Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
06 / 31
06 / 31

Kareta wota'sakary 3 — Tyry me Tamusi nekarity'po parymbo wopyry

John Norton Loughborough

GSAM 57.1“Moro jururu ka'po'po erepa'po mero, Tamusi 'wa tymuru emoky'po, ... moro auranano undy ta womato'me, moro auranano undy tanokon kari'na epo'mato'me, Tamusi y'makon me kymapyiryine apo'ito'me ky'waine.”1

GSAM 57.2“Mo'ko yturu'po iru'pynen oka wara, Jesus Kristus ekary ekarityry wara enapa, otyrykon ta ajaimato'kon taron 'wa, moro epino auranano enepo'po wara, nono wota'mory wyinombo ro epino me kynakon inoro erome te enepory kynaitan. Moro iwe'i'po, pa'poro jururu emamynen Tamusi wykato'po wara, mo'karon tauran uku'ponamonymbo karetarykon ke pa'poro nonokon ponokon 'wa uku'po'to'me, amyikary maro epanamaton me iwaito'ko'me. Mo'ko o'win roten pa'poro onumenganen Tamusi 'wa, Jesus Kristus poko, ety awongary pa'poro jururu aitoko.”2

GSAM 57.3“Mo'ko 'wa moro epino auranano enepo'po y'wa; uwapo ro kareta nimeroi, amykon aurangon ke, moro wara ... penaro jururukon jako kari'na ymurukon 'wa uku'po'pa kynakon inoro erome, mo'ko ta'kary ke, mo'karon kuranokon tapojoma'san 'wa, tauran uku'ponamon 'wa enapa enepory wara.... Awu, pa'poro kuranokon kari'na yko'po 'ne aike, y'wa ero iporono oty yry'po, mo'karon Simosu kapynon ra'na Kristus nendypyn totyry ekarityto'me y'wa; pa'poro kari'na 'wa moro epino auranano poko wotynanopyry wairy enepo'to'me enapa. Nono a'motopombo wyinombo ro moro epino me kynakon Tamusi ta; mo'ko 'wa ro pa'poro oty kapy'po Jesus Kristus poko.”3

GSAM 57.4Tyka'se man, moro Penaro Tamusi karetary ta iru'pynen oka epino me man; moro Asery Tamusi karetary ta te enepory man. Amy terapa ero wara ika'po: “Tamusi wyino tywoto'kon jako, mo'karon Simosu 'wa moro Tamusi tomosiry orokyry emepatopo potonon 'ne te utaka'po. Kristus terapa 'wa moro tomosiry orokyry yry'po. Pa'poro iwota'saka'san ta mo'ko ro uku'potopo me kynakon; moro ta emamyry, a'kanano kurano maro potonon me kynakon. Mo'karon Simosu 'wa te moro a'kanano emamyry utaka'po tatomosirykon orokyry wyino. Irombo emamyry pan amaminano apyi'san i'waine. Morokon otykon 'wa mo'ko Kristus uku'po'po; mo'ko 'wa amyika'pa, morokon Tamusi 'wa tywomykon, morokon tomosiry orokyry poko wykato'kon auranano noro amyika'san i'waine.

GSAM 58Ero nono pono jopotory wairy momo'nory

GSAM 58.1“Mesias wopyry 'se mo'karon Simosu kynatokon, irombo ety amaminano anukuty'pa kynatokon. Yja'wan me tywe'i'san wyino epanopyrykon upi'pa kynatokon, Rome ponokon wyino tynondarykon te upi'san i'waine. Mesias wopyry momo'na'san, pa'poro y'mondonen me iwaito'me, moro tanarupo'namon pori'tory akoto'to'me, Israel ety awonga'to'me pa'poro nonokon jopotory me. Iwara mo'ko kari'na Epano'nen jenonotopoine ema a'topo'po.

GSAM 58.2“Pyiwano ta, epanamyry undy ta enapa kari'na kynatokon; jopotorykon pori'tory 'se kynatokon. Tyjekonokon y'mondonen wopyry momo'na'san i'waine, Israel 'wa moro jopotory wairy yto'me rapa. Morokon Tamusi auran uku'pory auranano erupa'san i'waine, a'kanano ke te anukuty'pa kynatokon. Iro ke Kristus koromono wopyry jako aike iwairy uku'ponamon karetarykon utaka'po i'waine; Jesus wopyry rapa kurano poko tauranangon karetarykon te yja'wan me uku'po'san i'waine. Tety awongarykon 'wa morokon enukon pyi'to'po; moro Tamusi auran uku'pory anuku'san i'waine morokon tymoro roten tywaije otykon 'se tywairy wara.

GSAM 58.3“1000 siriko ko'po 'ne kari'na Simosu 'wa mo'ko kari'na Epano'nen wopyry momo'na'po. Moro oty wo'kapyry 'wa morokon karosen 'ne tymomo'norykon yry'san i'waine. Waremuru ta, Tamusi auran uku'pory ta, Tamusi auty ta tomosiry orokyry ta, autokon tano taturupotopokon ta enapa ety yry'po i'waine. Irombo iwopyry jako anukuty'pa noro kynatokon. Mo'ko kapu tano nipynen, iwyinoine ‘amu aja'ware nono wyino epa'katoto wewe mitimbo wara’ kynakon; mo'ko ‘tamerire kapyn, teneporyke kapyn’ kynakon; i'waine te amy iru'pynen oty uwa kynakon ipoko, ety 'se tywaito'ko'me. ‘Tymoronokon 'wa tywo'se man, mo'karon tymoronokon 'wa te apo'i'pa tywaije man.’”4

GSAM 58David parymbo me

GSAM 58.4Daniel nekarity'po jururu erepary 'se kynakon, “Mesias, mo'ko Jopoto” — ka ke tynyry'po mo'ko — wonepo'to'me. Irombo mo'karon Simosu kari'na ero wara onumengary taro kynatokon, iwara ro e'poni onumenga'san: Mo'ko Mesias kari'na me moro David auty wyino, mo'karon David parymbo wyino kynaitan. Iro ke moro iwyino womary man. Simosu auranano, morokon tywaito'kon orokyry maro wara, 30 siriko me tywairy jako ka ke iynyry man, pa'poro kari'na 'wano amaminano ta womato'me. Moro ka ke tynyry'po me 30 siriko me ro iwonepory man ero ke, 30 siriko uwaporo iwomary man moro 69 wiki siriko aitonon i'kopory wyino, Mesias wopyry 'wa ro yto'san inoro.

GSAM 59Simeon, Anna maro nekarity'po o'toto otykon

GSAM 59.1Moro jako pa'poro Israel momo'na'san. Mo'karon Tamusi karetary iru'pyn me erupanamon, tyjuse imero ety upinamonombo 'wa ro tymorokon Jopotory me, tynundymanenkon me enapa kynaitan inoro womary momo'na'po. Mo'ko tamu, Tamusi 'wa iporono Simeon 'wa enepo'po “Tamusi a'kary ke, iromby'pa iwairy man, mo'ko Jopoto nyry'po Kristus enery uwaporo ty'wa.”5

GSAM 59.2Mo'ko kari'na Epano'nen pitani aro'po mero moro Tamusi auty 'wa, Simeon 'wa uku'ty'po, mo'ko pitani moro nekarity'po me wairy — mo'ko Kristus me. “Irombo tymaru'san ta apo'i'po i'wa, Tamusi ety awonga'po i'wa. Ika'po: Jopoto, erome mo'ko apyitory emokyko arytatano ta, ajauran wara; morokon yenukon 'wa irombo ajepanopyry ene'po, pa'poro kari'na enyry poko anoroky'po inoro: mo'karon Simosu kapynon 'wano awei'potopo, mo'karon awyinonokon Israel kari'na 'wano kurano enapa....

GSAM 59.3“Simeon 'wa enapa mo'karon [Josef, Maria maro] kuranondo'san; mo'ko isano Maria 'wa ika'po: Eneko, ero pitani tynyry'po man, pyimano kari'na Israel ta wepipu'to'me, tawomyto'me rapa enapa; amy uku'ponano me enapa, moro y'po kari'na auranata'ton (a'an, amoro terapa a'kary enapa amy mairiry 'wa e'pory kynaitan), pyimano kari'na yturu'po tanokon onumengary wonepo'to'me.

GSAM 59.4“Amy Anna ta'tynen woryi'mbo kynakon enapa, Tamusi auran uku'ponen, Fanuel jemyiry, Aser pajanymbo wyino.... Moro ro jako iwopy'po, mo'ko Jopoto 'wa waijopotomary yry'po i'wa enapa; pa'poro Jerusalem ta epanopyry momo'namon 'wa ipoko aurana'po.”6

GSAM 59Kapu tanokon apojonano wopyry, sipara enenamon 'wa

GSAM 59.5Moro uwaporo, kapu tanokon apojonano 'wa moro kari'na Epano'nen womary poko ewa'potopo oka ekarity'po mo'karon Betlehem wo'iry tanokon sipara enenamon 'wa. Morokon sipara enenamon panary 'wa, tapanamarykon jako, kapu tanokon apojonano 'wa erokon iru'pynen waremuru a'pemy'po:—

GSAM 60.1“Kapu kawonaka Tamusi ety awongary aitoko: Ero nono tu'po arytatano, kari'na 'wa iru'pyn me wonumengary aitoko.”

GSAM 60Undy wyinonokon oty uku'namon wopyry Betlehem 'wa

GSAM 60.2Irombo undy wyinonokon oty uku'namon wopy'san, “moro siriko wepa'kary” tene tywaije i'waine kynakon, Bileam nekarity'po wara. Moro nene'po oma poko tywytorykon jako Jerusalem 'wa erepa'san. Moro po, mo'ko asery oma'senan Jopoto poko iwoturuporykon man kynakon. Betlehem mo'ko Nisanory womatopo me wairy ekarity'po mero i'waine, ito'san terapa. Moro siriko wonepo'po rapa, mo'ko kari'na Epano'nen waitopo aike aitopo 'wa emapo'san i'wa. Moro po mo'ko kurano Pitani ety awonga'po i'waine; yry'san i'waine i'wa ika'mi'po, typoporen tykoro'kamy, mira tatynen typoporen opi maro. Irombo moro karime tywytorykon a'mo'san rapa tywaije 'wa.

GSAM 60Kari'na Epano'nen, 12 siriko me tywairy jako

GSAM 60.3Pitani me tywairy wyino 12 siriko me tywairy 'wa, mo'ko kari'na Epano'nen Kristus poko aike roten tymero man, moro tonumengary, tyjamunano maro we'mekary poko, mo'karon tyjumyjan 'wa iporono epanamary poko enapa. Irombo 12 siriko me tywairy jako, Josef, Maria maro maro iwytory jako Jerusalem 'wa, moro siriko poko aitoto wota'nanory 'wano, mo'karon Tamusi pokonokon enumengano'po'san i'wa. Morokon tatoturuporykon ta, morokon a'norono itoturuporykon ejukury ta enapa moro tynekutyry enepo'po i'wa. Moro wyinombo ro pa'poro kari'na 'wano tamaminano a'mory 'wa ro, moro aike wewe ke amaminano ety awonga'po i'wa, mo'ko Maria yino Josef maro tamamyry jako.

GSAM 60Mo'ko kari'na etykanen Johanes amaminano

GSAM 60.46 nuno uwaporo Kristus 'wa pa'poro kari'na 'wano tamaminano a'mory wyino, mo'ko kari'na etykanen Johanes 'wa moro Kristus amaminano ekarity'po. Pyimano kari'na apyimykon wopy'san Johanes auran eta, i'wa asetykapo enapa. Mo'karon “momo'na'san me kynatokon [Mesias wopyry momo'narykon me], pa'poro kari'na onumenga'san tyturu'san ta [‘onumengary, woturuporykon maro,’ kareta arije po] Johanes poko, Kristus me iwairy poko, Kristus kapyn me iwairy poko enapa. Johanes 'wa pa'poro mo'karon ejuku'san: Awu 'ne ro tuna ke ajetykaton; yko'po pana'pe te amy kyno'san. Ija'wan 'ne awu wa mo'ko sapatokary amoty paramakary 'wa pairo. Mo'ko ro Tamusi a'kary ke, wa'to ke enapa ajetykata'ton. Moro perere me tykapymy pombokatopo aina man; moro perere me tykapymy we'werikatopo iru'pyn me a'metan i'wa, moro perere me tykapymy amo'itan tykura'matopo auto taka. Moro iwerirymbo te korokatan i'wa moro e'wutypyn wa'to ke.”7

GSAM 61Jesus etykary

GSAM 61.1Kari'na etykary orokyry kapyry jako Johanes 'wa, Jesus wopyry ene'po i'wa, ty'wa asetykapo. Ika'po: “Mo'ko Tamusi siparary eneko, pa'poro nono pono kari'na yja'wan me iwe'iry aronen.... Johanes 'wa enapa ekarity'po, tykary: Tamusi a'kary wony'tory enei kapu wyino, akukuwa wara; mo'ko tu'po iwe'i'po. Awu te anukuty'pa wai kynakon; mo'ko tuna ke kari'na etyka yjemokynen 'wa te tyka'se kynakon y'wa: Mo'ko tu'po Tamusi a'kary wony'tory mene'tan, imaro iwainopory enapa mene'tan inoro, mo'ko ro Tamusi a'kary ke kari'na etykanen me man. Awu enei; ekari'sa enapa, mo'se ro Tamusi ymuru me wairy.”8

GSAM 61Kapu wyino o'toto auranano

GSAM 61.2Mo'ko Tamusi a'kary, akukuwa enepory wara wony'tory enery 'wa roten kapyn Kristus Mesias me wairy uku'po'po; kapu wyino o'toto auranano 'wa enapa. Mateus iru'pynen oka karetary ta kysenejaton: “Jesus, tywosetykapory'po mero, moro tuna wyino tu'ta'po noro; ene, kapukon entaka'po i'wa. Tamusi a'kary wony'tory ene'po i'wa akukuwa wara, tytu'po amo'to'me. Ene, kapu wyino amy auranano wota'po, tykary: Mo'se ro mo'ko nipynen ymuru, yturu'po ewa'potopo me man.”9

GSAM 61.3“Johanes 'wa amy enu'makapyn oty kapy'pa” kynakon. Mo'karon kari'na 'wa te moro Kristus amaminano maro aitoto poto pori'tory ene'po mero, ero tykato'ko'me tywaije mandon: “Pa'poro ero wokyry poko Johanes nekarity'san iporono ro kynakon.”10

GSAM 61Auranano wara Kristus ka ke tynyry'po wairy

GSAM 61.4Moro Lukas nimero'po, Jesus etykary poko, moro akukuwa enepory wara Tamusi a'kary ke tynyry'po wairy poko enapa kymengaryine jako, kysenejaton: “Jesus terapa, tamaminano a'mory jako, 30 siriko wara me kynakon.”11

GSAM 62.1Mo'ko kyjopotoryine etyka'po wyino ro, 40 kurita we'nema'po i'wa, iponomyn wo'i ta mo'ko ewa'rumy tamuru 'wa potonon 'ne u'kuru apyiry'po wyino enapa, mo'ko “Nasaret 'wa tunda'po, moro tamume'topo 'wa. Tewo'irypo wara ro, otare'matopo kurita jako moro wota'nanory auto taka womyn'po, tawomy'po kareta erupa.... Jopoto a'kary ytu'po man, ynyry'po ke i'wa mo'karon umi tanokon 'wa iru'pynen oka ekari'to'me y'wa.... Irombo ero tykary a'mo'po i'waine: Ero kurita erome moro kareta auranano wo'kapy'po apanarykon ta.”12

GSAM 62Moro jururu erepa'po

GSAM 62.2Moro ro oty mero'to'me ty'wa, Markus wyka'po: “Moro jururu erepa'po, Tamusi nundymary senke terapa man; ajemamyrykon u'matoko, iru'pynen oka amyikatoko enapa.”13 Mo'ko Tynyry'po wonepotopo nekarity'po jururu erepa'po. Moro Tamusi a'kary ke iynyry wairy we'i'po moro tywosetykapory jako. Erome tamaminano ta womyn'po, mo'karon penaro kuranokon Tamusi auran uku'ponamonymbo nekarity'po jururu, nekarity'po orokyry maro wara ro.

GSAM 62Kristus Mesias me wairy, enery ke uku'pory

GSAM 62.3Kristus amaminano maro enu'makapyn otykon kapyry pa'poro jururu we'i'po. Kari'na 'wa morokon tonumengatopo aurangon, tauranano maro iru'pyn me anukuty'pa se'me, morokon otykon enery 'wa mo'ko Emmanuël me wairy uku'po'po, ero tauro'po me, “Tamusi imaro kynakon.”14 Erokon enu'makapyn otykon kapyry ke Kristus 'wa pa'poro nono 'wano uku'potopo yry'po, Tamusi pori'tory tymaro wairy poko; Tamusi waitopo orokyry, mo'ko kari'na pynary, iru'pyn me kari'na yry maro enepa'po i'wa enapa. 3 siriko Kristus maro emamyry'po wyino, morokon poto otykon inikapy'san enery'po wyino enapa, Filipus wyka'po: “Jopoto, mo'ko Jumynano enepoko na'na 'wa, moro noro na'na 'wa kuru man.” Jesus wyka'po i'wa: “Amaroine karime 'ne moro wai, Filipus, irombo yjukuty'pa noro mana? Mo'ko yjenenen 'wa mo'ko Jumynano ene'po enapa. Iro ke o'to poko myka'sa: Jumynano enepoko na'na 'wa? ... Yjamyikatoko, mo'ko Jumynano ta ywairy, mo'ko Jumynano yta iwairy enapa poko; moro 'pa a'ta, morokon nikinapy'san amaminano poko noro yjamyikatoko.”15

GSAM 63Johanes wonumengary woturory

GSAM 63.1Kristus etykary jako, mo'ko Tamusi a'kary wony'tory tene tywaije Johanes 'wa kynakon. Moro kapu wyino auranano neta'po i'wa kynakon, mo'ko Tamusi ymuru me wairy ekari'nen. Ty'wa terapa tekarity kynakon, “mo'ko Tamusi siparary, pa'poro nono pono kari'na yja'wan me iwe'iry aronen” me iwairy. Morokon otykon te we'i'san amy wara 'ne, tynemomo'nary wara kapyn. Iro ke, moro pyi'tono aru'katopo auto ta, turu'panan pe kynakon, tonumengary wurukare kynakon enapa.

GSAM 63.2“Mo'karon kari'na Epano'nen nemeparykon wara ro, mo'ko kari'na etykanen Johanes 'wa Kristus nundymary waitopo orokyry anukuty'pa kynakon. Jesus 'wa moro David jopotory apyiry momo'na'po i'wa; jururu pa'po me, mo'ko kari'na Epano'nen 'wa te poto 'su jopoto pori'tory upi'pa se'me, Johanes wonumengary wuruka'po, turu'panan pe we'i'po.”16 “Oko tnemepary ko'ma'san ty'wa, [mo'ko 'wa] Jesus 'wa emoky'san, tykary: Amoro ro mo'ko kyno'tan inoro? Amy terapa momo'tan te ka'tu na'na?” “Moro ro jururu jako [Jesus 'wa] pyimano kari'na kura'ma'san, morokon ymynyrykon, morokon akonomikarykon wyino, yja'wangon a'kanano wyino enapa. Pyimano enu'nonyn 'wa o'po'sary yry'po i'wa. Irombo Jesus 'wa ejuku'san, tykary i'waine: Itandoko, morokon anene'san, aneta'san maro ekari'tandoko Johanes 'wa.”17

GSAM 63.3Mo'karon Simosu 'wa, mo'karon tnemeparykon 'wa pairo, a'noro kynakon morokon pyimano iporono oty kari'na Epano'nen nekarity'san iru'pyn me enery. Irombo erokon amyika'san i'waine aimaro 'ne: Mesias wopyry jako mo'karon Rome ponokon pya'tory, tanarupo'to'kon moro akotan i'wa; o'win wytory rapa David nundymary ytan i'wa, ero nono pono poto 'su jopoto me ro emamy'tan.

GSAM 63.4Jesus 'wa tamaminano auranano a'mo'po ero tykary ke: “Ajemamyrykon u'matoko, kapu tano jopotory nundymary senke terapa man irombo.”18 Mo'karon 12 tapojoma'san emoky'po mero, moro ro oka aro'san i'waine: “Kapu tano jopotory nundymary senke terapa man.”19 Moro tamaminano ta, irombo 'ne rapa, mo'karon 70 emoky'po mero, erokon aurangon maro emoky'san: “Tamusi nundymary senke erepa'po o'waine.”20

GSAM 64Kristus amaminano poko kari'na wonumengano'kary

GSAM 64.1Kristus potonon aurangon, temepatopo maro 'wa kari'na yry'san ero tykato'ko'me: “Amy kari'na ero wokyry wara aurana'pa penaro.”21 Mo'ko enu'nony, erupopyn wokyry kura'mary'po jako i'wa, “Pa'poro kari'na wonumengano'ka'san. Ika'san: David ymuru kapyn ka'tu mo'se man?”22 Amy wara aurana'to'me, David parymbo, tyry me Tamusi nekarity'po kari'na Epano'nen kapyn ka'tu mo'se man? “Tymorono aitopo 'wa terepa'po mero, moro iwota'nanotopokon auto ta emepa'san i'wa. Poto me wonumengano'ka'san, tykarykon: Oje wyino ero wokyry 'wa ero oty uku'topo epo'po? Oje wyino morokon pori'tory maro amaminano epo'po? Mo'ko wewe ke amaminanen ymuru kapyn mo'se man? Isano ety me Maria kapyn nan? Ipirykon etykon Jakobus, Joses, Simon, Judas maro kapyn mandon?”23

GSAM 64.2Kristus amaminano ijoruwanory siriko wara jako, moro Tamusi auty ta iwairy jako, moro Tamusi auty yry poko wota'nanory 'wano, mo'karon Simosu wopy'san ety waroko, tykarykon i'wa: “O'to pato na'na ajuruka'tan erokon onumengary ta? Kristus me aja'ta, iru'pyn me ekari'ko na'na 'wa.”24 Uwaporono siriko jako, mo'ko 'wa moro poto enu'makapyn oty kapy'po, mo'karon 5000 kari'na pajairy poko, morokon “5 itupu jeky ke kapy'po perere, oko woto'ma maro” ke. Mo'ko 'wa “uku'ty'po, ty'waine iwopyrykon, pori'tory ke tywapyiry man, poto 'su jopoto me tyyto'me. [Iro ke] moro wypy 'wa iwytory'po rapa.”25

GSAM 64Kristus 'wa tnemeparykon emepory, tyrombyry poko

GSAM 64.3Tnemeparykon emepory jako, Kristus 'wa moro o'win wytory ero nono pono jopotory a'mory poko onumengary momary upi'po tyjuse imero. Tyrombyry man, tawomyry rapa man, tytory man, twopyry rapa man enapa, erokon enepory 'se kynakon i'waine. Iro ke iwoturupo'po i'waine: “One wara awairykon kynaitan iro ke mo'ko kari'na ymuru we'pa'kary enery jako o'waine, moro penaro tywaitopo 'wa?”26 Ero wykato'po wyino i'waine, “amy kari'na 'wa ekari'pa iwaito'ko'me, mo'ko Jesus, mo'ko Kristus me tywairy,” kysenejaton: “Moro jururu wyinombo ro Jesus 'wa tnemeparykon 'wa oty enepory a'mo'po: Jerusalem 'wa tytory man, mo'karon tamo'san wyino, Tamusi pokonokon jopotorykon wyino, Tamusi karetary mero'namon wyino enapa pyimano akonomikary tapyiry man, twory man, ijoruwanory kurita jako tawomyry rapa man enapa. Irombo Petrus 'wa amy terapa a'ta aro'po; a'kotory a'mo'po i'wa, tykary: Jopoto, aweinano ero o'toko! Ero oty o'wa opy'pa kynaitan.”27

GSAM 65.1Moro ro jako ika'po i'waine: Amykon ero po o'po'tonon iromby'pa kynaita'ton mo'ko kari'na ymuru, moro tnundymary ta twopyry enery uwaporo ty'waine.28 8 kurita wara pa'po me, ero o'toto oty ekarity'po wo'kapy'po. Mo'ko apojoma'po Petrus 'wa moro Kristus tnundymary ta twopyry poko “Tamusi nenepo'po” ekarity'po, moro erapa terapa kynaitan Kristus Jesus wopyry rapa 'wano uku'potopo me.29

GSAM 65.2Amy jako Kristus, mo'karon tnemeparykon maro Galilea ta kynatokon. Jesus wyka'po i'waine: “Mo'ko kari'na ymuru ekaramary kynaitan kari'na ainanokon taka; wota'ton i'waine, ijoruwanory kurita jako te tawomyry rapa kynaitan. Mo'karon turu'panan pe poto me we'i'san.”30 Irombo moro tauranano anukuty'pa noro kynatokon, iru'pyn me anuku'pa kynatokon. Moro tyrombyry, tywawomyry rapa maro poko poropo iporono oty imaraine yry 'se noro iwairy jako, ase'wa onumenga'san, noky mo'ko kapu tano jopotory nundymary ta poto 'ne kynaitan ipoko.31

GSAM 65.3Amy terapa jako Petrus wyka'po Jesus 'wa: “Pa'poro oty nonyna na'na, a'mo'ma na'na enapa. O'to na'na epo'tan iro ke? Jesus wyka'po i'waine: Ita'ro ekari'sa o'waine: Amoroine, yjamo'ma'san inoro, moro pa'poro oty wonurimary rapa jako, mo'ko kari'na ymuru, moro tykurano jopoto eke'topo tu'po teke'tory jako, amoroine enapa 12 jopoto eke'topo tu'po eke'ta'ton, mo'karon Israel pajanymbo 12 apyimy mengato'me, iwyinoine iporono auranano yto'me.”32 Irombo moro aiko noro kynaitan jopotory poko onumengary potonon me noro kynakon ituru'san ta. Kari'na wara ro, moro jopotory ra'na kawono 'ne waitopo upiry a'mo'san i'waine.

GSAM 65.4Irombo mo'ko Jakobus, Johanes maro sano wopy'po; mo'karon Sebedeus ymurukon kynatokon. Mo'ko tety awongary 'se iwairy ke Kristus woturupo'po i'wa, t'ymurukon 'wa potonon waitopo yto'me i'wa — o'win, moro t'eke'topo ainy'wo, amy te moro tawome. Amy wara, o'win moro jopotory uwapotombo me, amy te moro nono jopotory auranano enenen me. Kristus 'wa te iru'pyn me ekarity'po: “Moro anoturuporykon anukuty'pa manaton.”33

GSAM 66Jerusalem taka womynano, pa'poro y'mondonen me

GSAM 66.1Moro jururu aweinano'pa amy poto oty, enu'makapyn oty enapa we'i'po. Lasarus tyromby'po wyino awomy'po rapa, moro wa'topo wyino; 4 kurita terapa tyromby kynakon. Ero poto enu'makapyn oty 'wa mo'karon kari'na ka'no'san, enumengano'po'san enapa imero. Mo'karon Farise te tanarike we'i'san; mo'karon Tamusi pokonokon maro o'win wytory amy wota'nanory ko'ma'san i'waine. Moro tonumengarykon jako iwoturupo'san: “O'to na'na kapy'tan? Ero wokyry 'wa pyime enu'makapyn oty kapyry man. Ero wara ka'sa'ko'ta i'waine, pa'poro kari'na 'wa amyikary kynaitan; irombo mo'karon Rome ponokon kyno'ta'ton, moro kywaitopoine, mo'karon kyjapymykonine maro amo'ta'ton i'waine.”34 Moro po'po tano Satan pori'tory 'wa mo'karon Kristus wory 'sangon apyiry kynakon ero wara. Moro kawo wyino pori'tory 'wa te mo'karon pyimano kari'na emokyry kynakon, ety awongato'me i'waine, morokon ipoko nekarity'po o'toto otykon kapyto'me enapa.

GSAM 66.2Moro uwapo nekarity'po jako, pa'poro kari'na apyimykon epa'ka'san, Jesus enery 'wano, Lasarus enery 'wano enapa, mo'ko tyromby'po wyino inawongapy'po inoro. Erome uku'ty'po i'waine, Jesus me moro karime tynemomo'narykon Jopoto wairy. Jerusalem 'wa twytory jako ejuto'me iwopyrykon jako, buru y'mo tu'po teketory jako, morokon Tamusi karetary aurangon poto pori'tory maro ituru'san ta erepa'san: “Kytety'kai, Sion jemyiry; eneko, ajopotory kyno'san, buru y'mo tu'po eke'to.”35 Moro pyimano kari'na apyimy wyino poto 'su ewa'potopo ko'tary wota'po. Mo'karon arytatano'non, epino onumenganamon Farise anaru'po'san i'waine poto me. Ase'wa ika'san: “Amy pairo oty aneporykon uwa wairy menejaton? Enetoko, pa'poro nono pono kari'na ito'san ety a'mo'po.”36 Moro ko'tary a'koto'to'me Kristus 'wa iwoturuporykon ejuku'po i'wa: “Ekari'sa o'waine: Erokon ewa'mapo'sa'ta, morokon topu o'win wytory ko'ta'ton.”37 Mo'ko Jopoto 'wa moro jako poko tyka'se kynakon: “Ajeko'tandoko.” Kari'na 'wa tauranano wo'kapy'pa a'ta, morokon oma ponokon topu 'wa auranano yryrine i'wa, ko'tarykon me; moro tauranano wo'kapyry man irombo.

GSAM 66Jesus itory, rapa wopyry

GSAM 66.3Tamusi wopyry Jesus, yry ekari'nen apyimy auranano poko, iwairy irombo ro, rapa wopyry. Yry nemepary a'kary: A'me tyry a'kary, kari'na kono yry wairy ta; kari'na poro yry enery. I'na, yry irombo ro wo'topo ekary. Kari'na ekary: Tamusi auran ta, Christ jururu wairy; ma anekary: Kari'na ymuru a'me tyry? Ma mo'ko Kari'na ymuru?38

GSAM 67.1Yry ekari'nen apyimy ne'pori'tory: yry aripapyry rapa wopyry, yry wairy ta nono poko. Pyitonon, apyimy me yry wairy; ijokonory me yry enery, juy yry wopyry ta, pemonon yry wairy poko; Simon Peter nemepary: Jaja, ama yry? Jesus ekary: Ama yry wo'kapyry, karikary jururu; irawo yry wopyry, ama rapa tyka'po.39 Yry a'kary maro iromby'san auran ne'pori'tory: A'me amyikary wairy e'ne; Tamusi amyikary, jaja, amyikary. Ipo Tamusi auto ta nuno autokon wairy; tyra'kere'to pena, amano ta aino. A'me amaminano poko; a'me aripapyry rapa, a'me apyimy yry ta, amano yry wairy ta, ama ipyimy wairy.40

GSAM 67Uwapo torupamy

GSAM 67.2Jerusalem 'wa Jesus wytory jako yry ekari'nen apyimy maro, kari'na enery poko, Jesus wairy jururu ta; yry nemepary: O'win uwapo nemepary, nono jururu ta wo'kapyry, uwapo wairy rapa wopyry. Yry, 10 ipyitonon tano, 10 otyry jainapatoronorymbo ekamynary, ekary: Ama tyka'se yry wopyry. Yry rapa wopyry, uwapo yry nono nemepary, ipyitonon apyimy ta amaminano emary, kari'na kono otyry poro wo'kapyry.41 Uwapo yry Jesus enepory. Yry Tamusi, yry wairy ta, uwapo nono ta wopyry, yry wota'pemyry.

GSAM 68.1Apyimy nemepary: Ma enepory ama wopyry, nono aripapyry?42 Jesus ekary kari'na wota'pemyry ta wo'kapyry, emamyr yry kurita, tamusi na'nanopy'san apyimy ta. I'na enepory, Jesus wopyry jururu, pena ta; moro jako amandonon kari'na, morokon otykon enenamon, iromby'pa kynaita'ton Jesus wopyry uwaporo.43

GSAM 68Apyimy nemepary yry pena

GSAM 68.2Jesus apyimy auran uku'po, yry irombo ro, yry a'wembono poko, ipyitonon tyka'se ne'po. Yry wairy ta, yry auran ne'po; i'na kurita, yry apyimy a'kary tyka'po, ipyitonon poro yry pena'po.44 Peter, yry amyikary poro, ekary: kari'na poro yry pena'po, yry pena'po. Jururu me, yry ekary yry enery. Jesus 'wa wakapu poko tywo'po wyino oruwa kurita pa'po me tawomyry man rapa ekarity'po; moro auranano iru'pyn me anukuty'pa mo'karon inemeparykon kynatokon, ase'wa woturupo'san: irombo ro aripapyry ma?45 Yry irombo ro, Joseph atunendopo wairy ta, ipyitonon typopore otykon kura'ma'san yry ekepy'po poko yry'ko'me. Amyikary pena, Jesus maro pena ta; oty Sabbat kurita apyimy! Iromby'san auran, wepyi'tory, yry auran ne'po; Jesus, yry epanopyry, yry amaminano, yry apyimy ta wairy e'ne. Ima wairy iporo!

GSAM 69Wiki koromono kurita aripapyry emary

GSAM 69.1Wiki koromono kurita aripapyry! Tamusi nono ta, e'ne ta oty wo'kapyry! Kapu tano apojonano kapu ta Joseph atunendopo wairy ta, Tamusi wopyry nemepary: Jesus aripapyry! Tamusi kapu apojonano wopyry, nono tykakary; yry topu tyra'kere'to pena'po, yry ta wairy; yry enery irawone, yry aino pyra'mo; kari'na kura'manen poro ne'po, iromby'san kono.46 Tamusi na'nanopy'san iromby'san wairy aripapyry, yry wopyry rapa; atunendopokon wyino wopyry, Tamusi nemepary kari'na.47 Jerusalem ta, apyimy yry wairy, Jesus irombo ro aripapyry ekary; yry pori'tory maro yry iromby'san aripapyry, yry wopyry poko auran emary. Apyimy, tamusi wawa, yry nemepary: Jesus irombo ro aripapyry, amakon yry enery, yry maro ekary!

GSAM 69Jesus nono ta apyimy maro

GSAM 69.2I'na kurita, oko apyimy Emmaus nemepary pyito auto ta wopyry; Jerusalem poko 60 ukurita [7 1/2 wota'po]. Yry amakon ekary, i'na oty poko. Jesus yry ta wopyry, yry auran nemepary; ipyitonon yry enery pyra. Yry nemepary: Ma ama ekary, ama wairy, amyikary pena? Cleopas nemepary: Ama Jerusalem ta o'win kari'na? Ama i'na kurita oty poko nemepary pyra? Jesus: Ma oty? Yry: Jesus Nazareth nemepary, Tamusi ta kari'na apojonano, a'kary maro iporo. Tamusi uwapotombo, kari'na wota'pemyry, yry irombo ro nemepary, yry a'wembono yry a'kary, yry tyra'kere'to pena'po. Ama amyikary yry Israel nemepary, yry nemepary kari'na. I'na kurita, oruwa wairy; wawa kari'na atunendopo wairy ta, yry Jesus ekepy'po enery pyra, yry ekary: Tamusi kapu nenepo'po, Jesus wairy. Apyimy amakon atunendopo ta wopyry, yry wairy enery pyra.

GSAM 70.1A'na yry nemepary: Apyimy nemepary, ama auran tyka'se! Tamusi auran uku'ponamon ekary poro ama amyikary pyra. Jesus irombo ro ne'po, yry wairy aripapyry? Yry Moses, Tamusi auran uku'ponamon maro, kareta ekary yry poko.48 Yry ipyimy wairy, arepa tyra'po, Tamusi a'kary; yry enery, yry nemepary. Apyimy nemepary: Ama auran maro yry wopyry ta, ama amyikary iporo; yry kareta wota'po.49

GSAM 70.2I'na, apyimy enery: Jesus irombo ro, yry aripapyry; yry wo'kapyry Tamusi ekary poko. Ma yry wairy, yry wota'pemyry poko?

GSAM 70.2Jesus yry auran nemepary iporo: yry wairy aripapyry, 40 kurita yry apyimy enery, Tamusi wota'pemyry poko ekary. Yry Jerusalem ta wota'nanory, yry ekary: Ama Jerusalem pena'po; Tamusi auran yry ama enery. John 'wa kari'na tatyka man tuna ke; ama, jururu me, Tamusi a'kary ke tatyka maita'ton.

GSAM 71Ama erome Tamusi wota'pemyry aripapyry?

GSAM 71.1Apyimy wota'nanory ta yry nemepary: Jaja, ama erome Israel wota'pemyry aripapyry? [Ama enery Tamusi auran: Jesus irombo ro, rapa aripapyry; erome te mo'karon Israel pajanymbo mundymapotan rapa amy aseke ijopotorykon 'wa?] Jesus ekary: Kurita poko, kurita emary poko, ama enery pyra; Tamusi poro i'na nemepary. Tamusi a'kary wopyry, ama iporo. Ama Jerusalem, Judea, Samaria, nono poro Jesus ekari'namon. Yry auran e'ne, yry kapu ta wopyry; kapu yry enery pyra. Oko kari'na uwapo wairy, ekary: Galilee kari'na, ma ama kapu enery? Jesus, ama apyimy poko kapu ta wopyry, yry rapa wopyry, ama yry wopyry enery maron.50

GSAM 71Jesus kapu ta wairy, nono wota'pemyry aripapyry jururu

GSAM 71.2Jesus yry apyimy pena'po; yry, “yry wairy ta kapu ta” enery. Tamusi a'kary apyimy emepanen, yry wopyry kurita poko. Peter, Tamusi a'kary wopyry a'na, yry ekary: Jesus Christ wopyry, yry auran ama enery; kapu yry wairy, otykon aripapyry kurita emary poro, Tamusi auran uku'ponamon ekary, nono a'motopo ro.51

GSAM 71.3Peter apyimy emepanen, Tamusi a'kary maro, oruwa nono poko auran nemepary: koromono nono, moro poto 'su tuna wopyry uwapono, tuna ke i'na nono tymaty man; ijokonory nono, erome man inoro, wapoto 'wano me tykura'ma man — Revised Version ta moro nono wapoto ke a'no'ka'po me tymero man —, moro wapoto mo'karon Tamusi wyinonokon me e'i'non kari'na 'wano uta'no me, ymondorykon me, ymatyrykon me enapa kynaitan; ijoruwanory nono aripapyry, “moro ta tamambore aino kynemanjan;” amykon 'wa terapa ero wara tyjuku man: Moro ta tamamboramon kari'na emamyry kynaitan.52

GSAM 72.1Paul apojonano ekary: Tamusi na'nanopy'san iromby'san aripapyry, kari'na kono irombo ro wairy ta yry aino, i'na kurita, kapu tano apojonano ekary. Corinth ponokon 'wa Paul ekary: Jesus Tamusi wota'pemyry ta wairy, yry a'wembono poro yry auran. Tamusi yry wota'pemyry yry ta nemepary, Daniel 7:13-14, Psalm 2:8-9. Thessalonica apyimy ta, Paul Jesus wopyry rapa poko, iromby'san aripapyry poko ekary; i'na poro apyimy amyikary, yry wawa irombo ro pena'po.53

GSAM 72Uwapo wopyry kurita enery pyra

GSAM 72.2Apyimy, Jesus wopyry kurita enery pyra. Paul Thessalonica kareta ta ekary: Ky'karon nuro noro kytaton inaron kapu taka taro kytaita'ton. Ipyitonon nemepary Jesus jururu me wopyry. Ijokonory kareta ta Paul yry auran tyka'po, ekary: I'na kurita wopyry pyra, pena auran aripapyry; kari'na a'na nemepary, Tamusi poko yry amyikary tyka'po, yry wainopo'san ne'po.54

GSAM 72Tamusi amyikary inotopo

GSAM 72.3Apyimy Jesus wopyry poko i'na kurita enery pyra. Yry auran ta Tamusi amyikary inotopo aripapyry; ma yry kurita? John Patmos ta Tamusi nenepo'po, Revelation 12-13 ta, “ten, tenkon, ten asera”, “42 nuno”, “1260 kurita” (siriko); i'na kurita nemepary pyra. Apyimy Jesus wopyry ne'pori'tory, enery pyra; yry wairy ta oruwa nemepary wota'pemyry, “wainopo'san” Tamusi na'nanopy'san ta.55

GSAM 73.1Kareta wota'sakary tyka'po, Jesus wopyry rapa ekary iporo. 30 auran ta o'win auran Jesus wopyry poko. I'na amyikary poko, apyimy wairy poko, Robert Patterson, D.D., Interior kareta ta, “Amyikary epanopyry” ekary:—

GSAM 73Nono millenniumnory — Patterson

GSAM 73.2“Jesus yry Tamusi ta wopyry, yry apyimy nono ta pena wairy. 500 ipyitonon yry wairy, kari'na poro yry a'wembono, Tamusi poko auran tyka'po; yry muku'ta'ton, yry nemepary yry yry a'wembono kari'na. Jesus yry kari'na auran enery; yry auran ta, yry apyimy wairy emamyry ta. Yry nemepary: ‘Nono ama amyikary pena. Nono ta ama emamyry wairy. Ama wawa, nono kari'na ipyimy; ama iromby'san, ama auran amaminano. Ama amaminano jururu; ama yry aripapyry, ama auran aripapyry; amy pairo moro ajewa'porykon anipina'pa kynaitan. Ywyto'poto, wopytake rapa, sapyitake amyjaron yjekosaine; moro ywairy po ro amyjaron enapa maita'ton.’

GSAM 74.1“I'na amyikary, Jesus yry wopyry, yry apyimy auran ne'pori'tory. Jesus kapu ta iwairy taro apyimy 'wa ata'karykano apory man ika'po; moro wara ro tywo'kapy man. Jesus anopy'pa noro a'ta, sara'me ero nono tu'po kywairykon a'ta, ero nono tano kari'na erekuru wyino Tamusi na'nanopy'san unemyry a'ta, amy je'wangapyn ten wairy a'ta, morokon itupu ja'wangon awasi ra'na atyta'pa wairy ta, Jesus wopyry jako Tamusi kurano ke a'no'ka'po nono ponokon kari'na 'wa Jesus apo'ikyry a'ta, ero nono tu'po Tamusi amyikary pairo epory a'ta i'wa, poto me iwonumengary man: morokon otykon emomoky'pa kynakon. Jesus ero millenniumnory poko anukuty'pa kynakon. Yry ekary: ama jaja, i'na otykon ama enery; yry Christ pyntono millenniumnory auran ne'po pyra. Yry auran, torupamy, yry amyikary poko, Jesus wopyry ta yry auran poro. Jesus wopyry rapa, apyimy amyikary 300 siriko yry wairy aripapyry.

GSAM 74.2“Yry Tamusi amyikary inotopo aripapyry, Christ wawa yry wairy, nono uwapo maro yry auran ne'pori'tory. Yry enery pena, kapu ta Jesus wopyry; yry nono wota'pemyry tyka'po. Tamusi na'nanopy'san emamyry kura'manamonymbo Tamusi ekary nemepary, Christ pyntono millenniumnory auran muku'ta'po; apyimy rapa Jesus wopyry ne'po, mo'ko Christ jenono'nen ampaikato'me i'wa. Yry kareta, auran, amyikary ta Tamusi na'nanopy'san emamyry kura'manamonymbo yry Jesus wopyry pena amyikary nemepary.

GSAM 74.3“Westminster Assembly yry amyikary amyikary kareta ta Jesus wopyry rapa auran ekary: Jesus wopyry kurita nemepary, pa'poro kari'na sontu kapyry wyino eramato'ko'me, Tamusi na'nanopy'san epanopyry. I'na kurita enery pyra, pa'poro ero nono tu'po aki'ma'pa tywairy amyikary inoto'ko'me, tuwaro roten iwaito'ko'me enapa, moro Jesus wopyry juru anukuty'pa tywairykon ke. Ama ekary: Wopyry, Jaja Jesus; wopyry irawo!56

GSAM 75.1“Tamusi na'nanopy'san emamyry kura'manamonymbo wawa, Jesus wopyry poko amyikary maro yry auran ne'pori'tory. Yry ekary amakon: Ama nuno wairy! Jesus apojonano maro wopyry! I'na auran eromembo roten tyje rapa man amy Tamusi amyikary rapa poto me yto'man ware ta; moro ware pyimano kari'na 'wa typyna man. I'na auran, Scottish Covenanters wairy ta nemepary.

GSAM 75.2“Jururu me, ikura'ma'san Tamusi na'nanopy'san ta ijokonory Tamusi amyikary inotopo aripapyry. Scotland ta Moderatism, England ta Arianism, Broad Churchism, America ta Unitarianism, Germany ta Rationalism. Kari'na auran nemepary, yry nemepary amyikapory; Tamusi a'kary poro enery pyra, Jesus Simosu kari'na Tamusi auran ekari'nen nemepary, kurita auran emepanen enery pyra. Jesus kapu ta wairy, yry nono ta wopyry, i'na auran Simosu penaron torykon me roten ekarity'po.

GSAM 75Daniel Whitby millennium poko

GSAM 75.3“Jesus wopyry rapa, yry nono wota'pemyry, yry auran Jesus ekary poro nemepary: yry Tamusi ekary wairy, nono poro Tamusi na'nanopy'san nemepary 1000 siriko, o'win kari'na ekary 360000 siriko. I'na kurita kari'na emamyry kura'matopo amaminano poko womepa'san, amyikary maro wairy. I'na kurita aripapyry, nono a'motopo wo'kapyry, Jesus wopyry, kari'na poro yry a'wembono nemepary. Whitby, England auran ekari'nen, i'na auran tyka'po; Daniel Whitby 1726 irombo ro. Yry auran, Arianism nemepary; yry millenniumnory nenepo'po nemepary, Europe Tamusi na'nanopy'san ta kari'na yry amyikary. Yry auran America ta wopyry, kari'na wota'nany ta auran e'ne nemepary.”

GSAM 76.1I'na otykon auran nono poro wairy; Jesus wopyry kurita jururu aripapyry, yry pena ta, “pena ta pena.”

Notes

  1. Galatie 4:4, 5. ↩
  2. Rome 16:25-27. ↩
  3. Efese 3:3-9. ↩
  4. Jururukon nisanory, kareta parupary 29, 30-34. ↩
  5. Lukas 2:26. ↩
  6. Lukas 2:28-38. ↩
  7. Lukas 3:15-17. ↩
  8. Johanes 1:29-34. ↩
  9. Mateus 3:16, 17. ↩
  10. Johanes 10:41. ↩
  11. Lukas 3:23. ↩
  12. Lukas 4:16-21. ↩
  13. Markus 1:15. ↩
  14. Apojoma'san 10:38; Johanes 3:2. ↩
  15. Johanes 14:8-11. ↩
  16. Jururukon nisanory, kareta parupary 215. ↩
  17. Lukas 7:19-22; Mateus 11:4. ↩
  18. Mateus 4:17. ↩
  19. Mateus 10:7. ↩
  20. Lukas 10:9. ↩
  21. Johanes 7:46. ↩
  22. Mateus 12:23. ↩
  23. Mateus 13:54, 55. ↩
  24. Johanes 10:24. ↩
  25. Johanes 6:15. ↩
  26. Johanes 6:62. ↩
  27. Mateus 16:20-22; Markus 9:31. ↩
  28. Mateus 16:28; Lukas 9:27. ↩
  29. 2 Petrus 1:16-19. ↩
  30. Mateus 17:22, 23. ↩
  31. Mateus 18:1; Markus 9:33, 34. ↩
  32. Mateus 19:27, 28; Lukas 22:28-30. ↩
  33. Mateus 20:20-24. ↩
  34. Johanes 11:47, 48. ↩
  35. Johanes 12:15. ↩
  36. Johanes 12:19. ↩
  37. Lukas 19:40. ↩
  38. John 12:32-34. ↩
  39. John 13:33-36. ↩
  40. John 14:1-3. ↩
  41. Luke 19:11-15. ↩
  42. Matthew 24:3. ↩
  43. Matthew 24: Luke 21; Mark 13. ↩
  44. Mark 14:50. ↩
  45. Mark 9:10. ↩
  46. Matthew 28:2-4. ↩
  47. Matthew 27:52-53. ↩
  48. Luke 24:13-27. ↩
  49. Luke 24:31-32. ↩
  50. Acts 1:6-11. ↩
  51. Acts 3:20-21. ↩
  52. 2 Peter 3:5-13. ↩
  53. 1 Thessalonians 4:13-18. ↩
  54. 2 Thessalonians 2:3-4. ↩
  55. Revelation 12:17. ↩
  56. Amyikary kareta, 33 wota'sakary, 3 auran. ↩

Note

Back