Kareta wota'sakary 5 — Jesus wopyry rapa ekary
GSAM 93.1“Moro oroi po opotoko. Morokon iporiry sekurita'po mero, irombo arynary jako, senge terapa moro poto 'su iromy wairy muku'saton. Iwara enapa uku'toko apenarykon wyino senge terapa mo'ko kari'na ymuru wairy, morokon pena po ro, pa'poro morokon otykon wo'kapyry enery jako o'waine. Ita'ro pore, mo'karon eromenokon kari'na i'maty'ma'pa kynaita'ton, pa'poro erokon otykon wo'kapyry uwaporo. Kapu, nono kynuta'tan. Moro yjauranymbo te utapy'pa roten kynaitan.”1
GSAM 93.2Ero Tamusi auranano ta, na'na enery moro kurita mo'ko Kristus wopyry morokon pena po ro man, moro wara ro senge terapa moro poto 'su iromy wairy muku'saton iporiry enepory jako. Na'na enery enapa moro eromeno kari'na i'maty'ma'pa kynaita'ton mo'ko Kristus yry uwaporo. Moro kurita wopyry jako, Jopoto 'wa auran uku'ponamon wota'sake moro maina poko. Mo'ko apojoma wyka'po amy pata: One wara ko ekary etata'ton, ekaro'pa a'ta? One wara ko oka nokarotan ekaro amy emoky'pa a'ta?2
GSAM 93Morokon Otykon Enepory Kurita
GSAM 93.3Uwaporo kareta wota'sakary ta na'na enery one wara ukutyry wopy'po 2300 kurita wo'kapyry poko, moro poko tywo'se wairy yry a'wembono auranano ytopo kurita. Ero maina poko na'na Jopoto kurita ta, moro a'wembono auranano kari'na 'wano me ekaramary kurita ta enapa. Moro poto 'su ata'karykano tykari'na 'wa wopyry man poko, moro ikuritary aike'kary man poko enapa tauranary pa'po me, mo'ko Jesus wyka'po: O'win wytory moro moro jakono ata'karykano pa'po me moro weju kynewa'rumandan. Moro nuno aweita'pa kynaitan. Morokon siriko kapu rary wyino kyno'pa'tan. Irombo morokon kapu tanokon pori'tonano kynesakamapo'ta'ton. Irombo mero mo'ko kari'na ymuru uku'potopo oty kynonepotan kapu poko.3
GSAM 94.1Enetoko, moro uka'topo oty kapyn ekari'sa mo'ko yry wopyry me; moro ekari'sa mo'ko kari'na ymuru ero po wairy, enepy'po wopyry. Morokon otykon moro weju, nuno, siriko ta, yry wopyry pena wairy uku'tome. Amykon otykon moro kapurutu ta yry wopyry maro kynaitan. Irombo morokon ijoruwanory oty, sirikokon kyno'pa'san, wo'kapyry jako, Jopoto 'wa tyaran uku'ponamon wota'sake, moro Kristus wopyry morokon pena po ro man ekaroto'me.
GSAM 94.2Iwara morokon otykon enepory kurita poko: moro weju newa'rumandy o'win wytory moro ata'karykano pa'po me.4 Markus ekari'po, moro oty kynaitan “morokon kurita ta, moro ata'karykano pa'po me.”5 Mo'ko Jesus wykatopo, morokon kurita wota'mory kynoky'taton. Maria Theresa 'wa kareta tyka'po, kari'na epanopyry kareta 1773 wyino 1776 paka, Tamusi na'nanopy'san poko ajekaramary ko'tapory. Moro a'kara'manen pata pori'tory pori'tory ytan 1798 paka, awai'naine ajekaramary kynaita'po 1773 ra'na. Moro Jesus auranano muku'ta'po, morokon otykon uwaporo weju apyimy 1773 maro 1798 taka.
GSAM 94Moro Weju Ata'karykano Maro Irawone
GSAM 94.319-05-1780 ta, moro weju Tamusi pori'tory ke newa'rumandy. Moro nuno kurita uwaporo tary'po ke kapyn weju apyimy. Ero po pa'poro United States nono ipanakujary ta, kokoro 11 hora ywyino irawone 11 hora paka ata'kary kynakon. Moro kurita moro weju ata'karykano, moro nuno te weju aino yry'pa we'i'po. Moro ata'karykano weju yry'pa moro nuno yjan pona. Noah Webster ekari'po, pyime siriko pa'po me: “Moro ata'karykano o'tono'me tywo'ka'se man poko, amy pairo kari'na 'wa iru'pyn auranano ekarity'pa noro tywaije man.”
GSAM 95.1Ero weju ata'kary poko Herschel, siriko uku'nen, ika'po: “North America weju ata'karykano moro Tamusi otykon ta o'win a'kary. Kari'na pa'poro kurita moro ipokono kareta resimata'ton tawa'porykon maro, oty uku'namon te anukuty'pa mandon moro epanopyry.”
GSAM 95.2Mo'karon irawone 19-05-1780 poko ekari'san: moro nuno yja'taka tywairy a'ta, “pa'poro kapu tu'po ipori'tonano otykon y'mondojan a'ta, irawone kapyn pairo ty'kakoren kynaita'po.”
GSAM 95Morokon Sirikokon Kyno'pa'san
GSAM 95.3Morokon otykon ijoruwanory, sirikokon kyno'pa'san, 13-11-1833 ta wo'kapy'po. Moro irawone, weju wopyry pena 5 hora wyino, siriko wota'mory kapu wyino kynopa'po. Amynokon moro anepory wa'to kapu wyino tuna kyno'sen wara, amynokon wa'to mory wyino ipori'tonano wa'to woka'san wara. Ero oty North America pa'poro ety'po: Mexico Gulf wyino wotary ta Hudson Bay rary ta, Sandwich Islands mory ta, Liverpool wopyry ta itundary uwaporo amykon ainatone-kari'na milia noro a'ta. Aino apyimy, moro siriko wota'mory o'win roten kynakon, irombo kutu wara kyno'pa'san.
GSAM 95.4Ero siriko wota'mory 1833 poko na'na Connecticut enepanety 25-11-1833 ta ekary yry:—
GSAM 95.5“Old Countryman karetary uku'nen moro siriko kyno'pa'san poko tywoturupory pori'to. Ika'po: ‘Na'na ekari'sa moro wa'to tuna wopyry, na'na nene'po moro uwaponombo wiki ijokupa'enory kurita kokoro, moro anari pan u'ku'po me, moro iporono uwapotombo me, moro kari'na kotanory tone waitopo oty me, moro poto 'su anari pan kurita poko, mo'karon nono tu'po amandonon nene'to'man kurita, moro ijo'win-to'imanory apyipotopo ambotyry jako. Moro kurita tyse terapa man, Asery Tamusi karetary ta, Koromo Tamusi karetary ta enapa; moro oroi epery kyno'pa'san, amy pari'pyn pepeito 'wa ipyryrykary jako, moro wara pairo iporono u'ku'po enery upi'pa kynakon.’”
GSAM 96Thomas Burnett Wonumengapory
GSAM 96.1Kari'na terapa mo'karon uwaporo waimytopo'san 'wa emepa'san moro oty awo'kapy me wo'kapy'me. Thomas Burnett, Nono poko wonumengary kareta London po kapy'po, 1697 A.D., Mateus 24:29 poko ika'po:—
GSAM 96.2“Moro kurita pa'poro wa'to kynaitan; amynokon siriko kyno'pa'san. O'win o'win te kapyn pori'to, amykon pyime kyno'pa'san a'ta, Tamusi auran uku'ponen ekari'po wara, winu wewe ary kyno'pa'san wara pai, oroi epery kyno'pa'san wara pai, moro ene'po kari'na kynotamota'ton. Morokon otykon maina auranano me, maina auranano me pairo kapyn enetoko; moro auranano yjaurano me, moro otykon awo'kapy me kynaitan.”
GSAM 96Olmstead Auranano
GSAM 96.3Olmstead, Yale omepatopo pono, Mass. ponoko, “America jopotory kapu empatary uku'nen” me e'nen, 13-11-1833 ta siriko kyno'pa'san poko ekari'po:—
GSAM 96.4“1833 siriko wota'mory nono ipori'tory pyime ety'po: Atlantic parana mory wopyry ta Pacific parana mory ta, South America nono rary wyino rary ta British nono kapara poko. Siriko woka'san enepy'san kapyn o'win pata ta roten, pa'poro pata ta o'win wara enepy'san.”
GSAM 96.5Ero siriko wota'mory 12-11-1833 irawone 11 hora wyino 13-11-1833 irawone 4 hora paka tywairy poko, Olmstead ika'po:—
GSAM 96.6“Mo'karon kari'na 13-11-1833 kokoro siriko woka'san enepy'san, moro Tamusi nono kapyry wyino pa'poro kurita uwaporo kapu wa'to wota'mory ka'tu tywaije man, moro wara pai e'i'pa a'ta, morokon kari'na emamytopombo ekarity'san kareta nekarityry kurita ta imero.”
GSAM 97Europa Ta Enepy'po Siriko Wota'mory
GSAM 97.1Leonard Heinrich Kelber 'wa Stuttgart, Germany po 1835 ta kapy'po kareta ta na'na enery, moro oty Europa Atlantic panory ta enapa wo'kapy'po, moro nuno ta ro, a'si'kon kurita pa'po me. Ika'po:—
GSAM 97.2“25-11-1833 ta Europa nono ta siriko kyno'pa'san wota'mory iru'pa enepy'po,” moro Minsterburg, Silesia ta “sirikokon wa'to tuna wara kyno'pa'san. I'waine wa'to kapara kyno'san, moro irawone aino kynaita'po; kari'na uku'san moro autykon wa'to kynaitan.”
GSAM 97.3“Moro kurita Prin, Austria ta, siriko kyno'pa'san 500 milia² ko'po nono y'mondory. Amynokon ekari'san wa'to kapu wyino kyno'san wara. Amynokon wa'to tuna me ekari'san. Karymokon moro ene'po kynety'ka'san, kyno'pa'san nono pona. Pyime kari'na tywety'ka'san poko je'tun pe kynaita'san.”
GSAM 97Moro Maina Pokono Etyry
GSAM 97.4Ero Tamusi auranano wota'mory ta, ijoruwanory oty wo'kapyry, mo'ko Jesus ika'po: “Moro oroi maina poko epanamatoko.” Ero auranano kapyn moro kurita kari'na 'wano me, mo'ko Jopoto ekari'po kurita ta, naporombo wairy; moro kari'na 'wano me, mo'karon morokon otykon enepy'san kurita ta, wo'kapy'po. Morokon otykon Kristus wopyry morokon pena po ro enepory, moro kapu pori'tory kynesakamary yry wopyry kurita ta kapyn. Yry wopyry pena otykon ta ijoruwanory siriko wairy. Iro ke Jopoto 'wa moro kurita tyka'po, 1833 wyino, kari'na epanama'tome. Moro po Jopoto kurita, pa'poro nono ta ekary, Kristus wopyry morokon pena po ro man, moro kari'na ekari'san maina wota'po kynaita'ton uwaporo. Iwara na'na enery moro auranano ta kurita muku'ta'po, moro Jesus wopyry rapa ekary kari'na 'wano me kynaita'po.
GSAM 98Pa'poro Nono Ta Oka Ekary
GSAM 98.1Ero auranano muku'ta'po. 1833 ta Jopoto 'wa pa'poro nono ta tyaran uku'ponamon, ty'waine auranano ekari'namon wota'sake, 1833 wyino 1844 paka, Kristus wopyry pena ekari'san, “morokon pena po ro.” Mo'karon maina poko emepa'san, moro siriko, weju, nuno otykon Kristus wopyry enepory me, Jopoto 'wa tyka'po wara. Ero oka, pyitonano ekari'nen ke pai kareta kapyry ke pai, pa'poro Tamusi oka ekari'namon emandopo ta, pa'poro nono parana pe'ja ta ekary'po.
GSAM 98.2Ero oka y'mondory Rochester, New York pono Voice of Truth karetary emepanen 'wa 01-1845 ta ekari'po:—
GSAM 98.3“Oka kywaije wairy, Jesus nenepo'po 14:6, 7 ta ekari'po wara, pa'poro nonokon, pajany, auran, kari'na 'wano me ekary'po; ika'po a'kary pori'to ke: Tamusi inendotoko, I'wa kurano yry'toko; irombo I'wa a'wembono auranano ytopo kurita nitundai terapa; mo'ko kapu, nono, parana, tuna undykon kapyrynynen enapa wota'potoko. Amy pairo oty ero ko'po iru'pyn me morokon tywo'ka'san otykon ke uku'potyry upi'pa man: ero auranano pa'poro nono, pa'poro auran, kapu tu'po, a'si'kon siriko uwaporo, Jesus wopyry 1843 ta (1843, Judea kurita; na'na kurita 1844), senge pai iwairy, ekary ke ekary'po man. Auranano ekary, kareta kapyry, pa'poro nono 'wa tywairy. Auranano enapa nono y'maty'po paka.”
GSAM 98.4Mo'karon kari'na moro otykon anukuty'pa mandon, Jesus wopyry rapa momo'namon apyimy a'win pata ta roten we'i'po me, William Miller maro amykon ainatone-kari'na auranano ekari'namon United States parana patono nono po e'i'non me. I'waine epanama'po: America ta Miller, Himes uwapoto'san wairy, ero Jesus wopyry rapa momo'namon apyimy pa'poro nono y'maty'po paka ekary'po apyimy moto'po roten we'i'po.
GSAM 99One Wara Jesus Wopyry Rapa Momo'namon Apyimy Wota'po'san Nonokon Ta
GSAM 99.1Jopoto kurita wopy'po moro oka pa'poro nono 'wano me wota'me. Ero kurita o'win wara 20 pata y'mondory ta, o'win kurita maro, kari'na wota'san, ase'wa tynemepa'san anukuty'pa, morokon nono ta moro Jesus wopyry rapa ekary ekari'san. Kareta wota'sakary 4 ta ekari'san, 2300 kurita wo'kapyry poko enery, A. Campbell kapyn te, mo'karon Tamusi auran uku'ponamon pa'poro wota'san koromono kapu tano apojonano ekary, Jesus nenepo'po 14 ta, wota'sake; moro oka Tamusi a'kary ke, kapyn kari'na tyekari'po maro.
GSAM 99Awainano Wota'sakary Maro
GSAM 99.2D’Aubigné 'wa 16 nono kurita awainano wota'sakary wopyry poko moro auranano muku'po wara, ero Jesus wopyry rapa momo'namon apyimy enapa Jopoto oka me, Jopoto kurita ta. Moro awainano pa'poro poko auranano uku'nen ika'po:—
GSAM 99.3“Germany 'wa Switzerland 'wano me tyekary'pa we'i'po, Switzerland 'wa France 'wano me kapyn, France 'wa England 'wano me kapyn. Pa'poro nono 'wa Tamusi 'wa auranano yry'po; amy nono pata 'wa amy pata pona weju yry'pa, moro o'win weju pa'poro nono ta epyi. Kristus, kapu wyino weju wopyry, pa'poro kari'na uwaporo y'matyry, 16 nono kurita ta, Kristus wota'po wota'po kurita ta, moro Tamusi wa'to nono ta wairy, kari'na tamambore wairy. 16 nono kurita ta o'win auranano o'win kurita maro, apyimy patakon, ase'wa nonokon, Tamusi na'nanopy'san auty ta wota'po. Moro ipoko, o'win Tamusi a'kary pa'poro pata ta tywairy, o'win amyikary wota'po.”
GSAM 99.4“Germany awainano, Switzerland awainano enepy'po ero iporono. Zwingle 'wa Luther maro auranano kapyn we'i'po. O'win auranano wairy a'ta, moro ty'waine ta Jopoto. Mo'ko kapu wyino Luther 'wa auranano yry'po, Zwingle 'wa enapa yry'po. Tamusi moro auranano ty'waine. Zwingle ika'po: ‘Y'wa oka ekari'po 1516 ta, moro kurita Luther ety na'na nono ta anukuty'pa. Y'wa Kristus auranano Luther wyino anukuty'pa; Tamusi karetary wyino. Luther Kristus ekari'sa a'ta, moro ynikapyry ka'san enapa; moro roten.’”6
GSAM 100.1Farel maro Lefèvre France ta wota'sakary poko, auranano uku'nen ika'po:—
GSAM 100.2“France ta awainano kapyn patakaro wyino wopy'po. France nono ta kapyry, Paris po wota'po; uwapo wyino Paris omepatopo ta iporiry wota'po, Rome pono Kristus wyinonokon ta ijokonory pori'tory. Moro wota'sakary iporono Tamusi 'wa Picardy maro Dauphiny ponokon kari'na tamambore ta yry'po, amy terapa pata ta moro wota'mory uwaporo.”
GSAM 100.3“Switzerland wyino awainano Germany awainano wyino asewara wota'po. France awainano enapa, oko morokon wyino asewara wota'po. Morokon nonokon ta moro wota'po o'win kurita maro, auranano kapyn yry'pa; moro wara ro, waro ta pa'poro jopoto apyimy o'win kurita maro wota'san, amy amy 'wa amy pena apojoma'pa, pa'poro 'wa moro o'win auranano, moro o'win potonon jopotory wyino o'toto, etary ke. Moro kurita uwapo wairy, kari'na emepa'po, Tamusi 'wa pa'poro pata ta wota'sakary uwapo wota'po. Morokon otykon enepy'po, 16 nono kurita awainano Tamusi wota'sakary me man.”7
GSAM 100.4England ta Thos. Bilney, Fryth, Tyndale amykon maro awainano poko, D’Aubigné rapa ika'po:—
GSAM 100.5“England awainano Luther maro Zwingle maro kapyn wota'po; Tamusi roten wyino wota'po. Kristus wyinonokon pa'poro nonokon ta o'win kurita maro Tamusi auranano wota'po. Oxford, Cambridge, London ta awainano ypyry Erasmus 'wa Giriki Asery Tamusi karetary kapy'po. [Tyndale maro Thomas Bilney Cambridge wyino 1519 ta wopy'san.] Moro kurita England 'wa ero awainano iporono poko tamambore wairy.”8
GSAM 101.1Jesus wopyry rapa ekary enapa moro awainano wota'po wara wota'po. Kari'na morokon pata ta, uwaporo 4 wara pyime nono pata ta, ase'wa tywaije mandon, auranano kapyn yry'pa, o'win Tamusi auranano ekary wota'san; kapyn 4 nono ta roten, pa'poro kari'na emepa'san nono ta.
GSAM 101Joseph Wolff emaminary
GSAM 101.2Iro jako ro iru’pa man ero Jesus wopyry ekari’topombo ekapory poko ekarity’ponokon enery:
GSAM 101.31831 po Joseph Wolff, D.D., Great Britain wyino Tamusi ekari’nen me tunda’po Palestine ponokon Simosu emepa. I’wa ekararykon poko, 1845 kurita taro, Jopoto wopyry a’mo’se ekari’po Palestine po, Egypt po, Red Sea esi’wonaka, Mesopotamia po, Crimea po, Persia po, Georgia po, Ottoman Empire tu’ponaka, Greece po, Arabia po, Turkey po, Bokhara po, Afghanistan po, Cashmere po, Hindostan po, Thibet po, Holland po, Scotland po, Ireland po, Constantinople po, Jerusalem po, St. Helena po, Mediterranean tuna tu’po kurijara tanokon po, New York City po, pa’poro Tamusi apyimykon ’wa. I’wa ika’po mo’ko kari’na apyimykon ta ekari’po: Simosu, Turkey ponokon, Mohammed apyimykon, Parsi kari’na, Hindu kari’na, Kaldea ponokon, Yesedi kari’na, Syria ponokon, Sabea ponokon, pasha, sheik, shah, Organtsh jopoto, Bokhara jopoto, Greece woryi jopoto, maro pyime enapa.9
GSAM 101.4Yemen po, Hobab parymbo, Mo’se yjoty, kari’na amandonoko nono po, Joseph Wolff amy kareta ene’po, moro poko i’wa ika’po: «Ero aitopo ponokon Arabs ’wa amy kareta man, Seera ety. Moro ta mo’ko Kristus wopyry rapa, i’wa wairy poto me, ekari’po.»10
GSAM 102.1Yemen po i’wa Rechabites maro 6 kurita wairy’po. I’wa ika’po: «Winu anenyry’pa mandon, winu me tykapymy wonatopo anipomy’pa mandon, amami ka’tu, tamimapoty autokon taka mandon, Jonadab Rechab ymuru auran anukuty’san. I’waine maro Israel parymbo, Dan pajany mbo kari’na, Terim Hatramawt’wa amandon, Rechab parymbo maro mo’ko Mesias wopyry a’mo’se mandon kapu tanokon tu’po.»
GSAM 102.2Morokon ekarity’ponaka ene’po man, moro 14 siriko ta Wolff ’wa Jesus wopyry ekary wota’po, 20 ko’po nono tanokon po. Moro kuritakon ta Germany po, morombo South po Moravian apyimykon a’ta, oka poko wotandy’mary wairy’po.
GSAM 102Germany Russia po oka
GSAM 102.3Amy England kareta ekari’nen, Mourant Brock, na’na ’wa ekari’po: «Württemberg po amy Kristus apyimy wairy’po, pyime kari’na, Jesus wopyry a’mo’se mandon.» Germany aitopo tanokon po enapa oka ekari’po Hengstenberg ’wa; moro kurita Germany po pa’poro amykon Tamusi auran uku’namon ko’po tywonumengapore tywairy ekari’po.
GSAM 102.4Otykon mengary, oka ekari'nen maro kareta, Dec. 13, 1892 po, Germany pono Tamamin L. R. Conradi ika’po:
GSAM 102.5«Bengel, Germany po, pyime ituru’san ta Jopoto enepory poko amyikary a’mory’po. Iro ke pyime kari’na Tamusi auran uku’po’san, terapa’ma. Germany po oka wota’po, kareta tanokon ta 2300 kurita poko u’ku’po kareta apyimy’san. Moro jako wotandy’mary wota’po, Württemberg po iru’pa; ikota’marykon wota’po ke pyime auto tanokon South Russia po ito’san, moro po ro tyjajangon apyimy emepa’san. tamaminokon autokon pena’po, oko’ma pairo, i’waine stunden, kurita emary, amy amy auto taka wota’nano mandon, pyime kari’na Jesus amyikary a’mo’san. Moro kurita pairo otare'matopo kurita poko wotandy’mary’po, kari’na a’mory ka’tu, iro ke tyka’po. Amy Russia pono kari’na stunden po Jesus amyikary apyita’po, moro jako Russia ponokon emepa’po. Iro ’wa ero Stundist apyimy kapyry’po, terapa Siberia jopotory tanokon, Trans-Caucassus tanokon pona pa’poro moro oka ekapory man.»
GSAM 103.1Otykon mengary, oka ekari'nen maro kareta, July 31, 1891 po, Germany pono Tamamin Conradi jaja Schäche Australia pono poko ekari’po. Moro kurita Schäche Silesia po wairy’po, «Jumynano» Gosner, Germany Tamusi ekari’nen, tamamingory ’wano me amy jako tarawory’po, Germany ponokon emepato’me. Schäche ’wa Kelber kareta poko ero wara ekari’po:
GSAM 103.2«1836 wyinombo, Bengel ’wa kurita u’ku’po epota’po jako, Schweidnitz nono ta kareta ta Sommerfeldt kareta kapyry auto wyino ekary wota’po. L. Henry Kelber kareta poko ekary wairy’po; 1843, 1844 kuritakon ta wopy’to’kon poto me ewa’pory poko. Kareta ety anukuty’pa wa. Na’na moro kareta apyita’po, pyime kari’na maro, pena tyra’kere’to, 1839-40 kuritakon ta. Moro kareta Daniel, Jesus nenepo’po, Mateus 24 wyino wo’kapy’po, irombo kari’na wosajomary terapa man, moro ta kurita u’ku’po kareta enapa man, moro kurita epa’katopo enepory.»
GSAM 103Great Britain po oka
GSAM 103.3The Millennium ety England kareta ta ekari’po: «England Tamusi na’nanopy’san ’wa 700 tamamin ekari’namon Jesus, mo’ko Wopyry, wopyry poko ko’tatoto ekari’san.» Moro kurita emaminarykon iru’pyn me mandon, mo’karon oka ekari’san England po 1840 wyino 1844 pona: Bickersteth, Birks, Brooks, Brock, Habershon, Plyn, Fremantle, Nathan Lord, McNeil, Winters, Cummings, J. A. McCaul, D.D., Dr. Nisbett, Tamamin A. Dallas, M.A. [i’wa kareta Jerusalem poko ene kareta, p. 114 ta, Mateus 24 auran figu onumengatopo auranano me ero kurita kari’na poko yta’po], Burgess, Routon, Gunner, Barker, Bonham, Dealtry, maro pyime.
GSAM 104Holland po oka
GSAM 104.1Holland po Jesus wopyry rapa oka ekari’po Hentzepeter ’wa, moro kurita moro nono jopotory emaminary iru’pyn me kynakon. I’wa jopoto kura’ma auto The Hague po kura’ma’po, jopoto ’wa apyita’po. irawone 'ne ko'tary ekarynen ’wa June, 1844 po karetary ’wa i’wa ika’po, moro poko iwotaikary uwaporo amy poto me iwotaikary ynen wonetyry ’wa wota’po. Tamusi karetary poko u’ku’po. 1830 po kareta kapyry’po, Jesus wopyry poko. 1841 po kareta kapyry’po ero nono y’matopo poko. Moro karetary ta enapa i’wa ika’po William Miller maro amykon oka ekari’san, Jesus wopyry nera’se, ekary uwaporo i’wa eta’po 1842 po America wyino amy kari’na Holland po wopy’po ekari’po.
GSAM 104Tartary po oka
GSAM 104.21821 po pairo Tartary po Jopoto wopyry poko kari’na amyikary, ekari’po. Moro kurita amy Ireland pono Tamusi ekari’nen moro nono po tunda’po. Amy Tartar tamusi ekarynen ’wa aturupo: «Mo’ko Kristus wopyry rapa oje kurita?» I’wa ejuku’po tywairy ka’tu. Tamusi ekarynen ejuku’po: «O’tono’me ko Tamusi ekari’nen, Tamusi karetary emepa, moro poko anukuty’pa? Kareta wairy kari’na pa’poro anukuty’se.» I’wa tywotaikary ekari’po mo’ko Kristus A.D. 1844 po wopyry. Moro Ireland kareta 1821 po ekari’po.
GSAM 104America, India, Europe po oka
GSAM 104.3Jesus wopyry rapa kareta, Kareta 2, p. 135, 1844 po, England pono Mourant Brock ika’po:
GSAM 105.1«Great Britain po roten kapyn Jesus wopyry nera’se mandon, ekary ekari’san; America po, India po, Europe nono tanokon po enapa. America po, 300 tamamin iwairy taro Tamusi auran ekari’san, ero Tamusi nundymary ekary; moro nono po, England Tamusi na’nanopy’san ’wa 700 ekari’namon moro ko’tatoto ekari’san.»
GSAM 105Pa’poro ero nono tuna aitopo tanokon po
GSAM 105.2E. R. Pinney, Seneca Falls, N.Y. pono, amy tuna katykarynen tamamin, Jesus wopyry oka ekari’to’me iwairy yry’po, Mateus 24 u’ku’po kareta, p. 8, 9 ta, ika’po:
GSAM 105.3«1842 po pairo Jesus wopyry rapa kareta tanokon Europe, Asia, Africa, America Tamusi ekari’nen aitopo tanokon pa’poro po emoky’po, Rocky Mountains tanokon ro’se. Na’na kurijara jopotokon maro, kurijara tanokon kari’na maro na’na ’wa ekari’san: pa’poro tuna aitopo taka itunda’kon uwaporo moro oka terapa wota’po. Moro oka poko kari’na pyime i’waine aturupo’san.»
GSAM 105Oruwa mokopanon oka ekari’namon
GSAM 105.4Tamamin G. W. Mitchel, Zanesville, Ohio pono, i’wa enapa oka ekari’po, Newark, Ohio po Aug. 8, 1894 po na’na maro emary jako, uwapotombo William Miller i’wa ika’po, McConnellsville, Ohio po September, 1844 po, i’wa oruwa mokopanon tamamin etykon maro iwaito’kon maro karetary wairy’po, ero nono tanokon ta, ekari’san: Tamusi inendotoko, ety awongatoko; moro ia’wembono auranano ytopo juru terapa man. Mo’karon pyime North America po, Great Britain po mandon.
GSAM 105.5William Miller oka emokyry wota’po poko ika’po:
GSAM 105.6«Ero nono jopotory tanokon ta amy amy, moko pairo, moro oka ekari’po, pa’poro kurita poko amyikaton—Wolff Asia pono; Irving, England pono; Mason Scotland pono; Davis South Carolina pono; moro nono po pyime enapa, oka ekari’san, ekari’po.»11
GSAM 106Hutchinson Elija ekary emokyry
GSAM 106.1uwapotombo R. Hutchinson, 1837 po England wyino Wesleyan Tamusi ekari’nen me Canada po tunda’po. I’wa Montreal po wairy’po. I’wa pairo nono tanokon ta pyime kari’na anukuty’po. 1843, 1844 kuritakon ta Elija ekary ety kareta kapyry’po, moro ta Jesus wopyry oka poko. Pairo nono tanokon pona kurijara tanokon yta’po, i’wa kareta tunda’po; kareta tunda’po apyita’pa pyime kareta apyimy tunda’po ero nono tanokon ta. I’wa ika’po: Nova Scotia, New Brunswick, New Foundland, England, Ireland, Scotland, Wales, France, Germany, Constantinople, Rome, pa’poro Great Britain jopotory maro nono apyimy tanokon po kareta emoky’po.
GSAM 106Sandwich Islands po
GSAM 106.2irawone 'ne ko'tary kareta Oct. 12, 1843 po Mrs. O. S. Burnham, Kaloa, Kaui Isle, Sandwich Islands pono, karetary wairy’po. I’wa tymaro wairy’po, moro aitopo po emepanen mandon. I’waine Jesus wopyry oka apyita’po, ekari’san, moro nono po amyikary apyimy wota’po, i’waine maro wota’nano mandon.
GSAM 106Oka Johanes kari’na etykanen ekary maro
GSAM 106.3Iro ke na’na ene’po: Jesus wopyry oka pyime ekapory’po, Tamusi karetary ekarity’po wara iwairy ky’waine.
GSAM 106.4Jesus wopyry uwaporo oka, mo’ko Tamusi auran uku’ponen Jesaja ’wa ero wara ekarity’po: Moro iponomyn wo’i ta amy ko’tatoto auran kynotanon: «Mo’ko Jopoto emary ika’toko, Sapatoro morokon emary ytoko. Pa’poro nono ansikyry a’no’kata’ton, pa’poro wypy, pa’poro nono unsikyry kata’ton; a’ta’karykon kurano ytoko, tu’pymbo aitopo sapatoro ytoko. Moro Jopoto wairy enepota’ton, pa’poro kari’na ene’ta’ton, Jopoto auran ’wa tywo’ka’po.»12 Moro auranano Johanes kari’na etykanen tarawory ’wa wo’ka’po: Johanes, kari’na etykanen, Judea wo’iry ta ekari’po: «Ajemamyrykon u’matoko. Tamusi nundymary tyse waty terapa man.»13
GSAM 107.1Mo’ko kari’na amy, Judea nono po roten, 6 nuno emaminary’po, moro tamusi ekarity’po. Moro auranano Johanes poko kurita, aitopo poko wairy, i’wa tarawory a’no’po; Jesus wopyry ekari’namon poko te auranano ko’tatoto me, pa’poro ero nono tu’po emokyry’po.
GSAM 107.2Iro ke ero ekarity’ponokon poko ene’po Tamusi auran a’mo’po’se wo’kapy’po. Tamusi kurita ety’po figu onumengatopo auranano emepa’to’me, koromono kapu tano apojonano ekary uwaporo a’mo’to’me, i’wa ekari’namon tunda’po, pa’poro kari’na, nono tanokon, auran tanokon ta oka ekari’to’me.
Notes
- Mateus 24:32-35. ↩
- Rome 10:14, 15. ↩
- Mateus 24:29, 30. ↩
- Mateus 24:29. ↩
- Markus 13:24. ↩
- Awainano Wota'sakary kareta 8, wota'sakary 1, auranano 2, 3. ↩
- Moro kareta, kareta 12, wota'sakary 3, auranano 10. ↩
- Moro kareta, kareta 18, wota'sakary 2, auranano 12. ↩
- Tamusi na’nanopy’san ekary, p. 343. ↩
- Wolff Bokhara po tamamin. ↩
- William Miller emary, p. 238, 1843. ↩
- Jesaja 40:3-5. ↩
- Mateus 3:1, 2. ↩