Kareta wota'sakary 23 — Kari'na kura'matopo autokon
GSAM 358.1Aja, a'wa, a'karymo yry poko: emamyry u'mary, yry amamyry u'mary wara.1
GSAM 358.21863 siriko, 6 nuno 6 kurita, uwapotombo White maro yry wa'wa, uwapotombo Cornell maro Lawrence ta tamimapotymy auto ta wota'nanory ekamynamon Otsego, Michigan ta. Mrs. White ta Tamusi nenepo'po enepory, ja'munano iru'pa waito'me emamyry u'mary poko. Yry kurita mero, ja'munano iru'pa waito'me emamyry u'mary poko kareta Otykon mengary, oka ekari'nen maro ta kapyry, yry wa'wa amaminano Tamusi nenepo'po ekary ekary'po. Ta 'wano Tamusi na'nanopy'san 'wano ururu aurangon 11 ta maro, kareta iroro “Mairi'po” ta enepory.
GSAM 358.3Ja'munano iru'pa waito'me emamyry u'mary, yry ainanano, emamyry, auranano maro wairy poko, kari'na apyimy ta iporono enepory. Otykon mengary, oka ekari'nen maro, 10 nuno 25, 1864 siriko, uwapotombo J. N. Andrews yry poko auranano iporono ekary:
GSAM 358J. N. Andrews kari'na kura'matopo emamyry u'mary poko
GSAM 358.4“Amo oty ja'munano emamyry iroro emary, maro kari'na awatopo emamyry u'mary. Moro kyja'mungon mo'ko Tamusi a'kary auty me man. Tamusi pyitory yry emamyry, yry auranano maro iporono apyimy; yry poko emamyry kono aino iporono pyitory! Tamusi me'po, ja'munano emamyry u'mary oka ekari'nen kari'na apyimy poko enepory. Emamyry u'mary maro emamyry pori'tory kari'na poko iporono, yry kari'na kapu ta tam'po'kory enepory.”
GSAM 359.1Tamusi kareta emamyry kura'matopo maro kari'na awatopo, Otykon mengary, oka ekari'nen maro ta, ainananokon yry ke tynyry'po Tamusi pyitorykon maro ta, ekary enepory.
GSAM 359.2Pa'poro Tamusi na'nanopy'san jopotorykon wota'nanory, 5 nuno 20, 1866 siriko, Mrs. White auranano enepory (yry auranano Tamusi na'nanopy'san 'wano ururu aurangon 11 ta wairy):
GSAM 359Kari'na kura'matopo auto epy'topo
GSAM 359.3“Tamusi nenepo'po: kari'na a'wembono auto epy'potopo, maro kari'na yry emamyry kura'matopo omepatopo, amamyry ta ja'munano emamyry u'mary aino, emamyry iro'po.”
GSAM 359.4“Aino kari'na Tamusi amyikary waimymbo, kari'na kura'matopo auto ta, otare'matopo kurita kura'manen kari'na kura'manen, yry auto ta wopyry. Yry kari'na Tamusi ekary iporono enepory, yry kari'na nemepary typa wairy, yry auranano tyra'kere'to pena, yry emamyry u'mary enepory, yry auranano nemepary kura'matopo.”
GSAM 359Wo'kapyry enepory
GSAM 359.5“A'wembono kari'na emamyry u'mary, kura'matopo aino yry emamyry iporono wairy; yry kari'na wairy iporono, yry kura'manen kari'na amyikary. Yry awarokon Tamusi me'po; yry awarokon, oka Tamusi ekary iporono e'po, yry aino epanopyry, apyimy, wairy, Tamusi apyimy. O'win kari'na aino Tamusi wainopo'san e'po, yry iporono otykon kari'na kura'matopo auto epy'topo wara.”
GSAM 359.6“Kari'na auto ta wopyry, emamyry u'mary, yry kari'na aino oka ekary iporono nono wota'nanorykon ta; yry kari'na Jesus wopyry rapa momo'namon apyimy enepory, eromeno iporono oty enepory, tyra'kere'to pena kari'na awarokon aino, yry kari'na kari'na apyimy wairy emamyry u'mary poko.”
GSAM 360.1Kari'na apyimy yry wota'nanorykon ta o'win ekary maro: yry jopotory, kari'na kura'matopo auto, Battle Creek, Michigan ta aino epy'topo; Dr. H. S. Lay ta kura'matopo yry auto pyananory. Yry, yry aino kura'matopo omepatopo maro, pairo nono emamyry kura'matopo auto ta o'win siriko wairy, yry emamyry yry kura'matopo kura'matopo otykon poko omepatopo.
GSAM 360Kari'na kura'matopo auto nono epanopyry
GSAM 360.2Yry auto epy'topo yry kurita iporono emamyry; yry auranano wo'kapyry enepory nemepary, yry pyananory nemepary. Wota'nanory kapy'po kurita yry iporono, a'wembono auranano ynen jopoto Graves auto iporono, nono 8 nono apyimy maro, Battle Creek ta, epanopyry. Yry auto apyimy ta auto, o'win po'po maro o'win kawo maro, pyananory e'po, emamyry e'po auto epy'topo. Yry auto ta Kari'na kura'matopo emamyry u'mary kapy'po.
GSAM 360.3Otykon mengary, oka ekari'nen maro, 6 nuno 19, 1866 siriko, kari'na iporono ekary: kari'na kura'matopo auto poko oty wota'pemyry e'po. Yry kareta ta ekary wairy: Battle Creek, Michigan, maro Olcott, N.Y., Tamusi na'nanopy'san oty wota'pemyry 2,625 oty, 105 apyimy, o'win 25 oty. Michigan nono ta kari'na kura'matopo auto wota'pemyry epy'topo auranano aino wairy; yry poko auto amyikary ta wairy, yry wota'pemyry e'po wara.
GSAM 360Kari'na kura'matopo kareta e'po
GSAM 360.48 nuno o'win kurita, auto kura'manenokon kari'na kura'matopo kareta kapyry e'po, kurita kurita, 16 kareta apyimy, kareta iro maro, kareta aino. Yry kareta aino “Ja'munano iru'pa waito'me emamyry u'manen”. Yry kareta iporono wairy, eromeno “Good Health” aino, kari'na pa'poro nono ta emamyry u'mary kareta iporono. Yry kareta ja'munano emamyry u'mary maro kari'na awatopo ekary, kari'na kura'matopo auto poko ekary, yry auto 9 nuno 5, 1866 siriko kari'na a'wembono maro epy'topo. Yry wa auto epy'topo, otykon maro epy'topo, wairy iporono, iroro 4 nuno nemepary; oty wota'pemyry 11,000 oty e'po, yry iporono muku'ta oty wota'pemyry jainapatoronorymbo e'po.
GSAM 361Kari'na kura'matopo wota'pemyry e'po
GSAM 361.11866–67 siriko, Michigan auranano wota'pemyry auranano e'po, yry auranano kari'na kura'matopo auto wota'pemyry epy'topo. 5 nuno 17, 1867 siriko, yry wota'pemyry e'po, wota'pemyry auranano e'po, nono maro otykon amyikarykon kari'na e'po. Yry kurita oty wota'pemyry iporono 26,100 oty; 18,264.87 oty jainapatoronorymbo e'po. Auto ta kura'matopo ainananokon iporono maro awatokon wairy; a'wembono kari'na muku'ta wairy. Ta 'wano kari'na Jesus wopyry rapa momo'namon, Tamusi ekary nemepary, yry auto ta wopyry.
GSAM 361Kari'na emamyry u'mary emamyry
GSAM 361.2Pa'poro kurita, pa'poro nono ta, kari'na awarokon, nono iporono, yry awarokon wairy, emamyry apyimy, emamyry emamyry aino maro. 1863 siriko, na nono ta, emamyry u'mary maro emamyry enepory Mrs. White, mo'karon woryijan moro iwaime wairy 'san wòmy pinary 'se imero tywaije mandon; ùmentykon ke moro iwo'mykon poto me tywaije man, iro ke pyime iranon wytory, pepeito ke yry'po poto 'su kamisa jèny, tyrèse, ta wytory wara tywaije man. Yry kurita maro, emamyry poko oko iporono wairy, kari'na awarokon ekary iporono. Yry poko auranano muku'ta, Mrs. White ururu auranano, Tamusi na'nanopy'san 'wano ururu aurangon 10 ta wairy.
GSAM 362Emamyry poko iporono tyra'kere'to
GSAM 362.1Koromono iporono: emamyry kareta muku'ta maro e'po, 10 poko ta poko yry pokonory yry pokonory, emamyry kari'na awarokon aino aino. Yry emamyry nono ta wairy, kari'na uwapotombo yry “nono pyananen” aino ekary. Ijokonory iporono, koromono aturamy; emamyry kari'na awatopo aino, wa'wa Bloomer yry wopyry rapa, yry poko “Bloomer emamyry” aino ekary. Mero “Amirika nono emamyry” aino e'po. Yry emamyry amyikarykon nono nono ta wota'nanory; wa'wa apyimy yry epy'topo amyikary. Muku'ta wa'wa yry emamyry aino.
GSAM 362Emamyry poko ururu auranano
GSAM 362.2Mrs. White emamyry poko Tamusi nenepo'po enepory, ururu auranano muku'ta Tamusi na'nanopy'san 'wano ururu aurangon 11 ta wairy, yry ta aino ekary:
GSAM 362.3“Mo'karon Tamusi amyikanamon ero nono aweiry me, ero nono wajory me enapa mandon; moro ta'sakarykon poko typori'tory wairy poto me o'kapyn roten ituwarengetorykon kapyn man. Emamyry iporono aturamy yry emamyry iporono koromono, emamyry iporono aturamy; yry awarokon iporono, yry auranano tyra'kere'to pena, mo'karon Tamusi anamyika'non, mo'ko Tamusi kaparary'membo 'wa tarorykon man inaron, nurija me kynaita'ton. Wa'wa emamyry poko ja'munano e'po, kari'na emamyry u'mary, yry iporono emamyry aino, kari'na awarokon tyra'kere'to pena.”
GSAM 362Emamyry aripapyry
GSAM 362.4“Moro ja'munano akypyry 'ne ko'waronombo pairo kapyn man, ja'munano mynen wòmy ke, parawa po aitoto poto 'su tonomy emeta wyinonokon pori'pyngon otykon ke enapa; yry iporono emamyry u'mary, a'kary maro, emamyry ainanano iporono. Emamyry emamyry wopyry yry nono ta muku'ta, yry emamyry nono ta amamyry iporono aino, nono ta tyra'kere'to pena. Kari'na wa'wa auto awatopo, emamyry muku'ta aturamy, emamyry u'mary. Yry emamyry poko muku'ta, iporono, kari'na wa'wa auto kura'matopo, nono ta awatopo.”
GSAM 363Emamyry pa'poro aino emamyry
GSAM 363.1“Emamyry yry pokonory nemepary, kari'na emamyry ainanano aino iporono, kari'na awatopo aino. emamyry wa'po maro, mo'kary ta muku'ta e'po e'po, emamyry apyimy ta tynyry e'po, yry o'win aino; yry emamyry wopyry ta e'po. Emamyry, emamyry apyimy yry emamyry aino, japepeito wyino kura'matopo. Kari'na yry wa'wa emamyry, emamyry u'mary maro, a'kary wairy iporono, a'kary ja'munano, yry a'kary pa'poro emamyry ta wopyry yry nemepary.”
GSAM 363.2Yry emamyry pokonory, kareta muku'ta emamyry maro Amirika nono emamyry apyimy ta aino iporono. Kari'na pa'poro yry emamyry aino epy'topo auranano aino, yry kari'na awarokon nemepary tyra'kere'to pena, yry kari'na awatopo nemepary. Yry emamyry apyimy yry aino emamyry epy'topo auranano aino, muku'ta yry aino. O'win aino yry oty epanopyry, muku'ta emamyry maro emamyry apyimy maro, yry auranano maro iporono wairy.
GSAM 363Kari'na emamyry u'mary poko ainatone auranano
GSAM 363.3Emamyry aino kari'na emamyry u'mary poko ainatone oty iporono, aino:
GSAM 363.41. ja'munano mynen wòmy maro pa'poro amo tyra'kere'to tyra'kere'to.
GSAM 363.52. Kari'na awarokon mo'kary aino tyra'kere'to, a'kary aino iporono wopyry.
GSAM 364.13. Emamyry pa'poro apyimy aino emamyry, iporono emamyry maro emamyry apyimy.
GSAM 364.24. emamyry amo uwapo ta e'po; amo apyimy ta mo'kary maro aino tyra'kere'to.
GSAM 364.35. Emamyry pokonory.
GSAM 364.4Koromono okupàen auranano kari'na kura'manenokon pa'poro amyikary; yry ijainatonenory, kareta muku'ta emamyry maro emamyry aturamy, oko tyra'kere'to.
GSAM 364Mrs. Jenness-Miller emamyry poko
GSAM 364.51890 siriko, Mrs. Jenness-Miller, New York ta, kari'na emamyry kura'matopo kareta iporono ta, wa'wa kari'na emamyry muku'ta aturamy e'po, iporono iporono, yry emamyry emamyry wopyry ta aino; yry pokonory Tamusi na'nanopy'san 'wano ururu aurangon 11 ta auranano.
GSAM 364Dr. Trall auranano amyikary
GSAM 364.61868 siriko, Dr. R. T. Trall, Emamyry kura'matopo omepatopo auto Florence Heights, N.J. ta, o'win wiki auranano ekary ainananokon yry ke tynyry'po Tamusi pyitorykon poko Battle Creek, Michigan ta, 5 nuno aky. Yry kurita Dr. uwapotombo White auto ta wairy. Mrs. White wota'nanory ta aino; Dr. kari'na auto ta kurita pa'poro uwapotombo White maro yry wa'wa, uwapotombo J. N. Andrews maro, yry wa'wa emamyry kura'matopo, kari'na ja'munano, emamyry auranano, kura'matopo oty maro yry wo'kapyry poko ekary. Mrs. White, Tamusi nenepo'po auranano aino, Dr. ta ekary, yry auranano iporono e'po, yry nemepary. Dr. ekary: kari'na emamyry kura'matopo uku'po auranano yry auranano maro iporono wairy. Uwapotombo Andrews me'po: ijokonory kurita auranano kapy'po, Dr. Mrs. White poko ekary, Dr. yry poko ekary, “Wa'wa, kari'na kura'matopo poko nono ta omepatopo?” Dr. wopory, yry wa'wa emamyry kura'matopo nemepary; yry wa'wa Tamusi nenepo'po Ostego, Michigan ta, 6 nuno 6, 1863 siriko, auranano ekary. Dr. ekary: yry auranano emamyry auranano maro emamyry kura'matopo maro iporono, yry poko muku'ta Dr. nemepary. Kurita 5 yry auto wota'nanory maro, Dr. uwapotombo White poko ekary, “Nono ta omepatopo auto awatopo tyra'kere'to, Battle Creek ta ainananokon poko auranano ekary poko, Mrs. White kari'na emamyry kura'matopo omepatopo iporono, jaja aino.”
GSAM 365Kari'na kura'matopo auranano amyikary
GSAM 365.1Mrs. White kareta iporono, pa'poro iporono emamyry kura'matopo apyimy poko, kari'na pa'poro nemepary. Muku'ta kareta o'win auto ta e'po, “Kristiano emamyry, Tamusi kareta kura'matopo” aino. Kari'na kura'manenokon emamyry, yry kareta uku'po, ekary: kari'na emamyry kura'matopo uku'po auranano yry kareta maro iporono amyikary. Mrs. White poko yry kareta uku'po auranano, yry nemepary; Tamusi nenepo'po ta yry auranano kapy'po.
GSAM 365Dr. Kellogg ururu auranano
GSAM 365.2Kari'na uku'po auranano uku'po auranano Mrs. White Tamusi nenepo'po 1863 siriko maro amyikary enepory, yry poko “Kristiano emamyry” kareta a'motopombo J. H. Kellogg, M.D., yry kari'na iporono Battle Creek, Michigan kari'na kura'matopo auto uwapo, yry kareta yry auranano ekary:
GSAM 365.3“1. Yry kareta auranano koromono enepory kurita, emamyry poko kari'na iporono nemepary, pa'poro nono kari'na maro nemepary.
GSAM 365.4“2. Kari'na muku'ta emamyry aino aripapyry ekary, iporono aripapyry auranano maro, tyra'kere'to otykon, muku'ta tyra'kere'to iporono e'po.
GSAM 366.1“3. O'win nono ta, o'win kari'na ta, emamyry kura'matopo auranano pa'poro wota'pemyry aino nemepary, tyra'kere'to auranano maro nemepary, Tamusi kareta maro Kristiano auranano maro amyikary.
GSAM 366.2“Yry auranano ta, yry kareta auranano enepory. Auranano kari'na uku'po auranano wota'pemyry maro aino tyra'kere'to; yry auranano iporono, aino iporono, aino, kari'na uku'po auranano nemepary, yry kari'na Tamusi nemepary, Tamusi nenepo'po aino kareta uku'po.
GSAM 366Auranano iporono wo'kapyry enepory
GSAM 366.3“Yry auranano, yry kurita poko muku'ta enepory, yry auranano yry poko iporono aino nemepary; yry auranano kurita maro nono maro wo'kapyry enepory? Yry auranano epanopyry, yry pa'poro kari'na enepory. O'win siriko 25 poko, yry auranano nemepary, kari'na awarokon yry poko tyra'kere'to, mero yry auranano kari'na amyikary iporono e'po. uku'po auranano otykon iporono enepory, iporono auranano yry poko nemepary, yry auranano pa'poro otykon kari'na amyikary, uku'po auranano auranano maro iporono e'po.”
GSAM 366Tamusi wyino Tamusi nenepo'po wairy enepory
GSAM 366.4“Potonon 'ne ka'tu rapa kari'na anumengaponamon oty me ero enery man. Tamusi nyry oty ukutyry, Tamusi nyry enery enapa iru'pyn me enepojan. Tameronokon, ase'wa iwo'mikatonon omepano ra'na, oty ukutyry wyino, tynukuty'san wyino enapa tywairykon ekari'toto omepano ra'na ero tywo'ka'se man. Morokon omepano te awosin ponokon iwonumengarykon 'wa tyja'wangary tywaije man; pyime tonapiry maro tywo'ma'se tywaije man. Iro ke iru'pyn oty kapyry upi tywaije man. Moro wara otykon ra'na amy kari'na, oty uku'nen me e'i'pa, pyime kareta uku'nen me enapa e'i'pa tywairy ekari'nen, moro ja'munano iru'pa wairy poko amykon roten kareta meronamon, onumengatonon nemoky'san aurangon wyino amy o'wino omepano apyimy kapyry taro tywaije man. Morokon omepano auran tyja'wangary tywaije man tonapiry 'wa. Inikapy'po omepano apyimy te ase'wa iru'pa man, o'win iporono oty me man, tonapiry pyndo enapa man. Ero anumengaponano oty me enery man. 25 siriko poro kari'na woturuporykon, otykon menganokon, asery otykon eporykon, mo'karon tynukuty'san enapa amy pairo moro omepano a'motopo auranano ywo'pa mandon. Iporo iwairy enepory poko roten te typanopa'se mandon.” Tymero'po kurita: “Battle Creek, Michigan, 1890.”
GSAM 367Moro kari'na kura'matopo auto poto me yry
GSAM 367.11876 siriko mo'ko datra J. H. Kellogg, M.D., moro auto tano tapino'namon jopotory me amaminano ta tywo'se man. I'wa moro auto enery jako, kari'na kura'mary upinamonymbo pyime imero tywaije mandon. Iro ke 1877 siriko, sano jururu wyino oweita rapa jako, poto me moro auto yry tywairy man poko tywuku'se man. 1876 siriko moro auto ety tywopu'ma man: Ja'munano iru'pa waito'me emamyry u'mary auto etymbo wyino Tapino'namon, ja'mun koto maro kari'na kura'matopo auto me. 1878 siriko amy asery uwapoto auto tywamy man.
GSAM 367.2Moro auto ymengary 136 x 46 ft tywaije man. Nono korona aino itu'ponaka 4 autokon typisara'san moro ta tywaije man. Pa'poro ita sano tweno'ka man tuna kyiny ke; pimywano tweno'ka enapa man tykorotytoto pepeito we'we ke. Ko'i roten tywotapyiry wyino, je'tun pangon, endametonon enapa moro auto ere'me ro typyito'se tywaije mandon.
GSAM 367.3Moro taronaka, 1866 siriko Mrs. White nyry'po ururu auranano ta moro auto poko penaro ekarity'po oty tywo'ka man, tywene'pa upi me. Pyime terapa kari'na 'wa eromeno iporono oty we'we tapyije man. Moro auty 'wa kari'na kura'mary aije tywopy'san poko ro mo'karon ero kari'na apyimy poko koromo tuwaro tywaije mandon.
GSAM 367Potonon aito'kon wyino tyse kari'na kura'matopo auto
GSAM 367.41877 siriko, 11 nuno, 22 kurita, moro Kuritakon uku'ponamon otykon karetary ta, M. G. Kellogg, M.D., mo'ko J. H. Kellogg maro o'win ijumy man inoro, tywauranaje man. Howell wypy esi'wo amy nono tynapyije ekarity'po i'wa, St. Helena wyino 2½ mi, kapu unty 'wa, parana 'wa enapa, Napa nono pisiry ta, California ta. Moro nono tu'po amy auto amyry 'se kynakon; “Potonon aito'kon wyino tyse kari'na kura'matopo auto” me ety kynaitan. Crystal Springs esi'wo moro auto aityry kynakon. Moro sano jururu 1877-78 ta amy auto tywamy man. 1878 siriko a'motopo ro tywotapyi man je'tun pangon kura'mary 'wano me. Moro kari'na kura'matopo, moro tya'motopo Battle Creek pono kari'na kura'matopo auto wara enapa, poto me roten kapyn tywe'i man. Erewara pyime imero kari'na 'wa moro oka tywuku man, tapyije enapa i'waine man.
GSAM 368Pacific ja'munano iru'pa wairy karetary
GSAM 368.11885 siriko asin jururu, moro ijoruwanory kapu tano apojonano ekary amamin wepuiry 'wano me pyime otykon wo'kapyry jururu tywaije man. 5 nuno, 1 kurita, St. Helena pono Potonon aito'kon wyino tyse kari'na kura'matopo auto amy tapino'namon omepano a'wembono ro aikepy'po datra ainary taka typo man. 6 nuno ta moro Pacific ja'munano iru'pa wairy karetary, tyja'mun nisanory undymary ekari'nen maro a'mory tywo'ka man, oko nuno poko iwopa'kary maro. 24 kareta pisiry ke moro nuno karetary tywaije man, uwapotombo J. H. Waggoner 'wa enery maro. Morokon otykon 'wa asery amano moro kari'na kura'matopo 'wa tyje man. Morokon tynytonon sirikokon wara pyrata pyryryka'pa noro tywaije man. Siriko poko, pa'poro tapemary'san wyino, $2,000 'wa ro $4,000 'wa ro pyrata iwe'wa'po tywaije man. Moro 1891 siriko, 4 nuno ta i'ma'san siriko ta, $12,000 ko'po moro iwe'wa'po pyrata tywaije man.
GSAM 368.21887 siriko St. Helena po moro Potonon aito'kon wyino tyse kari'na kura'matopo auto apyimy wota'nanory jako, ero wara moro auto pyratary poko tyka man: 1885 siriko, 5 nuno, 1 kurita, pa'poro typemato'kon wyino moro auto totyry $5,322.76 roten tywaije man. Moro imero o'wino kapy'po kareta poko tyje pyrata a'no'kary wyino $2,547.24 ana'po tywaije man. Amy terapa auranano ke, pa'poro ty'wa we'wa'po pyrata, moro tya'motopo pyratary wyino $2,547.24 enapa moro auto tywapy man. 1887 siriko, 4 nuno, 1 kurita, pa'poro tynemato'kon wyino moro auto totyry $21,372.64 tywaije man. Iro ke 23 nuno poro moro iwe'wa'po $16,049.88 tywaije man. Ero pyrata ra'na, o'wino kapy'po kareta poko tyje pyrata $5,280 tywaije man. Auto 'wa aronge yry'po pyrata $2,497.60 tywaije man. Moro auto emamin wyino ro, pa'poro epemano'po wyino, moro iwe'wa'po pyrata $8,272.28 tywaije man. Moro jako, moro Pacific ja'munano iru'pa wairy karetary 32 kareta pisiry ke, ipo'po'manen maro, o'win nuno wararo wopa'katoto me tywaije man. Moro auto emamin, moro ia'motopo aurangon enapa aripapyry ta 'ne ka'tu rapa epanopanen me iwairy tywuku man.
GSAM 369Kotanory enery amaminano
GSAM 369.11891 siriko, 1 nuno tano Kari'na kura'manen Tamusi ekary ekari'nen karetary ta mo'ko datra J. H. Kellogg ero wara tyka man Battle Creek pono kari'na kura'matopo auto poko:—
GSAM 369.2“25 siriko poro ero auto wairy ta, epety yry pyndo kari'na kura'mary kapy'po epety moro $100,000 ko'po pyime imero man. A'motopo ro amaminano 'wa yry'po pyrata ko'po moro pyime 'ne ka'tu rapa man.
GSAM 369.3“Moro kotanory enery amaminano poko kywyka'san itu'ponaka, moro auto 'wa kari'na torupamon, je'tungon enenamon, endameno kapyry omepatopo autokon tanokon amepanamon, amykon terapa tameronokon Tamusi ekary ekarityry amamingon 'wa tywe'ma'san kari'na enapa tymoky mandon.”
GSAM 369Ijumyngepy'san, isanongepy'san upu'san me woturupory
GSAM 369.41891 siriko, 3 nuno, 8 kurita, moro Pa'poro Tamusi na'nanopy'san jopotorykon wota'nanory ta mo'ko datra Kellogg, mo'karon ijumyngepy'san, isanongepy'san upu'san me imero tywoturupo man. Ika'po: “Pa'poro upu'san me aurananen me tynyry'po me wa. Mo'karon aurananenmyn upu'san me wauranatan: mo'karon ijumyngepy'san, isanongepy'san upu'san me, amy pairo ene'nenmyn upu'san me.”
GSAM 369Mrs. Haskell nyry'po $30,000
GSAM 369.51892 siriko, 1 nuno tano Tywaitopo pono Tamusi ekary ekari'nen karetary ta imero tywoturupo man pyrata aije, mo'karon ijumyngepy'san, isanongepy'san pitanikon 'wa amy auto yto'me. Moro karetary ta, moro auto 'wa $17,716 yry ekarity'san kari'na etykon tywaije man. Moro amaminano enenamon 'wa moro pyrata pyime kapyn tywo'po man moro wara poto 'su amaminano kapyry 'wano me. Iro ke amaminano awendary poko tanarike kynatokon. Moro a'motopo wyino aikepyry enenen, mo'karon “1000 wypy tu'ponokon paka” ywan me aitoto te otykon tywaipoko'po man. Amy typyrataken woryi, na'na maro o'win amyikarymyn Mrs. Caroline E. Haskell, Chicago pono, mo'ko iromby'po Frederick Haskell pytymbo, moro kotanory enery amaminano tynukuty'po mero, o'win wytory $30,000 tyje man moro auto amynenamon apyimy ainaka. Ero roten tyka man: pa'poro moro pyrata kunaton moro uwapo uku'po'san auto mero'san wara ijumyngepy'san, isanongepy'san pitanikon auty amyry 'wa; kurano turu'ponano maro, pa'poro epanopyry 'se tywairy maro moro auto nenen; moro tyino iromby'po poko tywetuwaro'mato'ko'me “Haskell poko wetuwaro'matopo auto” me moro auto ety nainjan.
GSAM 370.1Moro wara pyrata tyje'po ke, moro Kari'na kura'manamon, Tamusi ekary ekari'namon, kari'na epanopynamon maro apyimy 'wa, moro siriko poro, moro auto amyry, itapyiry enapa tywo'ka man ijumyngepy'san, isanongepy'san pitanikon auty me. 1894 siriko, 1 nuno, 25 kurita, moro auto Tamusi 'wa yry'po wota'nanory tywo'ka man. Moro kurita wyino pyime jururu ta, mo'karon moro ponokon kari'na, ijumyngepy'san, isanongepy'san, epanopynamon, amepanamon enapa, 100 wara tywaije mandon.
GSAM 370James White poko wetuwaro'matopo auto
GSAM 370.2Mo'karon ijumyngepy'san, isanongepy'san kura'mary, upary enapa maro, moro apyimy amy terapa kotanory enery auto enejan. “James White poko wetuwaro'matopo auto” me moro auto ety man. Moro po 20 ko'po atypotonomon, tywaitoponmyn kari'na enapa enejaton, sara'me yjaton enapa.
GSAM 370Kari'na kura'manamon Tamusi ekary ekari'namon
GSAM 370.3Ero wara amaminano ta amy terapa poto amaminano tywopyipo man, moro kari'na kura'manamon Tamusi ekary ekari'namon emepary a'mory jako. Kari'na epanopyry 'wano me moro amaminano ety tywawonga man Mrs. White 'wa. Preston, Australia wyino 1892 siriko, 9 nuno, 16 kurita, ero wara tymero man i'wa:—
GSAM 370.4“Erome o'win amy kari'na omepatopo po 100 kari'na omepato'ko'me y'tu'ka. Moro wara iwairy man. Wokyryjan, woryijanon enapa kari'na kura'manamon Tamusi ekary ekari'namon me 'ne ka'tu rapa kari'na epanopyry taro mandon, moro kari'na kura'mary omepano anapyipyn Tamusi ekary ekari'namon ko'po.”
GSAM 370.5Moro wara amano poro amaminano 'wa tywytorykon 'wano me, moro omepano anapyinamon pairo tywepui man, moro uwapo imero'po auranano wyino.
GSAM 370Kari'na kura'mary amamin wepuiry
GSAM 370.61894 siriko, 1 nuno tano Kari'na kura'manen Tamusi ekary ekari'nen karetary ta amy ko'i'ne auranano man. Moro kari'na kura'mary amamin wepuiry poko iru'pyn otykon ekarityjan. Ero wara man:—
GSAM 371.1“1866 siriko moro Ja'munano iru'pa waito'me emamyry u'mary auto tywota'peme man.... Amy siky'in wewe kapy'po auto tapekaty man. Amy kari'na autymbo kynakon, Battle Creek kawonokon nono tu'po, sara'me, ja'munano iru'pa waitopo po. Battle Creek Michigan ta poto me aito'kon ra'na amy man. Oko tapino'namon, oko kari'na kupinamon, o'win je'tungon ene'nen — moro amaminano poko emeparymyn —, 3 amy 4 amy epanopynamon, o'win je'tun pan, imero pyime awosin otykon, moro auto irombo ro aripapyry amyikary, moro auto a'motopo aurangon amyikary enapa — moro wara ero eromeno amaminano a'motopo tywaije man. Ja'munano iru'pa waito'me emamyry u'mary auto me moro ety tywaije man.
GSAM 371.2“Moro koromono siky'in auto ppompo po erome amy auto man, 312 ft iwarory, 100 ft ipisiry, 6 autokon typisara'san kawonaka. 300 endametonon yry taro moro ta mandon. Pa'poro asery oty ukutyry nyry otykon moro ta mandon, je'tungon enery 'wano me, iru'pa rapa ityrykon 'wano me enapa. 10 tapino'namon moro auto ta mandon. Pyimano tykapyrykon amaminano poko imero oty uku'namon mandon. Je'tungon enenamon, amykon epanopynamon enapa o'win auto pono apyimy me 300 ko'po mandon. Moro auto 'wa wopyinamon mo'karon United States nono pisirykon wararo wyino mandon, amykon terapa nonokon wyino pyime enapa. Erewara pono Tamusi ekary ekari'nen, tyse terapa nono pono ekari'nen enapa 'wa moro auto pena o'kapyn roten towa'me man, o'to ety maro tywairy se'me. Iwonapira o'win amy, pairo mo'kopangon endametonon moro auto ta e'i'pa mandon.
GSAM 371Moro kari'na kura'matopo je'tungon auty
GSAM 371.3“1888 siriko moro je'tungon auty tywamy man: 100 x 60 ft, 5 autokon kawonaka typisara'san. Moro kawonokon 3 autokon tywoku'se man moro kari'na kura'matopo ja'mun koto amaminano 'wano me, je'tungon autokon me, pyime je'tungon waito'kon me enapa. Moro auto kotanory enery amamin kapyito'kon autokon enapa moro po mandon. 20 siky'inon autokon moro auto esi'wo mandon. Amykon ta tuna kyiny ke sano eweno'kary man. Uwapo auto wara enapa, siparari awai ta we'we enepotopo pori'tory ke pimywano eweno'kary man. Je'tungon, omepatonon pai iro autokon ere'me mandon. 1884 siriko, 7 nuno, 1 kurita amy je'tungon enenamon Tamusi ekary ekari'namon emepary auto tywota'peme man. Moro koromonokon 6 nuno poro 35 omepatonon etykon tymero man.”
GSAM 372Amaminanenamon wytory poko penaro ekarityry
GSAM 372.1St. Helena, California po aino kari'na kura'matopo auto poko tywauranary ta, Mrs. White tyka man, Tramelan, Switzerland wyino 1887 siriko, 2 nuno, 6 kurita ty'wa imero'po oka ta:—
GSAM 372.2“Tamusi 'wa tyka man: Moro auto ta amaminatonon wokyryjan po'po turu'ponano maro Tamusi auran apyiry maro tywe'i'poto, Tamusi nisanory kapyry maro, moro auto nuro kynairy, wepui enapa kynairy. Moro wyino Tamusi ekary ekari'namon tymoky kynairy, amykon terapa kari'na kuranondoto'me moro ty'wanokon me Tamusi nyry'po we'we ke. Jesus a'kary ta mo'karon Tamusi me ikapy'san otykon wota'ton morokon kawonokon aitopo po. Moro tyniramon otykon amyikary tonapiry kynenepota'ton. Moro iporono oty, tywekoroka aino, Tamusi wyinono aino enapa moro po ynaita'ton. Erome te morokon otykon po tonapiry, tynisanory roten kapyry, tyja'mun nisanory undyma'pa aino, yja'wan me aino enapa roten kynenejaton.”
GSAM 372.3Morokon aurangon ekarityjan na'na, amykon terapa eropangon autokon 'wa enapa o'win pori'tory maro tywairykon ke.
GSAM 372Kari'na kura'mary amamin iru'pa wairy man ekarity'po
GSAM 372.41891 siriko Tamusi na'nanopy'san 'wa yry'po amy ururu auranano ta ero eru'pa na'na: “Moro ja'munano iru'pa waito'me emamyry u'mary poko kari'na onumengapory 'wano me pa'poro kapy'po amaminano tu'ponaka Tamusi turu'popory kynaitan. Pa'poro nono tu'po irombo moro upijaton. Ero oty poko rapa kari'na onumengary man. Tamusi irombo ero amaminano 'wa pyime otykon kapyry 'se man.”
GSAM 372Amerika pono kari'na kura'manamon Tamusi ekary ekari'namon omepatopo auto
GSAM 372.5O'wino oty a'no'kary ta, amy terapa oty a'no'kary ta, one wara tywonumengapore anyky kura'mary man poko moro we'we tywo'wo man. 1895 siriko, 6 nuno ta, amy tapino'namon omepatopo auto wota'pemyry upiry tywo'ka man. Moro upiry auranano wara, moro Amerika pono kari'na kura'manamon Tamusi ekary ekari'namon omepatopo auto tywota'peme man. Moro a'motopo nisanory, tapino'namon emepary tywaije man, moro ijoko-to'imanory kurita kura'manen, Jesus wopyry rapa momo'nen Kari'na kura'manamon, Tamusi ekary ekari'namon, kari'na epanopynamon maro apyimy ene'po tano amaminano kapyto'ko'me, ero nono po, tyse terapa nonokon po enapa. Moro a'motopo wota'nanory Battle Creek po tywo'ka man, 1895 siriko, 9 nuno, 30 kurita. Mony korpo ro, 10 nuno, 1 kurita, moro omepatopo auto tywotapyi man, 40 omepatonon apyimy maro.
GSAM 372.6Moro omepatopo auto ekarity'po karetary ta ero eru'pa na'na:—
GSAM 372.6“Moro omepatopo auto Chicago po mero'po me man, Illinois nono pisiry omenano mero'po wara. Moro omepano pa'poro oty poko iru'pyn me kynaitan, United States tanokon moro ty'kakoren kari'na kura'mary omepato'kon autokon wara. Omepano amy Chicago po kynaitan, amy Battle Creek, Michigan po enapa.”
GSAM 373.1Kari'na kura'manamon Tamusi ekary ekari'namon amamin 'wano me awe'matonon poko, ero eru'pa na'na 1895 siriko, 8 nuno tano Kari'na kura'manen Tamusi ekary ekari'nen karetary ta:—
GSAM 373.1“Erome Battle Creek pono kari'na kura'matopo auto tano je'tungon enenamon omepatopo auto ta omepatonon 250 ko'po mandon. Kari'na kura'mary, Tamusi ekary ekarityry amamin 'wa atamonopypyn me erome aino wararo amy amamin kapytopo tyje man i'wa. Je'tungon enenamon upijaton South Sea Islands 'wano me, India 'wano me, West Indies 'wano me, South America 'wano me, 25 amy 30 amy je'tungon enenamon United States ijary ponokon nono pisirykon 'wano me, moro na'na potonon aito'kon 'wano me enapa.”
GSAM 373Kari'na kura'mary Tamusi ekary ekarityry amamin wepuiry
GSAM 373.21895 siriko, 11 nuno, 5 kurita moro kari'na kura'matopo tano je'tungon enenamon Tamusi ekary ekari'namon omepano aikepyry wota'nanory moro Wota'nanory auto po tywo'ka man. Moro jako datra Kellogg tyka man:—
GSAM 373.3“12 siriko terapa tynytonon ta, eropan wota'nanory jako oko je'tungon enenamon 'wa omepano taikepy man. Erome 300 maro 400 maro a'ponaka je'tungon enenamon apyimy man. Moro kari'na kura'matopo ta 19 tapino'namon mandon. Amykon eropangon autokon ta 22 tapino'namon mandon. Morokon autokon moro kari'na kura'matopo maro pyime, ko'i pai tywota'panoma'se mandon, moro Kari'na kura'manamon, Tamusi ekary ekari'namon, kari'na epanopynamon maro apyimy enery a'no'po. 53 na'na je'tungon enenamon tameronokon tyse nonokon po mandon: Sweden, Old Mexico, Africa Gold Coast, Australia, South Africa, Denmark, India, New Zealand, Samoa, British Guiana enapa. Erome 63 tapino'namon omepatonon mandon. 41 erewatonon mandon. 22 Michigan pono poto omepatopo auto ta, amykon terapa omepatopo autokon ta enapa mandon. Ero koko 22 je'tungon enenamon 'wa omepano aikepyry kynaitan erewara. Atamonopypyn me imero mandon, iru'pyn me uku'po'san je'tungon enenamon me tytorykon taro.”
GSAM 373.41902 'wa ro na'na kari'na kura'matopo autokon wepuiry mengary jako, moro Battle Creek pono kari'na kura'matopo auto enejan na'na, moro tapino'namon omepatopo auto maro, je'tungon enenamon emepary auto maro enapa, pa'poro nono tu'po moro ijoko-to'imanory kurita kura'manamon, Jesus wopyry rapa momo'namon totyrykon me aitonon eropangon autokon ra'na poto me 'ne aino auto me.
GSAM 374Morokon uwapoto autokon koroty'po
GSAM 374.11902 siriko, 2 nuno, 18 kurita koko ta, moro poto uwapoto auto, moro iru'pynon itakonkon otykon maro, moro potonon je'tungon auty maro enapa, pa'poro tykoroty man wa'to 'wa. Moro jako 400 ru'mangon, endametonon enapa morokon autokon ta tywaije mandon. Mo'karon tapino'namon, je'tungon enenamon, epanopynamon enapa tanarimyn me amaminano 'wa, mo'ko Jopoto nyry'po enery 'wa enapa, pa'poro mo'karon autokon wyino tyweno'ka mandon, poto je'tunano apyiry pyndo.
GSAM 374Moro asery kari'na kura'matopo auto
GSAM 374.2Morokon penato'san autokon ppompo po amy terapa auto tywamy man, penato'po ko'po poto, apo'tun pe enapa. Ero eromeno auto a'motopo tu'pony topo tyje man 1902 siriko, 5 nuno, 12 kurita. Moro auto Tamusi 'wa yry'po wota'nanory 1903 siriko, 5 nuno, 31 kurita tywo'ka man. Moro auto enenamon 'wa moro asery auto poko tyka man: “Siparari ke, topo ke, ikoroty'po nono ke, nono a'pemyry 'wano oty ke enapa kapy'po auto wairy taro wara, apo'tun pe, akorpe e'wuty pyndo enapa moro man.
GSAM 374.3“Moro auto ta pa'poro amamin kapytopo otykon, moro erewatyry taro wara imero asery, atamonopypyn, ija'wany'pa, amy pairo oty ta kari'na aki'mapyn, apo'tun ponon enapa mandon. Erome moro Battle Creek pono kari'na kura'matopo auto a'wembono tywamy'se man wara, moro ru'mangon kura'mary 'wano amamin kapytopo otykon, moro ru'mangon aki'mapyn otykon enapa amykon ko'po tywairykon na'na kynamyikanon.
GSAM 374.4“Moro auto enenamon nisanory ero tywaije man: o'win aitopo po, iru'pyn aito'ko'me, pa'poro morokon asery je'tungon kura'mary mero'san, amamin kapytopo otykon enapa na'nanopyry. Morokon tywonumengapore kari'na kura'mary ta tapyito'kon me mandon. Morokon mero'san, tyturu'popore, tywonumengapore enapa tykapyto'ko'me mo'karon 'se mandon.”
GSAM 374Pyime kari'na kura'matopo autokon wota'pemyry man
GSAM 374.5Ero kari'na apyimy 'wa yry'po we'we ero man: Mo'ko Jopoto 'wa pyime kari'na kura'matopo autokon wairy 'se man, poto imero kapyn, pa'poro nono tu'po aripapy'san me. Amykon roten potonon imero autokon wairy ko'po moro inisanory man. Na'na tawa'pore man, tameronokon nono pisirykon po siky'inon kari'na kura'matopo autokon itapyiry a'mo'po ke, morokon irokon 10 siriko ta imero. Moro 1904 siriko Pa'poro Tamusi na'nanopy'san jopotorykon wota'nanory siriko karetary ta 50 ko'po morokon siky'inon autokon etykon mero'po man.
GSAM 375Kari'na kura'matopo autokon etykon karetary
GSAM 375.1Morokon autokon wota'pemyry 'wa ari'namon otykon ekarityry kari'na tawa'pore yry taro man pai. Moro na'na karetary ta aityry 'wano aitopo ko'i tywairy ke te, morokon autokon waito'kon nono etykon, moro nono wararo autokon a'no'kary enapa roten ekarityry man na'na 'wa. Ero wara eporyjan na'na: United States, 35; Great Britain, 3; Germany, 1; Switzerland, 1; Denmark, 1; Norway, 1; Sweden, 1; South Africa, 1; Australia, 2; New Zealand, 1; Samoa pawu, 1; Old Mexico, 1; India, 1; Japan, 1.
GSAM 375Je'tungon kura'matopo autokon pisirykon etykon karetary
GSAM 375.2Morokon kari'na kura'matopo autokon itu'ponaka 22 je'tungon kura'matopo autokon pisirykon mandon. 17 United States ta mandon; 1 Jaffa po; 1 Jerusalem, Palestine po; 1 Guadalajara, Old Mexico po; 1 Kimberley, South Africa po; 1 Rockhampton, Australia po enapa. Morokon itu'ponaka 26 endameno ekaramyto'kon autokon mandon, tonomy onorymyn endameno ke. Moro po kari'na tywekoroka, ja'munano iru'pa waito'me endameno epory taro mandon. One wara iru'pa tywemamyrykon man poko ko'i, pyime pai omepano apyiry taro mandon enapa.
GSAM 375.3Moro ja'munano iru'pa waito'me emamyry u'mary a'motopo aurangon aripapyry poko erokon kari'na, autokon enapa a'no'kary mera'san otykon enepojaton one wara mo'ko Jopoto “poto amaminano kapyry taro man ero amaminano 'wa,” moro 1866 siriko Tamusi nyry'po penaro ekarity'po wara. 1863 siriko penaro ekarity'po wara enapa, one wara moro “ja'munano iru'pa waito'me emamyry u'mary a'motopo aurangon” amaminano ta wairy taro man poko enepojaton, moro “mo'ko Jopoto wopyry jako amy kari'na apyimy eromby'pa aropyry 'wano me atamonopyry 'wano me.” Oro morokon kari'na kura'matopo autokon 100-mpoto 'wa ro wepuiry nainen, ko'i'ne enapa moro ty'wano me iwota'pemyry'po oty aikepyry nainen.
Notes
- 3 Yowana 2. ↩