मुक्तिको विज्ञान। – नं. १
TAM1897 D 46.2शुक्रबार साँझ, फेब्रुअरी १२, १८९७ मा दिइएको प्रवचन General Conference Daily Bulletins को फेब्रुअरी १६, १८९७, खण्ड १, अंक ३, पृष्ठ ४६-४७ र फेब्रुअरी १७, १८९७, खण्ड १, अंक ४, पृष्ठ ४९-५३ मा प्रकाशित।
TAM1897 D 46.3सबैलाई थाहा छ कि यो युग, कम्तिमा नाममा, दाबीमा, र आकांक्षामा, एकदमै वैज्ञानिक युग हो। परमेश्वर चाहनुहुन्छ कि उहाँका मानिसहरू सधैँ युगसँग अगाडि बढून्। त्योभन्दा पनि बढी: उहाँ चाहनुहुन्छ कि उहाँका मानिसहरू सधैँ युगभन्दा अगाडि रहून्। विशेष गरी उहाँ चाहनुहुन्छ कि उहाँका मानिसहरू सधैँ सुधारकर्ता होऊन्, र कुनै व्यक्ति सुधारकर्ता बन्नको लागि, उसले युगभन्दा अगाडि हुनुपर्छ। त्यसैले, यो दाबीमा र अन्य हिसाबले पनि विशेष रूपमा वैज्ञानिक युग भएकोले, युगको माग पूरा गर्न परमेश्वरको काम, उहाँका मानिसहरू, वैज्ञानिक हुनुपर्छ। आज राति म तपाईंहरूलाई जसको अध्ययनका लागि निमन्त्रणा गर्दछु, त्यो प्रस्तावको कथन यही हो। परमप्रभु चाहनुहुन्छ कि तपाईं र मैले त्यो प्रस्तावनालाई स्वीकार गरौं, यसको अध्ययन गरौं, र यसमाथि निर्माण गरौं, जबसम्म संसारको अगाडि हामीमा त्यो प्रस्तावना वैज्ञानिक रूपमा सही साबित हुँदैन। यदि तपाईं र मैले, यदि ख्रीष्टको नाउँ ग्रहण गर्ने सबैले त्यसो गर्यौं भने, त्यो काम परमप्रभुद्वारा पूरा हुनेछ। संसारले यो देख्नेछ, र तपाईं र मेरो यसमा भाग होस् वा नहोस्, संसारले यो देख्नेछ। किनभने यदि तपाईं र मेरो यसमा भाग भएन भने, ती मानिसहरूको यसमा भाग हुनेछ जसले परमप्रभुलाई उनीहरूद्वारा त्यो प्रदर्शन गर्न दिनेछन्; र यदि तपाईं र मैले उहाँलाई त्यसो गर्न दिएनौं भने, हामी यसबाट वञ्चित हुनेछौं।
TAM1897 D 46.4तर तपाईं भन्नुहुन्छ, मुक्ति परमेश्वरका मानिसहरूको काम हो। मुक्ति नै परमप्रभुको एकमात्र उद्देश्य हो। यी अन्य भाइहरूले पनि यही भनिरहेका छन्। आज दिउँसोको पाठमा पनि यही थियो, र हिब्रूको सबै पाठहरूमा पनि यही थियो। यो धर्मशास्त्रका अन्य ठाउँहरूमा पनि हामीले पाएको पाठ हो। र धर्मशास्त्रले भन्छ कि हामीले येशू ख्रीष्ट र उहाँलाई क्रूसमा टाँगिएको बाहेक अरू केही जान्नु हुँदैन। तपाईं भन्नुहुन्छ; हो, र म पनि त्यही भन्छु। म भन्छु कि परमेश्वरका मानिसहरूको काम—संसारमा परमेश्वरको सम्पूर्ण कार्य नै मुक्तिको काम हो। र यो कुरा हामीले पहिले नै बताएको कुरासँग ठ्याक्कै मेल खान्छ। त्यसकारण मुक्ति विज्ञान हो।
TAM1897 D 46.5यसभन्दा पनि बढी: मुक्ति केवल विज्ञान मात्र होइन, यो केवल एउटा विज्ञान मात्र होइन; यो सबै विज्ञानहरूको प्रमुख, कुञ्जी, केन्द्र हो। यो संसारमा मानिसहरूको मनले सम्हाल्ने सबै कुराहरूमध्ये सबैभन्दा वैज्ञानिक हो। त्यसैले जब परमेश्वरका मानिसहरूले परमेश्वरको मुक्तिलाई जस्तो परमेश्वरमा छ, त्यस्तै ग्रहण गर्छन्; जब संसारमा उहाँको मुक्तिको उद्देश्य वास्तवमा उहाँका मुक्तिका विचारहरूको प्रतिनिधित्व गर्दै खडा हुनेछ, तब संसारमा सबै विज्ञानहरूभन्दा माथिको विज्ञान प्रकट हुनेछ। तब परमेश्वरका मानिसहरू वैज्ञानिक युगमा विज्ञानका राजाहरूकै अगाडि पनि लज्जित नभई खडा हुन सक्नेछन्।
TAM1897 D 47.1अब, म त्यो सत्यप्रति पूर्ण रूपमा प्रतिबद्ध छु। र म चाहन्छु कि तपाईंले यो कसरी पूर्ण रूपमा सत्य हो भनेर देख्नुहोस्। तपाईं र म परमेश्वरको मुक्तिप्रति प्रतिबद्ध छौं। र म चाहन्छु कि तपाईंले बाइबल — सबै सत्यको पुस्तक — बाट मुक्ति विज्ञान हो भनेर देख्नुहोस्। तब तपाईं पनि मसँगै त्यस सत्यप्रति प्रतिबद्ध हुनुहुनेछ।
TAM1897 D 47.2त्यसैले, पहिलो कुरा, म चाहन्छु कि तपाईंले गम्भीरतापूर्वक सोच्नुहोस्, र आफैँ हेर्नुहोस् कि मुक्ति विज्ञान मात्र होइन; तर यो सबै विज्ञानहरूमध्ये सर्वोच्च हो।
TAM1897 D 47.3“विज्ञान” शब्दको शाब्दिक अर्थ ज्ञान हो। वनस्पति विज्ञानको विज्ञान भनेको वनस्पति विज्ञानको ज्ञान हो। खगोल विज्ञानको विज्ञान भनेको खगोल विज्ञानको ज्ञान हो। त्यसैले एकजना वैज्ञानिकले विज्ञानलाई “चिन्तनको उत्पादन” भनेर परिभाषित गरेका छन्। संसारसँग खगोल विज्ञानको बारेमा भएको सम्पूर्ण ज्ञान—विज्ञान—खगोल विज्ञानको विषयमा संसारको चिन्तनको उत्पादन हो।
TAM1897 D 47.4अब मुक्ति परमेश्वरको ज्ञान हो: “अनन्त जीवन यही हो: तिनीहरूले तपाईं एक मात्र सत्य परमेश्वरलाई र तपाईंले पठाउनुभएको येशू ख्रीष्टलाई चिनून्।” त्यसैले यो विज्ञान हो। तर यो ज्ञान मानिसको सोचको उत्पादन होइन: यो परमेश्वरको सोचको उत्पादन हो। किनभने “‘कुनै आँखाले नदेखेका, कुनै कानले नसुनेका, कुनै मानवीय मनमा नसोचिएका, यी कुराहरू परमेश्वरले उहाँलाई प्रेम गर्नेहरूका निम्ति तयार पार्नुभएको छ।’ यी कुराहरू परमेश्वरले हामीलाई उहाँका आत्माद्वारा प्रकट गर्नुभएको छ। आत्माले सबै कुराहरू, परमेश्वरका गहिराइमा भएका कुराहरूलाई पनि खोजी गर्नुहुन्छ।” त्यसकारण, मुक्ति, परमेश्वरको सोचको उत्पादन भएकोले, केवल विज्ञान मात्र होइन, तर सबै विज्ञानहरूमध्ये सर्वोच्च हो।
TAM1897 D 47.5फेरि: जुन कुरालाई संसारले विज्ञानको रूपमा स्वीकार गर्छ — प्राकृतिक विज्ञानहरू — त्यो मानिसहरूको सोचको उत्पादन हो। मानिसहरूले मनले नै सोच्छन्। त्यसैले, मानिसहरूले यी सबै विज्ञानहरूको अध्ययन मनले नै गर्छन्। तर मुक्तिले त मनसँगै सम्बन्ध राख्छ। त्यसोभए, कुनचाहिँ उच्च हो? कुनचाहिँ उच्च हो — त्यो जसले अरू सबै कुराहरूसँग सम्बन्ध राख्छ, वा त्यो जसले अरू सबै कुराहरूसँग सम्बन्ध राख्ने कुरासँग सम्बन्ध राख्छ? — निश्चय पनि पछिल्लो हो। तब, जसरी मानिसहरूले मनले नै सबै अन्य विज्ञानहरूलाई बुझ्छन्, र मुक्तिले मनमै काम गर्छ, त्यसैले यो पूर्ण रूपमा स्पष्ट छ कि मुक्ति कुनै पनि अन्य विज्ञान जस्तै निश्चित रूपमा विज्ञान हो मात्र होइन, तर यो सबै अन्य विज्ञानहरूभन्दा उच्च विज्ञान हो। यो मानिसको मनले जान्न सक्ने सबैभन्दा उच्च विज्ञान हो।
TAM1897 D 47.6फेरि: मुक्ति मनसँग सम्बन्धित छ। तर मुक्तिमा र मुक्तिको माध्यमबाट मनसँग सम्बन्ध राख्ने को हो? — यो स्वयं परमेश्वर हुनुहुन्छ। तब, जसरी यो विज्ञानलाई कार्यान्वयन गर्ने र प्रकट गर्ने स्वयं परमेश्वर नै हुनुहुन्छ; र जसरी यो विज्ञान परमेश्वरको चिन्तनको उत्पादन हो; त्यसैले यो निष्कर्ष निस्कन्छ कि मुक्तिको विज्ञान सबैभन्दा उच्च, सबैभन्दा गहिरो, र सबैभन्दा फराकिलो विज्ञान हो जुन न केवल मानिसको मनलाई, तर सम्पूर्ण ब्रह्माण्डलाई थाहा छ।
TAM1897 D 47.7आउनुहोस्, केही धर्मशास्त्रका वचनहरू पढौं। “यस संसारको रीतिमा नचल, तर आफ्नो मनमा नयाँ भई परिवर्तित हुँदैजाओ”। रोमी १२:२। “यसकारण म स्वयम् मेरो मनमा परमेश्वरको व्यवस्थाको सेवक हुँ”। रोमी ७:२५। “हामी यो पनि जान्दछौँ … परमेश्वरको पुत्र आउनुभएको छ, र हामीलाई समझ दिनुभएको छ।” “हामीसँग ख्रीष्टको मन छ।” प्रभु हामीसम्म पुग्न सक्ने एक मात्र माध्यम मन हो। उहाँले हामीसँग केवल मनको माध्यमबाट काम गर्नुहुन्छ। उहाँले हामीलाई केवल हाम्रो मनको माध्यमबाट शासन गर्नुहुन्छ। हेर्नुहोस्: “म स्वयम् मेरो मनमा परमेश्वरको व्यवस्थाको सेवक हुँ, तर मेरो शारीरिक स्वभावमा पापको व्यवस्थाको सेवक हुँ।” र सबै आज्ञाहरूमा पहिलो हो: “हे इस्राएल, सुन! परमप्रभु हाम्रा परमेश्वर, एक मात्र परमेश्वर हुनुहुन्छ। परमप्रभु तिमीहरूका परमेश्वरलाई तिमीहरूका सम्पूर्ण हृदयले, सम्पूर्ण प्राणले, सम्पूर्ण मनले … प्रेम गर।” “शारीरिक स्वभावद्वारा शासन गरिएको मन परमेश्वरको विरुद्धमा हुन्छ; त्यो परमेश्वरको व्यवस्थाको अधीनमा हुँदैन, न त हुन नै सक्छ।” शारीरिक मन जुन परमेश्वरको व्यवस्थाको अधीनमा बस्न सक्दैन — बस्नै सक्दैन — त्यसलाई परिवर्तन गरिनुपर्छ, त्यसलाई सधैं परमेश्वरको व्यवस्थाको सेवा गर्ने अर्को मनसँग साटिनुपर्छ। मनको त्यो परिवर्तन नै मुक्ति हो। मनको त्यो नवीकरण परमेश्वरले आफ्नो मुक्तिको काममा गर्नुहुन्छ, र यो अरू कसैले गर्न सक्दैन। त्यसकारण यो सबै विज्ञानहरूमध्ये सर्वोच्च हो — मानवको मनले चिनेको सर्वोच्च, ब्रह्माण्डले चिनेको सर्वोच्च।
TAM1897 D 47.8के तपाईं अब बुझ्न थाल्नुभएको छैन कि गवाहीहरूले ‘मुक्तिको विज्ञान’को बारेमा किन बोल्छन्?
TAM1897 D 49.1अब म चाहन्छु कि तपाईंले अरूले पनि यसैगरी सोच्दछन् भनी देख्नुहोस्। म चाहन्छु कि तपाईंले देख्नुहोस् कि म यसमा एक्लो छैन। म चाहन्छु कि तपाईंले देख्नुहोस् कि यस अडानको समर्थनमा हामीसँग प्रामाणिक आधार छ — वैज्ञानिक आधार — अर्थात्, विज्ञान बुझ्ने व्यक्तिहरूको साक्ष्य।
TAM1897 D 49.2यदि मैले आज राति तपाईंहरूलाई यस्तो प्रमाण देखाउन सकूँ कि संसारका अरू सबै मानिसहरूभन्दा राम्रोसँग अरू सबै विज्ञान बुझ्नेहरूले यो विज्ञानमा अरू सबै विज्ञानहरूलाई मिलाएर भन्दा बढी चासो राख्छन्, र उनीहरूले अरू सबै विज्ञानहरूलाई मिलाएर भन्दा यसमा आफ्नो विचारका लागि बढी योग्य कुरा देख्छन् भने, के तपाईंहरू तब भन्नुहुन्न कि म वैज्ञानिक दृष्टिकोणबाट यसरी बोल्दा सुरक्षित छु? खैर, मसँग ठीक त्यस्तै एक समूह छ — एउटा समूह जसले अरू सबै विज्ञानहरू बुझ्छ, र मसँग साँचो प्रमाण छ कि उनीहरू अरू सबैलाई मिलाएर भन्दा यसमा बढी रुचि राख्छन्।
TAM1897 D 49.3१ पत्रुस १:१०-१२ मा, प्रेरितले मुक्तिबारे कुरा गरिरहनुभएको छ, र त्यहाँ म यसप्रकार पढ्छु:—
TAM1897 D 49.4तिमीहरूका निम्ति हुन आउने अनुग्रहको विषयमा अगमवाणी बोल्ने ती अगमवक्ताहरूले यही मुक्तिको बारेमा खोज र छानबिन गरेका थिए। तिनीहरूभित्र हुनुभएका ख्रीष्टको आत्माले ख्रीष्टका कष्टहरू र त्यसपछि आउने महिमाको भविष्यवाणी गर्नुहुँदा देखाउनुभएको समय र परिस्थितिको बारेमा तिनीहरूले खोजी गरेका थिए। उनीहरूले आफ्नो होइन, तर तिमीहरूको सेवा गरेको कुरा तिनीहरूलाई प्रकट गराए, जतिखेर तिनीहरूले स्वर्गबाट पठाइनुभएको पवित्र आत्माद्वारा तिमीहरूलाई सुसमाचार प्रचार गर्नेहरूले अहिले तिमीहरूलाई भनेका कुराहरूबारे बताएका थिए। स्वर्गदूतहरूले पनि यी कुराहरू उत्सुकताका साथ हेर्न चाहेका थिए।
TAM1897 D 49.5स्वर्गदूतहरू कुन कुरामा नजर लगाउन चाहन्छन्? — स्वर्गबाट पठाइएको पवित्र आत्माद्वारा प्रचार गरिँदा परमेश्वरको मुक्ति। यहाँ “इच्छा” जनाउने ग्रीक शब्दको अर्थ “कुनै कुरामा मन लगाउनु” हो। र “नजिकबाट हेर्ने” भन्ने ग्रीक शब्दको अर्थ हो, “कुनै कुरालाई हेर्नका लागि झुक्नु; टाउको अगाडि झुकाएर हेर्नु; शरीर झुकाएर भित्र हेर्नु; ध्यान दिएर हेर्नु, जिज्ञासापूर्वक निरीक्षण गर्नु — कुनै कुरासँग परिचित हुन चाहने व्यक्तिको बारेमा।” मुक्तिको विषयप्रति स्वर्गदूतहरूको मनोवृत्ति यस्तो छ।
TAM1897 D 49.6अब, के स्वर्गदूतहरूले अन्य विज्ञानहरू — जीवविज्ञान, भूविज्ञान, माछाविज्ञान, खगोलशास्त्र — सबै अन्य विज्ञानहरू बुझ्छन्? तपाईंलाई थाहा छ कि उनीहरूले बुझ्छन्। सबैलाई थाहा छ कि स्वर्गदूतहरूले सबै अन्य विज्ञानहरू पूर्ण रूपमा बुझ्छन्। सबैलाई थाहा छ कि यो भन्न पूर्ण रूपमा सुरक्षित छ कि सबै स्वर्गदूतहरूले कुनै पनि मानिसले कुनै एउटा विज्ञान जति राम्रोसँग बुझेको छ वा कहिल्यै बुझेको थियो, त्यसभन्दा अनन्त रूपमा बढी राम्रोसँग सबै अन्य विज्ञानहरू बुझ्छन्। तर स्वर्गदूतहरू सबै अन्य विज्ञानहरूभन्दा मुक्तिको विषयमा बढी रुचि राख्छन्। सबैभन्दा बढी जान्नेहरू नै यस विषयमा सबैभन्दा बढी रुचि राख्छन्। खैर, तपाईं केही समयअघि मसँग सहमत हुनुभएको थियो कि यदि मैले त्यस्तो प्रामाणिक साक्ष्य प्रस्तुत गर्न सकें भने, तपाईं भन्नुहुनेछ कि हामी यो अडान लिन सुरक्षित छौं। त्यसोभए, अगाडि बढौं, हामी सुरक्षित छौं। हामी सबैभन्दा राम्रो साथमा छौं — हो, सबैभन्दा राम्रो वैज्ञानिक साथमा। यस विषयमा निर्णायक प्रामाणिक आधार छ, वैज्ञानिक आधार।
TAM1897 D 49.7अब, म आज राति यहाँ ‘विज्ञान’ शब्दको शब्दजाल खेल्दै छैन। म ‘विज्ञान’ र ‘वैज्ञानिक’ शब्दहरूलाई मुक्तिको सन्दर्भमा पूर्णतया सत्य शब्दको रूपमा प्रयोग गर्दैछु। परमेश्वरको मुक्ति साँच्चै एक वैज्ञानिक कुरा हो, यो झुटो रूपमा भनिएको होइन, तर साँच्चै, परम वैज्ञानिक छ। त्यसैले म ‘विज्ञान’ वा ‘वैज्ञानिक’ शब्दको शब्दजाल रच्दैछु भन्ने विचार तपाईंले पटक्कै नलिनुहोस्। म यसलाई सत्यतापूर्वक प्रयोग गर्दैछु, किनभने यस सन्दर्भमा यो सही छ।
TAM1897 D 49.8तर यति मात्र होइन: स्वर्गदूतहरूले यो कुरामा हेर्न मात्र चाहँदैनन्, जसरी कुनै कुरासँग परिचित हुन चाहनेहरूले हेर्छन्; तर उनीहरू साँच्चै नै कुनै कुरासँग परिचित हुन्छन्। उनीहरू यसलाई हेरेर र अध्ययन गरेर साँच्चै नै सिक्छन्। एफिसी ३:८-११ हेर्नुहोस्, र तपाईंले यो विचार व्यक्त भएको देख्नुहुनेछ:—
TAM1897 D 50.1यद्यपि प्रभुका सबै सन्तहरूभन्दा म सानो व्यक्ति भए तापनि ख्रीष्टमा पाइने अगम्य सम्पत्तिको सुसमाचारबारे गैरयहूदीहरूलाई प्रचार गर्नलाई यो अनुग्रह मलाई दिइयो। अनि सबै थोक सृष्टि गर्नुहुने परमेश्वरले युगौँयुगसम्म लुकाएर राखिएको यो रहस्यको प्रबन्धबारे सबैलाई [म ‘मानिसहरू’ शब्द छोड्दैछु, किनभने त्यो थपिएको शब्द हो] सरल ढङ्गमा बुझाउने अनुग्रह मलाई दिनुभयो। [अब हेर्नुहोस्, परमेश्वरमा लुकाइएको रहस्यको सहभागिता के हो भनी सबैलाई देखाउन मैले ख्रीष्टको अगम्य सम्पत्तिको प्रचार गर्नुपर्छ; र त्यो अभिप्रायको लागि, अर्थात् उद्देश्यको लागि हो] स्वर्गीय स्थानहरूमा भएका शासकहरू तथा अधिकारीहरूलाई परमेश्वरको धेरै गुना ज्ञान अब मण्डलीद्वारा प्रकट होस् भन्ने उहाँको अभिप्राय थियो। जुन अभिप्रायचाहिँ उहाँले हाम्रा प्रभु ख्रीष्ट येशूमा पूरा गर्नुभएको अनन्त योजनाअनुसार थियो।
TAM1897 D 50.2मानिसहरूलाई यो देखाउने “उद्देश्य” के हो? — ताकि “स्वर्गीय स्थानहरूमा” (“स्वर्गमा” अन्य अनुवादहरूले यसलाई दिएका छन्; त्यो सही हो) का प्रधानताहरू र शक्तिहरूले परमेश्वरको विविध बुद्धि चिनून्। स्वर्गदूतहरू, प्रधानताहरू, र शक्तिहरू, स्वर्गबाट पठाइएको पवित्र आत्माद्वारा प्रचार गरिँदा यो मुक्तिको सुसमाचारलाई हेर्न र अध्ययन गर्न तीव्र इच्छा गर्छन्। तिनीहरूले हेर्छन् र अध्ययन गर्छन्। र जब उनीहरू अध्ययन गर्छन्, उनीहरूले परमेश्वरको बुद्धि—परमेश्वरको विविध बुद्धि—सम्बन्धी नयाँ प्रकटवाणीहरू सिक्छन्, हाम्रा प्रभु ख्रीष्ट येशूमा उहाँले योजना बनाउनुभएको आफ्नो अनन्त उद्देश्यअनुसार। तपाईंलाई अन्य धर्मशास्त्रहरूबाट थाहा छ कि परमेश्वरको यो रहस्य, यो अनन्त उद्देश्य, सुसमाचारमा प्रकट भएको छ। तपाईंलाई थाहा छ कि स्वर्गका प्रधानताहरू र शक्तिहरू एक तरिकाले अनन्त छैनन् — तिनीहरू अनन्तदेखि अनन्तसम्मका छैनन्। तिनीहरू एक निश्चित बिन्दुदेखि अनन्तसम्मका छन्, जसरी तपाईं र म हौं। गब्रिएल केवल आफू सिर्जना भएको बिन्दुदेखि अनन्तसम्मका लागि मात्र छन्। उनी अनन्तदेखि अनन्तसम्मका छैनन्।
TAM1897 D 50.3तर परमेश्वर सदासर्वदादेखि सदासर्वदासम्म हुनुहुन्छ। अब, सदासर्वदादेखि सदासर्वदासम्म एउटा उद्देश्य थियो, र छ — हाम्रा प्रभु ख्रीष्ट येशूमा निर्धारित उहाँको अनन्त उद्देश्य। त्यो अनन्त उद्देश्यको गहिराइमा पुग्न, त्यसको अध्ययनलाई समाप्त गर्न स्वर्गदूतहरूलाई कति समय लाग्ला? — सदासर्वदासम्म। यो कुरा स्पष्ट छ। त्यसोभए, जब त्यो उद्देश्य सुसमाचारमा प्रकट हुन्छ र परमेश्वरको रहस्यद्वारा थाहा दिइन्छ, जुन रहस्य हो, “ख्रीष्ट तिमीहरूमा हुनुहुन्छ अर्थात् महिमाको आशा”, तब यो स्पष्ट हुन्छ कि स्वर्गदूतहरू यसको अध्ययन गरिरहेका छन्। र जब उनीहरू यसलाई हेर्छन्, उनीहरूले त्यहाँ परमेश्वरको अनन्त उद्देश्यअनुसार उहाँको विविध बुद्धि प्रकट भएको देख्छन्। उनीहरू यसलाई हेर्न चाहन्छन्। उनीहरू त्यसो गर्छन्, र यसरी सिक्छन्।
TAM1897 D 50.4अब, जब उनीहरूले अरू सबै विज्ञानहरूलाई कुनै पनि मानिसले कुनै एउटा विज्ञानलाई बुझ्नेभन्दा बढी बुझेका छन्, र जब उनीहरू अरू सबैभन्दा बढी यसमा रुचि राख्छन् र यसबाट सिक्छन्; के त्यो एउटा यस्तो तथ्य होइन जसमा तपाईं र म सुरक्षित रूपमा भरोसा गर्न सक्छौं? त्यसो हो भने, के यो पनि अरू सबै विषयहरूलाई मिलाएर भन्दा हाम्रो विचार, हाम्रो उच्चतम चिन्तनको लागि बढी योग्य विषय होइन र? र के हामी यसमा हाम्रो मन लगाउन र यसलाई हाम्रो सम्पूर्ण आत्मा दिन सक्दैनौं, गैर-वैज्ञानिक नभईकन? ओ, हामी सक्छौं, हामी सक्छौं! आउनुहोस्, हामी यसो गरौं।
TAM1897 D 50.5अब, मलाई गलत नबुझ्नुहोस्। म अरू विज्ञानहरूको आलोचना गरिरहेको छैन। म यो भनिरहेको छैन कि अरू सबै विज्ञानहरूलाई बेवास्ता गर्नुपर्छ, र तिनीहरूलाई भ्रमपूर्ण र कुनै पनि ध्यान दिन लायक नभएको ठान्नुपर्छ। होइन; म यो भनिरहेको छु कि यो ती सबैभन्दा महान् छ; र हामीले तिनीहरूमा जे अध्ययन गर्छौं, त्यो तिनीहरूभन्दा महान् यो कुराको अधीनमा रहेर अध्ययन गर्नुपर्छ। म केवल यो भनिरहेको छु कि यदि हामी वैज्ञानिक हुन चाहन्छौं भने, अरू सबै विज्ञानहरूले कम्तिमा पनि यसको तुलनामा दोस्रो स्थान लिनुपर्छ।
TAM1897 D 50.6यसबारे सोच्नुहोस्! हामीले अन्य विज्ञानहरूमा प्रयोग गर्ने हाम्रै स्वाभाविक मनलाई लिऊँ। अझ उच्च विज्ञान आफ्नै पहुँचमा छ भन्ने कुराको सर्वोच्च सम्भावित प्रामाणिक आधार हुँदाहुँदै, के म वा कुनै पनि मानिस आफ्नो सबैभन्दा उत्तम र उच्चतम चिन्तन कुनै अर्को विज्ञानमा लगाएर पूर्ण रूपमा वैज्ञानिक हुन सक्छ? के त्यो वैज्ञानिकता हुनेछ? — हुँदैन। ठीक छ, तब हामीले अहिलेसम्म के देख्यौं भने यो एउटा विज्ञान हो; र यो सबैभन्दा उच्च विज्ञान हो। त्यसैले, कुनै पनि मानिसले आफ्नो सर्वोच्च सोच, आफ्नो उत्तम सोच, र आफ्नो सम्पूर्ण शक्तिलाई सबैभन्दा पहिले यो विज्ञानमा लगाउँदैन र यसलाई सबै अन्य विज्ञानहरूको नेतृत्व गर्न दिँदैन भने, स्वभावतः ऊ वैज्ञानिक छैन।
TAM1897 D 50.7र ऊ बुद्धिमान पनि छैन। किनभने यो विज्ञान के हो? — मुक्ति। एकदम राम्रो। र यो अनन्त जीवन हो। मानौं मैले मेरो सम्पूर्ण जीवन, मेरो सम्पूर्ण शक्ति अन्य विज्ञानहरूमा लगाएँ, र यसलाई बेवास्ता गरेँ वा यसलाई तल्लो ठानेँ, के मैले त्यो प्राप्त गर्छु? — गर्दिनँ। त्यसोभए, मैले अन्य विज्ञानहरू अध्ययन गर्न कति समय पाउँछु होला? — बढीमा केही वर्ष मात्र। त्यसपछि यी विज्ञानहरूमा मेरो काम सधैंका लागि समाप्त हुनेछ, र मैले फेरि कहिल्यै तिनीहरूलाई अध्ययन गर्ने मौका पाउनेछैनँ।
TAM1897 D 50.8तर यदि मैले अरूलाई पछि पारेर पहिले यो एउटालाई सुरक्षित गरेँ भने, के म अरूलाई अध्ययन गर्ने मौका पाउनेछु? — हो। कतिन्जेल? — अनन्तकालसम्म। आह, त्यसोभए त्यो नै बुद्धिमानीको बाटो होइन र? त्यो नै एकमात्र बुद्धिमानीको मार्ग होइन र? र त्यो नै एकमात्र वैज्ञानिक र तर्कसंगत मार्ग होइन र? — अवश्य पनि हो। त्यसोभए, आउनुहोस्, हामी पूर्ण रूपमा, सर्वोच्च रूपमा वैज्ञानिक बनौँ।
TAM1897 D 50.9अब हामी अलि अगाडि हेरौं। हामीले स्वर्गदूतहरूको बारेमा हेरेको त्यो पहिलो अंशमा, यो भविष्यवक्ताहरूबाट सुरु हुन्छ, यसरी: “तिमीहरूका निम्ति हुन आउने अनुग्रहको विषयमा अगमवाणी बोल्ने ती अगमवक्ताहरूले यही मुक्तिको बारेमा खोज र छानबिन गरेका थिए।” तिनीहरूले ख्रीष्टका दुःखकष्टहरू र त्यसपछि आउने महिमाको बारेमा पहिले नै गवाही दिँदा यसो गरेका थिए।
TAM1897 D 51.1अब, भविष्यवक्ताहरूद्वारा लेखित रूपमा यो मुक्तिको विज्ञान, मुक्तिको विषयमा परमेश्वरको चिन्तनको यो उत्पादन प्रस्तुत गरिएको थियो, जसरी यो यहाँ हामीसँग छ। विज्ञानको यो पुस्तक, मुक्तिको यो विज्ञान, भविष्यवक्ताहरूद्वारा आएको हो। के उनीहरूलाई अन्य विज्ञानहरूको बारेमा केही थाहा थियो? — थियो।
TAM1897 D 51.2हामी यो धेरै ठाउँहरूमा पाउन सक्छौं — आज राति हामीले उल्लेख गर्न समय पाउनेभन्दा पनि बढी ठाउँमा। तर हामी दुई-तीनवटा बुँदाहरू हेर्नेछौं, ताकि उनीहरूलाई यी कुराहरूको ज्ञान थियो भन्ने तथ्य हाम्रो मनमा स्पष्ट होस्।
TAM1897 D 51.3पहिलो कोरिन्थीको पन्ध्रौं अध्यायमा एउटा वैज्ञानिक कथन छ जुन विज्ञानले पत्ता लगाउनुभन्दा करिब एक हजार सात सय वर्ष पहिले नै दिइएको थियो। यी सबै युगहरूमा यो त्यहाँ थियो, तर जसको क्षेत्रमा यो पर्दथ्यो, ती वैज्ञानिकहरूले आफ्नो सोचको प्रक्रियाबाट यसलाई थाहा पाएका थिएनन्। यो खगोलशास्त्रको एउटा सत्यको कथन हो। बाइबलको उक्त कथनमा जसले विश्वास गर्यो, उसले यो कुरा सधैँभरि जान्दथ्यो, अवश्य पनि, यद्यपि उसले कहिल्यै ‘खगोलशास्त्र’ शब्द सुनेको थिएन; तर मानव विज्ञानले यो कुरालाई चिन्दैनथ्यो, र यति लामो समयपछि मात्र यसलाई पत्ता लगायो।
TAM1897 D 51.4अर्को विचार: जब बाइबलका ती लेखकले त्यो वैज्ञानिक कथन लेखे, जुन करिब एक हजार सात सय वर्षपछि वैज्ञानिकहरूले वैज्ञानिक रूपमा सही पाए, के त्यो खोज भएपछि जति सत्य वैज्ञानिक कथन थियो, त्यति नै सधैँभरि सत्य थिएन र? — निश्चय नै। त्यसोभए के लेखकले लेखेको बेलामा पनि त्यो वैज्ञानिक कथन थिएन र? — पक्कै पनि। त्यो अंश १ कोरिन्थी १५:४१ हो:—
TAM1897 D 51.5सूर्यको तेज एक किसिमको हुन्छ, चन्द्रमाको अर्कै किसिमको र ताराहरूको अर्कै किसिमको हुन्छ; किनकि एउटा ताराको तेज अर्को ताराको तेजभन्दा भिन्दै प्रकारको हुन्छ।
TAM1897 D 51.6एक सय वर्ष पहिले त्यो कुरा थाहा थिएन, किनभने लगभग त्यति समय पहिले एकजना मानिस, जसले आफूलाई एक ठूला खगोलशास्त्री ठान्थे र आफ्ना साथीहरूले पनि उनलाई त्यस्तै मान्थे, उनले त्यो भनाइलाई गलत र बाइबलका लेखकहरूको अज्ञानताको प्रमाण भन्दै आलोचना गरे; किनभने उनले सोचे (अर्थात्, बाइबलका लेखकले सोचे) कि एउटा तारा अर्को ताराभन्दा महिमामा, चमकमा फरक हुन्छ, दूरीमा होइन। यस आलोचकको यसबारेको भनाइ यही हो। उनको विचार थियो, र उनले खगोलशास्त्रको तर्फबाट बोलेका थिए, कि एउटा तारा हामीलाई अर्कोभन्दा बढी चम्किलो र सुन्दर देखिनुको एकमात्र कारण यो हो कि त्यो अर्कोभन्दा हामीसँग नजिक छ, जसले गर्दा हामीले त्यसको प्रकाश बढी पाउँछौं। तर आज विज्ञानको सबै क्षेत्रमा यो सत्यको रूपमा चिनिन्छ कि ताराहरूमा, तिनीहरूको भव्यता, सुन्दरता र रङहरूमा, पृथ्वीका फूलहरूमा जति फरक छ, त्यति नै फरक छ। त्यसैले यदि हामीले पृथ्वीका सबै फूलहरूलाई तिनीहरूको सम्पूर्ण वैभव, र रङहरूको विविधताका साथ एउटै विशाल मैदानमा हाम्रो अगाडि राखिएको देख्न सक्थ्यौं, र त्यसपछि आकाशका ताराहरूलाई पनि हामीले यी फूलहरूलाई जस्तै स्पष्ट रूपमा देख्न सक्थ्यौं भने, हामीले एउटालाई अर्को जस्तै विविध र सुन्दर देख्ने थियौं। यो कुरा अहिले थाहा छ, तर जब त्यो अंश कोरिन्थीहरूलाई लेखिएको थियो, तब यो थाहा थिएन।
TAM1897 D 51.7अब, म सोध्छु, के त्यो एउटा वैज्ञानिक कथन थिएन र? के त्यो विज्ञानको एउटा सत्यको घोषणा थिएन, जुन पावलले लेखे र कोरिन्थमा पठाए, जति निश्चित यो आज हो, त्यति नै निश्चित त्यतिबेला पनि थियो? विज्ञानले यो सत्य हो भनेर पत्ता लगाएकोले यो सत्य बनाएको होइन, न त यसले सत्यको रूपमा यसको तौलमा एक कण पनि थप्यो। उनीहरूको खोजले केवल यो देखायो कि उनीहरूले केही सत्य कुरा पत्ता लगाएका थिए, तर जुन उनीहरूलाई पहिले थाहा थिएन, किनभने उनीहरू बाइबलमा विश्वास गर्दैनथे। यदि उनीहरूले बाइबलमा यो पढेका भए, र यसमा विश्वास गरी यसलाई स्वीकार गरेका भए, उनीहरूले कुनै पनि वैज्ञानिकले पत्ता लगाउनु भन्दा धेरै पहिले नै विज्ञानको त्यो कुरा थाहा पाउने थिए।
TAM1897 D 51.8अर्को विज्ञान छ: एक दिन सर आइज्याक न्यूटन स्याउको रूखमुनि बसेका थिए। उनको छेउको हाँगाबाट एउटा स्याउ खस्यो। यसअघि पनि धेरै पटक रूखबाट स्याउ खसेका थिए। उनले पहिले पनि रूखबाट स्याउ खसेको देखेका थिए। तर त्यो दिन उनी ध्यानमग्न मनोदशामा थिए, र उनी सोच्न थाले। त्यो स्याउ किन खस्यो? यो अवश्य पनि पृथ्वीको केही प्रभावले गर्दा हो जसले यसलाई आफूतर्फ तान्यो। स्याउभन्दा पृथ्वी ठूलो भएकोले, रूखबाट छुट्नासाथ यसलाई आफूतर्फ तान्थ्यो। उनले सोचे, यदि मैले त्यो स्याउ लिएँ, र सकेसम्म माथि फ्याँकेँ भने, यो फेरि पृथ्वीमा खस्छ। त्यसोभए यदि पृथ्वीको प्रभावले नै यसलाई यति थोरै दूरीसम्म तानेको हो भने, जब म यसलाई सकेसम्म माथि फ्याँक्छु र यो फर्केर आउँछ, तब यो प्रमाण हो कि पृथ्वीको प्रभाव पृथ्वीबाट त्यति टाढासम्म पुग्छ, र त्यो वस्तुलाई समातेर फर्काउँछ। यदि मैले यसलाई एक माइल उचाइमा फ्याँक्न सकें, र यो फर्केर आयो भने, तब यो स्पष्ट हुनेछ कि त्यो प्रभाव त्यो वस्तुलाई फर्काउन एक माइल टाढासम्म पुग्छ। तब, उनले भने, यदि यो सत्य हो भने, त्यो प्रभाव चन्द्रमासम्म पुग्नुपर्छ। के त्यो चन्द्रमासम्म पुग्छ होला? म गएर हेर्छु। उनी आफ्नो घर गए र त्यहाँ बसे, चन्द्रमाको कक्षसम्बन्धी खगोलशास्त्रीय गणनाहरू लिए र लामो अंकहरूको श्रृंखलामा हिसाब गरे। तर ती मिलेनन्। उनले पटक-पटक प्रयास गरे, तर ती मिलेनन्; उनी त्यो प्रभाव चन्द्रमासम्म पुगेको देखाउन सकेनन्।
TAM1897 D 52.1मैले सहीसँग सम्झेको भए, उनले यसलाई फेरि उठाउनुअघि करिब दश वर्षसम्म यसलाई एकातिर थाँती राखे। एक दिन चन्द्रमाको कक्षको एउटा नयाँ गणना प्रकाशित भयो, जसले अघिल्ला आँकडाहरूका केही त्रुटिहरूलाई सच्याएको थियो। जब त्यो प्रकाशित भयो, न्यूटनले सोचे, ‘मलाई चाहिने कुरा यसले पूरा गर्छ कि गर्दैन, हेरौँ।’ उनले ती आँकडाहरू लिए, काममा लागे र यति लामो अंकगणितीय श्रृंखलामा काम गरे कि पक्कै पनि तपाईं र म अचम्मित हुनेछौं। तर अन्ततः उनी अन्तिम नतिजाभन्दा दुई-तीन अंकभित्र पुगे, र उनले देखे कि त्यो मिल्न लागेको थियो। उनी त्यो अद्भुत तथ्यले यति स्तब्ध भए कि उनले आफ्नो हिसाब पूरा गर्न सकेनन्। उनको हातबाट कलम खस्यो, र उनले एक साथीलाई आफ्नो लागि त्यो हिसाब पूरा गर्न भन्नुपर्यो। साथीले त्यसो गर्यो, र सर आइज्याक न्यूटनले एउटा वैज्ञानिक तथ्य, वा भनौं, एउटा नयाँ विज्ञानको प्रमाण प्रस्तुत गरे। यसलाई गुरुत्वाकर्षण भनिन्छ। र त्यसबेलादेखि उनी अमर भएका छन्।
TAM1897 D 52.2त्यो साँच्चै नै एक महान कुरा थियो। तर सर आइज्याक न्यूटनले प्रकृतिमा यसको खोजी गर्नुभन्दा पच्चीस सय वर्षअघि नै बाइबलमा यो कुरा उल्लेख थियो। गुरुत्वाकर्षण भनेको ब्रह्माण्डको सन्तुलन मात्र हो। यो त्यो सिद्धान्त, त्यो नियम हो, जसरी वैज्ञानिकहरू भन्छन्, जसद्वारा ब्रह्माण्डको सन्तुलन कायम रहन्छ। अर्थात्, ब्रह्माण्डको हरेक पिण्डले हरेक अन्य पिण्डलाई प्रभाव पार्छ, र त्यससँग सन्तुलित हुन्छ। ब्रह्माण्डको हरेक पिण्ड मात्र होइन, बरु हरेक कणले ब्रह्माण्डका हरेक अन्य कणलाई आकर्षित गर्छ र प्रभाव पार्छ।
TAM1897 D 52.3भौतिक संसारमा यो कुरा जीवनको विषयमा आज दिउँसो हाम्रो बाइबल कक्षामा सिकेको कुरासँग मेल खाने तथ्य हो। हामीले पत्ता लगायौं कि तपाईंले कुनै व्यक्ति वा वस्तुलाई छुँदा त्यो कुरा ब्रह्माण्डभरि थाहा हुन्छ। एउटा चरा पनि तपाईंको पिताको अनुमति बिना खस्दैन, र त्यो चराको मृत्युको अनुभूति पनि ब्रह्माण्डभरि हुन्छ। यो त्यसैसँग मेल खाने एउटा तथ्य हो।
TAM1897 D 52.4यी दुईसँग मेल खाने एउटा आध्यात्मिक तथ्य पनि त्यहाँ छ।
TAM1897 D 52.5तपाईंको आत्माबाट म कहाँ जान सक्छु? तपाईंको उपस्थितिबाट म कहाँ भाग्न सक्छु? यदि म स्वर्गमा गएँ भने तापनि त्यहाँ तपाईं हुनुहुन्छ; यदि पातालमा मैले आफ्नो ओछ्यान बनाएँ भने, त्यहाँ पनि तपाईं हुनुहुन्छ। यदि प्रभातको पखेटामा उडेर, समुद्रको पल्लो किनारमा पुगेर बसेँ भने पनि, त्यहाँ पनि तपाईंको हातले मलाई डोर्याउनेछ, र तपाईंको दाहिने हातले मलाई थाम्नेछ। भजनसंग्रह १३९:७-१०।
TAM1897 D 52.6जब तपाईं र म सही विचार गर्छौं, के त्यो अरू कतै थाहा हुन्छ? हामी गलत विचार गर्छौं। गलत विचार भनेको के हो? — पाप। त्यसोभए पाप कहाँबाट सुरु हुन्छ? — विचारमा। के मेरो पाप मबाहेक ब्रह्माण्डमा अरू कसैलाई थाहा हुन्छ? त्यो कसले जान्नुहुन्छ? — परमेश्वरले, आफ्नो आत्माद्वारा। ओहो, त्यसोभए, के हाम्रो ब्रह्माण्डमा कुनै यस्तो आध्यात्मिक तथ्य छ जुन थाहा हुँदैन? महसुस गरिँदैन? वा राम्रो वा नराम्रो कुनै यस्तो विचार जुन महसुस गरिँदैन? के तपाईंले तब गुरुत्वाकर्षणलाई एक विज्ञानको रूपमा देख्नुहुन्न? सर आइज्याक न्यूटनले ब्रह्माण्डमा एउटा सत्यको खोजी गरे जुन ब्रह्माण्डका अन्य सत्यहरूसँग मेल खान्छ।
TAM1897 D 52.7न्यूटनले पत्ता लगाएको नियम, मैले भनेझैँ, त्यो हो जसद्वारा ब्रह्माण्डको सन्तुलन कायम रहन्छ। अब म त्यो धर्मशास्त्र पढ्नेछु जसले देखाउँछ कि न्यूटनले पत्ता लगाउनुभन्दा दुई हजार पाँच सय वर्ष पहिले नै यो कुरा थाहा थियो। यशैया ४०:१२:—
TAM1897 D 52.8कसले आफ्नो अञ्जुलीमा पानीलाई नापेको छ, अथवा आफ्ना हातको चौडाइले आकाश नापेको छ? कसले पृथ्वीको धुलोलाई एउटा डालोमा भरेको छ, अथवा पर्वतहरू र डाँडाहरूलाई तराजुमा जोखेको छ?
TAM1897 D 52.9जब पहाड र डाँडाहरू स्थापित भए, तिनीहरू एक-अर्कासँग सन्तुलित थिए। के परमेश्वरले तिनीहरूको सन्तुलन कायम रहोस् भनेर यसरी मिलाउनुभयो? वस्तुहरूको सन्तुलन कायम राख्ने नियमको वैज्ञानिक नाम के हो? — गुरुत्वाकर्षण। तब यशैयाले केको बारेमा बोले? — गुरुत्वाकर्षणको। निश्चय नै उनले त्यसैको बारेमा बोले।
TAM1897 D 52.10एक वैज्ञानिकले यो तथ्य स्नोड्रप भनिने सानो फूलद्वारा व्याख्या गर्छन्। बीउबाट प्रजनन हुने दुई प्रकारका फूलहरूको बारेमा सोच्नुहोस्। एउटा सिधा उभिने फूल हो भने अर्को झुकेको फूल हो। तपाईंले फूलहरूमा बीचको एउटा मुख्य स्तम्भको वरिपरि साना स्तम्भहरू उभिएका देख्नुभएको होला। अब, बीउबाट पुनरुत्पादन हुने ठाडो फूलमा, बीचको स्पिन्डल सधैं वरिपरिकाहरूभन्दा छोटो हुन्छ। यदि यो झुकेको फूल हो भने, बीचको स्पिन्डल वरिपरिकाहरूभन्दा लामो हुन्छ। यसको कारण यो हो कि वरिपरिकाहरूमा भएको फूलको धुलो — परागकण — बीचकोमा खस्नुपर्छ, नत्र फूलको पुनरुत्पादन हुन सक्दैन।
TAM1897 D 52.11अब, बीउबाट फल्ने ठाडो फूलमा, यो बीचको स्पिन्डल अरूभन्दा छोटो हुनैपर्छ, ताकि अरूको परागकण यसमाथि खस्न सकोस्। यदि यो लामो भयो भने, तपाईंले देख्नुहुन्छ कि परागकण तल खस्छ, र यसलाई छुँदैन, र त्यसैले कुनै बीउ बन्न सक्दैन। यदि यो झुकेको फूल हो, र यो स्पिन्डल अरूभन्दा छोटो छ भने, परागकण टाढा खस्छ र फेरि कुनै बीउ बन्न सक्दैन। त्यसैले, बीउबाट उत्पादन हुने हरेक ठाडो फूलमा, बीचको स्पिन्डल वरिपरिका स्पिन्डलहरूभन्दा छोटो हुन्छ। बीउबाट उत्पादन हुने हरेक झुकेको फूलमा, बीचको स्पिन्डल लामो हुन्छ।
TAM1897 D 53.1स्नोड्रप बीउबाटै आफूलाई पुनरुत्पादन गर्छ। र यो ठाडो फूल भए तापनि, यसको बीचको तन्तु वरपरका तन्तुहरूभन्दा लामो हुन्छ। यो कसरी हुन सक्छ? तपाईंले कुरा अझ स्पष्ट रूपमा बुझ्न सक्नुहोस् भनेर म यसलाई फेरि भन्छु: स्नोड्रप वास्तवमा एउटा ठाडो फूल हो, र यो बीउबाटै आफूलाई पुनरुत्पादन गर्छ। त्यसोभए, यसको बीचको तन्तु अरूभन्दा छोटो हुनुपर्छ। तर यो लामो हुन्छ। त्यसोभए, यसले बीउबाट कसरी आफूलाई पुनरुत्पादन गर्न सक्छ? परमप्रभुले त्यसको व्यवस्था गर्नुभएको छ। उहाँले यस्तो बनाउनुभएको छ कि यद्यपि यो एक ठाडो फूल हो, तैपनि यो झुक्ने र निहुरिनेछ। त्यसैले, ठाडो फूल भए तापनि, यसको बीचको स्पिन्डल अरूभन्दा लामो बनाइएको छ। यो फुल्ने र प्रजननका लागि पाक्ने तथा तयार नहुन्जेलसम्म माथि बढेर सोझो उभिन्छ। ठीक त्यसबेला यसले आफ्नो टाउको निहुर्याउँछ, र जब पराग आफ्नो ठाउँमा झर्छ, त्यो सानो फूल फेरि उठेर उभिन्छ।
TAM1897 D 53.2अब, त्यो आफैमा सुन्दर छ; तर यहाँ गुरुत्वाकर्षणको नियमको उदाहरण आउँछ। यी वैज्ञानिकले मलाई भन्छन् कि फूल झुक्नु, टाउको निहुरिनुको कारण पृथ्वीको आकर्षण हो। त्यो सही हो। स्याउ किन खस्छ? — तौल। तर तौल भनेको गुरुत्वाकर्षण मात्र हो — ल्याटिन शब्द ‘ग्राभस’ बाट आएको, जसको अर्थ तौल हुन्छ। त्यो ठाडो फूलले किन टाउको झुकाउँछ? — पृथ्वीको तौल। तर पृथ्वीको तौलले त्यो फूललाई पहिले नै किन झुकाउँदैन? — आहा, जब परमेश्वरले त्यो सानो फूल बनाउनुभयो, उहाँले पृथ्वीलाई, हो, सम्पूर्ण ब्रह्माण्डलाई नै, त्यसको आवश्यकताअनुसार सन्तुलनमा राख्नुभयो। जब परमेश्वरले त्यो नम्र सानो स्नोड्रप बनाउनुभयो, उहाँले ब्रह्माण्डलाई सन्तुलनमा राख्नुभयो, र त्यसलाई त्यो सानो फूलको आवश्यकताअनुसार मिलाउनुभयो! र यदि परमेश्वरले त्यो सानो फूलको बारेमा सोच्नुभयो भने, हे अल्पविश्वासीहरू, के उहाँले तपाईंहरूका लागि अझ धेरै विचार गर्नुहुन्न र?
TAM1897 D 53.3अब यी वैज्ञानिकले मलाई भन्छन् कि यदि पृथ्वी—र अवश्य पनि ब्रह्माण्ड—एक पाउन्ड, वा एक औंसले पनि अहिलेभन्दा गह्रौं भएको भए, यसले स्नोड्रपलाई सही समयभन्दा पहिले नै झुकाउने थियो; किनभने, गह्रौं भएकोले, यसको प्रभाव त्यसमा बढी पर्थ्यो। र त्यस्तो अवस्थामा, पहिलो स्नोड्रप नै अन्तिम हुन्थ्यो। तर त्यो सानो स्नोड्रप बाँचेर संसारको अन्त्यसम्म मानवजातिलाई खुशी दिन सकोस् भनेर, परमेश्वरले ब्रह्माण्डलाई ठीक त्यस फूलको आवश्यकताअनुसार नै बनाउनुभयो, ताकि जब त्यसको आवश्यकताको ठ्याक्कै समय आउँछ, त्यसलाई तल झार्नको लागि त्यो तौल ठीक पर्याप्त होस्। त्यसपछि जब त्यो झुण्डिन्छ, प्रजनन हुन सकोस् भनेर, जराबाट अर्को शक्ति आउँछ, र डाँठ अलि बढी कडा हुन्छ, र फूलले गुरुत्वाकर्षणलाई जित्छ, र पहिले जस्तै उभिन्छ।
TAM1897 D 53.4कसले आफ्नो अञ्जुलीमा पानीलाई नापेको छ, अथवा आफ्ना हातको चौडाइले आकाश नापेको छ? कसले पृथ्वीको धुलोलाई एउटा डालोमा भरेको छ, अथवा पर्वतहरू र डाँडाहरूलाई तराजुमा जोखेको छ?
TAM1897 D 53.5ब्रह्माण्डको सन्तुलन कसले कायम गर्नुभयो? — परमेश्वरले। यशैयाले यो कुरा सर आइज्याक न्यूटनले पत्ता लगाउनुभन्दा लगभग दुई हजार पाँच सय वर्षअघि नै बताउनुभएको थियो। जब यशैयाले यो लेख्नुभयो, के यो वैज्ञानिक तथ्य थिएन? — थियो। के ती सबै युगहरूमा यो अभिलेखमा थिएन? — थियो। के यो सधैंभरि वैज्ञानिक सत्य थिएन र? — थियो। जब न्यूटनले यसको खोजी गरे तब के यो अझ बढी वैज्ञानिक सत्य भयो? — होइन; वैज्ञानिकहरूले पहिले नजानेको केही कुरा सिके, तर बाइबलमा यो सधैंदेखि नै थियो।
TAM1897 D 53.6यी कुराहरूमा मनन गर्नुहोस्। परमेश्वर चाहनुहुन्छ कि हामीले त्यसो गरौं। उहाँ चाहनुहुन्छ कि तपाईं र मैले यो देखौं कि मुक्ति अर्थात् उहाँले हामीलाई दिनुभएको वचन, जसबारे उहाँले हामीलाई उच्चतम स्तरमा मनन गर्न आह्वान गर्नुहुन्छ, त्यो कुनै सानो, साँघुरो, छेउको विषय होइन; तर यो संसारले कहिल्यै जान्न सक्ने सबैभन्दा ठूलो कुरा हो। यो संसारको विज्ञानले कहिल्यै जान्न सक्ने सबैभन्दा ठूलो कुरा हो। यो संसारले कहिल्यै जान्न सक्ने सबैभन्दा प्रमुख विज्ञान हो।
TAM1897 D 53.7तर हामीले यसलाई वैज्ञानिक बन्नका लागि अध्ययन गर्नु होइन। हामीले यसलाई मुक्ति पाउनका लागि अध्ययन गर्नुपर्छ; र मुक्ति पाउनु नै वैज्ञानिक हुनु हो।