अध्यायः षोडशः — तृतीयदेवदूतस्य संदेशः
GSAM 247.1तृतीयः स्वर्गदूतः तेषां अनुगच्छन् महता स्वरेण आह – यदि कश्चित् पशुं तस्य च प्रतिमां पूजयति, ललाटे वा हस्ते वा तस्य चिह्नं गृह्णाति, सः ईश्वरस्य क्रोधस्य रसं पिबेत्, यत् क्रोधपात्रे निर्मिश्रं प्रविष्टम्। च पवित्रदेवदूतानां समक्षे मेषशावकस्य च समक्षे सः अग्निना गन्धकयुक्तेन च पीडितः भविष्यति। तेषां पीडायाः धूमः अनन्तकाले अनन्तकालं आरोहति। यः पशुं तस्य प्रतिमां च आराधयति तथा यः तस्य नामचिह्नं गृह्णाति ते न दिनं न रात्रिं विश्रामं प्राप्नुवन्ति। अत्र सन्तानां धैर्यम्। अत्र ते ये ईश्वरस्य आज्ञाः पालयन्ति तथा येशोः श्रद्धा धारयन्ति।1
GSAM 247बाइबिलस्य सर्वात्यधिकं गंभीरं चेतावनीसूचनम्
GSAM 247.2बाइबिलस्य अन्तर्भूतं एतत् सर्वात्यन्तमहागंभीरं चेतावनी अस्ति, च निश्चितं यत् अस्माकं जगतः इतिहासवृत्तान्ते अतीते अस्य सन्देशस्य श्रवणस्य कश्चन साक्ष्यं नास्ति। अस्य शृंखलायाः प्रथमः द्वितीयश्च देवदूतौ वर्तमानसन्ततेः इति प्रमाणितौ, अतीतयुगे अस्य सन्देशस्य न भवितुम् इति स्पष्टतया प्रतिपादयति।
GSAM 247.3वर्षे १८४७ पादरिणा जे. वी. हाइम्सेन उक्तम्—
GSAM 247.4“चतुर्दशमोऽध्यायः [प्रकाशितवाक्यग्रन्थात्] अद्भुतं उद्घोषणं प्रस्तौति, यत् अद्यापि कर्तव्यम्, मानवजात्यै तस्मिन् प्रबलप्रलोभनकाले चेतावनीरूपेण। श्लोकाः ९–११। एतत् विना ईश्वरग्रन्थे एतादृशं भीषणं क्रोधोद्घोषणं न दृश्यते। किं न एतत् प्रबलप्रलोभनस्य सङ्केतः यत् एतादृशं भीषणं उपदेशं अपेक्षते?”2
GSAM 248मन्दिरस्य उद्घाटनम्—पेटिकायाः दर्शनम्
GSAM 248.1जे॰ एन्॰ एण्ड्र्यूज् अस्मिन् संदेशे उक्तवान्— “स्वर्गमन्दिरे परमपवित्रस्थाने यत् पेटिका दृश्यते तस्य उद्घाटनम् सप्तमदेवदूतस्य घोषणे घटितम्। यदा च अस्माकं महापुरोहितस्य सेवा त्रयोविंशतिशतदिनानां समाप्ते तस्मिन् कक्षे परिवर्त्यते, वयं अवगच्छामः यत् मन्दिरस्य उद्घाटनं प्रथमदेवदूतस्य घोषणया निर्दिष्टस्य कालस्य समाप्तेन चिह्नितम् अस्ति। अस्माकं महापुरोहितस्य परमपवित्रस्थानं प्रवेशः ईश्वरस्य पेटिकायाः पुरतः सेवां कर्तुं चर्चम् ईश्वरस्य तस्यां पेटिकायाम् अन्तर्भूतानां आज्ञानां प्रति आकर्षयति। ततः कालात् एव ईश्वरस्य आज्ञाः स्वर्गीयपुण्यस्थलात् प्रकाशन्ते।
GSAM 248सबाथपरिवर्तनम्
GSAM 248.2“विवादातीतम् यत् चतुर्थः आज्ञापत्रः किञ्चित् युगेभ्यः पूर्वम् प्रभोः विश्रान्तिदिवसात् मूर्तिपूजक-रविवासर-उत्सवे परिवर्तितः। एषः परिवर्तनः पवित्रशास्त्राणां स्पष्टविरोधात् कृतः, यत्र सर्वत्र सप्तमः दिवसः एव प्रभोः एकमेव साप्ताहिकसबाथः इति स्वीकृतः। एतत् महापथभ्रष्टेन साधितम्, यं दानियेलः ‘कालान् च नियमान् च परिवर्तयितुम् इच्छति’ इति पूर्वमेव भविष्यवाणीकृतवान्। एषा शक्तिः स्वरूपतः स एव पशुः अस्ति यं समस्तं जगद् आराधयिष्यति। च रोचकं यत् दीर्घकाले पादितं एतत् आज्ञापत्रं अधुना पुनरुद्धृत्यते, ईश्वरजनाः च अन्यैः नवभिः सह तद् पालनं आरभन्ते। ईश्वरस्य कृते धन्यवादाः यतः सः अवशिष्टान् नागेन सह अन्तिमसङ्ग्रामाय पवित्रनगरद्वारैः प्रवेशाय च सज्जीकरोति। प्रकाशितवाक्यम् १२:१७; २२:१४। पतनस्य सबाथस्य विरोधार्थं चतुर्थस्य आज्ञायाः प्रतिष्ठापनम् च ईश्वरस्य सर्वेषां आज्ञानां प्रचारः च तीव्रं प्रमाणं यत् अद्य संतानां धैर्यस्य कालः तथा तृतीयदेवदूतस्य चेतावनीकालः अस्ति।”3
GSAM 249.1पूर्वप्रकरणेषु एतेषां सन्देशानां प्रथमद्वितीययोः पूर्तिरूपेण महान् द्वितीयआगमनप्रचारः १८४४ अक्टोबर् २२ पर्यन्तं प्रवर्तितः इति निर्दिष्टम्। अत्र प्रकरणस्य आरम्भे शास्त्रवचनम् – “तृतीयः दूतः तान् अनुगतः” इति, यत् प्रथमद्वितीयदूतानां अनुगमनम् अभवत्। अत्र तृतीयसन्देशस्य उदयः अपि उल्लेखनीयः।
GSAM 249प्रथम-आगमनवादिनः सबाथपालकाः
GSAM 249.2१८४४ तमे वर्षे “मध्यरात्रि-आह्वान”काले प्रभुः स्वजनानां मनसः सप्तमदिन-सबाथपालने प्रेरयितुम् आरब्धवान्। एषा शिक्षा आगमनवादिनां मध्ये इदं प्रकारेण उद्भूता। राचल् प्रेस्टन् नाम्नीया सप्तमदिन-बप्तिस्ट् स्त्री वाशिंग्टन् (न्यू हैम्पशायर्) नगरे गता यत्र आगमनवादिनां चर्चः आसीत्।4 सा आगमनसिद्धान्तं स्वीकृतवती, च चर्चः प्रायः चत्वारिंशत् सदस्यानां संख्यायुक्तः तस्याः मिशनरीश्रमैः चतुर्थ आज्ञायाः सबाथं स्वीकृतवान्। एतत् विषयस्य अन्वेषणाय प्रेरितम्। १८४४ सेप्टेम्बर् ५ तमे Cry पत्रिकायाम् पठामः – “बहवः जनाः कल्पिते सप्तमदिनपालनकर्तव्ये मनसा गभीरतया व्याप्ताः सन्ति।” एतत् वक्तव्यं सम्पादकीयलेखने अन्तर्भूतम्, यत्र रविवासरपालनदावानां प्रतिष्ठापनाय क्षीणप्रयत्नः कृतः। विषयः १२ सेप्टेम्बर् सङ्ख्यायां अनुवर्तितः, यत्र निम्नलिखितं महत्वपूर्णं वक्तव्यं दृश्यते, यत् बहूनां गम्भीरं सूक्ष्मं च अध्ययनं प्रेरितम्—
GSAM 249सप्तमः दिवसः एव विधिना निर्दिष्टः एकमेव दिवसः
GSAM 249.3“गतसप्ताहे वयं एतस्मिन् निष्कर्षे प्राप्तवन्तः स्मः—न किञ्चित् कालविशेषः अस्ति यः ख्रिश्चनानां पवित्रकाले इति विधेन विहितः। यदि एषः निष्कर्षः मिथ्या स्यात्, तर्हि वयं मन्यामहे सप्तमः एव एकमेव दिवसः यस्य पालनार्थं किञ्चित् विधानम् अस्ति।”
GSAM 250टी. एम्. प्रेबलस्य निबन्धः
GSAM 250.1आगमनवादिनां समष्टिगतं सबाथ-प्रश्ने ध्यानं टी. एम्. प्रेबल् इत्यस्य फेब्रुवरी १३, १८४५ दिनाङ्के रचितेन तथा पोर्ट्लैंड् (मेन्) नगरे फेब्रुवरी २८, १८४५ तमे Hope of Israel इति पत्रिकायाम् प्रकाशितेन विषयनिबन्धेन आकृष्टम्। बाइबिल्-सबाथस्य दावे प्रदर्शयित्वा तथा महापतनस्य प्रभावेण तस्य रविवासरेण प्रतिस्थापनस्य तथ्यं सूच्य सः टिप्पणीं करोति – “एवं वयं दानियेलस्य ७:२५ पूर्णं पश्यामः, लघुशृङ्गः ‘कालान् च नियमान् च’ परिवर्तयति। अतः मम मन्ये ये सर्वे प्रथमदिनं सबाथरूपेण धारयन्ति, ते पोपस्य रविवासरपालकाः च ईश्वरस्य सबाथभङ्गकाः च सन्ति।”5
GSAM 250जे. बी. कुक् सबाथ् प्रश्नस्य विषये
GSAM 250.2ततः शीघ्रं जे. बी. कुक् इत्यस्य लेखः मुद्रितः, यस्मिन् सः दर्शयति यत् रविवासरस्य सबाथरूपेण पालनार्थं शास्त्रीयं प्रमाणं नास्ति, तथा च सः संक्षिप्तं वाक्यं उपयुज्य लिखति – “एवं सुलभतया ये पोप्-सबाथ-ध्वजाधीनाः, सम्भवतः अज्ञानतया, नौकायात्रां कुर्वन्ति, तेषां पालेषु सर्वं वायुः निष्कासितः भवति।”
GSAM 250.3यद्यपि एतयोः द्वयोः पुरुषयोः सबाथपालनम् अल्पकालिकम् आसीत्, तथापि ते प्रक्रिया आरब्धवन्तौ या सुलभतया न रोद्धुं शक्या आसीत्। “पोपस्य रविवासरपालकाः,” “ईश्वरस्य आज्ञाभङ्गकाः,” “पोपस्य सबाथध्वजस्य अधः नौकायात्रा” इति सूत्रवाक्यानि शताधिकेषु जनेषु ओष्ठयोः आसन्, ये अस्य विषयस्य सत्यं ज्ञातुं उत्सुकाः आसन्। फेयरहेवन (मासाचुसेट्स्) निवासीः पादरी जोसेफ् बेट्स् इति नामकः एवमेव आकर्षितः सन् १८४५ तमे वर्षे सबाथम् स्वीकृतवान्।
GSAM 250जोसेफ् बेट्स् सबाथ् स्वीकरोति
GSAM 250.4तस्य अनुभवः एवम् आसीत् – वाशिंग्टन (न्यू हैम्पशायर्) नगरे सबाथपालनसमूहस्य समाचारं श्रुत्वा सः तं चर्चं द्रष्टुं गन्तुम् अभिप्रेतवान्, यत् तस्य तात्पर्यम् अस्ति इति अवगन्तुम्। तदनन्तरं सः तत्र आगत्य तेभ्यः सह विषयं अध्ययनं कृत्वा तेषां सम्यक् आचरणं दृष्ट्वा तत्क्षणात् सबाथविषये प्रकाशं स्वीकृतवान्। न्यू बेडफोर्ड् (मासाचुसेट्स्) प्रति प्रत्यागत्य, न्यू बेडफोर्ड् च फेयरहेवन् च मध्ये सेतौ, सः एकं प्रमुखं भ्रातरम् अभ्यगच्छत्। भ्राता तं अभिवाद्य उवाच – “कप्तान बेट्स, समाचारः किम्?” पादरी बेट्सः प्रत्युवाच – “समाचारः एषः यत् सप्तमः दिवसः अस्माकं प्रभोः ईश्वरस्य सबाथ् अस्ति।” सः पुरुषः उवाच – “अहं गृहे गत्वा मम बाइबिल् पठिष्यामि, ततः तद् विषये अवलोकयिष्यामि।” तथैव कृतवान्। यदा च पुनः ते मिलितवन्तः, सः भ्राता सप्तमदिनस्य सबाथसत्यं स्वीकृतवान् तद् च आचरत्।
GSAM 251सबाथविषये प्रथमग्रन्थः
GSAM 251.2पादरी बेट्सः तत्क्षणात् एतत् सत्यं राज्ये राज्ये प्रचारयितुम् आरब्धवान्। सः शीघ्रमेव अवगतम् यत् सबाथविषये पुस्तकं वा पत्रिका अपि तस्य कार्ये महती साहाय्यं करिष्यति। तस्य च आत्मा ईश्वरस्य आत्मान् प्रेरितः यत् सः अस्मिन् विषये किञ्चित् लिखित्वा प्रकाशयेत्। किन्तु धनरहितं कथं तत् साध्यते इति प्रश्नः आसीत्, यतः तस्य यॉर्क् शिलिङ्ग् (सार्धद्वादश सेंट्) एव आसीत्। अत्र विषयस्य तस्य अनुभवः यथा सः मम समक्षं १८५५ तमे वर्षे कथितवान् तथा वर्णयितुं पाठकाय रोचकं स्यात्।
GSAM 251चत्वारि पाउण्डाः पिष्टस्य
GSAM 251.3सः उक्तवान् यत् ईश्वरस्य पुरतः प्रार्थनाकाले सः पुस्तकं लिखितुम् निश्चयं कृतवान्, च तस्य प्रकाशनमार्गः उद्घाटयिष्यते इति निश्चिन्तः आसीत्। अतः सः स्वस्य लेखनपीठे बाइबिल् च शब्दसंग्रहग्रन्थं च सहितः उपविश्य कार्यारम्भं कृतवान्। एका घण्टायाः अन्तराले श्रीमती बेट्स् कक्ष्याम् आगत्य उक्तवती – “जोसेफ्, पाककार्याय मम पर्याप्तं पिष्टं नास्ति।” तथा सा अन्ये अपि किञ्चित् लघुसामग्रीणि याः तस्यै आवश्यकाः आसन् तान् अपि उल्लेखयत्। “कित्यधिकं तव पिष्टं अभावः?” इति कप्तान् बेट्सः पृच्छत्। “प्रायः चत्वारि पौण्ड्,” इति सा प्रत्युवाच। “तथास्तु,” इति सः प्रत्युवाच। सा कक्षं त्यक्त्वा सः समीपस्थं विक्रयालयं गत्वा चत्वारि पौण्ड् पिष्टं च अन्यानि सामान्यानि क्रीत्वा गृहं आनयत्, पुनश्च लेखनपीठे उपविष्टः। ततः श्रीमती बेट्सः कक्षं प्रविष्टा मेजे सामान्यानि दृष्ट्वा आश्चर्यया उद्घोषयत्, “एतत् पिष्टं कुत्र आगता?” “किमर्थम्,” कप्तान् उवाच, “न पर्याप्तम्? त्वया चत्वारि पौण्ड् इच्छितानि इति उक्तम्।” “आम्,” सा उवाच, “किन्तु कुत्र प्राप्तम्?” “अहं क्रीतवान्,” सः उवाच; “किं न एतत् तव पाकसमाप्त्यर्थं पर्याप्तम्?” “आम्,” इति श्रीमती बेट्स उवाच, “किन्तु त्वं, कप्तान् बेट्स, यः न्यू बेडफोर्ड् नगरात् नौकाभिः सह विश्वस्य सर्वत्र गतः, किं बहिः गत्वा चत्वारि पौण्ड् पिष्टं क्रीतवान्?” “आम्, किं न तत् परिमाणं यत् पाकसमाप्त्यै त्वया अपेक्षितम्?” “आम्,” इति श्रीमती बेट्स उवाच, “किन्तु किं त्वं चत्वारि पौण्ड् पिष्टं क्रीतवान्?”
GSAM 252सत्यस्य हेतोः एकादशसहस्रडॉलराणि व्ययितानि
GSAM 252.1शीघ्रमेव अन्यः परीक्षणः अभवत्। यदा कप्तान् बेट्सः समुद्रं त्यक्तवान्, तदा सः एका नावस्य स्वहितांशं एकादशसहस्रडॉलर्स् मूल्येन विक्रीणोत्, किन्तु अधुना सः सत्यकार्यस्य प्रवर्धनाय सर्वं व्ययितवान्। अद्यपर्यन्तं श्रीमती बेट्सः तस्य वास्तविकं आर्थिकं स्थितिं न अवगता आसीत्, किन्तु सः मन्यत् यत् अधुना ताम् तत् विज्ञापयितुं आवश्यकम्, अतः सः शान्ततया उक्तवान्, “पत्नी, अहं तेषु वस्तुषु पृथिव्यां मम अन्तिमं धनं व्ययितवान्।” तीव्रविलापैः सह श्रीमती बेट्स् पृच्छति—“वयं किं करिष्यामः?” कप्तान् उत्थाय, यथा नौकाधिपः स्वनौकां निर्देशयन्, सम्पूर्णगम्भीरतया अवदत्—“अहं पुस्तकं लिखामि; तद् प्रसारयिष्यामि, च एतत् सबाथसत्यं जगति प्रचारयिष्यामि।” “तर्हि,” इति श्रीमती बेट्सः अश्रुपूरितनेत्रया उवाच, “वयं किं खादितुं जीवितुम्?” “ईश्वरः मार्गं उद्घाटयिष्यति,” इति कप्तान् बेट्सः स्मितेन प्रत्युत्तरं दत्तवान्। “आम्,” इति श्रीमती बेट्सः उवाच, “ईश्वरः मार्गं उद्घाटयिष्यति! एतत् एव त्वया सर्वदा वदितम्,” अश्रुपूरितेन हृदयेन सा कक्षं त्यक्तवती।
GSAM 252अप्रत्याशितं पूर्तिः
GSAM 252.2कप्तान् बेट्सः अर्धघण्टपर्यन्तं स्वकर्म कुर्वन् तदा तस्मै डाक्गृहं गन्तुं अभिप्रायः जातः यतः तत्र तस्य पत्रम् आसीत्। सः गतः, निःसन्देहं तत्र पत्रम् आसीत्। तस्मिन् काले पत्रेषु डाकशुल्कं पञ्चसेंट् आसीत्, पूर्वभरणं ऐच्छिकम् आसीत्। एतस्य पत्रस्य लेखकः कस्मिंश्चित् कारणात् डाकशुल्कं न दत्तवान्। अत्र पुनरपि कप्तान् बेट्सः विनीतः अभवत्, यतः सः स्वपरिचितं डाकपालं श्रीमान् ड्र्यू इति सम्बोध्य उक्तवान् यत् सः धनरहितः अस्ति अतः डाकशुल्कं दातुं न शक्नोति। किन्तु सः पृष्टवान् – “कुतः आगच्छति इति मां पश्यितुं अनुमन्यसे?” डाकपालः अवदत् – “तत् गृहाण, अन्यस्मिन् काले शुल्कं ददातु।” “न,” कप्तान् उवाच, “यावत् डाकशुल्कं न प्रदत्तम्, तावत् अहं पत्रं कार्यालयात् न निष्कासयिष्यामि।” पत्रं हस्ते धारयन् सः उवाच, “मम मतिः अस्ति यत् अस्मिन् पत्रे धनं अस्ति।” ततः सः डाकपालं प्रतिमुखः अभवत्, तं पृष्टवान्, “कृपया पत्रं उद्घाटयसि वा? यदि तस्मिन् धनं अस्ति तर्हि त्वं डाकशुल्कं निष्कास्यसि; यदि न तर्हि अहं न पठामि।” डाकपालः तस्य याचनां अनुगृहीत्वा पश्य, तत्र दश-डॉलर-पत्रं आसीत्। पठनेन ज्ञातवान् यत् पत्रं तस्य व्यक्तेः आसीत् यः उक्तवान् यत् ईश्वरः तस्य मनसि तथा प्रेरयामास यत् पादरी बेट्सः धनस्य अभावग्रस्तः अस्ति, अतः सः शीघ्रं तद् धनं तस्मै प्रेषितवान्; च शीघ्रतायाम् सम्भवतः डाकशुल्कं दातुं विस्मृतवान्।
GSAM 253.1डाकशुल्कं दत्त्वा सः खाद्यवस्तुविक्रयालयं गतः। तत्र चतुर् डॉलर् मूल्येन पिष्टपूर्णम् एकं भाण्डं क्रीत्वा आलुकाः शर्करा च अन्याश्च आवश्यकाः वस्तूनि अपि क्रीणोत्। यत्र तानि वस्तूनि समर्पयितव्यानि इति आदेशं दत्त्वा सः उक्तवान् – “संभवतः सा स्त्री वदेत् एतानि अत्र न स्थापनीयानि इति, परं त्वं तस्या वचनं न शृणु; सामानं गृहाग्रालिन्दे अवतारय।”
GSAM 253.2ततः सः मुद्रणालयं गतः, प्रायः शतपृष्ठीयस्य प्रबन्धस्य सहस्रप्रतिलिपीनां मुद्रणाय व्यवस्था कृतवान्। यथा यथा प्रतिलिपिः प्रदीयेत तथा तथा मुद्रकाः तां यथाशक्ति शीघ्रं अक्षररूपे स्थापयित्वा तस्य समीपे परीक्षणप्रतिलिपीन् प्रेषयितुम् उद्यताः आसन्। यथा सः धनं प्राप्तवान्, तथा कार्यस्य मूल्यं शीघ्रं दातुम् तस्य दायित्वम् आसीत्। यावत् सर्वे बिलाः न परिशोधिताः, तावत् पुस्तकानि कार्यालयात् न निष्कास्यन्ते।
GSAM 253.3कप्तान् बेट्सः यत् तस्मै वित्तं दातव्यम् नास्ति इति सम्यक् अवगतम्, तथापि सः एतत् ग्रन्थं लिखितुं स्वकर्तव्यं मन्यत्, यतः सः विश्वासवान् यत् प्रभुः आवश्यकताकाले हृदयान् प्रेरयिष्यति यत् ते धनं प्रेषयन्ति। कागदलेखनीआदीनि क्रीत्वा, गृहसामग्रीणां तस्य अग्रे गन्तुं समयं दत्त्वा, सः स्वगृहं नेतुं मार्गस्य शीर्षे आगतः। वस्तूनि तत्र दृष्ट्वा, सः पश्चाद्द्वारात् गृहं प्रविष्टः पुनरपि लेखनीपाटले उपविष्टः। श्रीमती बेट्स् आगत्य उत्साहेन उक्तवती, “जोसेफ, गृहाग्रालिन्दे एव पश्य! तत् सामानं कुत्र आगता? एकः मालवाहनः अत्र आगतः तत् अवतारयितुम् आग्रहम् अकरोत्। अहं तस्मै उक्तवती—एतत् अत्र न भवति; तथापि सः अवतारयितुम् आग्रहम् अकरोत्।” “तथापि,” कप्तान् बेट्सः उवाच, “मम मन्ये सर्वं सम्यक् अस्ति।” “किन्तु,” श्रीमती बेट्सः उवाच, “कुत्र तद् आगतम्?” “तथापि,” कप्तान् उवाच, “ईश्वरः तद् प्रेषितवान्।” “आम्,” इति श्रीमती बेट्स् उवाच, “ईश्वरः प्रेषितवान्; एतत् एव त्वया सर्वदा उक्तम्।” ततः सः पत्रं भार्यया दत्त्वा उवाच, “एतत् पठ, यतः आगमनस्थानं ज्ञास्यसे।” सा तद् पठित्वा पुनरपि रोदितुं निर्गता, परन्तु प्रथमस्य रुदनस्य स्वरभेदेन; प्रत्यागत्य च सा नम्रतया अविश्वासदोषेण क्षमां याचितवती।
GSAM 254पुस्तकस्य वित्तस्य आगमनम्
GSAM 254.1यदा लेखनमुद्रणकार्ये प्रगतिः अभवत्, तदा कप्तान् बेट्सः डाक् मार्गेण च अन्यथा च कालकाले धनं प्राप्तवान्, कदाचित् येभ्यः तेभ्यः अपि येभ्यः सः कदापि न मिलितवान्। यदा सः धनं प्राप्तवान्, तत् मुद्रकेभ्यः समर्पितम् अभवत्, पुस्तकखाते च प्रयुक्तम्। अन्ते तदा दिनम् आगतम् यदा सर्वे पुस्तकाः मुद्रिताः अभवन्, च भ्राता बेट्सः न अपेक्षिते स्रोतात् खाताशेषः पूरितः; एवं पुस्तकानां वितरणे एकदिनापि विलम्बः न जातः।
GSAM 254अन्तिमबिलस्य परिशोधनम्
GSAM 254.2मेम्फिस् (मिशिगन्) निवासी एच्. एस्. गुरनी इति महोदयेन १८८४ तमे मार्च् मासे मम उक्तम् यत् यदा पादरी बेट्सस्य ग्रन्थस्य मुद्रणं समापितम् अभवत् तस्मिन् एव प्रातःकाले सः कालातीतऋणपत्रेण शतडॉलर् प्राप्तवान्, यः पुरुषः उक्तवान् यत् सः कदापि तं न दास्यति। एतत् धनं प्राप्त्वा सः तस्मिन् किञ्चित् अंशं पादरी बेट्सस्य सबाथ्-ग्रन्थस्य अन्तिमबिलं दातुं व्ययितुं हर्षं मन्यत्। “किन्तु,” श्रीमान् गुरनी उवाच, “भ्राता बेट्स स्वमरणदिनपर्यन्तं न जानीत यः पुस्तकबिलस्य शेषं दत्तवान्।” सबाथ्-सत्यस्य मुद्रणे पादरी बेट्सस्य एषा अनुभूति आरभ्य एव अस्माकं जनान् उक्तुम् इच्छति यथा—“अस्मिन् कार्ये अग्रे गच्छत, च यदा यदा अग्रे गच्छथ तदा तदा ईश्वरस्य प्रबन्धः मार्गं उद्घाटयिष्यति इति आशां धारयत।”
GSAM 255पादरी बेट्सः दर्शनेषु संशयवान्
GSAM 255.1Life Sketches इत्यस्मात् सङ्क्षिप्तं निम्नलिखितं वक्तव्यं भविष्यति यत् भविष्यद्वाणीप्रदानं च सबाथपरिष्कारश्च कथं एकीकृतौ इति प्रदर्शयति:—
GSAM 255.2१८४६ तमे वर्षे न्यू बेडफोर्ड् (मासाचुसेट्स्) नगरे यात्रायाम् कुमारी हार्मनः पादरिणा जोसेफ् बेट्स् इत्यनेन परिचिता अभवत्। सः पूर्वमेव आगमनविश्वासं आलिङ्गितवान्, च तस्मिन् कार्ये सक्रियः श्रमिकः आसीत्। सः सत्ख्रिश्चनसज्जनः आसीत्, विनीतः दयालुश्च। सः कुमारीं हार्मनं स्वसन्तानवत् कोमलतया आचरत्। प्रथमवारं तस्या भाषणं श्रुत्वा सः गभीररुचिं प्रकटयत्। सा च भाषणे विरमिता उपरि सः उत्तिष्ठन् अवदत्— “अहं संशययुक्तः थॉमसः अस्मि। अहं दर्शनानि न विश्वस्मि। किन्तु यदि अहं विश्वासं कर्तुं शक्नोमि यत् भगिन्याः अद्य रात्रौ कथितं साक्ष्यं खलु अस्माकं ईश्वरस्य वाणी आसीत्, तर्हि अहं जीवितेषु सर्वेषु मानवः परमसुखी भविष्येयं। मम हृदयं गभीरतया स्पृष्टम् अस्ति। अहं वदन्तीं निष्कपटाम् इति मन्ये, परन्तु सा अस्मभ्यं कथितानि अद्भुतदृश्यानि कथं दृष्टवती इति अहं व्याख्यातुं न शक्नोमि।”
GSAM 255कुमारी हार्मनः सबाथम् स्वीकरोति
GSAM 255.3पादरी बेट्स् सबाथ् पालनं कुर्वन् तस्य महत्त्वं आवेदयत्। तदा कुमारी हार्मन तस्य महत्त्वं न अनुभूतवती, चतुर्थे आज्ञायाम् अन्येषु नव आज्ञासु अपेक्षया अधिकं पादरी बेट्सस्य अवलम्बनं दोषरूपं मन्यत्। किन्तु प्रभुः तस्यै दिव्यं पवित्रस्थानं दर्शयत्। स्वर्गे ईश्वरस्य मन्दिरं उद्घाटितम्, तत्र दयापीठेन आवृतं ईश्वरस्य सन्दूकं तस्यै प्रदर्शितम्। द्वौ देवदूतौ पेटिकायाः उभयोः अन्तयोः स्थितौ, तयोः पक्षाः दयासनस्य उपरि प्रसारिताः, मुखौ च तस्यैव अभिमुखौ। तस्यै सहगच्छन् देवदूतः अवदत् यत् एतत् सर्वं दिव्यसेनां दर्शयति, याः सर्वे श्रद्धया भयेन च परमेश्वरस्य अङ्गुलिलिखितं ईश्वरनियमं पश्यन्ति। येशुना पेटिकायाः आवरणम् उद्घाटितम्, सा च दृष्टवती शिलापट्टिकान् येषु दश आज्ञाः लिखिताः आसन्। सा च विस्मिता दृष्टवती चतुर्थाज्ञां दश आज्ञानां मध्ये मध्ये, सौम्यप्रकाशमण्डलेन आवृताम्। देवदूतः उवाच, “दशेषु एष एव एकः नियमः यः जीवितं ईश्वरं निर्दिशति, यः स्वर्गं पृथिवीं च तत्र सर्वं सृष्टवान्। यदा पृथिव्याः आधारः स्थाप्यते, तदा एव सबाथस्य आधारः अपि स्थाप्यते।” तस्या दृश्यं जातम् यत् यदि सत्यः सबाथः अपालयिष्यत, तर्हि कदापि अविश्वासी नास्तिको वा न अभविष्यत्। सबाथपालनं जगत् मूर्तिपूजायाः अरक्षिष्यत्।
GSAM 256.1चतुर्थः आज्ञाप्रावधानः पाददलितः अभवत्, अतः वयं विधौ भङ्गं पूरयितुं तथा पाददलितस्य सबाथस्य रक्षां याचयितुं आहूताः स्मः। पापपुरुषः, यः ईश्वरं अतिक्राम्य स्वयम् उन्नयत् तथा कालान् नियमान् च परिवर्तयितुं अभिलषत्, सबाथस्य सप्तमदिनात् प्रथमदिनं प्रति परिवर्तनं कृतवान्। एतत् कृत्वा सः ईश्वरविधौ भङ्गं कृतवान्।
GSAM 256.2ईश्वरस्य महादिनात् किंचित् पूर्वं जनान् ईश्वरस्य नियमं प्रति स्वनिष्ठां पुनः स्थापयितुं चेतयन् सन्देशः प्रेष्यते; स नियमः ख्रीष्टविरोधिना भग्नः। उपदेशेन आचरणेन च नियमस्य भङ्गं प्रति ध्यानम् आकर्षणीयम्। तस्या अपि प्रदर्शितम् यत् प्रकाशितवाक्यस्य चतुर्दशोऽध्यायस्य तृतीयः दूतः, यः ईश्वरस्य आज्ञान् येशोः च श्रद्धां उद्घोषयति, तेषां जनानां प्रतिनिधित्वं करोति ये एतत् संदेशं गृह्णन्ति, च विश्वे प्रति चेतावनीस्वरं उद्घोषयन्ति यत् ईश्वरस्य आज्ञाः तस्य च विधिः नेत्रबिम्बवत् पालनीयाः, च अस्य चेतावनीप्रत्युत्तररूपेण बहवः प्रभोः सबाथं आलिङ्गिष्यन्ति।6
GSAM 256.3कुमारी हार्मनस्य च पादरी बेट्सस्य च अनुभवः प्रभोः कार्यपद्धत्याः अनुरूपः आसीत्। पादरी बेट्सः कुमारी हार्मनस्य च पादरी व्हाइटस्य च ध्यानं सबाथविषये आकर्षयत्, यः शास्त्रैः तेभ्यः ईश्वरस्य अचलनियमस्य दावान् प्रदर्शितवान्। यद्यपि कुमारी हार्मनः प्रभोः विशेषप्रकाशैः प्रायः अष्टादशमासपर्यन्तं धन्यवती आसीत्, तथापि अस्मिन् विषये पूर्वमेव किञ्चित् न प्रदर्शितम् आसीत्। अधुना प्रभोः समयः आगतः यतः विश्वासिनः तस्य विधानपालनाय उत्तिष्ठन्ति, भविष्यद्वाणीप्रदानेन तेषां प्रकाशं प्रदातुं च, एवं स्वकर्मपद्धत्या तृतीयदेवदूतस्य संदेशः “ईश्वरस्य आज्ञाः तथा येशु ख्रीष्टस्य साक्ष्यम्” एकत्र समाहृतः।
GSAM 257तृतीयदेवदूतस्य सन्देशस्य आरम्भः
GSAM 257.1ततः तृतीयस्य दूतस्य संदेशः अन्ययोः दूतयोः सन्देशाभ्यां सह संयोजितः प्रचारितुं आरब्धः। सबाथस्य सत्यं ईश्वरस्य सन्दूकिकया च पवित्रस्थानसन्दर्भे प्रकाशितेन ज्योतिर्योगेन च पूर्वमेव प्रदर्शितं दृढीकृतम्—यत् अतीत आगमनप्रयाणं सम्यक् आसीत्, प्रभोः च नियमानुसारम्। ते अधुना यथापूर्वं कदापि न अधिकं “ईश्वरनगरमार्गे आरोहणस्य त्रयः पादाः” इत्यस्य अर्थं अवगन्तुं समर्थाः अभवन्।
GSAM 257पादरी बेट्स् दर्शनानि ईश्वरप्रदत्तानि इति स्वीकरोति
GSAM 257.2१८४६ तमे संवत्सरे नवम्बर् मासे मेन्-राज्ये टॉपशाम् इत्यस्मिन् नगरि एकः सम्मेलनः अभवत्, यस्मिन् पादरी बेट्स् उपस्थितः आसीत्। तस्मिन् समागमे श्रीमती व्हाइट् (कुमार्याः हार्मनस्य पादरी जेम्स् व्हाइट् इत्यस्मै विवाहः पूर्वमेव निर्दिष्टः) एकं दिव्यदर्शनं प्राप्तवती, यत् पादरी बेट्सस्य तेषां दैवीउत्पत्तेः विषये पूर्णतया संतुष्टः भवितुम् कारणम् अभवत्। सः पञ्चाशत् वर्षाणि समुद्रसेवां अकरोत्, कनिष्ठसेवकपदात् आरभ्य नौकाधिपतिपदं च स्वामित्वपर्यन्तं सर्वाणि पदानि वहन्। तस्य खगोलविज्ञानबोधः एवम् आसीत् यत्, यथा सः मम उक्तवान्, स्वर्गज्योतिषां निरीक्षणेन समुद्रे स्वस्थानं अक्षांशरेखां च रेखांशरेखां च समीपतः विज्ञातुं समर्थः आसीत्। एवम् व्यक्तिः स्वाभाविकतया खगोलविज्ञानविषये संभाषणे रुचिं वहति।
GSAM 257.3तस्मिन् संभाषणे सः मम अवदत् कथं सः दर्शनेषु दिव्योत्पत्तेः विश्वासं प्राप्तवान्। सः अवदत् यत् एकदा सः श्रीमती व्हाइट् इत्यया सह तारकाणां विषये संभाषणं कर्तुम् यत्नं कृतवान्, किन्तु शीघ्रमेव ज्ञातवान् यत् सा खगोलशास्त्रे किञ्चिदपि न जानाति; वस्तुतः यथा सा तस्मै उक्तवती, सा तस्य विषयस्य ग्रन्थं कदापि अवलोकितवती वा न वा इति न जानाति स्म। सा तस्मिन् विषये संभाषितुं अनिच्छा आसीत्, अतः संभाषणं नूतनपृथिव्याः विषये परिवर्तयत् तथा च तस्याः तद् विषये दर्शने दृष्टं वर्णयत्।
GSAM 258आकाशस्य उद्घाटनम्
GSAM 258.1गतवर्षे एप्रिल् मासस्य १९ तमे दिनाङ्के १८४५ तमे वर्षे “Illustrated London News” इति पत्रिकया लॉर्ड् रोसात् प्राप्तं तेन स्वमहाकायदूरदर्शकेन कृतानाम् अद्भुतानाम् आविष्काराणां विवरणम्, विशेषतः खगोलविदः ये “आकाशविदरः” इति कथयन्ति तस्य दर्शनम्, खगोलविदां कृते अतीव रोचकं किञ्चित् प्रकाशितम्। एकस्मिन् सायाह्ने उपर्युक्तसम्मेलनस्थले श्रीमान् कर्टिसस्य गृहे च पादरी बेट्सस्य सान्निध्ये, यः अद्यापि एतेषां प्रकटीकरणेषु अनिर्णीतः आसीत्, श्रीमती व्हाइट् दर्शने तारकाणां विषये भाषितुं आरब्धवती, केचन ग्रहपृष्ठे रक्तवर्णपट्टानां दीप्तिमान् वर्णनं कृत्वा च अवदत्, “अहं चतुरः उपग्रहान् पश्यामि।” “अहो,” इति पादरी बेट्स् उवाच, “सा बृहस्पतिं पश्यति!” ततः अन्तरिक्षे यात्रा इव हावभावान् कृत्वा सा पट्टिकानां वलयनां च नित्यपरिवर्तमानसौन्दर्यवर्णनं आरब्धवती, “सप्त उपग्रहान् पश्यामि” इति उक्तवती।7 पादरी बेट्स् उवाच, “सा शनिं वर्णयति।” ततः सा उवाच, “अहं षट् उपग्रहान् पश्यामि,” तत्क्षणात् स्वर्गलोकस्य उद्घाटनस्य वैभवेन वर्णनं आरब्धवती, तद् अधिकप्रकाशमानस्य प्रदेशस्य प्रवेशद्वारम् इति आह। पादरी बेट्स् उवाच यत् तस्या वर्णनं स्वर्गलोकस्य उद्घाटनस्य यत् कदापि कस्यापि लेखकात् पठितं तेन, तदपि अतीव श्रेष्ठम् आसीत्।
GSAM 258.2सा यदा भाषति च दर्शने अपि स्थितवती, सः पादयोः उत्तिष्ठन् आह— “अहो, यदि अद्य रात्रौ लॉर्ड् जॉन् रोस् अत्र स्यात्!” पादरी व्हाइट् पृच्छति— “कः लॉर्ड् जॉन् रोस्?” पादरी बेट्स् उवाच— “सः महान् आङ्ग्लज्योतिषशास्त्रज्ञः अस्ति। अहं कामये सः अत्र स्यात् तां स्त्रीं खगोलशास्त्रं भाषमानाम् श्रवितुम्, तथा ‘आकाशस्य उद्घाटन’ इत्यस्य वर्णनं श्रवितुम्। एतत् मया कदापि पठितस्य विषयस्य किमपि अपि अतिक्रमति।” तस्मात् सायाह्ने पादरी बेट्सः पूर्णतया संतुष्टः अभवत् यत् श्रीमती व्हाइटस्य दर्शनानि तस्याः ज्ञानात् नियन्त्रणात् च बहिः आसन्। एतत् च दत्तस्य निन्दोपदेशस्य च स्वभावः तं संतुष्टं कृतवान् यत् तानि ईश्वरात् आसन्।
GSAM 259.1तस्मिन् दर्शने श्रीमती व्हाइटया वर्णिता एषा स्वर्गलक्षणा खगोलशास्त्रलेखकैः दुर्लभतया उल्लिख्यते। तस्य प्रथमदर्शकः ह्युगेन्स् निम्नलिखितं वर्णनं ददाति—
GSAM 259ओरायनस्य खड्गे एकः तेजस्वी प्रकाशः
GSAM 259.2“खगोलविदः ओरियोन्-खड्गे तारान् त्रयः समीपस्थाः स्थापयन्ति; यदा अहं मध्यवर्तीं दूरदर्शकेन वर्षे १६५६ अवलोकितवान्, तत्र तस्मिन् स्थाने द्वादश अन्याः ताराः प्रकटिताः; तेषु मध्ये त्रयः परस्परं स्पर्शसन्निभः तथा चत्वारः अपि ताराः मेघमध्यादिव स्फुरन्त्यः दृश्यन्ते, यतः तेषां परिसरः अन्यस्मात् आकाशभागात् बहु उज्ज्वलतरः इव दृश्यते, यः सौम्यवातावरणस्य कारणात् पूर्णतया कृष्णवर्णः इव दृश्यमानः आसीत्, यवनिकाविवरवत् उद्घाटित इव, यस्मादधिकप्रकाशितमपरं प्रदेशं निर्बाधं द्रष्टुं शक्यमासीत्।”
GSAM 259.3विलियम् हर्शेल् एतस्य आकाशद्वारस्य विषये वदति—
GSAM 259.4“यदि अस्य व्यासः अत्र दूरीतः दश अंशान् कोणं निर्माति, यत् प्रायः तावत् एव भवति, तर्हि तस्य परिमाणं पूर्णतया अकल्पनीयम्। गणितम् अस्ति यत् तस्य परिमाणं सूर्यपरिमाणस्य द्वौ त्रिलियन् गुणाः स्युः।”
GSAM 259सूर्यात् अपि प्रकाशमानतरम्
GSAM 259.5तत्त्वज्ञः थॉमस् डिक् इदं प्रकाशमानं धूम्रमेघं विषये एवम् उक्तवान्:—
GSAM 259.6“यदि वयं तस्य समीपे निकटतमतारकस्य अर्धदूरीयां स्थापयेम, यद्यपि सा दूरी महती अस्ति, तत्रापि सः सूर्यसमप्रकाशं प्रदर्शयेत्; अतीव निकटस्थानेभ्यः तु सः आकाशस्य महतीं भागीं व्याप्य अकथनीयवैभवेन प्रकटितुम् अर्हति। किन्तु एतादृशस्य पिण्डस्य अन्तिमः प्रयोजनः सर्वेषु तस्य सम्बन्धेभ्यः सम्भवतः अनन्तजीवनस्य आगामिषु युगेषु एव उद्घाटयितव्यः; च सृष्टेः दूरस्थेषु प्रदेशेषु अन्येषु बहुषु वस्तुषु इव, मनसि किंचित् अधिकं विश्वस्य शोभनं रहस्यमयं दृश्यम् उद्घाटितं द्रष्टुं तीव्रं कामं उत्तेजयति।”8
GSAM 260.1पादरी बेट्स् इति विषयस्य लेखस्य समापनकाले उक्तवान्—
GSAM 260.2“एवं यत् सर्वैः उद्धृतैः साक्ष्यैः वयं पश्यामः (यदि आवश्यकं स्यात् बहूनि अपि दातुं शक्नुमः), यत् अत्र नभसि अतीव अद्भुतम् अकल्पनीयम् च दृश्यते; एकादशशतकोटि-त्रिशतचतुर्दशात् अधिकम् [११,०००,०००,३१४] मील् परिधौ विस्तीर्णं आकाशछिद्रम्। प्रसिद्धः ह्युगेन्स् अवदत्— ‘अहं अन्येषु स्थिरतारकाणामध्ये तादृशं किञ्चिदपि न दृष्टवान्— अन्यस्य अधिकप्रकाशमानस्य प्रदेशस्य मुक्तदृष्टिः।’”
GSAM 260ग्रहदर्शनस्य अन्यं साक्ष्यम्
GSAM 260.3पुनरपि वयं श्रीमती ट्रुस्डेल् इत्यस्याः उद्धरणं कुर्मः, या उक्तदर्शनप्रदानसमये तत्र उपस्थित आसीत्। सा वदति—
GSAM 260.4“भगिनी व्हाइट् अतीव दुर्बलया आरोग्यया आसीत्, यदा तस्याः कृते प्रार्थनाः क्रियन्ते तदा ईश्वरस्य आत्मा अस्मासु अवतीर्णः। वयम् शीघ्रमेव अवगतम् यत् सा पृथिवीयानि वस्तूनि न अनुभूतुम् अर्हति। एषा तस्याः ग्रहजगत् प्रथमदृष्टिः आसीत्। बृहस्पतेः उपग्रहान् उच्चैः गणयित्वा, शीघ्रं च शनैश्चरस्य उपग्रहान् गणयित्वा, सा तस्य वलयानां सुन्दरं वर्णनं अकरोत्। ततः सा उवाच— ‘अत्र वासिनः दीर्घाः भव्याश्च जनाः, पृथिव्यावासिभ्यः अतीव भिन्नाः। पापः अत्र कदापि न प्रवेशितः।’ भ्रातुः बेट्सस्य स्मितमुखे स्पष्टं जातम् यत् तस्य पूर्वसंदेहाः तस्याः दर्शनानां स्रोतः विषये शीघ्रं त्यज्यन्ते। वयं सर्वे अवगच्छाम यत् कप्तान् बेट्सः खगोलशास्त्रस्य महान् प्रेमी आसीत्, यतः सः अस्माकं शिक्षणार्थं बहुशः दिव्यपिण्डान् निरूपयत्। यदा भगिनी व्हाइट् तस्य प्रश्नेभ्यः उत्तरं दत्तवती, दर्शनानन्तरम् अवदन् यत् सा एतस्मिन् विषये न कदापि अध्ययनं कृतवती न च अन्यथा ज्ञानं प्राप्तवती, तदा सः हर्षेण परमानन्देन च पूरितः। सः ईश्वरं स्तुवन् अभिव्यक्तवान् यत् एतद् ग्रहविषयकदर्शनं प्रदत्तं येन सः पुनः कदापि संशयं न कुर्यात्।”9
GSAM 261क्रूरः अश्वः अकस्मात् वशं गतः
GSAM 261.1तत्पश्चात् टॉपशाम्-नगरसमागमात् अल्पे काले, दर्शनसंबन्धेन अन्यः आश्चर्यजनकः प्रसंगः अभवत्, यः पादरिणा बेट्सेन मह्यं कथितः तथा मया वर्ण्यते—
GSAM 261.2पादरी व्हाइट् नामकस्य उपयोगे आसीत् अंशतः प्रशिक्षितः अश्वकुमारः तथा द्वि-आसनीयं विपणि-रथं, यत् डैशबोर्ड् विना निर्मितम् आसीत्, परन्तु रथस्य पुरोभागस्य विस्तारम् अनुप्रसृतम् एकं सोपानम् आसीत् तथा च शाफ्ट्-युग्मात् लोहेन निर्मितं सोपानम् आसीत्। अश्वकुमारं चालयितुं अतीव सावधानी आवश्यक आसीत्, यतः यदि रज्जवः वा अन्यत् किञ्चित् तस्य पार्श्वयोः स्पर्शं कुर्वेत् तर्हि सः क्षणेनैव क्रुद्धः पादेन प्रहारं कुर्वीत, अतः तं धावनात् निरोधयितुं दृढया वल्गया निरन्तरं संयम्य धारयितुं आवश्यकम् आसीत्। एषः अश्वकुमारः तस्य जनस्य आसीत् यस्य स्थानं ते गन्तुम् इच्छन्ति स्म। च यतः पादरी व्हाइट् अदान्तान् अश्वकुमारान् सञ्चालयितुं अभ्यस्तः आसीत्, अतः सः मन्यत् यत् अस्मिन् अश्वकुमारे कश्चिद् गम्भीरः क्लेशः न स्यात्। किन्तु यदि ते अवगच्छेयुः यत् पूर्वमेव तस्य उन्मत्तप्रदर्शने द्वौ पुरुषौ हतौ, एकः मार्गतीरे शिलासु तेन संपीडितः, तर्हि सः अल्पविश्वासी स्यात्।
GSAM 261.3अस्मिन् अवसरि रथे चत्वारः जना आसन्। अग्रभागे पादरी व्हाइट् तस्य भार्या च, पश्चभागे पादरी बेट्सः इस्राएल डेमनश्च उपविष्टौ। यदा पादरी व्हाइट् अश्वं नियन्त्रयितुं सर्वशक्तिं यत्नं कुर्वन् आसीत्, तदा श्रीमती व्हाइट् सत्यविषये संभाषणं कुर्वती आसीत्। तदा ईश्वरस्य शक्तिः तेषु अवतीर्णा, सा च रथे उपविष्टा दिव्यदर्शनेन गृहीता अभवत्। यदा सा “महिमा!” इति उद्घोष्य दिव्यदर्शने प्रविष्टा, तदा अश्वकुमारः अकस्मात् पूर्णतया स्थिरः अभवत्, शिरश्च अवनतवान्। तस्मिन् क्षणे श्रीमती व्हाइट् तद् अवस्थया उदिता, ऊर्ध्वं नेत्रेण पश्यन्ती, वाहनस्य पुरःभागम् अतिक्रम्य, हस्तौ अश्वस्य पृष्ठभागे स्थाप्य, शाफ्टयोः उपरि अवतीर्णा। पादरी बेट्स् पादरी व्हाइट् इत्यस्मै आक्रोशत् – “अश्वः तां स्त्रीं पादेन आघातयित्वा मारयिष्यति।” पादरी व्हाइट् प्रत्युत्तरं दत्तवान् – “अधुना प्रभुः अश्वं पालयति; अहं न इच्छामि हस्तक्षेपं कर्तुम्।” अश्वकुमारः वृद्धाश्व इव सौम्यः तस्थौ। मार्गतीरे प्रायः षट्पादपरिमाणेन ऊर्ध्वं तटः उत्थितः आसीत्, जालस्य समीपे तृणभूमिः आसीत्। श्रीमती व्हाइट्, नेत्रयोः अपि ऊर्ध्वं अवलोकयन्, अधस्तात् न एकवारम् अपि पश्यन्, तटं आरोह्य तृणभूमौ आगता, ततः कतिपयान् निमिषान् आगमनं गमनं च कृत्वा नवपृथिव्याः सौन्दर्यं वर्णयन् भाषिता। ततः सा तदैव शीर्षस्थितिं धारयन्ती तटं अवतीर्य रथं प्रति गत्वा पादक्रमेण आरोह्य अश्वकुमारस्य पृष्ठभागे हस्तं स्थापयित्वा शाफ्टयोः उपरि आरोह्य पुनरपि रथे उपविष्टा। यदा सा उपविशने उपविष्टा तदा सा दर्शनात् निवृत्ता, तत्क्षणात् अश्वः चालकात् किञ्चित् संकेतं विना स्वयमेव उत्थाय स्वमार्गे गतः।
GSAM 262.2यदा श्रीमती व्हाइट् रथात् बहिः आसीत्, तदा पादरी व्हाइट् मन्यत् यत् अश्वं परीक्ष्य यथार्थतया वशं वा न वा इति पश्येत्। प्रथमं सः केवलं कशया तं स्पृष्टवान्; अन्यस्मिन् काले अश्वः पादेन प्रत्युत्तरं ददाति, परन्तु अधुना कञ्चन चलयनं नासीत्। ततः सः तं प्रबलं प्रहारं कृतवान्, अनन्तरं अधिकं, पुनरधिकं च। अश्वकुमारः प्रहारेषु किञ्चिदपि न अवधानं दत्तवान्, परं यथा दानियेलः सिंहगुहायाम् रात्रिं यापितवान् तदा देवदूतैः सिंहानां मुखानि बद्धानि, तथा सः अपि निर्दोष इव आसीत्। “गंभीरं स्थानम् आसीत्,” इति पादरी बेट्स् उवाच, “च स्पष्टं आसीत् यत् यया शक्तिः दर्शनानि उत्पादयति, तया एव तदा अश्वकुमारस्य उग्रस्वभावं वशं आनीयते।”
GSAM 262.3यदि एतद् दर्शनं केवलं तस्याः कायाशक्तिक्षयस्य परिणाम एव आसीत्, तर्हि स्वाभाविकरूपेण प्रश्नः उद्भवति – किम् अश्वः अपि तथैव पीडितः आसीत्?
GSAM 262इस्राएल डेमनस्य साक्ष्यम्
GSAM 262.4अहं अत्र पादरी बेट्सैः मम प्रदत्तवृत्तान्तं पुष्टुं निम्नलिखितं वक्तव्यं ददामि—
GSAM 262.5“प्रायः विंशतिवर्षेभ्यः पूर्वम्, यदा अहं सबाथस्य पालनं सद्य एव आरब्धवान्, तदा इस्राएल डेमनः मम प्रति कथितवान् भगिनी व्हाइट् इत्यस्य दर्शनानुभवेन सम्बद्धान् परिस्थितीन्, यदा सः पादरी बेट्स् च पादरी व्हाइट् च तस्य भार्या च अवश्याश्वकुमारस्य पृष्ठतः लघुरथे आरूढाः आसन्। अद्य मया उपर्युक्तं वृत्तान्तं, यथा पादरी लाफबोरो लिखितम्, पठितम्; तत् पादरी डेमनस्य मम श्रुतं वृत्तान्तं यथावत् अनुकूलं अस्ति।” हस्ताक्षरः – “आर्. एस्. वेब्बर्, बैटल्-क्रीक्, मिशिगन्, ९ फेब्रुवरी १८९१।”
GSAM 263दर्शनेभ्यः पादरी बेट्सस्य साक्ष्यम्
GSAM 263.1पादरी बेट्स् स्वानुभवम् एवम् वदति:—
GSAM 263.2“यद्यपि तेषु मया वचनविरोधी किञ्चिदपि न दृष्टम्, तथापि अहं भीतोऽभवम् अतीव व्याकुलः च दीर्घकालं न विश्वासितुम् इच्छामि यत् तत् तस्या दीर्घकालीनदुर्बलदेहस्थित्याः उत्पादितं अधिकं किञ्चित् अस्ति।
GSAM 263.3“अतः अहं अन्येषां समक्षे यदा तस्या मनोऽवस्था उत्तेजनात् विमुक्ता इति दृश्यते (सभात् बहिः), तदा ताम् तथा तस्या सह आगतान् मित्रान् विशेषतः ज्येष्ठाम् भगिन्याम् प्रश्नोत्तरपरीक्षणाय अवसरान् अन्वेष्टुम् यतितवान्, यथा शक्यं सत्यं प्राप्तुम्। ततः परं सा न्यू बेडफोर्ड् तथा फेयरहेवन् नगरेषु यावत् आगता, अस्माकं समागमसमये अहं ताम् दर्शनस्थितौ बहुवारं दृष्टवान्, मेनराज्ये टॉपशाम् इत्यत्र अपि; ये च तेषु कतिपयेषु रोमाञ्चजनकदृश्येषु उपस्थिताः, ते अवगच्छन्ति यत् अहं प्रत्येकं वचनं श्रुत्वा प्रत्येकं चलनं निरीक्ष्य कपटं वा सम्मोहनप्रभावम् अन्वेष्टुं कियत् उत्सुकतया तीव्रतया च आसीत्। अहं च ईश्वरं धन्यवादयामि यत् मम अन्यैः सह एतानि दृश्यानि साक्षात्काराय अवसरः प्राप्तः। अहं अधुना आत्मविश्वासेन स्वयमेव वक्तुं समर्थः अस्मि। मम विश्वासः अस्ति यत् एतत् कार्यं ईश्वरकृतम् अस्ति, यत् अस्माकं कार्यस्य समापनकालात् अक्टोबर् १८४४ तमे वर्षे आरभ्य तस्य ‘विसृतान्’, ‘विच्छेदितान्’, ‘उच्छेदितान्’ जनान् सांत्वयितुं बलवत्तरं च कर्तुं प्रदत्तम् अस्ति। ततः कालात् ‘अहो, अत्र!’ ‘अहो, तत्र!’ इति विक्षिप्तस्थितिः ईश्वरस्य सत्यनिष्ठान् इच्छन्तीन् च जनान् अतीव क्लिष्टान् कृतवती, तथा ये बहून् परस्परविरोधिनः ग्रन्थान् ये तेषां दृष्टिगोचरिताः, व्याख्यातुं न समर्थाः, तेषां कृते अतीव क्लिष्टम् अभवत्। अहं स्वीकरोमि यत् मया पूर्वं स्पष्टतया न बोध्यमानानां अनेकेषु श्लोकेषु प्रकाशः निर्देशश्च प्राप्तः। अहं तस्याः आत्मत्यागिनीं सत्यनिष्ठां तत्पराम् ईश्वरस्य पुत्रीं मन्ये।”10
GSAM 263.4“लेखिका स्वदर्शनानां ‘भावान्’ ‘पूर्वोपदेशात् वा अध्ययनात्’ न गृह्णाति। यदा सा प्रथमं दर्शनं १८४४ तमे वर्षे डिसेम्बरे प्राप्तवती, तदा सा च मेनराज्ये पोर्टलैण्ड् नगरे (यत्र तस्या मातापितरौ तदा वसन्तौ) समूहः च ‘मध्यरात्रि-आह्वानम्’ भूतपूर्वम् इति त्यक्तवन्तः। तदा प्रभुः तस्या दर्शने दर्शयत् यत् दोषः सा च पोर्टलैण्ड् समूहः च पतितवन्तौ। ततः सा स्वदर्शनं समूहाय कथयत्, ते च स्वसप्तममासअनुभवम् ईश्वरकृत्यम् इति स्वीकृतवन्तः।”11
GSAM 264१८४७ तमे वर्षे त्रयाणां सन्देशानां कथं आदरः आसीत्
GSAM 264.1एप्रिल् १८४७ तमे मासे पादरिणा जेम्स् व्हाइट् लिखितं निम्नलिखितं तदा त्रयाणि सन्देशानि कथं मान्यानि आसन् इति प्रदर्शयति:—
GSAM 264.2“द्वितीयआगमनविश्वासिनः सर्वे वर्गाः सहमताः यत् अस्मिन् अध्याये (प्रकाशितवाक्यम् १४) षष्ठे सप्तमे च श्लोके प्रकटितः देवदूतः चर्चाय जगति च आगमनसन्देशं प्रतिनिधित्वं करोति। द्वितीयदेवदूतस्य कार्यं आसीत् आगमनसेनायै बबीलोन् पतितवती इति प्रदर्शयितुम्। यतः तेषां बहुसंख्यकाः एतत् तत्त्वं न अवगतम् यावत् ‘मध्यरात्रि-आह्वानस्य’ शक्तिः तान् जागरयत्, यथा ते दशमदिनात् पूर्वं चर्चेभ्यः पलायितुं शक्नुवन्ति; अतः १८४४ तमे वर्षे सप्तमे मासे आरभ्य तृतीयदेवदूतस्य संदेशः सदा साधुभ्यः ‘दृढतया धारयन्तु’ इति चेतावनीरूपेण आसीत् च अद्यापि अस्ति। न पुनरागच्छेयुः, न च ‘गृह्णीयुः’ तानि चिह्नानि यानि कन्यासमूहः द्वितीयदेवदूतस्य घोषणे त्यक्तवान्।
GSAM 264.3“किं च ईश्वरजनानां कृते यथार्थः सन्देशः १८४४ तमे वर्षे सप्तमे मासे आरभ्य एव एतादृशः चेतावनी नासीत्?—निश्चयेन आसीत्.... द्वादशमं श्लोकं पठति, ‘अत्रैव साधूनां धैर्यम्; अत्रैव ते ये ईश्वरस्य आज्ञाः पालयन्ति तथा येशोः श्रद्धा धारयन्ति।’ त्वं तान् कुत्र दृष्टवान्, योहान?—अहो, ‘अत्र’, तृतीयदेवदूतस्य सन्देशकाले। यतः १८४४ तमे वर्षे सप्तमे मासे आरभ्य धैर्येण प्रतीक्षाकालः आसीत्, तथा च सप्तमे मासे आरभ्य सबाथादिपालनसमूहः प्रकटितः, अतः स्पष्टम् यत् वयं तृतीयदेवदूतस्य सन्देशकालस्य एव जीवामः।”12
Notes
- प्रकाशितवाक्यम् १४:९-१२। ↩
- Facts on Romanism, पृ. ११२। ↩
- The Three Angels of Revelation 14:6-12। पृ. १३१, १३२। ↩
- रेचल् प्रेस्टन् वर्मॉन्ट्-राज्ये वर्नन् नगरे १८६८ तमे वर्षे फेब्रुवरीमासस्य प्रथमदिने एकोनषष्टिवर्षीया निधनम् अकुर्वत्। ↩
- एण्ड्र्यूजस्य History of the Sabbath, पृ. ५०६, १८८७ संस्करणम्। ↩
- Life Sketches of Ellen G. White, पृ. ९५, ९६। ↩
- Rise and Progress इति ग्रन्थे उक्तम् यत् सा शनिग्रहस्य अष्ट उपग्रहान् दृष्टवती। मम हस्तात् प्रूफ्-प्रतिलिपयः निर्गत्य अनन्तरम् एतत् परिवर्तनम् कृतम्। ततः परं बृहस्पतिग्रहस्य च शनिग्रहस्य च अधिकाः उपग्रहाः अन्विष्टाः। ↩
- डिक्कस्य Sidereal Heavens इति ग्रन्थे पृ. ९६। ↩
- श्रीमती ट्रुस्डेल्-स्य १८९१ तमे जनवरीमासस्य २७ तमे दिनाङ्के लिखितं पत्रम्। ↩
- A Word to the Little Flock, पृ. २१। ↩
- तत्रैव, २२। ↩
- तत्रैव, १०, ११, ब्रन्सविक्, मेन्, मे १८४७। ↩