Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
10 / 12Tidyondzo ta 1897

Ku Hambuka ka Israyele. – No. 1

Alonzo Trevier Jones

TAM1897 Q1 33.6Dyondzo leyi nyikeriweke hi Vusiku bya Sonto, 7 Nyenyankulu, 1897 Ku kandziyisiwe eka General Conference Bulletin, Kotara yo Sungula, 1897, Vol. 2, No. 1, matluka 33-40.

TAM1897 Q1 33.7Eka dyondzo ya vusiku byin’wana ndzi vule leswaku a ndzi si tshama ndzi vona, ku fikela sweswinyana, khopi ya milawu ya khume leyi kandziyisiweke hi Va-Adventista va Siku ra Vunkombo, handle ka Bibele, leyi a yi ri hilaha Xikwembu xi yi vulavuleke hakona. Ndza tsaka leswaku nkarhi wu fikile laha Va-Adventista va Siku ra Vunkombo va nga vaka na khopi ya nawu wa Xikwembu hilaha Xikwembu xi wu nyikeke hakona. Ndzi tsakile leswi Makwerhu Howe a humeseke tikopi ta nawu wa Xikwembu, hilaha Xikwembu xi wu nyikeke hakona. Naswona sweswi a hi nga ha tshiki swi ri tano leswaku vanhu va hi hehla hi mhaka leyi fanaka na leyi va yi hehlaka van’wana ha yona, ya ku siya xiphemu xa nawu wa Xikwembu loko hi vulavula emahlweni ka vanhu.

TAM1897 Q1 33.8Mi nga swi vona hi ku olova leswaku wanuna loyi a sunguleke ku hangalasa khopi yoleyo ya nawu wa Xikwembu leyi vanhu vo tala va yi tirhisaka, a a ri Mu-Egipta. Ku vuriwa leswaku, “Ndzi Yehovha Xikwembu xa wena, lexi xi ku humeseke etikweni ra Egipta, endlwini ya vuhlonga.” Kambe u tibyele a ku, Leswi a swi ndzi khumbi, hambi ku ri munhu un’wana namuntlha; hikuva a hi si tshama hi humesiwa eEgipta. A swi ri swa Vayuda ntsena. Hikokwalaho u swi siyile a kandziyisa swiyenge leswin’wana swa nawu, kutani a nyiketa misava khopi leyi tsanisiweke ya nawu lowu Hosi hi yoxe a wu nyikeke. Hi mukhuva wolowo u endle leswaku swi vonaka onge tsalwa roxe leri Hosi yi tshameke yi vulavula ha rona yi ri etilweni ri sungule handle ko vula leswaku mutsari wa rona i mani, handle hambi ku ri ku n’wi tivisa, kambe ri sungule ntsena hi ndlela leyi nga kongomangiki leyi nge, “U nga vi na swikwembu swin’wana emahlweni ka mina.” Xivutiso xi nga ha vutisiwa hi nkarhi wolowo, U mani xana? I mani loyi a vulavulaka? Kasi, loko nawu wu tekiwa hilaha wu nyikiweke hakona, Xikwembu xi hlamusela leswaku i mani loyi a vulavulaka. “Hi mina Yehovha Xikwembu xa wena, lexi xi ku humeseke etikweni ra Egipta, ekaya ra vuhlonga.” Hi swona leswi vulavulaka; a wu nga vi na swikwembu swin’wana emahlweni ka mina, “lexi xi nga kotaka ku kutsula eka vuhlonga bya le Egipta.”

TAM1897 Q1 33.9Miehleketo yin’wana ya nkoka yi le ka mhaka leyi: Loko nawu wu kandziyisiwile handle ka marito yo rhanga lawa ma vulaka leswaku i Hosi hi yexe leyi vulavulaka, hilaha swi tolovelekeke hakona eka swifaniso na makarata, swi vonaka swi laveka ku veka ehenhla ka wona marito lawa nge, “Nawu wa Xikwembu.” Leswi swi kombisa leswaku vanhu va swi xiya leswaku swa laveka ku va na xitifiketi xo karhi xa leswaku i nawu wa mani, ni leswaku i mani la vulavulaka milawu leyi. Naswona, loko va vona xilaveko lexi, vanhu va veka ehenhla ka nawu wa Xikwembu xitifiketi xa vona xa leswaku i nawu wa Xikwembu.

TAM1897 Q1 33.10Kambe loko a va nga kandziyisa nawu hilaha Hosi yi wu nyikeke hakona, a va ta va na xitifiketi xa Hosi hi xoxe xa leswaku i nawu wa Xikwembu, naswona i yena hi yexe la vulavulaka milawu leyi. Yi ri: “Ndzi Yehovha Xikwembu xa wena, lexi ku humeseke etikweni ra Egipta, endlwini ya vuhlonga. U nga vi na swikwembu swin’wana emahlweni ka mina,” na swin’wana. Loko vanhu va nga va na vumbhoni bya Hosi bya leswaku i nawu wa yona, hakunene a ku nga ta laveka vumbhoni bya munhu wun’wana na wun’wana bya leswaku i nawu wa Xikwembu.

TAM1897 Q1 33.11Xana vumbhoni bya Hosi bya leswaku lowu i nawu wa yona a byi antswa ku tlula vumbhoni bya munhu wun’wana ni wun’wana kumbe bya vanhu hinkwavo swin’we? Loko vanhu va tshika vumbhoni bya Hosi bya leswaku lowu i nawu wa yona, kutani va veka vumbhoni bya vona ematshan’weni ya byona, xana a ku ta va na xikombiso lexi nga erivaleni ku tlula xa vanhu lava tivekaka exivandleni xa Xikwembu? O, a hi tshikeni ntirho lowu wa vutlakati na vusopfa; kutani a hi teke nawu lowo kwetsima hilaha Muvumbi wa wona wo kwetsima a wu vulavuleke no wu tsala hakona! “Ndzi Yehovha Xikwembu xa wena lexi ku humeseke etikweni ra Egipta, ekaya ra vuhlonga.” Amen. A swi ve tano.

TAM1897 Q1 33.12Loko ku ri na hinkwaswo leswi Hosi yi swi vuleke, nawu wa Xikwembu wu kombisa misava Muponisi na Mutumbuluxi. Wu byela vanhu hinkwavo leswaku loyi a nga Muvumbi wa nawu wolowo, loyi a vitanaka munhu ku wu yingisa, i Muponisi na Mutumbuluxi. Leswi swi kombisiwa hi nawu hi woxe. Naswona loko va susa xiphemu lexi paluxaka Muponisi, a swi hlamarisi leswaku va tiyimiserile ku susa xiphemu lexi paluxaka Mutumbuluxi wa munhu. Sathana nkarhi hinkwawo a a lava ku susa nawu, ni ku fihla eka vanhu nkoka wa wona. U sungule hi ku susa Muponisi eka wona; naswona sweswi u hetelela hi ku susa Muvumbi eka wona. Kambe Hosi yi lava leswaku hi tiva leswaku hi yona leyi hi poniseke eEgipta, leswaku hi ta kota ku vona Muponisi na Muvumbi eka nawu lowu yi wu nyikeke munhu.

TAM1897 Q1 34.1Mhaka yin’wana. Loko mina na wena hi kota ku vona, naswona hi vona hakunene, leswaku Israyele, loko va nghena etikweni, a va nghenanga nikatsongo etikweni leri Yehovha a a ri va lunghiselerile, kambe va ri hoxisile hi ku helela, hi nga vona ndlela leyi swi vaviseke mbilu ha yona eka Muxe ku ka a nga yi kona. Kambe loko swi vonaka, hilaha swi nga xiswona eka vanhu van’wana, leswaku Israyele yi nghenile etikweni leri Hosi a yi lunghiselele rona, naswona a ku ri kona laha Hosi a yi lava ku va yisa kona, kutani va vona leswaku Muxe u lovile a ya etilweni, va vula leswaku Muxe u kume xiyimo lexinene ku tlula hinkwavo; naswona a ku nga ri ku hela ntshembo ngopfu ku n’wi susa etikweni ni ku n’wi yisa etilweni.

TAM1897 Q1 34.2Kambe loko hi twisisa leswaku Hosi a yi lava ku n’wi yisa eka vutshamo bya yona byo kwetsima, endhawini leyi a yi tiendlele yona leswaku yi tshama eka yona, eka vutumbelo lebyi mavoko ya yona ma byi simekeke; kutani hi nga swi vona leswaku a ku ri ku hela ntshembo hambi ku ri eka Muxe ku fa a ya etilweni a nga nghenanga etikweni rero. Loko a swi vona leswaku a ku ri xidyoho xa yena lexi a xi ri na vuxaka na ku va siverela ku nghena etikweni leri katekisiweke ra xitshembiso; loko a swi vona leswaku Israyele a yi lahlekeriwe hi leswi Hosi a yi va hlayelele swona: loko a vone misava leyi dzunekaka, hilaha a endleke hakona a ri ehenhla ka Ntshava ya Nebo, naswona a boheka ku anakanyisisa hi malembe yo leha ya ku hambuka, vudyoho, ni maxangu, leswi xikongomelo ni vanhu va Xikwembu a va ta hundza eka swona, ni ku tiva leswaku na yena a a ri na xiave eku vangeni ka riendzo rero ro leha ra ku hambuka; swa olova ku vona leswaku a ku ri ku heleriwa hi ntshembo loku vavisaka swinene eka yena ku ka a nga ngheni etikweni rero a nga si fa nikatsongo—hambi leswi a yisiweke etilweni a huma esirheni.

TAM1897 Q1 34.3Ntsalwa wun’wana, loko a ku laveka wun’wana ku tiyisisa mhaka ya leswaku Israyele a yi humanga eEgipta nkarhi hinkwawo lowu a yi ri emananga, wu kumeka ebukwini ya Yoxuwa. Ma tsundzuka ndzimana leyi,—endzhaku ka loko va tsemakanyile Yordani, kutani va yimbisiwa,—ku tsariwile, “Namuntlha ndzi susile nsele wa le Egipta eka n’wina.” Vanhu volavo, ma vona, lava humeke eEgipta, a va humanga eEgipta ku fikela loko va tsemakanyile Nambu wa Yordani; hikuva a ku nga si va tano xisandzu xa Egipta xi nga si susiwa. Kutani hinkwavo a va ri vanhu lava hundzukeke. Rixaka rero hinkwaro ri tsemakanyile Yordani hi ripfumelo. A ku ri rixaka leri tshembeke Xikwembu, naswona a ku nga ri na rito leri kanetaka kumbe miehleketo leyi kanakanaka,—kutani a va humile eEgipta. Hikokwalaho ma vona leswaku swa vonaka kahle leswaku Egipta ya moya i Egipta ya xiviri ya le Bibeleni.

TAM1897 Q1 34.4Sweswi hi hundzulukela eka tsalwa ra namuntlha nimadyambu. Leri i Numere 23:9. Ndzi sungula ku hlaya hi ndzimana ya vunkombo. I Balaamu loko a ri karhi a vhumbela Balaki, hosi ya Mowabu.

TAM1897 Q1 34.5Kutani a sungula xifaniso xa yena, a ku, Hosi Balaki wa le Mowabu u ndzi tisile ku suka eAram, ku huma etintshaveni ta vuxa, a ku, Tana, ndzi rokovele Yakobo, u te, Tana, u sandzele Israyele. Ndzi nga n’wi rhukana njhani loyi Xikwembu xi nga n’wi rhukanangiki? Kumbe ndzi nga n’wi lwisana na mani loyi Hosi yi nga lwisanganiki na yena? Hikuva ku suka ehenhla ka maribye ndzi n’wi vona, naswona ku suka ehenhla ka switsunga ndzi n’wi languta: VONA, VANHU VA TA AKA VOXE, NASWONA A VA NGE HLAYIWI EXIKARHI KA MATIKO.

TAM1897 Q1 34.6Tsalwa leri ri vulavula na hina vusiku bya namuntlha. Leri i ntiyiso wa sweswi. Leyi a ku ri ku rhandza ka Xikwembu loku vuriweke mayelana ni vanhu va xona loko a va ri emindzilakaneni ya tiko leri a ri lava ku va yisa eka rona endzhaku ko va vitana ku huma etikweni ra Egipta. A va hambukile enhoveni malembe ya makumemune, naswona sweswi a va fike emindzilakaneni ya tiko. Naswona leyi i ku rhandza ka yena mayelana na vona, leswaku va tshama va ri voxe, naswona va nga hlayiwi exikarhi ka matiko.

TAM1897 Q1 34.7Xivangelo xa nkoka xa sweswo, kumbe xin’wana xa swivangelo, hi nga vula leswaku mi ta xi twisisa hi ku languta ndzima ya vunkombo ya Mintirho. Estevani a a vulavula hi siku rero, a vula leswaku Hosi yi humesile vanhu eEgipta, etikweni ra vuhlonga hi masingita ni swikombiso, naswona eka tindzimana ta vu-37 na vu-38 mi kuma marito lawa; eka ndzimana ya vu-38 ku na xiphemu lexi kongomeke:—

TAM1897 Q1 34.8Loyi i Muxe, loyi a vuleke eka vana va Israyele, ‘Muprofeta u ta mi pfuxela Yehovha Xikwembu xa n’wina ku suka exikarhi ka vamakwenu, ku fana na mina; mi fanele ku n’wi yingisa.’ Loyi hi yena loyi a a ri ekerekeni le mananga.

TAM1897 Q1 34.9Xana Israel a yi ri yini enhoveni?—A yi ri kereke. A yi ta va yini loko va hundzile nambu va nghena etikweni?—A yi ta va kereke. Xana marito wolawo a ma vuli nchumu handle ka leswaku ku fanele ku va na ku hambana exikarhi ka kereke na mfumo?—ku fana na loko a humesile Abrahama etikweni rero, Hosi yi dyondzise misava ku hambana exikarhi ka kereke na mfumo, naswona ku fana na loko yi kombisile hi Abrahama leswaku ku hambana loku exikarhi ka kereke na mfumo ku fanele ku sungula embilwini ya munhu ha un’we.

TAM1897 Q1 34.10Loko ndzi nga hambanisi mbilu ya mina eka mfumo, ku ta va ni vun’we bya kereke ni mfumo kun’wana ni kun’wana laha ndzi nga kona. Hikokwalaho, hambi loko ndzi nga ri na xiyimo eka mfumo, kumbe ku phikizana xiyimo kona, ndzi ta va n’watipolitiki ekerekeni; naswona ndzi ta phikizana xiyimo kona, ndzi tlhela ndzi tirhisa vuxaka bya mina kona. Leswaku loko wanuna a nga hambananga hi mbilu eka mfumo, kambe a ri wa kereke, a swi ta va swinene eka yena ku nghenela tipolitiki ta misava a va n’watipolitiki kona, ku tlula ku nghenisa tipolitiki ta yena ekerekeni.

TAM1897 Q1 34.11Kutani loko Hosi yi vitana Abrahama, yi vule, xo sungula, “Huma etikweni ra wena.” Naswona sweswi leswi Abrahama a andzeke a va kereke, naswona kereke yoleyo yi le kusuhi no nghena eka vutirheli byo hlawuleka bya Hosi emahlweni ka matiko, yi boxa leswaku kereke yoleyo a yi fanelanga ku hlayiwa exikarhi ka matiko; va fanele ku tshama va ri voxe. Mi nga swi vona leswaku Hosi a yi lava vanhu va namarhela sweswo, hikuva a yi tiva leswi tinxaka a ti ri swona; naswona a yi tiva ndlela leyi tinxaka ti fikeleleke xiyimo xexo ha yona. A yi lava kereke ya yona yi tshama yi ri yoxe, yi nga vi na mufumi handle ka yena, nawu wun’we handle ka nawu wa yena, nawu wun’wana na wun’wana handle ka rito ra Hosi, mfumo wun’we handle ka wa Hosi.

TAM1897 Q1 35.1Xikwembu a xi kunguhate, loko xi va nghenisa etikweni, ku va nhloko ya kereke. Yesu Kreste a a ri nhloko ya kereke, kunene, hi xiviri hilaha a nga swona na sweswi. Ma swi tiva eka tidyondzo leti hi ti dyondzeke, ndlela leyi vanhu va ngheneke ha yona eka vuhosi, mfumo wa hosi, na swin’wana; a swi ri hi ku suka eka yena, hi ku tsandzeka ku xixima Xikwembu tanihi Mufumi wa vona ntsena, na nawu wa yena tanihi nawu lowu nga woxe. Va hundzuke vagandzeri va swifaniso, kutani va lahlekeriwa hi mfumo wa Xikwembu ehenhla ka vona, ni matimba ya nawu wa xona ehenhla ka vona; naswona endzhaku ko hambana ni Xikwembu, a swi fanele ku va ni mfumo exikarhi ka vona ku enerisa ku navela ka lava a va lava ku fuma van’wana, ni ku va sirhelela eka vona vini eka vuhari bya vona, hikwalaho ka leswi a va hambanile ni Xikwembu.

TAM1897 Q1 35.2Kambe Hosi yi hambanise Israyele eka vanhu hinkwavo ni mimfumo, leswaku va va va yona. Hosi yi sungurile Israyele sweswi laha yi sunguleke kona Abrahama, ku hambana eka tihosi ni valawuri hinkwavo lava a va rhendzerile, eka mixaka hinkwayo ya mfumo wa misava lowu a wu va rhendzerile. A yi lava leswaku vanhu va yona va tshama va ri voxe, naswona va nga vi vanhu lava a va ta hlayiwa exikarhi ka tinxaka tin’wana, leswaku loko tinxaka ti va languta, ti ta vona leswaku Israyele a yi nga fanelanga ku hlayiwa tanihi ya muxaka wa tona.

TAM1897 Q1 35.3A a lava leswaku Israyele yi yima emahlweni ka misava hi ndlela leyi vonakaka swinene—naswona leswi a swi ta endla leswaku va hambana na matiko man’wana hinkwawo—leswaku matiko hinkwawo loko ma va vona ma ta ku, Leswi i swo hlawuleka; mfumo wa hina a hi wa muxaka lowu. A va na hosi; un’wana na un’wana u vonaka a hanya handle ka mufumi. Naswona a va ta sungula ku lavisisa hi mhaka leyi; a va ta ku, Xana xivangelo xa leswi i yini? Swi endlisisa ku yini leswaku mi hanya handle ka swilo leswi hinkwaswo swa vuhosi, ni mavuthu, ni swibalo, ni swilo leswi hinkwaswo leswi hi faneleke ku swi tiyisela? Nhlamulo a yi ta va, Hikwalaho ka leswi Xikwembu i hosi ya hina. Naswona a swi lavi mali yo tala ku fambisa mfumo wa xona ku fana ni wa n’wina; hikuva a hi na swikarhato swo fana ni swa n’wina. Ina; a hi na swibalo, naswona u na vunene swinene lerova hi rhandza ku n’wi nyika hinkwaswo leswi hi nga na swona, ku seketela ni ku hangalasa mikateko ya mfumo wa yena.

TAM1897 Q1 35.4Loko vanhu va yena va byela matiko ya tinxaka leswi, matiko ya tinxaka a ma ta ku, Hakunene rixaka leri i vanhu vo tlhariha ni vo twisisa; naswona i rixaka rihi emisaveni leri kulu ku fana ni leri, leri nga ni milawu yo tlhariha ni yo lulama ku fana ni nawu lowu hinkwawo? Naswona i rixaka rihi leri Xikwembu xi nga kusuhi na rona ku fana ni Yehovha Xikwembu xa n’wina, eka swilo hinkwaswo leswi hi xi kombelaka ha swona? Hi swona leswi Hosi a yi swi kunguhate. Kutani a vula, “Israyele u ta tshama a ri yexe, a nga ta hlayiwa exikarhi ka matiko.” A a kunguhate ku dyondzisa misava hinkwayo ku hambanisa kereke na mfumo, ku nga ri ntsena ekerekeni, kambe na le matikweni, loko swi ta eka mimfumo, naswona na le ka kereke hi yoxe.

TAM1897 Q1 35.5Languta ntsena laha eka tsalwa, naswona u ta swi vona. Deuteronoma 4. Tivhesi ti nga ri tingani ti hlamusela hinkwaswo leswi ndzi swi hlamuseleke. Ku sungula hi vhesi yo sungula, ku hlaya ku fikela eka ya vunhungu:—

TAM1897 Q1 35.6Kutani sweswi yingisani, n’wina Vaisrayele, eka milawu ni swileriso leswi ndzi mi dyondzisaka swona, leswaku mi swi endla, mi hanya, mi nghena mi teka tiko leri Hosi Xikwembu xa vakokwa wa n’wina ri mi nyikaka rona. A mi nga engeteli eka rito leri ndzi mi lerisaka, hambi ku ri ku hunguta nchumu eka rona, leswaku mi hlayisa milawu ya Hosi Xikwembu xa n’wina leyi ndzi mi lerisaka yona. Mahlo ya n’wina ma vone leswi Hosi yi swi endleke hikwalaho ka Baal-peor: hikuva vavanuna hinkwavo lava landzeleke Baal-peor, Hosi Xikwembu xa wena xi va herisile exikarhi ka n’wina. Kambe n’wina lava namarheleyeke eka Hosi Xikwembu xa n’wina, mi hanya un’wana ni un’wana wa n’wina namuntlha. Vonani, ndzi mi dyondzise milawu na swileriso, hilaha Hosi Xikwembu xa mina xi ndzi leriseke hakona, leswaku mi swi endla etikweni leri mi yaka ku ri teka. Hikokwalaho hlayisani mi swi endla; hikuva leyi i vutlhari na ku twisisa ka n’wina emahlweni ka matiko; lawa ma nga ta twa milawu leyi hinkwayo, ma ku, Hakunene rixaka leri lerikulu i vanhu vo tlhariha na vo twisisa. Hikuva i rixaka rihi leri kulu leri nga ni Xikwembu lexi tshineleke eka rona, ku fana na Hosi Xikwembu xa hina eka swilo hinkwaswo leswi hi xi kombelaka ha swona? Naswona i rixaka rihi leri kulu leri nga ni milawu ni swiboho leswi lulameke ku fana ni nawu lowu hinkwawo, lowu ndzi mi vekelaka wona namuntlha?

TAM1897 Q1 35.7Xana a ku ri na ndhawu yo endla nawu kumbe milawu yin’wana exikarhi ka Israyele?—“A mi nga engeteli eka rito leri ndzi mi lerisaka, hambi ku ri ku susa nchumu eka rona.” A va fanele ku endla sweswo ntsena. Milawu ya vona hinkwayo a yi endleriwe vona. Nawu wa vona a wu hetisekile, naswona a wu hetisekile; naswona nkarhi hinkwawo lowu a va ri na wona, a va nga lavi wun’wana, naswona hi ku hatlisa loko swi humelela leswaku va lava wun’wana, sweswo hi swoxe a swi ri vumbhoni bya leswaku a va tshikile Xikwembu.

TAM1897 Q1 35.8Loko a va lava nawu wun’wana na wun’wana lowu humaka eka vona, exikarhi ka vona, sweswo a swi ri vumbhoni bya leswaku va tshikile Xikwembu, leswaku nawu wa xona a wu nga ha va enelanga, ni leswaku mfumo wa xona a wu nga ha va ringanyanga. Hi yona ndlela leyi fanaka leyi yi tirhaka ha yona eka matiko hinkwawo lawa ya nga riki ya Xikwembu. Hi yona ndlela ya matiko hinkwawo. Hi ndlela leyi va hundzukeke ha yona matiko lawa ya nga riki ya Xikwembu. Naswona ma swi tiva leswaku Israyele yi landze ndlela leyi fanaka swinene. Va rivale Xikwembu va nghena eku gandzeleni swikwembu swa maribye, kutani va ku, Hi fanele ku va na hosi, leswaku hi ta fana ni matiko hinkwawo. Kambe mi nga rivali leswaku va boheke ku ala Xikwembu va nga si va na hosi; naswona hi ku ala Xikwembu, leswaku va ta fana ni matiko, ku fana ni vamatiko—hi wona nhlamuselo ya xiviri ya mhaka leyi—hi ku ala Xikwembu leswaku va ta fana ni matiko, va hundzuke ku fana ni matiko lawa ya aleke Xikwembu. Leswi mi swi tiva hi matimu hinkwawo lama landzeleke.

TAM1897 Q1 35.9Hikokwalaho, swi le rivaleni swinene leswaku a hi ku rhandza ka Xikwembu, naswona a hi ku vuyerisa vanhu va xona, leswaku va fanana ni matiko. A hi ku rhandza ka Xikwembu, naswona a hi ku vuyerisa vanhu, leswaku va va ni mfumo wa muxaka wihi na wihi lowu fanaka ni wa matiko lawa ya va rhendzeleke. Ma swi tiva leswaku leswi a swi humanga eku landzeleni ka Xikwembu, kambe swi hume eku tlureni ka vukhongeri. Eka leswi hinkwaswo, swa vonaka kahle leswaku Xikwembu a xi nga kunguhati leswaku vanhu va xona va tiendlela mfumo exikarhi ka vona.

TAM1897 Q1 36.1Hosi a yi nga kunguhati leswaku va simeka mfumo ku fana ni matiko lama va rhendzeleke. Loko a vula leswaku, “Mi nga engeteli eka rito leri ndzi mi lerisaka, hambi mi hunguta nchumu eka rona,” u nga vona leswaku hi ndlela leyi u va sivelile eka ku endla nawu wa muxaka wihi na wihi, eka ndzhuti wihi na wihi wa vumbiwa ka milawu, naswona hi mukhuva wolowo u va yirisile ku tshama va simeka xivumbeko xihi na xihi xa mfumo exikarhi ka vona.

TAM1897 Q1 36.2Naswona ku suka eka leswi swa vonaka kahle leswaku loko va kuma xilaveko xa mfumo wa muxaka wihi na wihi exikarhi ka vona, laha a va fanele ku va na milawu na varhangeri lava nga riki Xikwembu, sweswo hi swoxe a ku ri vumbhoni lebyi nga kanakanisiki bya leswaku a va rivale Xikwembu; leswaku a va hambanile na xona; leswaku mfumo wa xona a wu nga enelanga; leswaku matimba ya xona a ya nga ri ehenhla ka vona ku va khoma, kutani a va fanele ku tiendlela no simeka mfumo wa vona vini, ku tisirhelela eka vona vini.

TAM1897 Q1 36.3Hikokwalaho u vona leswaku a swi nga ri hi ku rhandza ka Hosi leswaku vanhu va yena, lava a va tshama va ri voxe, va va ni mfumo wa vona exikarhi ka vona. A swi nga ri ku rhandza ka yena leswaku va tshama exikarhi ka matiko, va va ni mfumo ku fana ni wa matiko; hikuva loko a va ta sungula ku tiendlela mfumo wa vona ku tifuma exikarhi ka vona, wolowo a wu ta fana ni mimfumo ya matiko, hikuva hinkwayo a yi ri ya vanhu, naswona vumunhu byi fana hinkwako. Kutani loko Israyele yi sungule ku tiendlela mfumo wo tifuma, a wu fana ni ya matiko lawa a ma yi rhendzerile, naswona a swi nga ta va swin’wana. A wu ri wa vugandzeri bya vamatiko. Naswona nkarhi hinkwawo wu ta va wa vugandzeri bya vamatiko laha ku ringetiwaka kona.

TAM1897 Q1 36.4“Mi nga engeteli eka rito leri ndzi mi lerisaka, hambi ku ri ku hunguta nchumu eka rona, leswaku mi hlayisa milawu ya Hosi Xikwembu xa n’wina leyi ndzi mi lerisaka.” Xikwembu xi kunguhata leswaku milawu ya xona, nawu wa xona, mfumo wa xona, swi enele vanhu va xona. Naswona swi enele eka vanhu va yena. Sweswo swi tiyisekisiwile. Nkarhi hinkwawo swi ta va swi enele eka vanhu va yena. Kambe a swi enelanga eka lava va nga riki na swona; a swi enelanga eka lava va tihambanisaka na Xikwembu ni nawu wa xona ni mfumo wa xona. Mfumo wa xona a wu enelanga eka vona, hikwalaho ka leswi va nga riki na wona; kutani loko va tiendlela wa vona vini, wu fana ni wa vamatiko.

TAM1897 Q1 36.5Matihlo ya n’wina ma vone leswi Hosi yi swi endleke hikwalaho ka Baal-peor: hikuva vavanuna hinkwavo lava landzeleke Baal-peor, Hosi Xikwembu xa wena xi va herisile exikarhi ka n’wina. Kambe n’wina lava namarheleyeke eka Hosi Xikwembu xa n’wina, mi hanya un’wana ni un’wana wa n’wina namuntlha. Vona, ndzi mi dyondzisile milawu ni swileriso, hilaha Hosi Xikwembu xa mina xi ndzi leriseke hakona, leswaku mi fanele ku swi endla etikweni leri mi yaka ku ri teka. Hikokwalaho, ti hlayiseni mi ti endla; hikuva vutlhari ni ku twisisa ka n’wina swi le ka swona ematihlweni ya matiko.

TAM1897 Q1 36.6“Lowu i vutlhari bya n’wina ni ku twisisa ka n’wina emahlweni ka matiko.” Ku nga ri ntsena emahlweni ka mina; kambe endlani leswi, kutani matiko hinkwawo, vahedeni, va ta vula leswaku mi tlharihile. Matiko, vahedeni, va ta vula leswaku mi ni mianakanyo leyinene.

TAM1897 Q1 36.7Vonani, ndzi mi dyondzise milawu na swileriso, hilaha Hosi Xikwembu xa mina xi ndzi leriseke hakona, leswaku mi fanele ku endla tano etikweni leri mi yaka ku ri teka. Hikokwalaho hlayisani mi swi endla; hikuva vutlhari bya n’wina ni ku twisisa ka n’wina swi le ka sweswo ema-voniweni ya matiko, lawa ma nga ta twa milawu leyi hinkwayo, ma ku, Hakunene, rixaka leri lerikulu i vanhu vo tlhariha ni vo twisisa. Hikuva i rixaka rihi leri kulu leri nga ni Xikwembu lexi tshineleke eka vona, ku fana ni Hosi Xikwembu xa hina eka swilo hinkwaswo leswi hi xi vitanelaka swona? Naswona i rixaka rihi leri kulu leri nga na milawu na swileriso leswi lulameke ku fana na nawu lowu hinkwawo, lowu ndzi mi vekelaka wona namuntlha? U titsirhelele ntsena, u hlayisa moya-xiviri wa wena hi vukheta, leswaku u nga rivali swilo leswi mahlo ya wena ma swi voneke, naswona swi nga humi embilwini ya wena masiku hinkwawo ya vutomi bya wena: kambe dyondzisa swona vana va wena, ni vana va vana va wena; ngopfungopfu siku leri u yimeke ha rona emahlweni ka Hosi Xikwembu xa wena eHorebe.

TAM1897 Q1 36.8Mi nga rivali leswi mi swi voneke ni ku swi twa, kambe ngopfungopfu mi nga rivali leswi mi swi tweke loko mi yime emahlweni ka Horebe hi siku rero. Xana va twe yini?—Ina, nawu wa Xikwembu; milawu ya Xikwembu ni ripfumelo ra Yesu va swi twile hi siku rero; rito leri humaka etilweni ri tivisile ku kutsuriwa ni ku tumbuluxiwa ka swilo, leswaku vanhu va nga tluli nawu. Kambe Israyele u rivale Xikwembu, kutani a va mugandzeri wa swifaniso, a ku: “Hi endleleni hosi; hi endleleni hosi, ku fana ni matiko hinkwawo.” Kambe hi nkarhi wolowo, loko a va nga si thyakisiwa, Hosi yi vule endzhaku (Tipisalema 81:13-16):—

TAM1897 Q1 36.9O, loko vanhu va mina a va ndzi yingisile, na Israyele a a fambile etindleleni ta mina! A ndzi ta hatla ndzi hlula valala va vona, ndzi hundzuluxela voko ra mina eka vakaneti va vona. Lava vengaka Hosi a va ta tinyiketela eka yena: kambe nkarhi wa vona a wu ta tshama hilaha ku nga heriki. A a ta va dyisa na koroni leyinene ngopfu: naswona hi vulombe lebyi humaka eribyeni a ndzi ta ku khorwisa.

TAM1897 Q1 36.10Sweswi Hosi yi vula hi hina leswaku yi hi kutsurile eka matimba ya munyama, naswona yi hi hundziserile eka mfumo wa N’wana wa yona la rhandzekaka. Mfumo wa Xikwembu wu simekiwile nakambe exikarhi ka vanhu va xona, naswona “mfumo wa Xikwembu wu le ndzeni ka n’wina,” naswona wu exikarhi ka n’wina hi ku va wu le ndzeni ka un’wana ni un’wana ni hinkwavo. Kutani ke, mfumo wa Xikwembu i mfumo lowu hetisekeke, hikuva hosi i hosi leyi hetisekeke, hikuva nawu wa mfumo wolowo i nawu lowu hetisekeke. Xana hosi leyi hetisekeke, na nawu lowu hetisekeke, na mfumo lowu hetisekeke, swa ku enela? Xana swi tano? Xana sweswo swi enele eka munhu?—Ina, hakunene! Xana swi fanele ku enela eka munhu?

TAM1897 Q1 36.11Naswona loko hinkwaswo sweswo swi nga ringaneli munhu, xana xiphiqo i mfumo, kumbe i munhu?—Ma swi tiva leswaku xiphiqo xi nga va eka munhu ntsena. Kambe a hi nge munhu u tiveka onge i Mukriste. Xana xiphiqo xa ha ri eka munhu, kumbe eka mfumo?

TAM1897 Q1 36.12(Marito) Hi munhu.

TAM1897 Q1 36.13A hi nge u vula leswaku i Mu-Adventista wa Siku ra Vunkombo, kutani mfumo wa Xikwembu a wu n’wi enelanga; a hi nge u hlengeleta ntshungu wa vona, kutani mfumo wa Xikwembu a wu va enelanga, kambe va fanele ku va na mfumo wa vona vini, mfumo wun’wana; va fanele ku simeka mfumo, va tihakerisa, va hlawula varhangeri exikarhi ka vona ku tifuma; xana i vana va Xikwembu? Xana mfumo lowu hetisekeke wa Xikwembu wu ringene eka vona? Xana va le hansi ka mfumo wa Xikwembu? Xana mfumo wa Xikwembu wu ringene eka vona? Xana mfumo wa Xikwembu wu le ka vona? Xana swi tano? Swi nga endleka njhani, loko mfumo lowu hetisekeke, na hosi leyi hetisekeke, na nawu lowu hetisekeke, swi nga ringani eka vona?

TAM1897 Q1 37.1Mi vona, xisweswo, leswaku ku hambanisiwa ka kereke na mfumo, hambi ku ri exikarhi ka Va-Adventista va Siku ra Vunkombo, swi sungula embilwini; naswona swi fanele ku sungula kwalaho eka munhu un’wana na un’wana, kun’wana na kun’wana, loko swi nga ri tano, a ku nge vi na ku hambanisiwa ka kereke na mfumo laha a nga kona. Loko a ku nga ri na munhu eka lembe-xidzana ra vumune, eka Mfumo wa Rhoma, loyi a a ri na vun’we bya kereke na mfumo embilwini ya yena, a ku nga ta va na vupapa lebyi vumbekeke eka lembe-xidzana ra vumune. Loko a a ri na kereke ntsena, kereke yi ri yoxe, embilwini ya yena, ku nga ri na nchumu xa mfumo, ku nga ri na milawu ya mfumo, kambe kereke ntsena,—Xikwembu, mfumo wa xona, nawu wa xona, vululami bya xona, xona ntsena xi fumaka kona,—xana a ku ta va na vupapa?

TAM1897 Q1 37.2(Marito) E-e.

TAM1897 Q1 37.3Kutani i yini lexi nga xa nkoka ku xi papalata nkarhi hinkwawo?—I vun’we byihi na byihi bya kereke na mfumo embilwini. Xana, kutani, i yini ntsirhelelo wun’we lowu tiyeke eka vupapa?—I ku rhandza Xikwembu hi mbilu hinkwayo, na moya hinkwawo, na miehleketo hinkwayo, na matimba hinkwawo. I ku “huma etikweni ra wena, na le ka maxaka ya wena, na le kaya ra tata wa wena.” I ku fularhela Egipta. I ku “tshama u ri wexe, u nga hlayiwi exikarhi ka matiko.”

TAM1897 Q1 37.4Sweswi ndzi hlaya swicatsongo swo huma eka “Mifumo ya Bibele,” tluka 152 ku ya emahlweni, leswi ndzi swi ngheniseke ku suka eka “Vakokwa na Vaprofeta,” swin’we ni matsalwa, mayelana ni mhaka leyi hi yoxe. Xo sungula ndzi hlaya marito man’wana ya mina; kambe ndzi ta mi byela loko ndzi hlaya marito ya “Vakokwa na Vaprofeta:”—

TAM1897 Q1 37.5“Waswivo, vanhu va ta tshama va ri voxe, naswona a va nge hlayiwi exikarhi ka matiko.” Hosi a yi nga kunguhanga leswaku vanhu va yona va vumbiwa ku va mfumo, kumbe tiko, kumbe vulawuri, ku fana ni vanhu va misava leyi. A va nga fanelanga ku fana ni matiko lama a ma va rhendzerile. A va fanele ku hambanisiwa va va va Xikwembu “eka vanhu hinkwavo lava a va ri eka misava hinkwayo.” “Vanhu a va nge hlayiwi exikarhi ka matiko.”

TAM1897 Q1 37.6Sweswi loko ndzi tivona ndzi ri wa mfumo wa Jarimani, xana ndzi tivona ndzi ri exikarhi ka matiko? Loko ndzi tivona ndzi ri wa mfumo wa Nghilandi, xiphemu xa wona, ndzi ri muakatiko la tshembekaka ni la rhandzaka tiko, loyi a nga ta lwela mujeko, xana ndzi tivona ndzi ri exikarhi ka matiko? Naswona loko ndzi lwela mujeko wolowo, mujeko wa mina, mujeko wa mina wa le Britain, kutani makwerhu wa mina wa Mu-Adventista wa Siku ra Vunkombo laha i wa le United States, naswona i la tshembekaka ni ku rhandza tiko, kutani matiko lawa mambirhi ma nghena enyimpini, naswona u fanele ku sivela ku hlasela, kutani ku va ni nyimpi, kutani mina ndzi le ka tlhelo rin’we, kasi makwerhu u le ka lerin’wana, naswona makwavo va lwa. Xana Xikwembu xi lerisile sweswo?—Ma swi tiva leswaku a xi swi lerisanga. Xana a a vula nchumu loko a vula leswaku vanhu va ta tshama va ri voxe, naswona a va nge hlayiwi exikarhi ka matiko?

TAM1897 Q1 37.7Ndzi hlaya switsongo eka matsalwa ya mina eka “Mifumo ya Bibele:” —Mfumo wa vona a wu fanele ku va vufumi bya Xikwembu lebyi tengeke naswona byi olovile—Xikwembu a xi ri Hosi ya vona ntsena, Mufumi wa vona ntsena, Munyiki wa Nawu wa vona ntsena. Hakunene, a ku ri nhlengeletano ya kereke, leyi sunguleke hi nhlengeletano ya “kereke ya le mananga;” naswona a yi fanele ku hambanisiwa eka miehleketo hinkwayo ya mfumo wa misava. Sisiteme leyi simekiweke enhoveni hi ku tirhisa Muxe, naswona yi yisiwile emahlweni eKanana hi ku tirhisa Yoxua, a yi kunguhateriwe ku va ya hilaha ku nga heriki.

TAM1897 Q1 37.8Sweswi ndzi hlaya ku suka eka “Vakokwa na Vaprofeta:”—

TAM1897 Q1 37.9Mfumo wa Israyele a wu fambisiwa hi vito na hi matimba ya Yehovha. Ntirho wa Muxe, wa vakulukumba va 70, wa valawuri na vaavanyisi, a ku ri ku tiyisisa milawu leyi Xikwembu a xi yi nyikile ntsena. A va nga ri na matimba yo endlela tiko milawu.

TAM1897 Q1 37.10I vamani lava a va nga ri na matimba yo endlela tiko milawu?

TAM1897 Q1 37.11(Marito) Kereke.

TAM1897 Q1 37.12A ku ri vanhu vangani le ka kereke? Xana a yi katsa munhu un’we, kumbe vambirhi, kumbe khume, kumbe khume-mbirhi, kumbe vanhu vahi na vahi va makumentlhanu?—Ina. Xana vona, kumbe un’wana wa vona, a va ri na matimba yo endlela van’wana milawu, kumbe hambi ku ri ku tiendlela?—A va nga ri na wona.

TAM1897 Q1 37.13Yingisani, n’wina vana va Israyele, milawu ni vuavanyisi lebyi ndzi mi byo dyondzisa, leswaku mi swi endla, mi hanya, mi nghena mi teka tiko leri Yehovha Xikwembu xa vakokwa wa n’wina ri mi nyikaka rona. A mi nga engeteli eka rito leri ndzi mi lerisaka, hambi ku ri ku susa nchumu eka rona.

TAM1897 Q1 37.14Hi tlhela hi tshaha sweswi ku suka eka “Vakokwa na Vaprofeta:”—

TAM1897 Q1 37.15Loku a ku ri, naswona ku ye emahlweni ku va, xiyimo xa vutomi bya Israyele tanihi tiko.

TAM1897 Q1 37.16Kutani loko Israyele yi hambukile eka sweswo, naswona yi teka goza ro vumba mfumo, ni ku fana ni tinxaka, xana sweswo a swi vula yini?—Ku lahlekeriwa hi vutomi. Mi nga rivali sweswo.

TAM1897 Q1 37.17Sweswi ndzi na ndzimana yin’wana leyi ndzi yi tsaleke, leyi ndzi lavaka ku yi vuyelela sweswi:—

TAM1897 Q1 37.18Misinya ya milawu ya mfumo wa Israyele a ku ri ya vufumi bya Xikwembu lebyi tengeke ntsena. Eka mfumo wihi na wihi, i ku tshembeka ntsena eka misinya ya milawu ya mfumo hi tlhelo ra vaakatiko, loku nga wu endlaka wu humelela.

TAM1897 Q1 37.19Leswi swi amukeriwa hi vanhu hinkwavo emisaveni hinkwayo. Hi languta mfumo wihi laha?—Mfumo wa Xikwembu. A va ri vaakatiko va mfumo wihi?—Mfumo wa Xikwembu. Kutani, ku tshembeka eka milawu ya mfumo wolowo a ku ri xona ntsena lexi a xi ta endla leswaku mfumo wolowo ni vufumi byebyo swi humelela, hambi ku ri eka Xikwembu.

TAM1897 Q1 37.20A ku ri hi ku va kona ka Xikwembu loku nga heriki na Israyele ntsena, laha mfumo lowu simekiweke kona wu nga humelelaka. Hikokwalaho, vutshembeki eka milawu ya mfumo wolowo, eka vanhu, a byi lava leswaku un’wana na un’wana wa vona a lava ku va na ku va kona loku nga heriki ka Xikwembu na yena, tanihi Hosi, Mufumi, na Munyiki wa Nawu la nga yexe, eka mahanyelo hinkwawo ya vutomi bya yena bya siku na siku. Kambe “handle ka ripfumelo a swi koteki ku n’wi tsakisa.” I “hi ripfumelo” laha Xikwembu xi tshamaka embilwini ni ku fuma evuton’wini. Hikokwalaho, nawu wa xisekelo, kunene ni vutomi bya mfumo wa Israyele, a swi sekeriwe eka ripfumelo leri hanyaka, leri tiyeke ra vanhu va Israyele.
TAM1897 Q1 38.1Naswona hi laha Israyele yi tsandzekeke kona. Entiyisweni i ndhawu ntsena laha a va ta tsandzeka kona. A va tshamanga eka ripfumelo; a va nga tshembekanga eka Hosi ya vona ni mfumo wa vona. Vanhu lava ngheneke etikweni, lava hi ripfumelo va tsemakanyeke Nambu wa Yordani hi misava leyi omeke loko nambu wu tele ngopfu, hi ripfumelo ra vona makhumbi ya Yeriko ma wele ehansi loko va ma rhendzelekile masiku ya nkombo, naswona va huwelele huwelelo ra ku hlula ra ripfumelo—vanhu lava va pfumerile eka Hosi, naswona a yi ri na vona hi matimba. Kambe ku tile ku cinca. Vanhu va lahlekeriwe hi vutengi bya ripfumelo, kutani va wela eka vukhongeri bya xivumbeko ntsena. Xitori lexi xi hlamuseriwa eka tindzimana ti nga ri tingani leto koma eka Matsalwa. “Vanhu va tirhele Hosi masiku hinkwawo ya Yoxua, ni masiku hinkwawo ya vakulukumba lava hanyeke ku tlula Yoxua, lava voneke mintirho hinkwayo leyikulu ya Hosi, leyi a yi endleke eka Israyele. Kutani Yoxua n’wana wa Nuna, nandza wa Hosi, a fa a ri ni malembe ya dzana na khume.... Naswona xitukulwana xexo hinkwaxo xi hlengeletiwile eka vakokwa xa vona, kutani ku pfuka xitukulwana xin’wana endzhaku ka xona, lexi a xi nga tivi Yehovha, hambi ku ri mintirho leyi a yi endleke eka Israyele. Naswona vana va Israyele va endle swo biha emahlweni ka Yehovha, va tirhela Vabaala: va tshika Yehovha Xikwembu xa vakokwa wa vona, lexi xi va humeseke etikweni ra Egipta, va landzela swikwembu swin’wana, swa swikwembu swa vanhu lava a va rhendzerile, va swi khinsamela, va hlundzukisa Yehovha. Naswona va tshike Yehovha, va tirhela Baala na Ashtarota.”—“Mifumo ya Bibele,” matluka 153, 154.

TAM1897 Q1 38.2Hi swona leswi va swi endleke hi nkarhi wa Nimroda. Vuyelo byi ve byihi hi nkarhi wa Nimroda?—Va hlawule un’wana wa vona ku va hosi, endzhaku ko ala Xikwembu ku va hosi. Xana swa hlamarisa, kutani, leswaku vuyelo byi fana na bya Israyele sweswi?

TAM1897 Q1 38.3Hikuva a va nga ri na vukona bya Xikwembu embilwini ku va hambanisa hambi ku ri na vona vini, leswaku va nga fani na vanhu van’wana, a va fana swinene na matiko ya le kusuhi lerova a swi ri swa ntumbuluko leswaku va va landzelela eku gandzeleni ka swikwembu swa vona. Loko, hikwalaho ka ku hambuka ka vona, ndzhwalo wa swiendlo swa vona ni ntshikilelo wa matiko mambe swi tika swinene lerova va nga ha swi koti ku swi tiyisela, a va ta hundzulukela eka Hosi hi mbilu hinkwayo, va veka ntshembo wa vona eka yena ntsena, naswona hi ndlela yoleyo eka yena a va ta kuma ntsunxeko lowu vangamaka eka swidyoho swa vona ni le ka vaxanisi va vona hinkwavo. Kambe loko va tikuma va ntshunxiwile, va tsandzekile ku kurisa ni ku lava vukona bya Hosi ni Muponisi wa vona; hikokwalaho vukhongeri bya vona byi tlhele byi va bya xivumbeko ntsena, naswona hi ku hatlisa va tlhela va tekelela mikhuva ya vamatiko, va khongela swikwembu swa vona.
TAM1897 Q1 38.4Loko a va veke timbilu ta vona eka Hosi va tshemba yena nkarhi hinkwawo, hilaha a va endla hakona eka minkarhi leyi ya ku pfuxeta, a va ta kuma leswaku eka vona nkarhi hinkwawo a ri hilaha a ri hakona eka swiendlakalo leswi. Kutani ndlela ya vona hinkwayo a yi ta va leyi a a yi navela nkarhi hinkwawo leswaku yi va yona—ku ya emahlweni ni le henhla nkarhi hinkwawo, va kula hi tintswalo ni le vutiveni bya Hosi Muponisi wa hina. Kutani a va ta va rivoningo leri voningaka eka matiko hinkwawo.
TAM1897 Q1 38.5Ematshan’weni yo fika hi ntokoto lowu vuyelelaka eka xiyimo lexi va nga ta hetelela va nga ha titshembi nikatsongo, va tshemba Hosi ntsena, va hetelele va fike eka xiyimo lexi va nga ha tshembiki Hosi, va kunguhata ku titshemba hi ku hetiseka. Eku pfumaleni ka vona ripfumelo ni ku hambuka ka vona, a va kota ku vona ntsena eka ku hlaseriwa loku yaka emahlweni hi vanhu va tinxaka, loku tiko a ri phangiwa ni vanhu va tshikileriwa, vumbhoni bya leswaku hi ku ya hi swilo hinkwaswo leswi vonakaka, mfumo wa Xikwembu a wu tsandzekile.—“Mifumo ya Bibele,” matluka 154, 155.

TAM1897 Q1 38.6Sweswi hi tshaha nakambe ku suka eka “Vakokwa na Vaprofeta:”—

TAM1897 Q1 38.7Swo biha hinkwaswo leswi a swi ri vuyelo bya xidyoho na vuhunguki bya vona vini, va swi veke nandzu eka mfumo wa Xikwembu.

TAM1897 Q1 38.8Mi swi vona, kutani, loko vanhu van’wana lava tivulaka va Hosi va lava mfumo wun’wana handle ka wa yena, xana xiphiqo i yini. Va hambanile na Xikwembu; va nghenile eka swo biha; va le ku xanisekeni hi tinxaka to tala ta swo biha; naswona leswi hinkwaswo va swi vuyisela eka mfumo wa Xikwembu. Mfumo wa Xikwembu a wu nga ri wunene ku ringana eka vona; a wu nga va pfuni ngopfu. Ha yini?—Hikuva a va nga ri na wona.

TAM1897 Q1 38.9Ndzi ya emahlweni ndzi hlaya ku suka eka “Vakokwa na Vaprofeta:”—

TAM1897 Q1 38.10Hi ku famba ka nkarhi va lahlekeriwe hi xichavo xa vona eka Xikwembu, naswona va tshika ku teka nkoka wa ku va vanhu va xona la hlawuriweke. Va kokiwa hi vukulu ni ku tikombisa ka tihosi ta vamatiko mambe, va karhala hi vutomi bya vona byo olova. Vurila ni mavondzo swi pfukile exikarhi ka tinxaka. Ku hambana endzeni ka vona swi va endle va tsana; a va tshama va ri ekhombyeni ra ku hlaseriwa hi valala va vona va vamatiko mambe: naswona vanhu a va sungula ku pfumela leswaku leswaku va kota ku tiyisisa xiyimo xa vona exikarhi ka matiko, tinxaka a ti fanele ku va ti hlanganile ehansi ka mfumo lowu tiyeke wa le xikarhi. Loko va suka eku yingiseni nawu wa Xikwembu, va navele ku ntshunxiwa eka ku fumiwa hi Hosi ya vona ya vukwembu; kutani xikombelo xa vuhosi xi hangalakile swinene eka Israyele hinkwayo.

TAM1897 Q1 38.11Sweswi ndzi hlaya leswi ndzi swi tsaleke eka “Mifumo ya Bibele:”—

TAM1897 Q1 38.12A ku ri xitori lexi fanaka xa Babilona na Egipta nakambe. Muxisi lonkulu u va hoxisile eku gandzeleni swikwembu swa maribye, naswona ku suka eku gandzeleni swikwembu swa maribye a va yisa eka vuhosi bya munhu, leswaku a ta va lawula, naswona hi nkucetelo wa misava a va koka, kumbe hi matimba a va sivela, eku tirheleni Xikwembu.

TAM1897 Q1 38.13Naswona ma swi tiva leswaku Israyele yi hlongorisile vaprofeta, yi yirisile ku chumayeriwa ka rito ra Xikwembu, ku fana na tiko rin’wana na rin’wana ra vamatiko laha misaveni leri endleke tano ku sukela enkarhini wa Nimroda ku fikela namuntlha, naswona ku fana na tiko rin’wana na rin’wana ra vamatiko leri nga ta endla tano, hambi loko ri simekiwile hi Va-Adventista va Siku ra Vunkombo.

TAM1897 Q1 38.14Sweswi ndzi tlhela ndzi tshaha ku suka eka “Vakokwa na Vaprofeta:”—

TAM1897 Q1 38.15Xikwembu a xi lava leswaku vanhu va xona va languta eka xona ntsena tanihi Munyiki wa vona wa Nawu ni Xihlovo xa vona xa matimba. Loko va twa ku titshega ka vona eka Xikwembu, a va ta tshama va kokiwa va tshinela eka xona. A va ta tlakusiwa ni ku xiximiwa, va faneleka eka vumundzuku bya le henhla lebyi a xi va vitanele byona tanihi vanhu va xona vo hlawuleka. Kambe loko wanuna a vekiwa exiluvelweni, a swi ta endla leswaku mianakanyo ya vanhu yi hambuka eka Xikwembu.

TAM1897 Q1 38.16Naswona a ndzi na mhaka loko a ri Mu-Adventista wa Siku ra Vunkombo; swi tolovele ku hundzuluxa mianakanyo ya vanhu ekule na Xikwembu.

TAM1897 Q1 38.17Ndzi ye emahlweni ni ku hlaya ku suka eka “Vakokwa na Vaprofeta:”—

TAM1897 Q1 38.18A va ta tshemba matimba ya vanhu ku tlula matimba ya Xikwembu—

TAM1897 Q1 39.1Xana a va lava nsirhelelo eka vanhu va tinxaka tin’wana?—Ina. Xana vanhu va tinxaka tin’wana a va nga va hlaseli, ni ku va hlasela hi xitshuketa?—Ina. Xana a va lava nsirhelelo?—Ina. Ha yini va simekile mfumo?—Ku kuma nsirhelelo—ku kuma nsirhelelo eka ku hlaseriwa hi xitshuketa hi vanhu va tinxaka tin’wana.

TAM1897 Q1 39.2Xana Hosi yi vule yini loko vo yi yingisa ni ku yingisa milawu ya yona? Hi nkarhi wa minkhuvo, vavanuna hinkwavo a va kota ku suka emakaya ya vona, va ya eYerusalema, naswona a ku nga ri na un’we la nga ta va vavisa, kumbe ku navela tiko ra vona. Kambe loko va hambanile na Xikwembu, naswona a va nga ri na nsirhelelo wa xona, a va nga koti ku suka emakaya ya vona handle ka leswaku matiko ma nghena. Naswona hambi loko hinkwavo a va ri emakaya, matiko a ma ta ma nghena eka vona. Loko koroni ya vona yi vupfile yi lunghekele ku tshoveriwa, vanhu va matiko mambe a va ta va va teka hinkwayo, hambi loko vavanuna hinkwavo a va ri ekaya. Naswona loko madiriva ma vupfile ma lunghekele ku hlengeletiwa, vanhu va matiko mambe a va ta va va ma hlengeleta hinkwawo. Ha yini?—Hikuva vanhu a va hambanile na Xikwembu, naswona a xi nga ta va katekisa eku hambaneni ka vona hilaha a xi ta va katekisa hakona loko va ri na xona, hikuva ku endla tano a swi ta va swi va khutaze ntsena eku hambaneni ka vona.

TAM1897 Q1 39.3Kutani ke:—

TAM1897 Q1 39.4Loko wanuna a vekiwa ehenhla ka xiluvelo, a swi tala ku hundzula mianakanyo ya vanhu eka Xikwembu. A va ta tshemba matimba ya vanhu ku tlula matimba ya vukwembu, naswona swihoxo swa hosi ya vona a swi ta va yisa eswidyohweni, ni ku hambanisa tiko eka Xikwembu.

TAM1897 Q1 39.5Hikokwalaho va vula eka Samuwele: “Hi endleleni hosi leswaku yi hi lamula ku fana ni matiko hinkwawo.”

TAM1897 Q1 39.6Sweswi ndzi tlhela ndzi tshaha ku suka eka “Vakokwa na Vaprofeta,” ndzimana yin’wana leyi yaka fika eminkarhini ya sweswi:—

TAM1897 Q1 39.7Naswona na sweswi [Xana sweswo swi yisa kwihi?—Eka nkarhi wa sweswi.] ku navela ku landzelela mikhuva na mindhavuko ya misava swa ha ri kona exikarhi ka vanhu lava tivulaka va ka Xikwembu. Loko va suka eka Hosi, va sungula ku navela ku bindzula na ku xiximiwa ka misava. Vakreste nkarhi hinkwawo va ringeta ku tekelela mikhuva ya lava gandzelaka xikwembu xa misava leyi. Vo tala va khutaza leswaku hi ku hlanganisa na vanhu va misava, ni ku landzelela mikhuva ya vona, va nga va na nkucetelo lowukulu eka lava va nga riki na ripfumelo.

TAM1897 Q1 39.8Hi swona leswi Israyele a swi vuleke.

TAM1897 Q1 39.9Kambe hinkwavo lava landzelaka ndlela leyi, hi sweswo va tihambanisa na Xihlovo xa matimba ya vona. Hi ku va vanghana va misava, va va valala va Xikwembu. Hikwalaho ka ku lava ku hambana na van’wana va misava, va nyiketa xichavo lexi nga hlamuselekiki lexi Xikwembu xi va vitaneleke xona, xa ku kombisa ku dzunisa ka yena loyi a hi humeseke eka munyama a hi nghenisa eka ku vonakala ka yena loku hlamarisaka.— “Vakokwa na Vaprofeta,” ndz. 59, ndz. 13.

TAM1897 Q1 39.10Sweswi ndzi hlaya hi ta Israyele wa khale:—

TAM1897 Q1 39.11“Ku fana ni matiko hinkwawo.” Vaisrayele a va nga swi xiyanga leswaku ku hambana ni matiko man’wana hi tlhelo leri a ku ri lunghelo ro hlawuleka ni nkateko. Xikwembu a xi hambanise Vaisrayele eka vanhu van’wana hinkwavo, ku va endla ndzhaka ya xona leyi hlawulekeke. Kambe vona, va honisa xichavo lexi xa le henhla, va navela hi mahlo-ngati ku tekelela xikombiso xa vanthwa.

TAM1897 Q1 39.12Ndzi ya emahlweni ndzi hlaya ku suka eka “Vakokwa na Vaprofeta:”—

TAM1897 Q1 39.13Masiku ya ku humelela lokukulu ka Israyele a ku ri lawa eka wona a va amukela Yehovha tanihi Hosi ya vona,—loko milawu ni mfumo lowu a wu simekeke swi tekiwa swi tlakukile ku tlula swa matiko hinkwawo man’wana.

TAM1897 Q1 39.14Loko ndzi teka mfumo na nawu wa Xikwembu swi tlakukile ku tlula swa matiko hinkwawo man’wana, xana ndzi nga va na mhaka yihi na matiko wolawo man’wana? Kutani loko ndzi fanele ku tiendlela swilo swo fana ni swa matiko man’wana leswaku ndzi tifuma, ndzi tilulamisa, ni lava va ndzi rhendzeleke lava fanaka na mina, xana ndzi teka mfumo ni milawu ya Xikwembu swi ri ehenhla ka leyi ndzi nga ta yi endla? Kutani loko milawu ya xona yi tekiwa hi mina yi nga ri ehenhla ku tlula leyi ndzi nga ta yi endla, sweswo swi ndzi veka kwihi?

TAM1897 Q1 39.15(Marito) Ehenhla ka Xikwembu.

TAM1897 Q1 39.16Ku fana na mupapa un’wana; ku fana na Nimroda,—ndzi tiveka exivandleni xa Xikwembu. A ku na munhu la nga tivekaka exivandleni xa Xikwembu handle ko tiveka ehenhla ka Xikwembu.

TAM1897 Q1 39.17Ku engetela eka leswi, ndzi tsarile leswi mi nga ta swi vona swi ri ntiyiso:—

TAM1897 Q1 39.18Kambe hinkwaswo leswi a swi rivariwile sweswi, eka xikongomelo xa vona lexi tiyeke xo va ni hosi, mfumo, tiko, ku fana ni matiko hinkwawo. Ku lwisana ni ku rhandza ka Hosi loku vuriweke erivaleni, Israyele a yi ta hlayiwa exikarhi ka matiko.... Oho, loko Israyele a yi tiveke hi nkarhi wolowo, swilo leswi a swi ri swa ku rhula ka yona! Oho, loko a va pfumerile eka Hosi, naswona va pfumelele leswaku a yi tiva, ku tlula vona, ndlela leyi a va fanele ku yi teka leswaku swi va antswisa! Kambe ku lwisana ni xikombelo xa yona xa matimba ni xitsundzuxo xa yona xa nkoka swinene, va pfale tindleve ta vona ni ku tiyisa timbilu ta vona, kutani hi nkarhi wolowo va sungula ndlela leyi, hi ku landza milawu leyi nga cinciki, yi yiseke eku lovisiweni ka vona tanihi rixaka ni tanihi vanhu lava hlawuriweke.

TAM1897 Q1 39.19Swi tlhele swi humelela leswaku tinxaka ti avanyisiwa—khume na timbirhi. Ku humelele yini hi letiya khume?—A va ri na ndlela yin’we leyi yaka emahlweni ya ku hambuka, ku fikela loko va huwelela, “A hi na hosi.” Kutani Hosi yi ta eka vona hi muprofeta Hosiya, yi ku, Ndzi ta va Hosi ya n’wina; vuyani eka mina, we Israyele, u balekile eka mina; ndzi ta va Hosi ya n’wina. Kambe va ale ku vuya; kutani va yisiwa evukhotsweni, va lahleka hilaha ku nga heriki.

TAM1897 Q1 39.20Loko sweswo swi endliwile, ku tsariwile hi Hosiya hi ta Yuda, “Yuda wa ha fuma na Xikwembu, naswona u tshembekile eka vatshembeki.” Kambe ma swi tiva leswaku Yuda yi yile hi ku landzelelana, yi ya ehansi endleleni ya vudyoho byo hambuka, ku fikela loko rito ri ta, “Susa xirhendzevutani xa vuhosi, u susa na harhi: leswi a swi nge he vi tano: tlakusa la nga ehansi, u tsongahata la tlakukeke. Ndzi ta hundzuluxa, ndzi hundzuluxa, ndzi hundzuluxa swilo: naswona a swi nge he vi kona, ku fikela loko a ta loyi swi nga yena hi mfanelo; kutani ndzi ta n’wi nyika swona.”

TAM1897 Q1 39.21Hosi yi boheke ku tirhisa matiko mambe ku fuma vanhu va yona. Naswona loko Hosi, hi ku tirhisa matiko mambe, hi mfumo wa matiko mambe, yi va hlayisile ku fikela loko yona n’wini yi ta eka vona, va hambete va huwelela rito leri va ri vuleke emasikwini ya Sawulo, “E-e; kambe hi lava ku va na hosi.” Loko Kreste a nga lavi ku va Hosi ya vona, va n’wi belele exihambanweni, kutani va huwelela, “A hi na hosi handle ka Cezara.”

TAM1897 Q1 40.1Loko va lwisana ni ku kaneta loku Hosi yi ku vuleke hi ku tirhisa Samuwele, va huwelela, “E-e; kambe hi lava hosi leyi nga ta hi fuma,” eka ku huwelela loku Xikwembu xi twile, naswona sweswi swa olova eka hinkwavo ku twa, ku huwelela ka vona ka makumu loko va lwisana na xona—“A hi na hosi handle ka Cezara.” Hi ku ala Xikwembu leswaku va ta va “ku fana ni matiko hinkwawo,” va hundzuke ku fana ni matiko hinkwawo lawa ma aleke Xikwembu.

TAM1897 Q1 40.2Xirilo lexi va xi huweleleke ehenhla ka Kreste ehubyeni ya Pilato, a xi ri eka xirilo lexi nge, “Hi lava ku va na hosi,” lexi huweleriweke emasikwini ya Sawulo; naswona Xikwembu xi xi twile. Wolowo i ntiyiso wa mhaka, naswona a ku na ku balekela eka wona. Loko mina na wena hi lava ku balekela eka wona, hi fanele ku hundzukela eka Xikwembu hi mbilu hinkwayo, ni moya hinkwawo, ni miehleketo hinkwayo, ni matimba hinkwawo. Hi fanele ku huma etikweni ra hina, ni le ka maxaka ya hina, ni le kaya ra tata wa hina. Hi fanele ku fularhela Egipta, hambi loko hi ri eka goza ro ya eka xiluvelo xa vuhosi bya misava; hi fanele ku rhelela ehansi eka sweswo, hi swi fularhela, hi swi siya hinkwaswo, kutani hi hundzukela eka Xikwembu, hi ripfumelo leri hanyaka; kutani hi fanele ku tshama hi ri hexe, naswona hi nga hlayiwi exikarhi ka matiko.

TAM1897 Q1 40.3Hi mukhuva lowu mi vonaka leswaku Xikwembu xi dyondzisa vanhu va xona, ni tinxaka nkarhi hinkwawo, leswaku ku ponisiwa loku nga heriki ka vanhu va xona, ni ka munhu wihi na wihi, swi titshege hi ku hambanisiwa loku hetisekeke ka kereke ni mfumo embilwini.

Note

Back