanory ta woryi White 'wa amy Tamusi nenepo'po apyiry tywaije man (suwi Harmon maro uwapotombo James White wo'mapory ekarityry tywaije terapa man). Ero ke ro uwapotombo Bates turupatu'po iporono 'ne: Tamusi wyino morokon kynakon. Mo'ko wokyry 50 siriko parana po temamina'se kynakon; pa'poro amaminano ta tywaije man, kanawa tano pyiton pyitory me wyinombo ro kanawakon jopoto, aporemy enapa me. Sirikokon poko potonon otykon tukuse kynakon; y'wa iwykatopombo wara, morokon kapu tanokon otykon wonery ke, parana po ono po tywairy, nono owara ira'nano wyino, kapu unty aro wyino enapa, senke 'ne tukutuse i'wa kynakon. Mo'kopan kari'na 'wa sirikokon poko auranano yry 'se tywairy ro nairy.
GSAM 257.3Ymaro ijauranano jako, morokon Tamusi nenepo'po Tamusi wyino iwairy poko tywotamyikary wo'kapyry ekarity'po i'wa y'wa. Ika'po: amy kurita ta sirikokon poko woryi White maro auranano yry uku'po'po i'wa; oro te tarawone ro amy oty anukuty'pa iwairy ukuty'po i'wa. Iwyka'po wara, amy kareta moro poko torupatonon pairo erupary'pa tywairy ekarity'po i'wa i'wa. Moro poko auranano yry 'se'pa kynakon; moro asery nono poko auranano yry ke, moro Tamusi nenepo'po ta ipoko tenepo'po poko enapa, moro auranano u'ma'po i'wa.
GSAM 258Morokon ‘wenda'kamy kapukon’
GSAM 258.1Moro uwapombo siriko ta, 19/4/1845 po, moro London ekarykon u'ku'po maro ejatopo kareta 'wa amy potonon oty ekarityry tywaije man, sirikokon uku'namon 'wano me. Jopoto Rosse nuku'po otykon ekarity'po itaine, moro typoto 'su tytorono otykon enetopo ke tenepo'po, ijupato moro sirikokon uku'namon ‘kapu ta emò'po’ me nejatojaton enepory poko. Amy koko ta, moro uwapo ekarity'po wota'nanory ta, ty'wo Curtiss auty ta, uwapotombo Bates ai'ku po, mo'ko noro erokon otykon Tamusi wyino iwairy poko turupatupyn, woryi White wyto'po sirikokon poko auranano yry 'wa, Tamusi nenepo'po apyiry jako. Amy arukuma pipo poko tenepo'po iru'pynon, apisi tapire amandonon unkon ekarity'po i'wa. Ika'po rapa: “Okupa'en nuno seneja.” Uwapotombo Bates wyka'po: “O, Jupiter neneja!” Irombo kapu ta tywytory wara tu'kuse iwe'i'po. Morokon kaparankon, imentykon enapa ekarityry a'mo'po i'wa, morokon iru'pyn me jupero jupero amandonon, irombo ika'po: “Oko-to'ima nuno seneja.”7 Uwapotombo Bates ko'ta'po: “Saturnus ekary kynyjan.” Irombo ika'po: “O'win-to'ima nuno seneja.” Iwoneto ro morokon ‘wenda'kamy kapukon’ ekarityry a'mo'po i'wa, moro ikuranory maro; amy awei pairo aitopo taka wytopo emò'po me moro yry'po i'wa. Uwapotombo Bates wyka'po: morokon wenda'kamy kapukon poko ijauranano pa'poro o'to amy kareta kapynen wyino terapa tynerupa'po ko'po 'ne kynakon.
GSAM 258.2Ijauranano jako, moro Tamusi nenepo'po apyiry ta noro iwairy jako enapa, mo'ko wo'ka'po, irombo iko'ta'po: “O, ero koko ta jopoto John Rosse irorwa wairy 'se 'ne wa!” Uwapotombo White waturupo'po: “Noky mo'ko jopoto John Rosse man?” Uwapotombo Bates wyka'po: “O, mo'ko poto me aitoto Ankeresi sirikokon uku'nen. Irorwa iwairy 'se wa, ero woryi sirikokon poko auranano eta'to'me i'wa, moro ‘wenda'kamy kapukon’ ekary eta'to'me enapa i'wa. Pa'poro o'to ero poko terapa ynerupa'po ko'po man.” Moro koko wyinombo ro uwapotombo Bates turupatu'po iporono 'ne: morokon woryi White 'wa apyi'san Tamusi nenepo'po moro inukutymy wyinonokon kapyn kynakon, ty'wa iarory enapa kapyn kynakon. Ero, moro tyry'po ejuru, omepatopo enapa iwe'itopo maro, iwotamyikary yry'po: Tamusi wyino morokon kynakon.
GSAM 259.1Ero kapu tano oty, ero Tamusi nenepo'po ta woryi White nekari'po, sirikokon poko kareta kapynamon 'wa apisi roten ekarityry man. Mo'ko koromono iwonenen Huygens 'wa ero wara ekarityry man:—
GSAM 259Poto 'su kurano aweinano Orion suparary ta
GSAM 259.2“Sirikokon uku'namon 'wa oruwa siriko yry man aseporito 'ne moro Orion suparary ta. Moro owara ira'nano siriko tytorono otykon enetopo ke wonery jako y'wa, 1656 siriko ta, moro o'win siriko aitopo po ainapatoro itu'ponaka oko terapa siriko wonepo'po. Morokon ra'na oruwa siriko kynakon, ase'tu'kamy wara 'ne; okupa'en terapa wonepo'po, kapurutu poro wara tykamure. Iro ke moro i'kuturukon po aitopo awei pairo kynakon moro amy kapu pisirykon ko'po. Moro amy kapu pisiry pa'poro tykaraije kynakon, iru'pyn me moro kapu wairy ke. Amy isererema'po kamisa wenda'kary wara wonery tywaije man, moro poro amy terapa aitopo tupi'pa wonery tywaije man, awei pairo aitopo.”
GSAM 259.3William Herschel wyka'po ero kapu ta emò'po poko:—
GSAM 259.4“Ero tytorono wairy wyino, ero ijemery moro 10° wara kapu pisiry tapu'se a'ta, iwara senke moro man, oro ijopotory kari'na wonumengary ko'po 'ne man. Ta'saka'se man: moro weju ijopotory 2,000,000,000,000'mbo wara iwairy man.”
GSAM 259Weju ko'po aweinano
GSAM 259.5Mo'ko otykon iporory wonumenganen Thomas Dick ero wara kynyjan ero taweijen kapurutu poko:—
GSAM 259.6“Moro ky'waine senke pairo aitoto siriko tytonary ase'ra wara senke i'wa kywairykon tywaije a'ta, tytorono 'ne moro wairy pairo, moro po wyino moro aweinano wonery nairy weju awei senke. Senke pairo amandonon 'wa moro poto 'su kapu pisiry taputory nairy, auranano ke ekarityry tupi 'ne ikuranory wonery enapa nairy. O'tono'me pa'poro iweranonarykon, pa'poro ipokonokon enapa maro ero oty tykapy man, iro te aire ro ukutyry nairy, morokon e'matopyn emamyry sirikokon ta. Morokon amykon tytorono 'ne kapy'po aitopokon tano otykon wara, moro pa'poro kapy'po'san iru'pyn, atukuty'non aitopokon apisi pairo wonery 'se kywairykon ynoro kywonumengarykon ta.”8
GSAM 260.1Uwapotombo Bates wyka'po ero poko tynimero'po kareta e'mary ta:—
GSAM 260.2“Ero wara pa'poro ero ene'san ekarykon wyino kysenejaton (amy man a'ta pyime pairo ekarykon yry tu'je nairy ky'waine): ero amy poto 'su, ekarityry tupi aitoto oty kapu ta man; amy kapu ta emò'po, 11,000,000,314 [11,000,000,314] mi ko'po imenty wairy. Mo'ko poto me tukutymy Huygens wyka'po: ‘Amy ero wara oty ene'pa wainen morokon amykon iwota'marypyn sirikokon ra'na: amy terapa awei pairo aitopo taka tupi'pa wonery.’”
GSAM 260Amy terapa ekary moro arukumakon poko Tamusi nenepo'po poko
GSAM 260.3Woryi Truesdail auranano kyjan rapa, mo'ko moro Tamusi nenepo'po yry jako itaine kynakon. Ero wara kynyjan:—
GSAM 260.4“Wa'wa White ja'mun pori'tory apisi 'ne kynakon. Moro ipoko Tamusi maro auranano yry jako, moro Tamusi a'kary wo'my'po na'na tu'po. Tarawone ro nono tu'ponokon otykon anukutypyn me iwairy ene'po na'na 'wa. Ero moro koromono i'wa apyi'po arukumakon poko Tamusi nenepo'po kynakon. Jupiter nunokon tito'ne ta'saka'se iwe'i'po mero, iwoneto rapa Saturnus nunokon ta'saka'po i'wa; moro Saturnus imentykon iru'pyn me ekarity'po i'wa. Irombo ika'po: ‘Mo'karon irorwa amandonon masinkon, kuranon kari'na mandon; ero nono tu'ponokon kari'na wara'pa 'ne. Yja'wan oty wo'myry'pa man irorwa.’ Jaja Bates aimery tawatore wairy ke, morokon Tamusi nenepo'po ondory poko ipena'po iwoturupatupyn otykon tarawone ro iwowyino tywotory tu'ku'po kynakon. Pa'poro na'na 'wa tukutymy kynakon: kapiten Bates sirikokon uku'pory anaijomanen kynakon. Pyime kapu tanokon otykon aitopo uku'pory i'wa wo'kapoty'po na'na omepato'me i'wa. Moro Tamusi nenepo'po pa'po me wa'wa White 'wa iwatupo'san eju'tory jako, moro poko tepa'pa tywairy, amy terapa po wyino moro anukuty'pa tywairy enapa ekarity'po i'wa. Oro ke mo'ko tawe a'ne me tywaije man. Tamusi ety awonga'po i'wa; moro iwamyikary ekarity'po enapa i'wa: ero arukumakon poko Tamusi nenepo'po tyry man, rapa tywoturupatu'pa tywaito'me.”9
GSAM 261Amy yja'wan kaware emepankary iwoneto ro
GSAM 261.1Moro Topsham pono wota'nanory pa'po me senke, amy terapa enariry aitoto oty wo'kapy'po morokon Tamusi nenepo'po maro tapyije. Ero ekary sytake, uwapotombo Bates 'wa y'wa iekari'po wara:—
GSAM 261.2Uwapotombo White 'wa amy apisi ro emepan'to kaware'ma aro tu'je kynakon, amy oko tandyto'kon maro kareta tarara enapa. Moro kareta tarara, wonome otykon etukano'patopo, uwapo paranka'pa kapy'po kynakon; amy wejakato'ko iru'wa wotory kynakon iwoneno, amy siparari wejakato'ko enapa moro kaware maro otapy'san putukon wyino. Moro kaware'ma arory jako, tuwaro 'ne iwairy man kynakon. Morokon kapuja, amy terapa oty enapa ija'sokokonymbo e'tuka'po a'ta, iwoneto ro ipupuru ke otykon wory 'ne wo'kapyry i'wa nairy. Pyiry 'ne moro imatopo kapuja arory man kynakon, eka'nunano 'wa iwytory pyndo. Moro kaware'ma amy ty'waine wytory 'se aitopo aporemy eky kynakon. Uwapotombo White 'wa morokon emepankarypyn kaware'makon arory tukutymy kynakon; iro ke ero aro'pa tupi 'ne nairy kapyn iwonumenga'po. Oro te moro yja'wan me tywe'itopokon ta penaro oko wokyry wory'ma'po i'wa tukutymy i'wa tywaije a'ta, o'win imero morokon oma i'na amandonon topu poko i'wa iperyry'po ke, moro wara poto me tywotamyikary'pa nairy.
GSAM 261.3Moro jako okupa'en kari'na moro kareta tarara ta kynatokon. Uwapotombo White maro moro ipyty moro iwoneno tandyto'ko po kynatokon; uwapotombo Bates, Israel Damon maro moro iwenanory tandyto'ko po kynatokon. Uwapotombo White 'wa moro kaware kura'mary jako, pa'poro tuwarory ke, woryi White iporono oty poko tauranano yry kynakon. Irombo Tamusi pori'tory wo'my'po moro apyimy tu'po; moro kareta tarara ta tandy'po me ro amy Tamusi nenepo'po apyi'po i'wa. Moro Tamusi nenepo'po apyiry a'mo'po jako, “Kurano!” tauro me iko'ta'po; moro jako 'ne moro kaware'ma wi'ta'ma'po iwoneto ro, wota'mary'pa 'ne; tyu'po ju'ta'po enapa i'wa. Moro jako ro woryi White wo'ka'po, moro wara tywairy ta noro. Ka'wenaka taenu maro moro kareta tarara iwoneno ko'po iwejakary'po, morokon kaware maro otapy'san putukon tu'po iwoto'po, tainarykon moro kaware'ma iwejan poko tyry'po maro. Uwapotombo Bates ko'ta'po uwapotombo White 'wa: “Moro kaware'ma 'wa mo'ko woryi wory'mary naitan ipupuru ke.” Uwapotombo White wyka'po eju'to'me: “Jopoto erome moro kaware'ma arory man; imo'ry 'se'pa wa.” Moro kaware'ma nokyika'po amy penato torane kaware wara. Moro oma i'na nono ja'ka'po 6 pupu wara ka'tunaka; moro wato'mano putu aporito amy wama maro aitopo kynakon. Woryi White 'wa, ka'wenaka taenu maro noro, amy 'mbo pairo upi'no'wa torono'pa, moro nono tu'po wejakary'po moro wama aitopo 'wa. Irombo iwewema'po irorwa, erapa, erapa rapa, apisi jururu ro, moro asery nono iru'pyn otykon ekarityry maro. Irombo iwara noro tyu'po maro ije'ka'po moro nono wyino. Moro kareta tarara 'wa iwoto'po; moro wejakato'ko tu'po iwejakary'po, tainary moro kaware'ma iwejan poko maro. Moro putukon tu'po iwoto'po, irombo moro kareta tarara taka rapa. Moro tandyto'ko po iwotandy'po jako ro moro Tamusi nenepo'po e'ma'po. Moro jako ro, amy oty moro aronen nekari'pyn pairo, moro kaware wota'ma'po, tyjemary poko iwoto'po.
GSAM 262.2Woryi White moro kareta tarara upi'no iwairy jako, uwapotombo White wonumenga'po moro kaware uku'pory poko: ipo 'ne emepan'to me iwairy wonery 'se kynakon. Uwapo moro iwotopo kapuja ke apisi ro e'tu'ka'po i'wa. Amykon kurita ta oro e'tu'kary eju'to'me ipupuru ke iwory nairy; erome te amy wota'mary'pa. Irombo mo'ko poto me woto'po i'wa, poto pairo, poto pairo rapa. Moro kaware'ma 'wa morokon tywoto'kon anukuty'pa tywaije man; moro Daniel emando'po koko ta morokon kaikusi jèny ta, morokon indarykon apojonano na'ra'ke'san kaikusi wara, yja'wan kapypyn me wonery tywaije man. Uwapotombo Bates wyka'po: “Amy tykuranotake aitopo kynakon; tu'ku'po kynakon moro o'win pori'tory, moro Tamusi nenepo'po ynen ro, moro jururu ta moro kaware'ma yja'wan otyry imanen me.”
GSAM 262.3Ero Tamusi nenepo'po moro ija'mun otykon apisi iwairy wyino roten tywo'ka'se a'ta, amy watupo'po wonepojan ro: moro kaware enapa iwara ro je'tun ke kynakon?
GSAM 262Israel Damon ekari'po
GSAM 262.4Ero auranano sytake irorwa, moro uwapotombo Bates 'wa y'wa tyry'po ekary pori'tomato'me:—
GSAM 262.5“20 siriko wara emeryro, otare'matopo kurita kura'mary ya'mo'po pa'po me senke, Israel Damon 'wa moro wa'wa White 'wa Tamusi nenepo'po apyiry ekarity'po y'wa. Mo'ko, uwapotombo Bates, uwapotombo White maro ipyty enapa, moro yja'wan kaware'ma namokatopo sawonanen kareta tarara ta wytorykon jako moro wo'kapy'po. Ero kurita ta moro uwapotombo Loughborough nimero'po, uwapo tyry'po ekary erupa'po y'wa; moro uwapotombo Damon 'wa y'wa tyry'po auranano wara 'ne man.” Ety imero'po: “R. S. Webber, Battle Creek, Mich., 9/2/1891.”
GSAM 263Uwapotombo Bates ekari'po morokon Tamusi nenepo'po poko
GSAM 263.1Uwapotombo Bates 'wa tywa tywo'kapy'po ekarityry man ero wara:—
GSAM 263.2“Amy oty moro auranano jenono'nen me morokon ta enery'pa y'wa pairo, tyty'kaije, yje'tun me 'ne kynakon; woryi ja'mun pori'tory apisi iwairy turane'ma wyino roten ero wo'kapyry anamyikary pairo 'se'pa wainen, turane'ma.
GSAM 263.3“Iro ke ro amykon ai'ku po, iwonumengary turupatu'pa iwairy wonery jako y'wa (wota'nanory upi'no), iwaturupory, iwaturupory rapa enapa jururu upi'po y'wa, morokon imaro amandonon aijokonon watupo'po enapa, ijupato moro ipairy, oro maro tu'je a'ta moro iporono oty uku'to'me y'wa. Oro wyino New Bedford, Fairhaven enapa 'wa iwopy'san ta, na'na wota'nato'kon ta, morokon Tamusi nenepo'po apyiry ta enery pyime'mbo tywo'ka'se man y'wa, Topsham, Maine po enapa. Mo'karon morokon enariry aitonon otykon wo'kapyry jako itaine kynatokon 'wa tukutymy man: pa'poro auranano eta'po y'wa, pa'poro iwota'mary enery'po enapa y'wa, poto 'su ywomyry, ywoturupory enapa maro, amy amu'mano, amy enu wepano'po pori'tory enapa woneto'me y'wa. Tamusi ety awongaja, amykon maro erokon otykon wonery jururu y'wa tyry'po poko. Erome awu 'wa ywa 'ne auranano yry tu'je man, tauran amyikary maro. Tamusi wyino moro amaminano wairy samyikaja. Moro tyry man mo'karon ‘wotaripa'san’, ‘wotary'san’, ‘oty'pa me emapo'san’ tyna'nanopy'san emanto'me, ipori'tomato'me enapa, na'na amaminano e'ma'po wyino ... 10 nuno, 1844 siriko ta. Oro wyino morokon ‘Eneko, irorwa man!’ moro ‘Eneko, mororwa man!’ ekarykon 'wa morokon iporo, emaminano 'se Tamusi na'nanopy'san turupatu'po 'ne. Mo'karon pyime asejenono'nen kareta pisirykon, taimu'po ta tyry'san, ekarityry anukutypyn 'wano me tupi pairo 'ne kynakon. Wykaje ro: aweinano, omepatopo enapa apyiry tywo'ka'se man y'wa pyime kareta pisirykon poko, moro uwapo iporo ro anukutypyn y'wa poko. Mo'ko tywa tumare emaminanen, iporono, emaminano 'se Tamusi i'me me samyikaja.”10
GSAM 263.4“Mo'ko ekary kapynen 'wa morokon Tamusi nenepo'po ‘wonumenga'san’ apyiry'pa man ‘penaro omepa'po, kareta erupa'po enapa wyino’. Moro koromono Tamusi nenepo'po apyi'po jako i'wa, 12 nuno, 1844 siriko ta, mo'ko, pa'poro Portland, Maine po amandonon apyimy enapa (moro ijumu, isano enapa kynatokon aitopo), moro ‘irawone 'ne ko'tary’ nono'po i'waine, penaro oty me. Moro jako ro Jopoto 'wa, amy Tamusi nenepo'po ta, moro mo'ko, moro Portland pono apyimy enapa 'wa iwo'ka'po ipo waty oty enepo'po i'wa. Irombo moro Tamusi nenepo'po ekarity'po i'wa moro apyimy 'wa. Mo'karon 'wa moro ijoko-to'imanory nuno ta ty'waine tywo'kapy'po apyiry tywaije man Tamusi amaminano me.”11
GSAM 2641847 siriko ta morokon oruwa oka apyiry iwe'itopo
GSAM 264.1Ero uwapotombo James White nimerory, 4 nuno, 1847 siriko ta imero'po, ero 'wa enepory man: one wara morokon oruwa oka apyiry tywaije man moro jako:—
GSAM 264.2“Pa'poro otykon Jesus wopyry rapa amyikanamon 'wa ero o'win me apyiry man: mo'ko ero kareta wota'saka'po (Jesus nenepo'po 14) ijo'win-to'imanory, ijoko-to'imanory auranano pisirykon ta enepo'po apojonano 'wa moro Jesus wopyry rapa ekary oka enepory man moro Tamusi na'nanopy'san 'wa, moro nono 'wa enapa.... Moro ijokonory kapu tano apojonano amaminano ro moro Jesus wopyry rapa momo'namon apyimy 'wa Babylon wo'my'po enepory kynakon. Pyime iwa wyinokon 'wa te ero oty ukutyry'pa kynakon moro ‘irawone 'ne ko'tary’ pori'tory 'wa iwawongarykon 'wa ro. Moro tupi'pa wytorykon 'wano jururu ro kynakon, morokon Tamusi na'nanopy'san apyimykon wyino, moro ijainapatoronory kurita wo'myry uwaporo. Iro ke moro ijoko-to'imanory nuno, 1844 siriko wyinombo ro, moro ijoruwanory kapu tano apojonano ekary amy tauroto'kon me kynakon, iwara noro enapa man, mo'karon Tamusi wyinonokon 'wa ‘aipori'tomatoko’ tauroto'kon me, tywerato'ko'me rapa pyndo enapa, morokon mo'karon imowanu'pa amandonon apyimy 'wa emapo'san mero'po ‘apyiry’ pyndo, moro ijokonory kapu tano apojonano ko'tary jako.
GSAM 264.3“Moro ijoko-to'imanory nuno, 1844 siriko wyino, mo'karon Tamusi na'nanopy'san 'wano iporono oka ero wara tauroto'kon kapyn tywaije nan?—A'a, iwara 'ne tywaije man.... Moro ijainapatoro itu'ponaka okonory auranano pisiry ero wara man: ‘Irorwa Tamusi wyinonokon weja'nakary man: irorwa mandon mo'karon Tamusi wykato'konymbo, Jesus amyikary enapa kura'manamon.’ Ono po mo'karon ene'po o'wa, Johanes?—‘Irorwa’ ro, moro ijoruwanory kapu tano apojonano ekary jururu ta. Moro oturupatu'pa aimomo'nory jururu moro ijoko-to'imanory nuno, 1844 siriko wyino tywaije man; morokon otare'matopo kurita, amykon otykon enapa kura'manamon apyimy moro jako wyino tywonepo'se man. Iro ke tu'ku'po man moro ijoruwanory kapu tano apojonano ekary jururu ta kyjemamyrykon.”12
Notes
- Apojoma'san 14:9-12. ↩
- Kareta “Rome poko auranano”, kari'ta 112. ↩
- “Kapu tano apojonano oruwa ekarykon” 14:6-12, kari'ta 131, 132. ↩
- Rachel Preston Vernon, Vt. po iromby'po, Feb. 1, 1868, 59 siriko tywairy. ↩
- Andrews's “Otare'matopo kurita poko auranano”, kari'ta 506, 1887. ↩
- Ellen G. White emamyry ekary'makon, kareta poko 95, 96. ↩
- Wota'mory, iaripapyry maro ejatopo kareta ta oruwa-to'ima nuno Saturnus maro ene'po i'wa tauro'po man. Ero u'mary tywo'ka'se man, morokon kareta uwapo kapy'po'san yjainary wyino tywoto'po mero. Oro wyino amykon nuno Jupiter maro, Saturnus maro enapa tywonepo'se mandon. ↩
- Dick nimero'po Sirikokon kapury, kareta poko 96. ↩
- Woryi Truesdail karetary, 27/1/1891. ↩
- Oka kapara apyimy'ma 'wa, kareta poko 21. ↩
- Moro kareta ro, 22. ↩
- Moro kareta ro, 10, 11, Brunswick, Maine, 5 nuno, 1847 siriko. ↩