Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
08 / 12Tidyondzo ta 1897

Egipta na Israyele

Alonzo Trevier Jones

TAM1897 Q1 20.8Dyondzo leyi nyikeriweke hi vusiku bya Ravumune, 4 Nyenyankulu, 1897 Ku kandziyisiwe eka General Conference Bulletin, Kotara yo Sungula, 1897, Vol. 2, No. 1, matluka 20-26.

TAM1897 Q1 20.9Dyondzo ya hina yo sungula yi hi nyikile masungulo ya mfumo; ku simekiwa ka wo sungula ematin’wini. Dyondzo ya hina ya vumbirhi yi hi nyikile xikombiso xo sungula xa ku hambanisiwa ka kereke na mfumo ematin’wini. Hi nkarhi wolowo wa khale Hosi yi kombisile hi ku kongoma leswaku ku hambana loku ku fanele ku va loku hetisekeke ku fikela kwihi exikarhi ka kereke na mfumo. Hi fanele ku landzelela leswi swimbirhi namuntlha nimadyambu, ku fikela loko swi hlangana nakambe, etikweni rin’we.

TAM1897 Q1 20.10Nimuroda a a ri n’wana wa Kusi; Kusi a a tshama eEtiyopiya; Kusi a a ri n’wana wa Kama; naswona Egipta a ku ri tiko ra Kama. Hi mukhuva lowu hi landzelerisa vutswari bya Nimuroda hi kongoma ku ya eEgipta; naswona hi nga landzelerisa xikombiso xa yena nakambe ku ya eEgipta. Hambi leswi Nimuroda a a ri wanuna wo sungula ku ambala xihuku xa vuhosi, wo sungula ku va na vito ra hosinkulu ni ku tiyisisa vuhosi bya yena, kambe le Egipta xikombiso lexi xa Nimuroda eka swiyimo swa xona hinkwaswo xi landzeriwile hi ku hetiseka swinene, xi simekiwile hi ku hetiseka swinene.

TAM1897 Q1 20.11eEgipta a ku vanga na hosi ku fikela endzhaku ka nkarhi wa Nimuroda; ku nga ri ku fikela loko a tekile vuhosi hi matimba. Hikuva, mi tsundzuka, loko Nimuroda a endla sweswo, a swi ri ku lwisana na Xikwembu, ku lwisana na mavonelo ya vanhu hi Xikwembu, ni ku lwisana na vutivi bya vona hi xona. Hi nkarhi wolowo vanhu a va swi tiva leswaku eka mhaka leyi, Nimuroda a a teka ndhawu ya Xikwembu; naswona vito ra yena ri kombisa mavonelo lawa a ya tolovelekile hi nkarhi wolowo mayelana na xiendlo lexi. Le Egipta ku landzeriwile endlelo leri fanaka. Matsalwa ya le Egipta ma tiyisisa leswaku vafumi vo sungula va Egipta a ku ri swikwembu, lava landzeleke a ku ri swikwembu-swiphemu, hi marito man’wana, swikwembu swa hafu; endzhaku ka vona a ku ri tihosi hi toxe leti a ti ri vanhu.

TAM1897 Q1 20.12Hikokwalaho u vona leswaku etikweni rero endlelo a ri fana na leri a ri ri kona eSinar. Le Egipta hosi hi vomu na hi ku tivisa, hi tlhelo ra yena, a a yimele xikwembu eka vanhu. Vanhu a va n’wi teka a ri xikwembu. Dyambu a ku ri xikwembu; hosi ya Egipta a ku ri n’wana wa dyambu. A a ri Xikwembu eka vanhu. Vanhu a va hanya hi ku hefemula ka yena. A a ri ku hefemula ka vona ka vutomi. A va kuma mimoya ya vona eka yena. Eka vona a a ri “munyiki wa vutomi, ku fana ni dyambu leri nga heriki.” (Vona “Mifumo ya Bibele,” ndz. 7, ndz. 27, 38, 43, 44, 49, 64, 71-83, 96, 102; ndz. 14, ndz. 15, 16.) Hikokwalaho eEgipta hosi a yi nga ri muyimeri ntsena, kumbe ndhuna leyi yimelaka xikwembu; a yi ri xikwembu hi xoxe. Vutomi bya Xikwembu a byi tshama eka hosi, naswona a byi ta eka vanhu hi ku tirhisa hosi. Hikokwalaho hosi a yi ri vutomi eka vanhu, hikuva eka yona a ku yimeriwe xikwembu lexikulu lexi nga hinkwako, ku nga dyambu. A ku nga ri na xihlawulekisi xa Xikwembu lexi hosi a yi nga xi yimeleli eka vanhu. Hi yona a ku ri maendlelo ya vuhosi na mfumo eEgipta ya khale.

TAM1897 Q1 21.1Sweswi tlhelani mi ya eKhalideya loko Xikwembu xi hambanise kereke eka mfumo, hilaha hi hlayeke hakona eka dyondzo leyi hundzeke, loko xi vula eka Abrahama, “Phuma etikweni ra wena, ni le ka maxaka ya wena, ni le kaya ra tata wa wena, u ya etikweni leri ndzi nga ta ku kombisa rona.” Naswona tsundzukani leswaku a ku ri ntsena endzhaku ka loko Abrahama a hambanile na ndyangu wakwe wo hetelela laha Hosi yi n’wi kombiseke tiko. Abrahama u hambanile ro sungula na tiko rakwe; ra vumbirhi, na yindlu ya tata wakwe; naswona ra vunharhu, na ndyangu wakwe. A ku ri ntsena endzhaku ka loko Lote a yile eka nkovu wa Sodoma, laha Xikwembu xi kombiseke Abrahama tiko. Genesa 13:14, 15. Loko ku vitaniwa ka Xikwembu ku endliwile eka Abrahama, naswona a a hambanile ni tiko ra rikwavo,—hi mbilu ni moya hinkwaswo,—ni le ndlwini ya tata wakwe, ni maxaka yakwe hinkwawo, a yime laha Hosi a yi lava a yima kona, kutani Hosi yi ku eka yena, “Tlakusa mahlo ya wena sweswi, u languta ku suka laha u nga kona en’walungwini, ni le dzongeni, ni le vuxeni, ni le vupela-dyambu: hikuva tiko hinkwaro leri u ri vonaka, ndzi ta ri nyika wena ni n’wana wa wena hilaha ku nga heriki.” Ndzi ta ri nyika tanihi ndzhaka ya hilaha ku nga heriki.

TAM1897 Q1 21.2Sweswi ndza mi vutisa, Loko Xikwembu xi byele Abrahama leswaku a tlakusa mahlo ya yena a languta, xana Abrahama u vone swo tala ku tlula leswi a ta va a swi vone loko a a tlakusile mahlo ya yena handle ka leswaku Xikwembu xi n’wi byela?

TAM1897 Q1 21.3(Ntshungu) Ina.

TAM1897 Q1 21.4U vone swin’wana, xisweswo, leswi a nga ta ka a nga swi voni, loko Xikwembu a xi nga n’wi byelanga leswaku a languta. Naswona loko Xikwembu xi n’wi byele leswaku a tlakusa mahlo ya yena a languta, leswi a swi voneke a ku ri tiko leri Xikwembu a xi n’wi tshembisile. Hi nkarhi wolowo Xikwembu xi n’wi kombile tiko leri tshembisiweke, naswona a ku ri tiko leri Hosi a yi n’wi vitanele kona. A xi n’wi nyikanga xona hi nkarhi wolowo, “E-e, hambi ku ri ndhawu leyi a nga ta kandziya eka yona: kambe xi tshembisile leswaku xi ta n’wi nyika xona ku va ndzhaka ya yena, ni le ka mbewu ya yena endzhaku ka yena.” Kutani a languta laha ku nga heriki etikweni rero ra le tilweni; tiko leri nga ni doroba leri nga ni masungulo, leri Muaki ni Muendli wa rona ku nga Xikwembu. A ku ri na “xitshembiso xa leswaku a ta va mudyandzhaka wa misava;” naswona Abrahama a xi amukela “hi ku lulama ka ripfumelo.” Kutani, loko Xikwembu xi byele Abrahama leswaku a xi languta, ni leswaku xi ta xi n’wi nyika yena ni n’wana wa yena ku va ndzhaka ya laha ku nga heriki, xana u vone yini? misava?

TAM1897 Q1 21.5(Marito) U vone misava leyi taka.

TAM1897 Q1 21.6Naswona tiko rero i ra yena ku sukela nkarhi wolowo ku ya emahlweni. “Loko mi ri va Kreste, kutani mi ri mbewu ya Abrahama, mi ri vadyandzhaka hi ku ya hi xitshembiso.” Naswona leri i tiko ra n’wina, ni ra mina. Eish! ku ehleketa ntsena hi miehleketo yo pfumala swinene, leyi nga fanelangiki nikatsongo, leyi munhu a faneleke ku va na yona loko a enerisekile hi tiko rin’wana, kumbe a ri na ku navela eka tiko rin’wana, kumbe a ri na rirhandzu rihi na rihi eka tiko rin’wana. Xana munhu a nga swi endlisa ku yini sweswo, loko a langute tiko leri Xikwembu xi n’wi kombiseke rona, leri xi n’wi vitanelaka eka rona!

TAM1897 Q1 21.7Abrahama u lovile. Isaka u hanyile a tlhela a lova. Yakobo ni ndyangu wa yena va yisiwile eEgipta, hilaha Yehovha a vuleke Abrahama, “Ntsumbu wa wena wu ta va muhlampfa etikweni leri nga riki ra vona,” naswona a ku ri Egipta. Sweswi ehleketa hi vukheta. Mi nga rivali marito lawa Hosi yi hi nyikaka wona mayelana na Egipta, hikuva ma ta pfuna eka tidyondzo leti taka. Tiko leri a va fanele ku va vahlapfa eka rona ni ku tirhela Hosi, a ku ri Egipta. Va tshame kona malembe ya madzana—eka tiko leri a ku nga ri ra vona. Naswona tsundzukani leswaku a ku ri Egipta leyi hi yi hlamuseleke, laha hosi a yi ri exivandleni xa Xikwembu, naswona a yi ri Xikwembu eka vanhu.

TAM1897 Q1 21.8A hi langutisise kereke leyi switsongo, kutani hi vona leswi Hosi a yi endla ha swona. Vusiku bya namuntlha hi na mepe emahlweni ka hina lowu hi kombisaka tiko. Laha ku na Kalideya laha Abramu a vitaniweke kona; kutani u ye laha henhla eMesopotamiya eHaran, laha tata wakwe a loveke kona. Loko a ha ri kona, u hambanisiwile na yindlu ya tata wakwe, kutani a nghena etikweni laha a hambanisiweke na Lote.

TAM1897 Q1 21.9Loko Abrama a ri etikweni leri, matimu ma endliwe, hi matiko ya Vuxa ma hlula ma ya evupeladyambu, ku fikela emindzilakanini ya Egipta. Kambe hi nkarhi lowu Israyele yi yeke eEgipta, kumbe nkarhinyana emahlweni ka nkarhi wolowo, Mfumo wa Egipta a wu hangalakile eka tiko leri hinkwaro ra Vuxa. Yi fikelele eEgipta hinkwayo, yi rhelela ku ya fika eEtiopia, yi katsa mindzilakana hinkwayo ya le dzongeni na le vupela-dyambu bya Asia Minor ku ya fika eArmenia, Asiriya, na Shinar; leswaku Mfumo wa le Egipta wu funengete xifundzha hinkwaxo xa le vuxeni, misava leyi a yi tiviwa hi nkarhi wolowo. Mfumo wa le Egipta, hi nkarhi wa wona, a wu anamekile emisaveni hinkwayo ku fana na Mfumo wa Rhoma hi nkarhi wa wona, kumbe tinxaka tin’wana leti landzeleke.

TAM1897 Q1 21.10Kutani loko matimu a ma endliwa ku suka eVuxeni, naswona tihosi ta matiko lawa a ti hlula eka xifundzha xa vupela-dyambu, ku fikela emindzilakanini ya Egipta, Xikwembu xi veke kereke ya xona etikweni ra Kanana ku hlayisa vutivi bya Xikwembu xa ntiyiso exikarhi ka tinxaka leti a ti hundza-hundza kona. Loko mfumo wa le Egipta wu hangalakile etikweni hinkwaro, naswona ntsindza wa mfumo wa misava a ku ri ntsindza wa Egipta hi woxe, Xikwembu xi nghenise vanhu va xona eEgipta, leswaku vayimeri na valawuri va vanhu hinkwavo, lava a va hundza ku suka ematikweni lawa hinkwawo va ya eka nhloko ya mfumo wa vona, ku nga Egipta, va ta hlangana na vanhu va Xikwembu.

TAM1897 Q1 21.11Le Egipta Hosi yi veke vanhu va yona eGosheni, endleleni leyi a yi ri exikarhi ka matiko lawa ya vamatiko na ntsindza wa Egipta, leswaku vanhu, vayimeri va vona, na valawuri, va hundza hi le Gosheni, tiko leri a ri tshamiwile hi vanhu va Xikwembu, naswona va ta kongomisiwa eka Xikwembu xa ntiyiso.

TAM1897 Q1 22.1Le Egipta nakambe Yosefa a a ri kusuhi ni xiluvelo, leswaku varhumiwa lava a va nghena eEgipta a va fanele ku hlangana na Yosefa, loyi a a ta va nyika vutivi bya Xikwembu xa ntiyiso. Endzhaku ka rifu ra Yosefa, vutivi bya Yosefa ni nkucetelo wa yena, swi tshame eka ntsindza wa Egipta ku fikela eka Muxe. Kutani Muxe a a ri endlwini ya vuhosi a ri kusuhi ni xiluvelo. Ku nga ri ntsena a ri kusuhi na xona tanihi leswi Yosefa a a ri xiswona; kambe Muxe a a yime eka goza ro sungula ra xiluvelo, hikuva a a ri n’wana wa n’wana wa xisati wa Faro. N’wana wa xisati wa Faro a a ri nsati wa Faro; naswona Muxe, tanihi n’wana wa n’wana wa xisati wa Faro, a a ri mudyandzhaka wa xiviri wa xiluvelo hi tindlela timbirhi. Loko nsati wa Faro a a nga ri n’wana wa yena wa xisati, n’wana wa yena wo sungula la wundliweke a a ta va mudyandzhaka wa xiluvelo. Nakambe, loko Faro a a ri na nsati wun’wana naswona a nga ri na vana van’wana, n’wana wakwe wa nhwanyana a ta va mudyandzhaka wa xiluvelo. Kambe loko n’wana wa Faro a a ri nsati wa Faro, kutani n’wana wakwe la wundliweke a a ri mudyandzhaka wa xiluvelo hi tindlela timbirhi. A ku nga ri na ku kanetana hi mfanelo yakwe ya vudyandzhaka bya xiluvelo xa Egipta, lexi hi nkarhi wolowo a ku ri xiluvelo xa misava hinkwayo.

TAM1897 Q1 22.2Hi nkarhi wolowo hosi ya Egipta a yi ri na malembe ya kwalomu ka makumenhungu, kutani a ku sele nkarhinyana ntsena exikarhi ka Muxe na ndhawu ya yena leyi a ri na mfanelo hi tindlela timbirhi ehenhla ka xiluvelo, na ku va na matimba hinkwawo ya Mfumo wa Egipta lowu a wu funengete misava. Naswona hi nkarhi wolowo, nkarhi wa xitshembiso lexi Xikwembu a xi hlambanyerile Abrahama a wu tshinelele, kutani Muxe a xi pfumela, hikokwalaho hi vomu ni hi ku hetiseka a ale xiluvelo ni matimba hinkwawo ni ku vangama ka Egipta—u “arile ku vuriwa n’wana wa n’wana wa xisati wa Faro.”

TAM1897 Q1 22.3Muxe a a pfumela leswaku nkarhi wa xitshembiso lexi Xikwembu a xi hlambanyerile Abrahama a wu tshinelela. Naswona, hi tlhelo, swi ta va swinene leswaku hi tiyisisa loko hi xi pfumela; hikuva loko hi tiyiseka leswaku ha xi pfumela, hi ta vona swo tala eka ripfumelo ra Muxe eka xona. Languta eka Mintirho 7:17:—

TAM1897 Q1 22.4Loko nkarhi wa xitshembiso lexi Xikwembu xi hlambanyeleke Abrahama wu tshinela, vanhu va kule va andza eEgipta.

TAM1897 Q1 22.5Hi nkarhi lowu Muxe a velekiweke ha wona, Faro u ehlekete ku herisa vanhu, leswaku va nga andzi ngopfu ni ku va ni matimba yo huma etikweni. Xo nkoka hileswaku Egipta a yi nga ri na Vayuda ntsena tanihi vanhu va le handle, kambe a yi ri ni ntshungu wa vanhu va le handle,—vabohiwa lava a va tekiwile ematikweni man’wana va yisiwa eEgipta. Kutani hi nkarhi wolowo a ku ri na kwalomu ka xin’we xa vunharhu xa vaaki va Egipta lava a va ri vanhu va le handle. Rito ra Xiheveru leri vulaka leswaku vanhu va andze ri kombisa leswaku va “tale” ku fana ni tinyoxi kumbe tinhlampfi. Loko Faro a vona vanhu va andza swinene, naswona tiko ri tele hi vahlapfa, u chavile leswaku va ta teka tiko hi ku pfukela mfumo leswaku va suka etikweni.

TAM1897 Q1 22.6Xin’wana lexi yiseke eka leswi a ku ri leswaku, loko Israyele a ri le Egipta; loko Mfumo wa Egipta wu funengete Vuxa hinkwabyo, ku ve na matshalatshala lamakulu ya mfumo ku sindzisa mfumo hinkwawo ku gandzela dyambu ntsena. Tindlela to hambanahambana ta vugandzeri bya dyambu a ti hangalakile eka mfumo wolowo, kambe matimba hinkwawo ya mfumo ma ringetile ku herisa muxaka wun’wana na wun’wana wa vugandzeri bya dyambu handle ka xirhendzevutana xa dyambu lexi nga riki na nchumu exibakabakeni, kumbe xifaniso xa xirhendzevutana xa dyambu emahlweni ka vona. Sweswi, Vaisrayele, hi ntolovelo, a va yingisanga nawu wolowo. A va nga ta gandzela dyambu. Va yimele ntiyiso wa Xikwembu, naswona ku endla ka vona sweswo a ku ri mhaka leyi a yi ha ri emiehleketweni ya hosi leyi. A ku ri hosi yin’wana leyi ringeteke ku sindzisa vugandzeri bya dyambu; kambe loko hosi leyi yi sungula ku fuma, mhaka yoleyo a yi ri emiehleketweni ya yona, naswona a ku ri xisekelo lexi yi nga ehleketaka ha xona leswaku loko vanhu lava va kuma nkarhi, a va ta rhangela eku humeni etikweni.

TAM1897 Q1 22.7Sweswi hi nkarhi wolowo, vumbhoni a hi ntsena leswaku “vanhu va kule va andza,” kambe na leswaku “nkarhi wa xitshembiso wu tshinelele, lexi Xikwembu a xi hlambanyerile Abrahama.” Xitshembiso xihi lexi Xikwembu a xi hlambanyerile Abrahama? Xitshembiso xa Xikwembu eka Abrahama a ku ri xihi?—Ku n’wi nyika tiko leri a ri voneke. A ku ri tiko rihi?

TAM1897 Q1 22.8(Marito) Misava.

TAM1897 Q1 22.9Misava yihi?

TAM1897 Q1 22.10Misava leyi taka.

TAM1897 Q1 22.11Leri i rito ra Stefano: “Nkarhi wa xitshembiso wu tshinelele, lexi Xikwembu xi hlambanyeleke Abrahama.” Xana swi tano? Xana wa swi pfumela? Xana ma pfumela leswaku nkarhi a wu ri kusuhi leswaku Xikwembu xi nyika Abrahama tiko leri a ri n’wi kombiseke? Ri vula leswaku, “Eka Abrahama.” Van’wana a va ta va kona, kambe a ku ri eka Abrahama. Ku nga ri munhu un’wana handle ka Abrahama; kambe Abrahama ni mbewu ya yena. “A xi vuli, ‘Ni le ka timbewu, tanihi ta vo tala’; kambe tanihi ya un’we, ‘Ni le ka mbewu ya wena, leyi nga Kriste.’”

TAM1897 Q1 22.12Xana nkarhi wa xitshembiso a wu ri kusuhi, kutani, loko Xikwembu xi ta nyika Abrahama na Kreste tiko leri Xikwembu xi ri kombiseke Abrahama? A ndzi vutisi loko u tshame u ehleketa hi leswi kumbe e-e. Ndzi vutisa loko u pfumela leswi swi swi vulaka. A ndzi nge ringeti ku swi hlamusela. A swi lavi ku hlamuseriwa loko hi swi pfumela kan’we, hikuva swi tano. Ma swi tiva kahle handle ko languta tindzimana, hi ku tiva ka n’wina Bibele, leswaku Xikwembu xi endle xitshembiso lexi nkarhi wun’wana na wun’wana eka Abrahama na mbewu ya yena. A swi si tshama swi va eka mbewu handle ka Abrahama. A swi si tshama swi va eka Abrahama handle ka mbewu,—naswona “ku nga ri eka timbewu,” kambe eka mbewu ya wena. Kutani, loko nkarhi wa xitshembiso wu tshinela ku nyika sweswo eka Abrahama, xana xi ye eka mani un’wana?—Eka Kreste. A xi ta ta njhani eka Abrahama?—Hi ku tirhisa Kreste.

TAM1897 Q1 22.13S. H. Lane.—Loko xitshembiso xi vuyeleriwile eka Isaka na Yakobo, xana ririmi a ri nga fani?

TAM1897 Q1 22.14Ina. A yi tshama yi ri yoleyo nkarhi hinkwawo.

TAM1897 Q1 22.15S. H. Lane.—Kutani xivutiso xi nga va, Xana a swi laveka leswaku Abrahama a va kona leswaku a hetisisa xivulavulelo xa Stefano?

TAM1897 Q1 23.1Ina, hikuva ri vula, “Eka wena, ni le ka mbewu ya wena,” nkarhi hinkwawo. Kambe ku ta va ni tindzimana tin’wana leti nga ta tiyisisa sweswo.

TAM1897 Q1 23.2Rito rin’we sweswi. Yakobo u lovele eEgipta, kutani a yisiwa etikweni, a tlhela a lahliwa kona. Yosefa u lovele eEgipta, kambe a ku, “Mi nga ndzi lahli; hambi ku ri etikweni.” Yosefa a nga lavanga leswaku va n’wi yisa ePalestina laha Yakobo a yisiweke kona, a tlhela a lahliwa kona. Yosefa u te, “Xikwembu xi ta mi endzela.” Hlayisani ntsumbu wa mina, naswona loko Xikwembu xi mi endzela, mi ta humesa na mina, mi teka ni marhambu ya mina. Va endle tano. Naswona loko va fika etikweni, a ku ri tiko rihi leri Xikwembu a xi vula eka xitshembiso xa Abrahama?

TAM1897 Q1 23.3(Ntshungu) Misava leyi taka.

TAM1897 Q1 23.4Xana a wu swi voni leswaku Yosefa a nga si tshama a langutela ku lahliwa emisaveni leyi?

TAM1897 Q1 23.5Languta leswi hi ndlela yin’wana. Rito ri le ri nge, “nkarhi wa xitshembiso wu tshinelele, lexi Xikwembu xi hlambanyeke ha xona eka Abrahama.” Xikwembu a xi hlambanyile ku nyika Abrahama misava leyi xi n’wi kombiseke yona, leswaku yi va ndzhaka ya hilaha ku nga heriki. Kambe Abrahama a a file sweswi, naswona a a file malembe ya madzana. Xana, kutani, Xikwembu a xi ta nyikisa ku yini Abrahama misava loko a a file? Swa vonaka leswaku a xi nga swi koti. Kutani, tanihi leswi Xikwembu a xi hlambanyile ku nyika misava eka Abrahama; tanihi leswi nkarhi a wu ri kusuhi lowu Xikwembu a xi hlambanyile eka Abrahama; naswona tanihi leswi Abrahama a a file, swa tiyiseka leswaku misava a yi nga nyikiwi Abrahama loko a a file; naswona swa tiyiseka hi ku fanana leswaku nkarhi a wu ri kusuhi lowu Abrahama a ta pfuxiwa eka vafi, leswaku Xikwembu xi ta n’wi nyika misava leyi a xi hlambanyile ku n’wi nyika yona ku va ndzhaka ya hilaha ku nga heriki. Hikwalaho ka leswi, xana a wu swi voni leswaku ha yini Yosefa a nga pfumelelanga leswaku miri wa yena wu lahliwa—hambi ku ri etikweni ra Kanana, ku fana na Yakobo? Ntiyiso hi leswaku Yosefa a a pfumela leswaku nkarhi a wu ri kusuhi lowu Xikwembu xi hlambanyeleke Abrahama ku n’wi nyika tiko, naswona Yosefa a a langutele ku nghena eka ndzhaka swin’we na Abrahama.

TAM1897 Q1 23.6(Rito) Xana xitshembiso xexo a xi nga kongomanga eka xitshembiso lexi Xikwembu xi xi endleke eka Abrahama, lexi vulavuriwaka ha xona eka ndzima ya vukhume-ntlhanu ya Genesa?

TAM1897 Q1 23.7Ina, hi swona hi xiviri, nkhensa Hosi. Kutani, Yosefa u lovile, a cheriwa mafurha eEgipta, a vekiwa ekhokhweni, naswona loko Israyele a suka eEgipta, marhambu ya Yosefa ma fambisiwe na vona malembe ya makumemune enhoveni; naswona nkarhi wolowo hinkwawo ntsumbu wa Yosefa a wu ri na vona, emahlweni ka mahlo ya vona, siku na siku, naswona a wu ri xisolo eka ku pfumala ka vona ripfumelo.

TAM1897 Q1 23.8Ndzi kume leswaku vanhu vo tala, loko va hlaya ndzimana yoleyo ya mbulavulo wa Stefano, va yi hlamusela hi ndlela leyi, na leyi, na yin’wana, ematshan’weni yo pfumela leswi yi swi vulaka, ematshan’weni yo languta xitshembiso lexi Xikwembu xi endleke xona eka Abrahama, lexi xi hlambanyeleke Abrahama, ku n’wi nyika misava leyi xi n’wi kombiseke yona. Kambe a mi pfumelelana leswaku misava leyi Xikwembu xi yi kombiseke Abrahama a ku ri misava hinkwayo, ku nga ri misava leyi, kambe misava leyi taka? Leri i tiko leri Xikwembu xi hlambanyeleke ku ri nyika yena; naswona i tiko leri a ri languteleke. I tiko leri a ri ri na doroba leri a ri languteleke, leri Muaki na Muvumbi wa rona ku nga Xikwembu. Naswona a nga ehleketanga hi nkarhi wo tlhelela eka tiko rin’wana, leri a humeke eka rona.

TAM1897 Q1 23.9Nkarhi hinkwawo xihlambanyo xa Xikwembu a xi ri ku nyika misava yoleyo eka Abrahama ni le ka mbewu ya yena. Mi nga yi engeteli “timbewu” eka yona, loko Xikwembu xi yi susile; mi nga engeteli “s” eka yona loko Xikwembu xi yi tekile. “A xi vuli, ‘Ni le ka timbewu, tanihi ta vo tala’; kambe tanihi ya un’we, ‘Ni le ka mbewu ya wena, leyi nga Kreste.’” A va ri vo tala, sweswo i ntiyiso. Timiliyoni tinharhu ti humile eEgipta, kambe a hi vona lava Xikwembu a xi vulavula ha vona loko xi te, “Eka wena, ni le ka mbewu ya wena,” leyi a yi ri “ku fana ni ya munhu un’we,” naswona “leyi nga Kreste.” Xana wa swi vona sweswo? U nga pfumeleli ntshungu wa Israyele wu nghena emiehleketweni ya wena loko u hlaya marito lawa, “Eka wena, ni le ka mbewu ya wena.” Loko Xikwembu xi susa “s” yoleyo, a hi pfumeleriwanga ku yi veka kwalaho nikatsongo. A hi fanelanga ku yi veka kwalaho hambi ku ri emiehleketweni ya hina. A ku ri mani mbewu?—Kreste. Loko a vula a ku, “Eka wena, ni le ka mbewu ya wena,” wena na mina a hi fanelanga ku swi hlaya hi ndlela yin’wana handle ka leswaku hi vula leswaku eka wena na Kreste ndzi ta swi nyika, ku va ndzhaka ya hilaha ku nga heriki. A hi fanelanga ku veka van’wana handle ka Kreste eka swona, handle ka loko swi ri hi ku tirhisa Kreste. Eka wena na Kreste ndzi ta swi nyika.

TAM1897 Q1 23.10Stefano u vula leswaku “nkarhi wa xitshembiso wu tshinelele, lexi Xikwembu xi hlambanyeleke Abrahama.” Stefano u swi kumile sweswo eBibeleni. Ndzi lava leswaku mi vona leswaku a ku nga ri nkucetelo wo hlawuleka wa Moya lowo Kwetsima lowu nyikiweke Stefano hi nkarhi wolowo, kambe a swi ri hinkwaswo eBibeleni khale, naswona Moya lowo Kwetsima wu swi nyikile van’wana lava hi ku tirhisa Stefano, hi ku vuyisela emiehleketweni yakwe swilo leswi a a swi hlayile khale eBibeleni. Hi kombela mi pfula eka ndzima ya vutsevu ya Eksoda. Leswi swi le rivaleni swinene eka matsalwa lerova a swi nge hlamuseriwi ku hambana ni leswi swi vulaka swona. Leri i nkarhi wa ku kutsuriwa ka Israyele, naswona Hosi a yi ta swi endla. Eksoda 6:1-5:—

TAM1897 Q1 23.11Kutani Hosi yi ku eka Muxe, Sweswi u ta vona leswi ndzi nga ta swi endla eka Faro: hikuva hi voko leri tiyeke u ta va tshika va famba, naswona hi voko leri tiyeke u ta va hlongola etikweni ra yena. Kutani Xikwembu xi vulavula na Muxe, xi ku eka yena, Ndzi Yehovha: naswona ndzi humelerile eka Abrahama, eka Isaka, na le ka Yakobo, hi vito ra Xikwembu xa Matimba Hinkwawo, kambe hi vito ra mina ra Yehovha a ndzi nga tiveki eka vona. Naswona ndzi tlhele ndzi simeka ntwanano wa mina na vona, ku va nyika tiko ra Kanana, tiko ra vufiki bya vona, laha a va ri vahlapfa kona. Naswona ndzi tlhele ndzi twa ku rila ka vana va Israyele, lava Vaegipta va va khomeke evuhlongeni; kutani ndzi tsundzuke ntwanano wa mina.

TAM1897 Q1 23.12Ntwanano wa yena a wu ri yini?—Ku va nyika tiko. Xana tiko a ri yimele yini? a ri ri yini?—Tiko, misava, leyi Hosi yi yi kombiseke Abrahama, yi tlhela yi hlambanya ku n’wi nyika yona ku va ndzhaka ya hilaha ku nga heriki.

TAM1897 Q1 24.1(Marito) Misava leyi taka.

TAM1897 Q1 24.2Sweswi u ri, “Ndzi tsundzukile ntwanano wa mina.” Xana sweswo a swi vula yini? “Ndzi tsundzukile ntwanano wa mina.” Xana a a wu rivale?—E-e; kambe leswaku nkarhi a wu fikile sweswi wo endla leswi a a swi tshembisile. Ma tsundzuka leswaku eka Nhlavutelo ndzima ya vu-18 swi vula leswi:—

TAM1897 Q1 24.3Ndzi tlhela ndzi twa rito rin’wana leri humaka etilweni, ri ku, Humani eka yona, vanhu va mina, leswaku mi nga vi na xiave eka swidyoho swa yona, ni leswaku mi nga khomiwi hi swigwevo swa yona. Hikuva swidyoho swa yona swi fikelele etilweni, naswona Xikwembu xi tsundzukile vubihi bya yona. N’wi hakeleni hilaha na yena a mi hakeleke hakona, mi n’wi hakela kambirhi hi ku ya hi mintirho ya yena: eka xinwelo lexi a xi tateke, n’wi tateleni kambirhi. Loko a tidzunisile swinene, ni ku hanya vutomi byo olova, n’wi nyike xiviri xiviri xikarhi ka ku xaniseka ni ku vava: hikuva u te embilwini ya yena, ‘Ndzi tshama ndzi ri hosi ya xisati, a ndzi noni, naswona a ndzi nge voni ku vava.’ Hikokwalaho swigwevo swa yena swi ta ta hi siku rin’we, rifu, ni ku rila, ni ndlala; naswona u ta hisiwa hi ndzilo hi ku helela: hikuva Hosi Xikwembu lexi n’wi avanyisaka xi ni matimba.

TAM1897 Q1 24.4Loko Xikwembu xi tsundzuke swidyoho swa yena, nkarhi wu fikile wa leswaku a avanyisiwa. Loko xi tsundzuka ntwanano wa xona, xana a ku ri nkarhi wihi lowu a wu fikile?—A ku ri nkarhi wo hetisisa xihlambanyo. Kambe ntwanano na Abrahama, Isaka, na Yakobo a ku ri yini?—A ku ri ku va nyika tiko rero ri va ndzhaka ya nkarhi hinkwawo, ni ku ri nyika vona ni mbewu ya vona. Mbewu a ku ri mani?—Kreste.

TAM1897 Q1 24.5Hikokwalaho u byele vana va Israyele, ‘Ndzi Yehovha, naswona ndzi ta mi humesa ehansi ka ndzhwalo wa Vaegipta, ndzi mi kutsula evuhlongeni bya vona, ndzi mi kutsula hi voko leri ololoxiweke ni hi vuavanyisi lebyikulu: naswona ndzi ta mi teka mi va vanhu va mina, ndzi ta va Xikwembu xa n’wina; kutani mi ta tiva leswaku hi mina Yehovha Xikwembu xa n’wina, lexi mi humesaka ehansi ka ndzhwalo wa Vaegipta.

TAM1897 Q1 24.6Loko Israyele a yi pfumerile sweswo, xana a yi ta va yi boheke ku nghena eka ntwanano wolowo eSinayi? Loko a nga si sungula na vona ku suka eEgipta, u te, Ndzi ta va Xikwembu xa n’wina, mi ta va vanhu va mina. Mi ta tiva leswaku hi mina Yehovha.

TAM1897 Q1 24.7Naswona ndzi ta mi nghenisa etikweni leri ndzi hlambanyeleke ku ri nyika Abrahama, na Isaka, na Yakobo; naswona ndzi ta mi nyika rona ri va ndzhaka ya n’wina: Hi mina Yehovha.

TAM1897 Q1 24.8“Nkarhi wa xitshembiso wu tshinelele, lexi Xikwembu xi hlambanyeleke Abrahama.” Ndzi ta ku nghenisa etikweni leri ndzi hlambanyelaka ku ku nyika rona. Xana xitshembiso xexo i yini? Xikwembu a xi lava ku nghenisa Israyele etikweni rihi? A ku ri na tiko rihi leri a ri ri ra vona?—Misava leyi taka. Sweswi u nga ringeti ku hlamusela hinkwaswo leswi. A ndzi na nhlamuselo ya swona. Ku na leswi rito ri swi vulaka, naswona ndza swi kholwa. A swi lavi ku hlamuseriwa. Swi lava ntsena ku kholwiwa. E-e, u nga ringeti ku swi hlamusela hambi ku ri eka wena. Loko swi ri swintshwa eka wena, loko u ri na miehleketo yin’wana hi swona, u nga ringeti ku swi fambisanisa na leswi. Swi tshike hinkwaswo, kutani u vona leswi leswi swi swi vulaka.

TAM1897 Q1 24.9Ndzi tlhela ndzi vutisa. A ku ri tiko rihi leri Xikwembu xi hlambanyeke ku ri nyika Abrahama, Isaka na Yakobo?

TAM1897 Q1 24.10(Ntshungu) Misava leyi taka.

TAM1897 Q1 24.11Xana mi ta namarhela eka sweswo? Mi pfumerile nkarhi wutsongo lowu hundzeke leswaku sweswo a swi lulamile. Hi nga hundzukeli endzhaku eka swona sweswi hikwalaho ka mimoya-xiviri ya hina.

TAM1897 Q1 24.12(Rito) Xana ku kutsuriwa a ku ta va ku tile eka vona?

TAM1897 Q1 24.13Ina; ku kutsuriwa a ku ta va ku tile eka vona. Ku kutsuriwa a ku ta va ku tile emisaveni. Hinkwaswo leswi a swi ta va swi humelerile. Kambe a ku ta va ku tile hi ndlela yo hambana na leyi swi endlekeke ha yona. Misava a yi ta va yi ve na ntokoto wo hambana na lowu yi veke na wona. Ha hoxa loko hi languta ntokoto lowu va veke na wona, kutani hi ehleketa leswaku hi swona leswi Xikwembu a xi va vitanele swona. Va ve na ntokoto wolowo wo chavisa hikuva a va nga pfumelanga leswi Xikwembu a xi va vitanele swona. Naswona, vamakwerhu, loko mina na n’wina namuntlha hi languta swilo leswi a swi vekiwile emahlweni ka Israyele hi nkarhi wolowo, hilaha na vona a va swi languta hakona, na hina sweswi hi ta endla hilaha Israyele yi endleke hakona hi nkarhi wolowo. Israyele a yi nga vonanga nkarhi wolowo leswi Xikwembu a xi va hlayiserile swona, hikokwalaho a va kumanga leswi a xi va hlayiserile swona. Sweswi loko mina na n’wina hi nga voni swo tala eka swilo leswi ku tlula leswi Israyele yi swi voneke, a hi nge kumi swo tlula leswi Israyele yi swi kumeke. Hi ku tiyiseka loku fanaka loko hi languta swilo leswi hilaha Israyele yi endleke hakona, na hina hi ta endla namuntlha hilaha Israyele yi endleke hakona nkarhi wolowo.

TAM1897 Q1 24.14Eka hina Evhangeli yi chumayeriwile, ku fana na le ka vona; kambe rito leri chumayeriweke a ri nga va pfunanga, hikuva a ri nga hlangananga na ripfumelo eka lava va ri tweke. Hikokwalaho, a hi chaveni, leswaku loko xitshembiso xa ku nghena eku wiseni ka yena xi si tshama na hina, un’wana na un’wana wa n’wina a nga vonaki a tsandzeka ku xi fikelela.

TAM1897 Q1 24.15Xana leswi swi ta hi vuyerisa loko swi hlanganisiwile na ripfumelo eka hina lava hi twaka? Xikwembu a xi pfumeleli leswaku ntokoto wa Israyele wu vuyeleriwa eka hina. Leswi swi vekiwile emahlweni ka hina leswaku hi ta ponisiwa.

TAM1897 Q1 24.16A hi voneni leswi va nga swi vonangiki hikwalaho ka ku pfumala ka vona ripfumelo eka Xikwembu. A hi voneni leswi Xikwembu a xi va lunghiselerile swona, kutani hi swi kuma, ematshan’weni yo languta swilo hilaha va endleke hakona, kutani hi tsandzeka ku swi kuma hilaha va endleke hakona.

TAM1897 Q1 24.17Languta eka ndzima ya vukhume-ntlhanu ya Eksoda, naswona u ta swi kuma swi vuriwe hi ku olova. Loko Israyele a humile eEgipta, a tsemakanya Lwandle ro Tshwuka, u kuma marito lawa, eka ndzimana ya vukhume-nharhu:—

TAM1897 Q1 24.18U humesile vanhu lava u va kutsuleke hi tintswalo ta wena: u va kongomisisile hi matimba ya wena ku ya endhawini ya wena yo kwetsima.

TAM1897 Q1 24.19Ndzima leyi i risimu ra Muxe. Lava yimaka eNtshaveni ya Sioni, va hlula xivandzana ni xifaniso xa xona ni nhlayo ya vito ra xona, va yimbelela risimu ra Muxe. Ku nga ri risimu leri tekeriweke eka rero. Ku nga ri risimu leri fanaka na rona. Kambe va yimbelela risimu ra Muxe. Ndzima yoleyo ya vukhume-ntlhanu ya Eksoda i risimu ra hina.

TAM1897 Q1 24.20Xikwembu a xi kunguhate ku va yisa kwihi?—Eka “vutshamo bya xona byo kwetsima.” Vutshamo byebyo byo kwetsima a byi ri kwihi?

TAM1897 Q1 24.21(Ntshungu) “Doroba leri nga na masungulo, loyi muaki na muendli wa rona ku nga Xikwembu.”

TAM1897 Q1 24.22Ku tlula kwalaho. “Tinxaka ti ta twa, ti chava; vaaki va Palestina va ta khomiwa hi gome.”

TAM1897 Q1 24.23E. J. Waggoner.—Swi endlekile hakunene.

TAM1897 Q1 24.24Hakunene swi endlekile. Loko va ya fika emindzilakaneni yoleyo, tihosana ta Edomo ti hlamala. “Vavanuna va matimba va Moab, ku rhurhumela ku ta va khoma; vaaki hinkwavo va Kanana va ta nyunguluka.” A ku ta endleka yini hi vaaki?

TAM1897 Q1 25.1(Marito) A va fanele ku nyamalala.

TAM1897 Q1 25.2E. J. Waggoner.—A va swi endlile khale.

TAM1897 Q1 25.3Loko va fika kwalaho, Israyele yi vutisa, Xana mi nga hi pfumelela ku hundza hi le ka tiko ra n’wina? Va hlamurile yini?—E-e, tatana. A va nga pfumeleriwanga ku veka nenge eka tiko ra vona. Kambe loko a va fambile hi ku kongoma ku suka eLwandle ro Tshwuka ku ya emindzilakanini ya Edomo, Edomo hinkwayo a yi ta va yi yime yi hlamarile ku fikela loko va hundzile. O Israyele ya namuntlha, a yi si kuma leswi Israyele ya khale yi swi lahlekeleke. Vamakwerhu, loko hi kuma leswi Israyele yi swi lahlekeleke, swi ta hi nyika nkhutazo lowu nga ta tisa matimba ya Xikwembu, naswona hi ta swi pfumela.

TAM1897 Q1 25.4Ku chava ni ku tsekatseka swi ta va wela; hi ku kula ka voko ra wena va ta miyela ku fana ni ribye; ku fikela loko vanhu va wena va hundzile, Hosi, ku fikela loko vanhu lava u va xaveke va hundzile.

TAM1897 Q1 25.5U ta endla yini hi vona? “U ta va nghenisa, u va byala entshaveni ya ndzhaka ya wena.” Ndzhaka ya mani?—Ya Hosi. Kambe “Xikwembu, lexi hi minkarhi yo hambanahambana ni hi tindlela to hambanahambana xi vulavuleke ni vatatana hi ku tirhisa vaprofeta, masiku lawa ya makumu xi vulavurile na hina hi N’wana wa xona, loyi xi n’wi hlawuleke ku va mudyandzhaka wa swilo hinkwaswo.” A ku ri mani a rhangela Israyele?—Xikwembu. Eka yini?—“Ndzhaka ya wena;” ku nga ri ya hina—ya wena. “Naswona loko mi ri swa Kreste, kutani mi ri mbewu ya Abrahama, mi va vadyandzhaka hi ku ya hi xitshembiso.” “Ndzhaka ya wena, Hosi.” A swi heleli kwalaho. “U ta va nghenisa, u va byala entshaveni ya ndzhaka ya wena, endhawini, O Hosi, leyi u tivekeleke yona leswaku u tshama eka yona.” A swi heleli kwalaho. “Endhawini yo Kwetsima, O Hosi, leyi mavoko ya wena ma yi simekeke.” I ndhawu yihi yo kwetsima leyi mavoko ya Hosi ma yi simekeke?

TAM1897 Q1 25.6(Marito) Ndhawu yo kwetsima ya ntiyiso.

TAM1897 Q1 25.7Ina, swi tano. “Eka swilo leswi hi swi vulavuleke, nchumu lowukulu hi lowu: Hi na muprista lonkulu wo tano, loyi a tshamaka exineneni xa xiluvelo xa Vukulu etilweni; mutirheli wa ndhawu yo kwetsima, ni wa tabernakele ya ntiyiso, leyi Yehovha a yi simekeke, ku nga ri munhu.” Hi wona nchumu lowukulu wa mbulavulo wa hina wa vusiku bya namuntlha, a hi swona? Hi kona laha Xikwembu a xi lava ku yisa Israyele. Kambe a va vonanga. Xana wa swi vona? Hi laha a lavaka ku hi yisa kona.

TAM1897 Q1 25.8Xana wa swi vona leswaku hi kona laha Xikwembu a xi lava ku yisa Israyele hi nkarhi wolowo? Loko swi ri tano, u ta va u lunghekele ku ya endhawini leyi Israyele yi yi hoxeke. Kambe loko u ehleketa leswaku a ku ri ndhawu yin’wana yo kwetsima ya la misaveni leyi akiweke hi vanhu, hi swona ntsena leswi Israyele yi swi voneke, naswona hi swona ntsena leswi u nga ta swi vona. Naswona Israyele a yi nghenanga etikweni, naswona na n’wina a mi nge ngheni. Hi fanele ku vona swo tlula leswi Israyele yi swi voneke, hikuva loko swi nga ri tano a hi nge pfuki hi fikelele ku tlula laha Israyele yi fikeleleke kona. Kambe ha yini Israyele a yi nga vonanga swo tala ku tlula leswi yi swi voneke?—A va nga pfumeranga. Kambe wena na mina hi fanele ku pfumela sweswi leswi Israyele a yi nga swi pfumerangiki hi nkarhi wolowo, hikuva loko ho tsandzeka, a hi nge pfuki hi amukerile leswi Israyele yi swi lahlekeleke. Kambe loko ho pfumela leswi Israyele a yi nga swi pfumerangiki, kutani hi ta nghenisiwa eka ndzhaka leyi Israyele yi nga nghenisiwangiki eka yona, eka tabernakele leyi Israyele yi nga nghenangiki eka yona, vutshamo byo kwetsima bya Xikwembu, eka doroba leri nga na masungulo, leri Muaki na Muvumbi wa rona ku nga Xikwembu.

TAM1897 Q1 25.9Ndzimana ya vu-18: “Hosi yi ta fuma hilaha ku nga heriki.” U lava ku fuma ehenhla ka vona hi yexe; ku nga ha vi na Faro; ku nga ha vi na Nimuroda; ku nga ha vi na vagandzeri va swifaniso; ku nga ha vi na vanhu lava va nga ni nkani. Xikwembu a xi lava ku nghenisa Israyele etikweni leri katekisiweke, ni ku fuma ehenhla ka vona kwalaho hilaha ku nga heriki, kambe a va nga swi tivi. O, swo tala leswi va swi lahlekeriweke hi ku ka va nga pfumeli Hosi! O, swo tala leswi hina hi swi lahlekeriweke malembe lawa hinkwawo! hikuva hilaha ndzi nga ta mi hlayela hakona mundzuku nivusiku, a hi ta va hi ri kwalaho khale, loko a hi pfumerile Hosi ntsena. Xikwembu xi vula sweswo, naswona swi tano. A hi na nchumu lexi hi faneleke ku xi endla laha tabernakeleni vusiku bya namuntlha. A ku na ntirho laha nikatsongo, hi ku lulama, hikuva a hi na ntirho emisaveni. Hambiswiritano, tanihi leswi hi nga emisaveni, leyi i ndhawu ya hina. Kambe a hi fanelanga ku va emisaveni nikatsongo. A hi fanele ku va hi ri emfun’weni wa Xikwembu khale ka khaleni. Leswo i ntiyiso, vamakwerhu. Ku na swo tala eBibeleni ku tlula leswi a hi ta swi humesa eka awara yin’wana laha, hi ku anakanya hi mhaka leyi yin’we ntsena.

TAM1897 Q1 25.10Sweswi Muxe a a pfumela hinkwaswo sweswo. A a pfumela leswaku nkarhi wo hetiseka ka xitshembiso a wu ri kusuhi. Kambe a a ri kusuhi no tshama ehenhla ka xiluvelo xa Egipta. A a fanele ku va hosi. A a fanele ku fuma; ku va ni xiyimo, lexi a xi tlakukile ku tlula xa meyara kumbe munyiki wa matsalwa wa doroba rihi na rihi. A a fanele ku fuma ku nga ri mfumo ntsena, kambe ni mfumo lowukulu; mfumo lowukulu wa misava, naswona a ku ri mfanelo ya yena. Hi timfanelo timbirhi a yi ri ya yena. A swi nga laveki leswaku a phikizanela xitulu. A xi ta wela eka yena, naswona a ku nga ri na un’we la a ta kaneta mfanelo ya yena. A ku ri goza rin’we ntsena ku ya exitulwini; ku kondza Faro loyi a fa, naswona a a ri kusuhi ni ku va ni malembe ya dzana. Kutani Muxe loyi a ta va hosi ya misava, hikuva Mfumo wa le Egipta a wu anamekile misava hinkwayo.

TAM1897 Q1 25.11Na Israyele a yi ri eka xiyimo xo tika hi nkarhi wolowo. A yi tshikileriwile, yi hlongorisiwa, naswona yi sindzisiwile ku tirha eswitirhweni swa switina. Muxe a a ta vula leswi: Sweswi vanhu va hina va tshikileriwa; va hlongorisiwa; va xaniseka hikwalaho ka Xikwembu xa vona; kambe a swi nge teki nkarhi wo leha ngopfu, hikuva Faro u kusuhi no va na malembe ya dzana, naswona a nge he hanya nkarhi wo leha. Kutani ndzi ta tisa ku cinca. Ndzi ta lulamisa mfumo lowu. Ndzi ta fuma hi vululami. Ku nga ri ku fana na va Faro lava hombolokeke. Ndzi pfumela eka Xikwembu. Ndzi Mukreste, naswona ndzi na vuswikoti lebyikulu byo fuma hikuva ndzi Mukreste. Naswona a nga ta va a susile ntsena mindzhwalo ya vona, kambe a a ta va nyika swiyimo swa vufumi, a fuma misava hi vanhu va Xikwembu. Xana ndlela a yi nga pfulekanga? A ku ri goza rin’we ntsena ku ya exiluvelweni, naswona goza rero a ri fanele ri tekiwa ku nga ri khale. Kambe a hi voneni leswi Mukriste yoloye a swi endleke ehansi ka swiyimo swo tano. Pfulani eka ndzima ya vu-11 ya Vaheberi. Langutani hi vukheta, hlayani hi vukheta, naswona vonani leswi yi swi vulaka. Ndzimana ya vu-24:—

TAM1897 Q1 26.1Hi ripfumelo, Muxe, loko a kurile, u arile ku vuriwa n’wana wa n’wana wa xisati wa Faro.

TAM1897 Q1 26.2A swi vula yini ku ala ku vuriwa n’wana wa n’wana wa xisati wa Faro?—Ku ala ku va hosi. A ku ri na xiluvelo. A ku ri goza rin’we ntsena ku ya eka xona. Kambe ematshan’weni yo tlakukela kwalaho a tshama ehenhla ka xiluvelo, u rhelele ehansi. U hundzulukele nhlana eka xiluvelo xa Egipta, ni le ka rifuwo hinkwaro ni ntsako wa le Egipta, kutani a languta etikweni rin’wana; hikuva nkarhi a wu fikile laha Xikwembu a xi ta humesa vanhu va xona eka tiko rero xi va yisa eka tiko leri rin’wana. Muxe u pfumerile eka Yesu Kriste, hikokwalaho u pfumerile eka ku hambanisiwa ka kereke ni mfumo. Hikokwalaho u tihambanise ni mfumo kutani a yima hi mbilu hinkwayo ni kereke. Xikwembu xi n’wi vitanile ku huma eka tiko leri, hilaha xi vitaneke tata wakwe Abrahama ku huma etikweni rakwe eku sunguleni. Kambe a hi sweswo ntsena. Yingisani: “A hlawula ku xaniseka ni vanhu va Xikwembu, ku tlula ku tiphina hi swilo swo tsakisa swa Egipta swa nkarhinyana?”

TAM1897 Q1 26.3(Ntshungu) Xidyoho.

TAM1897 Q1 26.4Xidyoho? A a ri mudyandzhaka wa xiluvelo. Xana a a ri yini, loko a veka miehleketo ya yena eka xiluvelo xa Egipta, eka matimba ni ntsako wa misava, ni mimfumo ya misava? A a ri yini?—Xidyoho. Xana swi vula sweswo?

TAM1897 Q1 26.5(Marito) Ina.

TAM1897 Q1 26.6Xana wa pfumela sweswo?

TAM1897 Q1 26.7(Marito) Ina.

TAM1897 Q1 26.8Xana a ku ri xidyoho eka Israyele hi nkarhi wolowo?

TAM1897 Q1 26.9(Marito) Ina.

TAM1897 Q1 26.10Xana sweswi i yini?

TAM1897 Q1 26.11(Marito) Xidyoho.

TAM1897 Q1 26.12Vamakwerhu, ku na swin’wana eBibeleni leswi hi faneleke ku swi ehleketa. “Ku hlawula ku xaniseka na vanhu va Xikwembu, ku tlula ku tiphina hi switsako swa xidyoho swa nkarhinyana.” Kambe mi nga rivali leswaku switsako leswi ku vulavuriwaka ha swona laha,—switsako swa xidyoho,—hi xiviri i switsako swa Egipta; switsako swo va hosi ya Egipta, swo khoma xiyimo eka mfumo wa misava, swo fuma vanhu van’wana. Hinkwaswo leswi a swi ta n’wi tela hi ku veleka ka ntiyiso, hi mfanelo ya vudyandzhaka. A swi nga laveki leswaku a tivekisa tanihi mukandhideti, kumbe ku kombela tivhoti. A swi n’wi tela hi ntumbuluko. Matsalwa ma vula leswaku, loko a a amukerile no tiphina hi swilo leswi hinkwaswo, a swi ta va ku tiphina hi swilo swo tsakisa swa xidyoho. Kambe u swi tshikile sweswo. Ha yini?—“A teka ku soliwa ka Kriste ku ri rifuwo leri kulu ku tlula swigugu swa le Egipta.”

TAM1897 Q1 26.13Xana Kreste a ri kwihi mayelana na mfumo na xiluvelo xa le Egipta? Xana Kreste a a ri un’we na Egipta?—E-e. Xana Muxe a a ta va a ri na Kreste na xiluvelo xa le Egipta hinkwaswo haswimbirhi?

TAM1897 Q1 26.14(Marito) E-e.

TAM1897 Q1 26.15Kambe xiluvelo xa Egipta a xi wela eka yena hi ntumbuluko ku fana na loko matluka ma wa emirhini. A swi nga laveki leswaku a lwela xiyimo. Hambi ku ri ku tihlawulisa.

TAM1897 Q1 26.16A. F. Ballenger.—Kumbe ku simeka xikombelo.

TAM1897 Q1 26.17E-e. A nga boheki hambi ku ri ku kuma muyimeri wo yisa xikombelo xa yena eka presidente.

TAM1897 Q1 26.18Languta xiyimo nakambe. A ku ri na Egipta ni xiluvelo xa yona, ntsako ni rifuwo ra yona, swi n’wi welela hi ntumbuluko ku fana ni matluka lama waka emirhini, handle ka matshalatshala wahi na wahi ya yena. Lexi a fanele ku xi endla ntsena a ku ri ku tshama a peta mavoko, ku fikela loko hosi yi fa hi vukhalabye, kutani hinkwaswo a swi ta va swa yena. Kambe a a tsakela ku va na Kreste, a xaniseka hi ku rhukaniwa ka yena, ku tlula ku va kona ehenhla ka xiluvelo xa le Egipta. Naswona tsundzukani ngopfu leswaku leswaku a va na Kreste, a fanele ku tshika xiluvelo ni rifuwo hinkwaro ni ntsako hinkwawo wa le Egipta.

TAM1897 Q1 26.19Sweswi u nga vuli leswaku ndzi swi nghenisile, leswaku ndzi swi tiendlele. Xiya leswi rito ri swi vulaka, naswona u ta vona leswaku hinkwaswo swi kona. Xana a swi kona hakunene?

TAM1897 Q1 26.20(Marito) Ina.

TAM1897 Q1 26.21A hi hlaya sweswo nakambe, naswona nkarhi wu ta va wu fikile wo pfala ra vusiku bya namuntlha; kutani vusiku bya mundzuku hi ta dyondza hi Israyele nakambe:—

TAM1897 Q1 26.22Hi ripfumelo, Muxe, loko a kurile, u arile ku vuriwa n’wana wa n’wana wa xisati wa Faro; a hlawula ku xaniseka ni vanhu va Xikwembu ku tlula ku tiphina hi swilo swo tsakisa swa xidyoho swa nkarhinyana; a teka ku soliwa ka Kriste ku ri rifuwo leri kulu ku tlula swigugu swa le Egipta: hikuva a langutele hakelo ya hakelo leyi a nga ta yi kuma.

TAM1897 Q1 26.23“Nkarhi wa xitshembiso a wu tshinela, lexi Xikwembu xi hlambanyeleke Abrahama” ku n’wi nyika hakelo leyi katekisiweke. Muxe u pfumerile leswi, kutani a tihambanisa na mfumo, a hundzulukela nhlana eka xiluvelo, a hlawula ku rhukaniwa ka Kreste ku tlula matimba hinkwawo na ntsako na ku vangama ka le Egipta. Naswona u nga rivali leswaku u boheke ku hundzulukela nhlana eka leswi hinkwaswo, leswaku a va muhlanganyeri wa ku rhukaniwa ka Kreste.

Note

Back