Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
04 / 31
04 / 31

Kareta wota'sakary 1 — A'motopo auranano

John Norton Loughborough

GSAM 21.1Moro Jesus wopyry rapa poko kauranarykon jako, moro Tamusi na'nanopy'san nimomokyry poko kauranaton, mo'karon uwapono kyjumy, kysano maro Eden mainary wyino emokyry'po wyinombo ro. Mo'ko okoju 'wa ika'po auranano ta, mo'ko woryi parymbo 'wa iupupo upekary man, amy pa'poro oty iru'pa rapa ynen wopyry man ekarity'po tywaije man. Mo'ko ro Satan 'wa yja'wan me apyiry'po aijakatan, moro Tamusi nisanory ero nono tu'po ka'tan enapa. Adam, Eva maro moro amaminano ko'i 'ne kapyry man wonumenga'san pai, mo'ko tywyinokon ko'i pa'kanototo 'wa mo'ko Satan juwory man enapa. Moro Tamusi newonumengary ta te, moro uta'no wara wonepototo wyino mo'ko Kapano'namon wopyry man ekarity'po pa'poro moro iro wyino wo'kapy'po oty apo'ijan. Iwara ro moro tywyinono nisanory, tyturu'popory maro, moro Kristus Jesus ta ky'wanokon me tyje tywaije man ero nono a'mory uwaporo wo'kapy'po.1

GSAM 21.2Moro nono juta'po wyino moro iru'pa rapa iwairy 'wa ro, morokon ipe'non kuritakon po nono pyimaro'namon man otykon, moro kari'na otaikary, ikota'mary maro enepo'po a'ta Adam, Eva maro 'wa, moro iytaikarykon apyiry'pa ro rypo iwe'i'san. Mo'ko kapu tano Tamusi, moro tyturu'popory poko, moro tynenesan pynary poko enapa, moro anenepo'pa ty'waine tywaije man. Iwara ko'i ro rotyrykon man o'po'san, mo'karon Tamusi y'makon kurano amano taka, pyitonano me kapyn noro. Moro ko'i 'ne ty'aijomarykon man wonumengary poko tywotaike'marykon 'se 'ne ka'tu rapa iwe'i'san, moro oty ewo'mary 'wano.

GSAM 22.1Iwara ro Tamusi na'nanopy'san 'wano tywaije man pa'poro kari'na pa'kanoto'kon jururu ta, Adam kuritarykon wyinombo ro. Amy poto 'su, tapenen oty wo'kapyry man, Kristus wopyry man, moro tynundymary pana'tomary man enapa uku'san. Mo'karon enapa, Adam, Eva maro wara, moro oty ko'i 'ne wo'kapyry man amyika'san. Mo'karon wara ro, moro tykuritarykon wyino moro oty wo'kapyry 'wa ro wo'kapynamon man otykon anukuty'pa iwe'i'san. Uku'san a'ta pai, tywotyrykon poko morokon rapa tynepotonamon man otykon 'wa, iwepyi'to'san pai.

GSAM 22.2Ero wonumengano wairy enepory taro man amykon potonon otykon, kari'na 'wa penaro anukuty'san otykon epo'san poko. Mo'karon morokon enepa'namonymbo, anukutyrykon se'me ro rypo ty'waine, moro Tamusi nisanory kapynenamonymbo ro mo'karon tywaije mandon. Morokon tymaminato'ko'me tynapyirykon wonumenganon 'wa te taro ro mandon, morokon wo'kapy'san otykon wairy se'me ro rypo pa'poro me kapyn morokon tynapyirykon wonumenganon wara.

GSAM 22Columbus 'wa otykon epory'po wyino tysenaka wo'kapynen otykon

GSAM 22.3Montgomery 'wa, moro tynimerory Amerika penaro ekary ta,2 Moro 1902 siriko kapy'po kareta, enu 8, 9, moro Columbus kurijara ta omimary a'mopo'nen wonumengano poko, kapu retyry 'wa tytory ta moro kapu unty pono Indies 'wa tywo'myry 'wano tynisanory ka'po poko enapa, ero wara nykaje:—

GSAM 22.4“Columbus wonumenga'po: ‘Moro Portugal jopotory nisanory ko'po iru'pyn me 'ne ka'tu rapa kapyry upija.’ Moro Diaz 'wa enepo'po oma ko'po 'ne kapara'me, iru'pa 'ne ka'tu rapa amy oma man moro Indies 'wa wo'myry 'wano amyika'po imero. Mo'ko Genoa pono kurijara unty [Columbus] nisanory asery me tywaije man, ituwake imero ro enapa. Kapu unty 'wa, ijary 'wa kapu unty 'wa rapa tytory y'petakan me, kapu retyry 'wa sapatoro tytory 'se kynakon. Iwonumengary ta, oruwa irupyn, pana'pen oty morokon amaminano poko man kynakon. Koromono: Moro jako ro kari'na uku'namon nimerory nono karetarykon wara, Columbus 'wa nono tykupere wairy amyika'po tywaije man, typipa'ke kapyn; mo'karon amykon kari'na pyimano te typipa'ke iwairy wonumenga'san. Ijokonory: Moro tykupere nono ka'tu 'ne roty ko'warono man wonumenga'po, moro poto 'su ipisiry nono me man, tuna kapyn enapa. Ijoruwanory: Amerika nonory wairy, moro Pasifik paranary wairy enapa anukutyry ke ty'wa, morokon poko pairo wonumenga'pa tywairy ke, moro Asia undy, Indies undy enapa sapatoro moro Spain empata, moro Europe kapu retyry pono undy empata enapa man wonumenga'po. Moro Cipango, Japan me enapa kari'na nenyjatyry, moro 'wa ipitysenory 4000 mi ko'po kapyn pai man wonumenga'po.
GSAM 23.1“Ero wara tynisanory kynakon: Europe wyino iwomimary man. Tykurijarary arory 'se kynakon kapu retyry 'wa, Japan 'wa. Moro tykupere nono amonekary poko tytory 'se kynakon moro tynepiry 'se man oty 'wa tywo'myry taronaka. Moro tyturu'po ta pana'pe, awosin pe kapyn tywaije man, amy werewere 'wa amy apara amoneka wo'ikary wara.
GSAM 23.2“Moro tytory ta inisanory wo'kapy'po a'ta, ero poto 'su iru'pa oty apyiry man kynakon: Indies taka wo'myry taro, moro uwapono pena taka sapatoro. Moro Portugal ponokon wara, amonekary poko tytory, morono amy auto pisiry tano pena wara tytory kapyn kynakon.

GSAM 23.3“Ene'ja kynaton moro wokyry, moro jako ro pa'poro amykon oty uku'namon wara otykon epetary, nono wairy, kurijara arory enapa uku'nen. Moro koromono oty poko iporo tywaije man, moro nono wairy poko. Morokon okonokon amykon otykon poko te yja'wan imero iwonumenga'po.

GSAM 23Amy kari'na epano'nen otamonopyry

GSAM 23.4“Amy terapa oty te: Morokon tyja'wan me iwonumenga'san amy oty poko epano'nen me iwe'i'san. Moro ityse wairy poko tywonumengary ta iwepyi'po iru'pyn imero tywaije man ty'wanokon me. Moro nono poto wairy, moro parana ta tytory pe wairy enapa iporo Columbus 'wa epeta'po a'ta, awomima'pa pai roty iwe'i'po. O'win tetere ro irombo moro Portugal ponokon nisanory oma wairy kapara'me 'ne ka'tu rapa, ekaroko'pa 'ne ka'tu rapa enapa ene'po rypo i'wa. Iwara enapa, moro Amerika nonory sapatoro temo po man wonumengary taro tywaije man a'ta, moro pairo tytory a'mato'me wonepanopyry kapyn rypo. Amy asery nono epory kapyn irombo inisanory kynakon, amy asery oma epory te, moro penaro terapa tukutyry nono 'wa.”

GSAM 23Morokon ipe'non kuritakon tano poto 'su momokyno

GSAM 23.5Iwara ro mo'karon Tamusi na'nanopy'san 'wano, morokon ipe'non kuritakon poro, moro Kristus wopyry momokyry ekosaine tywaije man, amy a'kanano ankary wara, pana'pe, atamonopy'pa enapa.3 O'kapyn tytaikarykon ta, tykota'marykon ta enapa ro kurano'pa neko'taton: “Jopoto, onan ko'i rapa ero ky'aijomarykon wo'kapyry man?” Iwara rypo te iwytoto'konymbo kynakon. Paulus wara tyka'se mandon, nykaton enapa noro: “O'to moro na'na nimomokyry man, na'na newa'pory, na'na aty awongatopo upu'po apotopo enapa? Amaroine kapyn ko moro Kyjopotorykon Jesus Kristus embata, moro iwopyry jako?”4

GSAM 24Paulus pori'tomary moro nimomokyry poko

GSAM 24.1Ero poko amy'wa'ne moro momokyno 'wa kari'na pori'tomary enepo'po pe man. Moro Felix embata Paulus arory'po jako, moro asekari'to'me ika'po mero, ika'po: “Mo'karon 'wa yja'wan omepano me ejatytyry oma poko te, moro ytangonymbo Tamusiry ety awongaja. Pa'poro moro omenano kareta ta tymero man iro amyikaja, mo'karon Tamusi auran uku'ponamonymbo karetary ta man iro enapa. Tamusi poko ro oty momokyja, moro mo'karon enapa napyiry oty: Mo'karon iromby'san awomary rapa kynaitan, mo'karon iporo aitonon, mo'karon iporo kapyn aitonon enapa.”5

GSAM 24.2Moro Agripa embata ty'aijomary 'wano iru'pyn me tauranary ta, Paulus ika'po: “Erome ero wa, moro Tamusi 'wa na'na tangonymbo 'wa ekarity'po momokyry poko a'wembono auranano yry man ypoko. Moro ro morokon na'na ainapatoro itu'ponaka oko kari'na apyimykon nimomokyry man. Koko, kurita enapa Tamusi upi'no imero mandon, moro ty'apyi'to'kon oty 'wa tywo'myrykon 'se. Moro mimomokyry poko ro, poto 'su jopoto Agripa, mo'karon Simosu 'wa yja'wan me y'e'i'po ykary kynaitan. O'to poko ko moro Tamusi 'wa iromby'san awongary wairy amyikary kapyn oty me muku'ta'ton?”6 I'poty ta Rome po kynakon, moro Seisar embata tytory 'wano. Irombo mo'karon Simosu 'wa ika'po: “Moro Israel nimomokyry poko ro ero siparari ekundy ke tyjosiki wa.”7

GSAM 24.3Moro tymerory Titus 'wano kareta ta Paulus aurana'po awosin pe kapyn moro momokyno poko: “Moro kari'na aijomary enenan Tamusi turu'popory irombo tywonepo man pa'poro kari'na 'wa. Kymepaton, moro Tamusi aninendo'pa aino urumenato'me ky'waine, moro nono tu'pono yja'wan otykon isanory urumenato'me enapa. Iwara tywonumengapore, iporo, Tamusi nendonamon me enapa ero eromeno nono tu'po kamamyrykon man, moro tykuranondo momokyno momo'namon me, moro poto 'su Tamusi, mo'ko Kapano'namon Jesus Kristus kuranory wosenepory enapa momo'namon me.”8

GSAM 24Petrus ewa'pory moro nimomokyry poko

GSAM 24.4Petrus enapa moro noro momokyno poko ero wara nykaje: “Mo'ko Kyjopotorykon Jesus Kristus jumy, mo'ko Tamusi ety kawonondory nainen. Moro poto 'su tyturu'popory poko rapa ky'pa'kano'po i'wa, amy nurono momokyno 'wano, moro iromby'san wyino Jesus Kristus awomary rapa poko. Iwara amy apyitopo ky'wanokon me man, moro uta'toto kapyn, yja'wan oty ke eja'wangatoto kapyn, ajutapyn roten enapa. Kapu ta tykura'ma man o'wanokon me. Tamusi pori'tory 'wa ajerandorykon kynaitan moro amyikarykon ta. Moro ajunendo'kon 'wano, moro irokonymbo ro kurita wonepory 'wano taike'se man iro 'wano. Moro poko imero awewa'porykon man, moro erome a'si'ko ro, iwepiry 'se a'ta, tameronokon aju'kuto'kon poko awotaikarykon se'me ro rypo. Iwara moro ajamyikarykon u'kuru, moro uta'toto ika'mi'po ko'po tapenen me man iro, moro wa'to ke u'kuru se'me ro rypo, atamorepatopo me, aty awongatopo me, kurano amano me enapa epoja'tan moro Jesus Kristus wosenepory jako.”9

GSAM 25Moro nono kapyry ta Tamusi nisanory

GSAM 25.1Tamusi karetary 'wa moro nono kapyry ta Tamusi nisanory enepory kynaitan. Moro Tamusi auran uku'pory wyino moro kokoronano 'wano inisanory ukutyry enapa ky'waine man: “Ero wara mo'ko Jopoto nykaje, mo'ko kapukon kapynen, mo'ko aseke nono kapynen, onepo'nen Tamusi: Mo'ko 'wa ro nono typana'toma man. Epe'pa oty me kapyn ikapy'po i'wa. Kari'na emandopo me te ikapy'po i'wa.”10 Moro nono kapyry'po ty'wa wyino, kari'na 'wa iyry'po i'wa. Mo'ko ware kapynen nykaje: “Moro kapu, morokon kapukon pa'poro, Jopoto wyino mandon. Ero nono te kari'na y'makon 'wa tyje man i'wa.”11 Kari'na 'wa iyry'po jako te, moro kari'na iporo tywaije man, mo'ko tuwaronombo nekarity'po wara: “Ero roten ro weporyi: Tamusi 'wa kari'na iporo tyka'se man. Mo'karon te pyime tynikapyrykon wonumenganon upi'san.”12

GSAM 25.2Mo'ko Jopoto 'wa kari'na enery poko ero wara tymero man: “Adam y'makon wota'sakary'po ty'wa jako, mo'karon kari'na emandopo aijaparykon yry'po i'wa moro Israel y'makon epetary wararo,”13 Moro ro, mo'karon iporono Israel epetary wararo, mo'karon i'poty ta nono tu'po a'nanopyry man inaron, moro iwopyry man nundymary tano ipyitorykon me. Paulus 'wa ero wara ekarity'po: “Tamusi ... 'wa o'win myny wyino pa'poro nono ponokon kari'na apyimykon tyka'se man, pa'poro nono tu'po emando'ko'me. Moro penaro ro tyje kuritakon, moro kari'na emandopo aijaparykon enapa tyje man i'wa. Iwara mo'ko Jopoto upiry man i'waine, a'mury ta amy oty e'muramatopo wara iupiry taro i'waine, epory enapa i'waine. Tyse'pa te man o'win o'win kymaronokon wyino. Mo'ko ta irombo nuronokon me kytaton, kytu'kanon, moro kamano enapa man.”14 Moro nono poko uwapono Tamusi nisanory ka'po mero, “pa'poro mo'karon ajasakarykon enapa iporo kynaita'ton.”15 Moro wara iwairykon jako enapa, ero wara tymero man ipokoine: “Mo'ko morono amandoto ‘Je'tun pan awu wa’ ka'pa kynaitan. Mo'karon morono amandonon tyja'wan me e'i'san anuta'kapo'ta'ton.”16 Moro jako ro “mo'karon ty'na'nangon 'wa nono apyiry kynaitan. Poto 'su sara'me amano poko iwewa'porykon kynaitan.”17

GSAM 26Jesus wopyry rapa kari'na nikapy'po auranano kapyn man

GSAM 26.1Moro Petrus nimerory ijokonory kareta ta ero wara tymero man: “Moro Kyjopotorykon Jesus Kristus pori'tory, iwopyry enapa ekarityrykon jako na'na 'wa o'waine, kari'na 'wa tywonumengary poko aijara kapy'po auranano poko kapyn na'na kynainen. Na'na enurukon ke te moro ipoto wairy enen na'na. Moro jumynano Tamusi wyino ety awongano, ikuranory enapa apyiry'po i'wa. Moro tynato'ke 'ne kurano amano wyino amy auranano wo'po i'wa: ‘Mo'se ro mo'ko y'wa typynen ymuru man. Mo'ko poko imero wewa'poja.’ Moro kapu wyino wo'po auranano eta'po na'na 'wa, moro kurano wypy tu'po ekosa ta'ta. Amy pana'pe 'ne ka'tu rapa Tamusi auran uku'pory enapa na'na aina man. Moro poko epanamarykon iru'pa man, amy tawa'ruman aitopo ta atawenano poko epanamary wara, kurita wepa'kary taronaka, moro woromono siriko aturu'san ta wepa'kary taronaka enapa.”18

GSAM 26.2Ero Tamusi karetary auran ta mo'ko apojoma'po 'wa moro wypy tu'po Jesus wotu'mary ikarimano taka ekarity'po, moro Jesus wopyry rapa wairy iporo enepoto'me. Ero uwaporo mo'ko Kapano'namon 'wa mo'karon tynapojoma'san 'wa tyka'se tywaije man: “Amykon ero poro'san, romby'pa terapa kynaita'ton moro Kari'na ymuru wopyry enery taronaka ty'waine moro tynundymary ta”19—Moro Lukas nimerory ta ero wara: “Amykon ero poro'san, romby'pa terapa kynaita'ton moro Tamusi nundymary enery taronaka ty'waine.”20

GSAM 26.3Moro ekarity'po oty ro moro wotu'mano ta tywo'ka'se tywaije man. Moro wypy tu'po moro “Tamusi nenepo'po” ta mo'karon 'wa Jesus kurano amano ta tyne tywaije man, moro tynundymary ta iwopyry jako iwosenepory man wara. Mo'ko Elias (Elia) enapa tyne tywaije man i'waine. Romby'pa kapu taka aro'po mo'ko tywaije man. Iwara mo'karon emimary man inaron enepo'nen me kynakon, mo'karon rombytoto ja'munano wyino rombypyn ja'munano taka anu'ma'ton, “ko'i 'ne, o'win enu ekurupitano ta,” mo'ko Jopoto wopyry jako.21 Moses enapa morono kynakon, amy romby'nenymbo, mo'karon mo'ko Jopoto 'wa tywotyrykon 'wano iromby'san wyino awongary man inaron enepo'nen me. Iwara moro “Tamusi nenepo'po” ta moro Kristus wopyry tynundymary ta ene'po i'waine, moro ty'waine inekarity'po wara ro.

GSAM 27Tamusi auran uku'pory, pana'pe 'ne ka'tu rapa auranano

GSAM 27.1Mo'karon apojoma'san 'wa ro rypo moro kurano oty tyne tywaije man moro wotu'matopo wypy tu'po, moro Tamusi newa'pory auran tyeta tywaije man i'waine enapa. Mo'ko apojoma'po Petrus te nykaje: “Pana'pe 'ne ka'tu rapa Tamusi auran uku'pory kaine man.” Ero tykary ta kapyn moro tynene'san, tyneta'san enapa itu'pyn amu'matypyn kurita poko akuwa'mary i'wa kynakon. Moro jako o'win 'ne Tamusi auran eta'po i'waine. Morokon potonon Tamusi auran uku'pory ta te, moro Jesus wopyry rapa 'wa ro aripatoto ta, pyime rapa moro Tamusi auran etary ky'waine man. Iporo ro, o'win o'win Tamusi auran uku'pory, tywo'ka'se man iro, penaro ekary ta tymero man iro enapa, Tamusi auran ky'waine moro man. Ero poko ro moro Tamusi auran uku'pory “pana'pe 'ne ka'tu rapa” man. Moro Rapa menga'po kareta 'wa “typana'toma” me ekarity'po man. O'win o'win moro nekarity'po oty wo'kapyry 'wa moro Tamusi auran uku'pory pana'tomary kynaitan. Pa'poro moro nekarity'po oty, tywo'kapyry jako, moro wainory man nekarity'san otykon wo'kapyry man iporo ro uku'pojan.

GSAM 27One wara Tamusi auran uku'pory man

GSAM 27.2Erokon ta, mo'karon Tamusi karetary mengapotynenamonymbo tapenamon nekarity'san, moro Tamusi auran uku'pory wairy poko, pana'pe mandon:—

GSAM 27.3Thomas Newton nykaje: “Tamusi auran uku'pory moro penaro ekary wara man, moro oty wo'kapyry uwaporo ekarity'po, kapara'me enapa. Moro penaro ekary moro Tamusi auran uku'pory wara man, tywo'ka'se man iro, pe ekarity'po enapa. Amu'manamon auranano ekari'namon ero nono tu'po tywaije mandon. Pa'poro kari'na newonumengary, pa'poro akyrymbo newonumengary, moro yja'wan iwairykon enapa irombo morokon Tamusi karetary ta tymero man Tamusi auran uku'pory wara amy kapyry upi'pa man.”

GSAM 27.4Mo'ko tynendo me ejatyry Isaac Newton nykaje: “Mo'karon Tamusi auran uku'ponamon 'wa epanamary, moro iporono Tamusi na'nanopy'san apyimy uku'ponan amy iromporo oty moro man.”

GSAM 27.5Dr. A. Keith nykaje: “Tamusi auran uku'pory moro pa'poro kari'na nikapyry upipyn oty wara man. Aseke enapa kari'na nikapyry upipyn oty me man.... Mo'ko pa'poro oty kapyry upinen auran roten 'wa iromby'san ko'mary taro man moro iyrywato'kon aitopo wyino. Mo'ko pa'poro oty uku'nen auran roten 'wa pa'poro morokon kokoronano a'mury ta unemysanon otykon ekarityry taro man. Kari'na 'wa anukutypyn otykon morokon mandon, mo'karon iromby'san emandopo wara ro. Moro okororo auranano ro Tamusi auran mandon.”

GSAM 28.1Matthew Henry ika'po: “Tamusi nene'po kurita jako, moro pa'poro kurita ko'po iru'pyn me man iro jako, Tamusi nene'po oma poko enapa, moro pa'poro oma ko'po iru'pyn me man iro poko, moro Tamusi auran uku'pory tywo'ka'se ro kynaitan. Pa'poro Kristus auranano imero ikoroka man. Iro ke ro pana'pe imero enapa man.”

GSAM 28Moro Tamusi auran uku'pory 'wano inisanory

GSAM 28.2Mo'karon tynapojoma'san 'wa Kristus nekari'po auranano wyino moro Tamusi auran uku'pory yry 'wano o'win Jopoto nisanory ukutyry taro ky'waine man. Judas emamyry ta moro wo'kapyry man oty ekarityry ty'wa jako, ero wara ika'po: “Ero wo'kapyry uwaporo sekari'sa o'waine, tywo'kapyry jako mo'ko me ywairy amyikato'me o'waine.”22

GSAM 28.3Mo'ko tauran uku'ponen Jesaja poro Jopoto enapa nykaje: “Tamusi me wa. Amy pairo ywara aito uwa man. Moro a'mory wyinombo ro moro i'poty ta wo'kapyry man oty ekari'sa. Penaro terapa morokon awopyry'pa terapa aitonon otykon ekari'sa. Wykaje: Moro ynisanory pana'pe kynaitan. Pa'poro moro y'wa iru'pa man iro kapyry kynaitan y'wa.”23

GSAM 28.4Rapa nykaje: “Morokon uwaponokon otykon moro a'mory wyinombo ro sekari'tyi. Yjundary wyino iwepa'ka'san. Senepo'san. O'win 'ne sikapy'san mero, iwo'kapy'san.... Moro a'mory wyinombo ro o'wa sekari'tyi. Moro wo'kapyry uwaporo senepotyi o'wa. Iwara ‘Moro y'wa nikapy'po tamusi 'wa ero tyka'se man; moro yakoty'po tamusi, moro siparari romaka'po tamusi enapa 'wa ero tyka'po man’ ka'pa awairy 'wano. Teta o'wa man. Pa'poro ero eneko. Irombo anekarity'pa noro ko mo'tan? Erome poro asery otykon senepojan o'wa, morokon unemysanon otykon pairo, morokon anukutyry'pa tywaije o'wa inaron. Erome iro kapyry kynaitan, moro a'mory jako kapyn. Moro enapa a'waine etary uwaporo kapyn tywaije mandon. Iwara ‘Eneko, moro suku'sa rypo!’ ka'pa awairy 'wano.”24

GSAM 28.5Erokon aurangon wyino, moro Tamusi auran uku'pory wo'kapyry 'wa, moro Tamusi wyino iwairy wonepory enery kynaitan. Iwara enapa Jopoto pori'tory wairy pa'poro tauranworonokon tamusirykon ko'po wonepory kynaitan. Erokon aurangon wyino enapa moro Tamusi auran uku'pory wairy tapenen me moro iporono Tamusi karetary ta ukutyry kynaitan. Erokon otykon iporo iwairy ke, moro pyimano kari'na 'wa moro Tamusi wyinono karetary tano Tamusi auran uku'pory mengary wairy roty ko'warono me, menga'pa roten pairo iwairykon, tysenurupike imero man.

GSAM 29Tamusi auran uku'pory tyra'kere'to kapyn

GSAM 29.1Mo'karon auran enepanon kapyn ekary ty'waine: auran uku'ponamon enepory kapyn, ty'waine yto'poro. Ainykon, mo'karon ekari'namon, ainykon Tamusi ekary ekari'namon, ekary: ‘Auran uku'ponamon tyra'kere'to man, enepory kapyn. Pa'poro kytanokon enery man Apokalipsi kareta tyra'kere'to man.’

GSAM 29.2Apokalipsi ta, Jopoto wairy Johanes 'wa ekary tyra'kere'to ka'nen me kareta.25 Ero kareta ta enery man amyikary mo'karon Tamusi auran uku'pory ekarity'san, moro ta kareta ta tyka'san yto'namon.26 Maimere tyra'kere'to kareta ta tyka'san apyiry i'waine, moro auran anukuty'pa iwairykon jako, ukutyry upiry jako enapa? Tamusi 'wa Moises ekary: Mo'karon awanano o'win Jopoto kyTamusi 'wa; mo'karon enepory'san ky'waine, kytonokon maro, pa'poro kurita, moro auranano wykato'konymbo kytomery me.27

GSAM 29.3Jopoto 'wa Daniel auran uku'pory enepory tamambore me tytonokon 'wa ekary 'wa enery. Ekari'po: Yto'namon, Daniel auran uku'ponen ekari'po oty any'manen nurija noky, tamusi wyinono aitopo ta ty'wa enery; mo'ko ekaritynen ene'me, enepory,28; moro auran ekary: Daniel auran uku'ponen ene.

GSAM 29.4Jopoto 'wa y'waine enepory man auran uku'pory enepory kapyn ekary mero kapyn: Pa'poro Tamusi nenepo'po kareta tyra'kere'to auran me man. Amy 'wa moro kareta ekarity'po mo'ko enepanen 'wa, ekary: ‘Ekarity, jaja’; mo'ko ekaritynen ekary: ‘Ekarity maime, tyra'kere'to man.’ Kareta mo'ko auran enepanen kapyn 'wa jopotory 'wa, ekary: ‘Ekarity, jaja’; mo'ko ekaritynen ekary: ‘Auran enepanen kapyn.’ Mero Jopoto ekary: ‘Ero kari'na 'wa y'wa ekary, y'wa ekary maro yjopoto, yjopoto amyikary wairy kapyn. Kari'na wykato'konymbo y'waine auran me emepan. Moro poko, ene, ero kari'na apyimy ta amy oty tyka'po, amy oty enepory enapa; mo'karon enepanon auranano rombo, mo'karon enepanon ukutyry waime.’29 Moro kari'na 'wa Tamusi auran uku'pory apyi'pomboto, Tamusi wykato'konymbo wyino uta'to'pa naitory, kari'na wykato'konymbo ke morokon Tamusi wykato'konymbo petakama'pa enapa naitory.

GSAM 30Tamusi auran uku'pory kari'na amy i'waine uku'po kapyn

GSAM 30.1Auran uku'pory wairy kapyn auran tyra'nan, tamusi nenepo'po, auran ewa'rumy wara, mo'karon ene kapyn. Apojoma'nen Pedro 'wa ekary: Ero mbere yto'me: Tamusi kareta ta auran uku'pory amy kari'na ty'waine enery me kapyn. Auran uku'pory kari'na nemepary wyino kapyn, kari'na apyimy 'wa ty'waine tyka'po kapyn; Tamusi pyitory 'wa Tamusi auran ekari'po, Tamusi auran a'kanano 'wa ty'waine woty'san.30 Ero auranano 'wa enery man auran uku'pory enepory poko yto'me Tamusi a'kanano, mo'karon uku'ponenokon 'wa ekary. Mo'karon a'kanano, mo'karon ety'namon 'wa emery: I'wa yto'namon pa'poro iporono oty enepona.31

GSAM 30Tamusi auran uku'pory tyka'po

GSAM 30.2Auran uku'pory emepatopo ta, amy oty emery yto'me: Tamusi auran uku'ponen, Tamusi, irombo enepanen kapyn, moro auran uku'pory ekary. Auran uku'pory ekary'po kurita enery'po, moro oty ekary'po me tyka'po. Jopoto pa'poro oty kari'na tyka'san enepona, irombo moro oty tyka'po kurita tyka'po. Auran uku'pory ekary'po kurita ta onapi me iwe'petakamary tupi me man. Mero, Jopoto kurita tyka'po 'wa oka, iporono oty kari'na 'wa ekari'topo, moro oka pa'poro pyndo tyka'po.

GSAM 30.3Amy kurita, auran uku'pory poko ekary'po, amy Tamusi amyikary kapyn kari'na wairy ekary: ‘Auran uku'ponamon ekari'namon, yja'sakarykon! Ajemepatopokon ta, auran poko oty tyka'po yto'me enepona.’ Kytangon ekary: ‘Yto'po, moro oty yto'me tyka'po. Aina etaputopo ekaramatopo auto 'wa awytory jako, oko aina etaputopo epeka, ajainary po imero aino epory momokyjan kapyn?’ Mo'ko ekary: ‘Yto'po, moro aina etaputopo ainakon po imero aito'me tyka'po.’ Kytangon ekary: ‘Mero, Tamusi 'wa kari'na tyka'po oty tyka'ponokon enepory, mo'karon kari'na tyka'po kurita ta moro oty tyka'po; penaro otykon iporono me ekari'nen kari'na tykary kareta ta yto'me enepory, moro auran maro yto'po.’

GSAM 31Tamusi auran uku'pory ewa'rumy ta aweinano

GSAM 31.1Apojoma'nen Pedro ekary auran uku'pory poko yto'me, ewa'rumy ta aweinano wairy wara. Auran uku'pory aweinano maime, yto'namon kurita ewa'rumy pa'poro. Aweina ewa'rumy pinato'me man; ewa'rumy ta woty'namon, aino enepory, aino enepory yto'me, mo'ko aino wotaripanen yto'me enepona, yto'me piro enepona. Mo'ko ipoty'nen ekary: Ajauran yjopo ta aweinano, yaino poko aweinano.32 Mo'ko enepanen ekary: Mo'karon iporono kari'na aino aweinano wara, yto'me yto'me aweina, kurita iporono me.33 Mero, kurita piro kywopyry ta, Tamusi auran, auran uku'pory tyka'ponokon ta, yto'me enepory, yto'me enepona; kareta emepanen enepona i'wa, aweinano aino 'wa pyndo wopory, kurita irombo.

GSAM 31Oruwa oty turu Eden wyino i'matyry 'wa

GSAM 31.2Jopoto kari'na aino Eden wyino kurita iporono me enepory, Tamusi kareta aweinano ta, oruwa oty yto'poro enery. Koromono: Jesus wopyry koromono, Jesus kari'na me tyka'po, Emmanuel wopyry, Tamusi kari'na wairy. Ijokonory: ewa'rumy siriko yto'po tamambore Reformasyon; 1260 siriko kari'na emamyry, Jopoto auran kari'na apyimy 'wa ene kapyn; Tamusi na'nanopy'san wama'po ewa'rumy wyino, Tamusi kareta pa'poro kari'na 'wa ekarity'po, yry woty enery. Ijoruwanory: Jopoto Jesus wopyry rapa, pa'poro oty jopotory me wotory, mo'karon Tamusi pyitory 'wa ekary'po, nono tyka'po wyino; moro yto'me “kurita apyimy wota'kary”, auran iro oty kurano maro, auran iporono maro, aweinano kurita wotory, kurita apyimy yry poko tywairy.

GSAM 32Auran uku'pory kurita iporono yto'me piro enepory

GSAM 32.1Auran uku'pory iporono auran aweinano wara, kypiro enepory ewa'rumy wyino. Mero, Tamusi auran uku'pory ta kari'na aino pa'poro kurita piro enepory, Jesus wopyry rapa kurita. Mo'karon auran aweinano ekamynamon, kurita jopoto wopyry emery enepory, yto'me mo'karon enepanon; Jopoto wota'mory yto'me yto'me wopory, oka iporono auran ekari'san, kari'na wopyry poko ty'waine wota'nen me.

GSAM 32.2Tamusi kareta ekary Jopoto kurita kari'na apyimy 'wa wopyry irawone 'ne ko'tary wara,34 Ijokonory, Jopoto auranano ta wairy mo'karon ekary: Yjaja'kon, ewa'rumy ta kapyn mandon; moro kurita o'waine wopyry kapyn irawone 'ne ko'tary wara. Pa'poro aweinano y'makon me mandon, kurita y'makon me mandon.35

GSAM 32Jopoto aino ky'waine tyka'po enery

GSAM 32.3Jesus wopyry rapa momo'namon apyimy ta Jopoto aino ky'waine tyka'po enery yto'me. Tamusi 'wa ykari'na pe woty'po, Jopoto ty'waine emamyry, yry ypotory, yry kari'na poko enepory, moro yto'me enery. Israel kari'na Jopoto wyino wairi'po poko, mo'ko ipoty'nen ekary: Moro 'wa Tamusi, mo'karon Epano'nen, inepory'po; Egypte ta tyka'po oty kurano, Ham nono ta tyka'po oty enery, Aro Pota piro ta tyka'po oty muku'kary.36 Israel 'wa Jopoto aino ty'waine tyka'po enery yto'po, ky'waine enery yto'po kapyn? Mo'ko ipoty'nen y'marokon ekary: Yjopoto, yamo, yjopoto wotory ekamyn, pa'poro i'wa tyka'po oty pena yry'po ka'nen.37

GSAM 33.1Pa'poro kurita Jopoto 'wa auran iporono oty tyka'po, Tamusi epanopyry maro kari'na oty kurano wairy wyino enepory, nono iporono Canaan ta wotory me yto'me. Moro kari'na poko Jopoto aino tyka'po enepory, mo'karon auran iporono ekari'san maro, moro yto'me iporono.

GSAM 33Oty a'kano ke oty apyimy yry — D’Aubigné auran

GSAM 33.2D’Aubigné 'wa Reformasyon kareta kareta ta ekary: Tamusi, kurita apyimy ta tyka'po oty emapatopo, kurita yto'po 'wa yry, a'kano kari'na poko yry. Oty a'kano ke oty apyimy yry, moro Tamusi wykato'konymbo. Ero wykato'konymbo pa'poro nono ta tyka'po, kareta ta enapa tyka'po.38

GSAM 33.3Koromo kurita, Tamusi amy kari'na apyimy ekamynapo, yry me o'win kari'na nemepary, Tamusi enepanon kapyn kari'na apyimy ta wairy, Ur Kaldea ta, Abraham. Mo'ko wyino kari'na apyimy wotory; mo'karon nono kari'na me emery'po, kapu tano Tamusi ekary: Jopoto 'wa y'waine wotory ka'nen me kapyn, y'waine yry kapyn, amykon kari'na ko'po pyime awairykon ke; pa'poro kari'na ko'po ko'i mandon.39

GSAM 33.4Mero, Israel kari'na Egypte ta tyra'kere'to wairy wyino Jopoto enepory poko, yry 'wa Moises wairy ekamynapo. Mo'ko tamambore'po tynanokon auto ta oruwa nuno tyra'kere'to; irombo wi'po, nono kapara kareta ta, kareta mepo maro, Nilo aro 'wa yry. Ero Moises, irombo yto'me ene'po, Jopoto kari'na maro wairy woty'po, jomory aino emery'po, “oty kurano wotory aino jomo poko tyka'po”.40

GSAM 34Gideon wota'kary

GSAM 34.1Mero, Jopoto Israel kari'na Midian maro, Amalek maro enepory poko, mo'karon nono ta wopyry kasapakon wara pyime, nono oty emamyry, Israel 'wa oty wairy ka'nen me, owipy, bu'ru, aoty kuranoo tyka'po kapyn, Jopoto 'wa Gideon 'wa Tamusi apojon emoky'po. Joash wopyry mo'ko, wityra'po oty o'win, yry 'wa ty'waine tyra'kere'to. Tamusi apojon 'wa ekary Israel enepory i'waine, Gideon enery maro ekary: Maimere Israel enepory? Ene, yjaja'kon Manasseh ta wairy o'win; yjaja'kon apyimy ta yjaja'kon a'kano kynakon.41 Ero kari'na a'kano, noro, mo'karon 300 kari'na maro wopyry, aweinano o'win, oty aino o'win; kari'na ene'po yto'me e'wyirary, Tamusi yry pokokon me wairy, irombo wota'kary apyimy. Jopoto enepory pena, Gideon Amos auran wara nykaryine pai: Maimere Jacob yto'me wopory? Siky'i me man.42

GSAM 34Wityra'po tamambore Jesus

GSAM 34.2Jopoto kurita tyka'po ta, kari'na enepanen Jesus wityra'po, ewyry kura'manen 'wa moro kapara auto ta enery. Jesus yry kari'na a'kano me wairy, kari'na woty'po me wairy. Jesus yry kari'na poko ekary: Paku ykon auto man, aweinano kapara ykon tamimapotymy man; Kari'na Ymuru 'wa auto kapyn man, yjopota ta yry pino'po awairy maime.43 Jesus 'wa typityorykon mo'karon kari'na a'kano wyino ekamynapo, mo'karon noro kari'na, kari'na wota'pemyry poko maime. Pa'poro moro poko enepory: moro oka kari'na wyino kapyn, Tamusi wyino.

GSAM 35Mo'karon enepanon ainykon ka'nen me ka'nen

GSAM 35.1Paul 'wa koromo Tamusi na'nanopy'san auran ekary: Tamusi e'wyirary kari'na enepory yto'me kari'na ukutyry wyino; Tamusi a'kano kari'na wota'pemyry wyino. Yjaja'kon, y'waine Tamusi ekamynapo, kari'na auran poko noro, kari'na wota'pemyry kapyn, kari'na uwapotombo kapyn, kari'na apyimy uwapotombo kapyn. Tamusi 'wa e'wyirary oty nono ta emery'po ekamynapo, mo'karon enepanon enepory; Tamusi 'wa a'kano oty emery'po ekamynapo, mo'karon wota'pemyry enepory; Tamusi 'wa kari'na a'kano, kari'na wota'nen, kari'na enepory kapyn ekamynapo, pa'poro yto'me; moro kari'na 'wa Tamusi wota'mory poko yry ka'nen me.44

GSAM 35Reformasyon ta kari'na a'kano

GSAM 35.21501–1600 siriko Reformasyon kari'na uwapotombo wairy ta ero wykato'konymbo enery. Kareta ekary: Reformasyon ekari'nen Zwingle Alpes ewyry kura'manen wityra'po auto wyino wopyry; Melanchthon, Reformasyon ekari'nen, auto kareta apyponen auto wyino; Luther noro nono u'ku'ponen auto wyino wopyry. Luther yry poko ekary: Yjumy, ysano enapa, ipyrata'pa imero kynatokon. Yjumy wewe rakanen a'kano kynakon, irombo nono u'ku'ponen kynakon; ysano 'wa pyime wewe aro'po tynkanary tu'po, ty'makon emery'me. Yjumy ysano maro 'wa ky'waine epanopyry poko e'wyirary apyimy tyka'po.

GSAM 35.3Apojoma'nen Santiago 'wa Jopoto kari'na emery poko ekary: Yjaja'kon jaja'kon, Jopoto 'wa nono ta mo'karon a'kano kari'na ekamynapo, Tamusi amyikary ta wota'pemyry, Jopoto 'wa emery'po jopotory yto'me mo'karon i'wa wotamaron poko.45

GSAM 35Metodista koromo kari'na

GSAM 35.4Reformasyon aino wopyry, Metodista koromo kurita ta, Tamusi epanopyry auran ekari'se, Tamusi wota'pemyry maro wopory. Kari'na apyimy 'wa auran enery, Jesus wota'mory maro, amyikary yto'po maro, oty kurano tyka'po yto'me enepory, Tamusi wairy aino yto'me wotory. Metodista a'kano poko wopory, Tamusi wota'mory, auran ekari'namon, kari'na apyimy amyikary maro.

GSAM 36.1Jesus wopyry rapa momo'namon apyimy aino poko ekary'po, yto'me ene man: Jopoto oka pa'poro yry tyka'po, kari'na ekamynanen me yry. O'win kari'na a'kano, mo'karon enery kapyn; moro poko kari'na 'wa moro oka poko ekary maime, moro oka iporono poko ene'po pena. Tamusi ekary: Noky 'wa ko oty a'kano kurita oty me e'ipyn me amyika'po?46

GSAM 36Eck Luther 'wa yry ekary

GSAM 36.2Mo'karon kari'na amy auranano iporono emery poko noro kari'na apyimy 'wa emery poko, ero ekary Luther maro Eck auranano. Luther Tamusi kareta poko aino tyka'po, kari'na auran Tamusi auran wyino wota'pemyry ekary kapyn. Eck ekary ironia me: ‘Yjopoto emepanen uwapo, yry amy kari'na, mo'karon uwapotombo, tamusi pyitory, wota'nanory, emepanen, kari'na emepatopo apyimy i'wa yto'me? Muku'ta'ton, Tamusi 'wa mo'karon tamusi pyitory irombo Tamusi pyitory, irombo iromby'san, auran iporono tyra'kere'to, i'waine yto'me ekamynapo, mo'ko mùperu wopyry kurita pona.’

GSAM 36.3Ero auran Zwingle 'wa John Faber 'wa Zurich ta ekary aino wara. Faber 'wa y'waine enery ekary: ‘Mo'karon koromo wykato'konymbo 1200 siriko tyka'po, kari'na 'wa pena; Jesus kari'na apyimy 1400 siriko uta'to'san me kynatokon.’ Zwingle 'wa piro ekary: ‘Auran kapyn yto'po auran kapyn man, 1400 siriko kari'na amyikary ty'waine wairy poko. Tamusi wota'mory ta, koromo wykato'konymbo oty maime, Tamusi kareta ta yry poko aino enery yto'me.’47

GSAM 37Jopoto auran kari'na ukutyry wyino

GSAM 37.1Kari'na auran poko yto'me noro, ‘Iporono oty maime?’ Jopoto auran maro yto'me, moro poko Hosea auran ekary: Y'waine oty kurano u'ku'po, yja'wan me aino epery poty'po y'waine; onapi epery enapy'po y'waine, y'waine y'waine wotory poko, kari'na wota'pemyry poko yto'po.48 Kari'na kari'na poko amyikary yto'poro; Jopoto wopory, nono tywotyry yto'me kurita 'wa kywopyry ta, Isaia auran uku'ponen ekary: E'wyirary kari'na wyino, kari'na enatatory ta ijapepeitory man; maime yry wota'pemyry?49

GSAM 37.2Tamusi kareta 'wa ky'waine moro auran ekary, ky'waine wairy poko e'wyirary enery. Mero, Jesus wopyry rapa momo'namon apyimy poko kari'na 'wa pena ekary ka'nen me maime; a'kano poko, kari'na uwapotombo kapyn moro oka ekamynapo poko maime. Pa'poro kari'na 'wa moro oka poko enery, yto'me yry oka poko y'waine auran. Iporono oty epety poto me imero man, epety u'kury upijan kari'na 'wa; kari'na auran noro nono amamino wara, oty maime.

Notes

  1. 2 Timoteus 1:9 ↩
  2. David H. Montgomery, Amerika penaro ekary tapenamon otykon, 1902 siriko kapy'po, kareta enu 8, 9. ↩
  3. Simosu 6:19. ↩
  4. 1 Tesalonika 2:19. ↩
  5. Apojoma'san 24:14, 15. ↩
  6. Apojoma'san 26:6-8. ↩
  7. Apojoma'san 28:20. ↩
  8. Titus 2:11-13. ↩
  9. 1 Petrus 1:3-7. ↩
  10. Jesaja 45:18. ↩
  11. Ware 115:16. ↩
  12. Prediker 7:29. ↩
  13. Deuteronomium 32:8. ↩
  14. Apojoma'san 17:26-28. ↩
  15. Jesaja 60:21. ↩
  16. Jesaja 33:24. ↩
  17. Ware 37:11. ↩
  18. 2 Petrus 1:16-19. ↩
  19. Mateus 16:28. ↩
  20. Lukas 9:27. ↩
  21. 1 Korinte 15:51, 52. ↩
  22. Johanes 13:19. ↩
  23. Jesaja 46:9, 10. ↩
  24. Jesaja 48:3-7. ↩
  25. Apokalipsi 22:10 ↩
  26. Apokalipsi 1:3 ↩
  27. Deuteronomio 29:29 ↩
  28. Mateus 24:15 ↩
  29. Isaia 29:11-14. ↩
  30. 2 Pedro 1:20-21. ↩
  31. Johanes 16:13 ↩
  32. Salmo 119:105. ↩
  33. Proverbio 4:18. ↩
  34. 1 Tesalonika 5:2; 2 Pedro 3:10. ↩
  35. 1 Tesalonika 5:4-5 ↩
  36. Salmo 106:21-22. ↩
  37. Salmo 103:2 ↩
  38. Reformasyon kareta, kareta 2, kapitulo 1, paragrafu 1 ↩
  39. Deuteronomio 7:7 ↩
  40. Heberos 11:25 ↩
  41. Jueges 6:4,5,15. ↩
  42. Amos 7:2 ↩
  43. Mateus 8:20. ↩
  44. 1 Korintio 1:25-29 ↩
  45. Santiago 2:5 ↩
  46. Zekaria 4:10 ↩
  47. Wylie’s Protestantismo kareta, kapitulo 12, paragrafu 16,17; Cassel editory, p. 458 ↩
  48. Hosea 10:13. ↩
  49. Isaia 2:22 ↩

Note

Back