मुक्तिको विज्ञान। – नं. २
TAM1897 D 59.2आइतबार साँझ, फेब्रुअरी १४, १८९७ मा दिइएको प्रवचन फेब्रुअरी १७, १८९७ को General Conference Daily Bulletin, खण्ड १, अंक ४, पृष्ठ ५९-६४ र फेब्रुअरी १८, १८९७ को General Conference Daily Bulletin, खण्ड १, अंक ५, पृष्ठ ६५-६६ मा मुद्रित।
TAM1897 D 59.3आज रातिको अध्ययन सुरु गर्नुअघि केही थप व्याख्या: निस्सन्देह, धेरैले अघिल्लो साँझ भनिएका कुराहरूले परीक्षणमा खरो उत्रने कि नउत्रने भनेर सोधिरहेका होलान्। यो खरो उत्रनेछ। मैले मनगढन्ते कुरा गरेको थिइनँ। यो साँचो हो कि मैले सबै कुराहरूको विस्तृत रूपमा व्याख्या गरिनँ, तर जब तपाईंले यो छापिएको रूपमा पाउनुहुन्छ, तब मैले के भनेको थिएँ भनेर सोच्नुभयो भने, तपाईंले यो सत्य हो भन्ने कुरा देख्नुहुनेछ। जब मैले भनेँ कि स्नोड्रप फूल पृथ्वीसँग सन्तुलित छ, र पृथ्वी स्नोड्रप फूलसँग सन्तुलित छ, तब यदि पृथ्वीमा धेरै टन तौल भएको उल्का खस्यो भने, के गुरुत्वाकर्षण पहिलेभन्दा बढी हुँदैन र? र के त्यसले फूल र पृथ्वीको सन्तुलनलाई नष्ट गर्दैन र? — होइन; किनभने त्यो फूलसँग सन्तुलित भएको केवल पृथ्वी मात्र होइन, बरु सम्पूर्ण ब्रह्माण्ड हो। के तपाईंलाई याद छ, गुरुत्वाकर्षणको नियमको अध्ययन गर्दा, वैज्ञानिक कथन यो छ, ब्रह्माण्डको हरेक पदार्थको कण हरेक अन्य कणबाट आकर्षित हुन्छ, त्यसैले न केवल पृथ्वी, तर ब्रह्माण्ड नै फूलहरूको आवश्यकता अनुसार सन्तुलित छ; त्यसैले उल्कापिण्ड खस्दा ब्रह्माण्डको गुरुत्वाकर्षण बढ्दैन।
TAM1897 D 59.4सुरुमा केही शब्दको स्पष्टीकरण: यदि मैले अघिल्लो पाठमा “बाइबलमा विज्ञान,” वा “विज्ञान र बाइबल” को विषयमा कुरा गरेको भए, मैले शब्दको वैज्ञानिक अर्थ अनुसार गुरुत्वाकर्षण के हो र के होइन भन्ने बारेमा अझ विस्तृत रूपमा चर्चा गर्ने थिएँ। तर म त्यो विषयमा कुरा गरिरहेको थिइनँ; त्यो रात मैले केवल गुरुत्वाकर्षणको नियमको खोज र यसलाई नियमको रूपमा मान्ने सिद्धान्तको तथ्य बताउन चाहन्थेँ। न्युटनको समयदेखि त्यस नियमको सिद्धान्तको सम्बन्धमा दृष्टिकोणमा परिवर्तनहरू आएका छन्; तर त्यसले नियमलाई असर गर्दैन।
TAM1897 D 60.1वास्तविक सत्य भन्नुपर्दा, गुरुत्वाकर्षण कुनै नियम नै होइन, तर केवल परमेश्वरको शक्ति हो। वास्तवमा ‘प्रकृतिका नियमहरू’ भन्ने कुनै चीज छैन। प्रकृतिका नियमहरू केवल परमेश्वरका बानीहरू हुन्। गुरुत्वाकर्षणको नियम भनेको परमेश्वरको एउटा बानी मात्र हो; परमेश्वरको शक्तिलाई प्रकट गर्ने माध्यम। तर मैले यसको वास्तविक स्वरूपबारे छलफल गरिरहेको नभएकाले, मैले ती शब्दहरूलाई सामान्य रूपमा स्वीकारिएको अर्थमा प्रयोग गरें, र केवल यसलाई ब्रह्माण्डको सन्तुलन कायम राख्ने माध्यमको रूपमा उल्लेख गरें।
TAM1897 D 60.2आज साँझ म विज्ञानको अर्को परिभाषा पढ्नेछु। यो पनि संसारका प्रमुख मान्यताप्राप्त वैज्ञानिकहरूमध्ये एकबाट लिइएको हो: “विज्ञान कुनै पनि विषयमा हामीसँग भएको सबैभन्दा सटीक ज्ञान हो।” “विज्ञान” शब्दको शाब्दिक अर्थ ज्ञान हो। हामीले अघिल्लो रात पाएको परिभाषा सही छ। यो चिन्तनको उपज हो। साथै, यसलाई हामीसँग विषयमा भएको सबैभन्दा सटीक ज्ञानको रूपमा परिभाषित गर्नु पनि ठीक हुन्छ।
TAM1897 D 60.3अब अघिल्लो पाठमा हामीले चर्चा गरेका दुई बुँदाहरूमा फर्कौं। विज्ञानले पत्ता लगाउनुभन्दा एक हजार सात सय वर्ष पहिले, ताराहरूको चमकमा रहेको भिन्नतासम्बन्धी सबैभन्दा सटीक ज्ञान कहाँ पाइन्थ्यो? — बाइबलमा। त्यसोभए त्यस विषयको साँचो विज्ञान कहाँ पाइन्थ्यो? — बाइबलमा। — ब्रह्माण्डको सन्तुलनसम्बन्धी सबैभन्दा यथार्थ ज्ञान, विज्ञानले पत्ता लगाउनुभन्दा दुई हजार पाँच सय वर्षअघि कहाँ पाइन्थ्यो? — बाइबलमा। त्यसोभए, त्यस विज्ञानको विषयमा संसारकै सबैभन्दा वैज्ञानिक पुस्तक कुन थियो? — बाइबल। अझै पनि ध्यान दिनुहोस्, म विज्ञान र बाइबलको बारेमा कुरा गरिरहेको छैन। म मुक्तिको विज्ञानको बारेमा कुरा गरिरहेको छु। र यद्यपि अन्य विज्ञानहरूको उल्लेख गरिएको हुन सक्छ, त्यो केवल यस मुख्य विज्ञानसँग अविभाज्य रूपमा जोडिएको मात्र हो। यो त्यही कुरा हो जुन हामीले यी दुई घण्टाको अध्ययनमा सङ्कलन गर्न सक्ने सबै प्रमाणहरूद्वारा जान्नेछौं कि मुक्ति विज्ञान हो, कि यो ब्रह्माण्डको सर्वोच्च विज्ञान हो, कि यो हाम्रो अध्ययनको लागि सबैभन्दा योग्य छ, र जब हामी यसलाई हाम्रो मुख्य र सम्पूर्ण हृदयले अध्ययन गर्छौं तब हामी वैज्ञानिक रूपमा कार्य गरिरहेका हुन्छौं।
TAM1897 D 60.4अब, बाइबल मुक्तिको विज्ञान बाहेक कुनै पनि विज्ञानमाथिको ग्रन्थ होइन। यो त्यस विषयमा एउटा निश्चित ग्रन्थ हो। बाइबलले अन्य विज्ञानहरूको उल्लेख गर्छ; तर बाइबलमा अन्य कुनै विज्ञानमाथि कुनै ग्रन्थहरू छैनन्। अन्य विज्ञानहरूको उल्लेख गरिएको छ, जस्तै हामीले कोरिन्थी र यशैयामा देख्यौं; ती स्थानहरूमा तिनीहरूको उल्लेख किन गरिएको छ — के कुनै वैज्ञानिक कुरा बताउनका लागि? — होइन; तर हाम्रो बुझाइमा मुक्तिको विज्ञानलाई अझ राम्रोसँग चित्रण गर्न प्रयोग गरिन्छ। १ कोरिन्थी १५:४१ मा त्यो खगोलशास्त्रीय सत्य किन ल्याइएको छ? “एउटा ताराको तेज अर्को ताराको तेजभन्दा भिन्दै प्रकारको हुन्छ” भन्नुको उद्देश्य के हो? यसले तुरुन्तै भन्छ, “मरेकाहरूको पुनरुत्थान पनि यस्तै किसिमको हुनेछ। … त्यो अनादरमा गाडिन्छ, तर महिमामा पुनर्जीवित पारिनेछ; त्यो दुर्बलतामा गाडिन्छ, तर सामर्थ्यमा पुनर्जीवित पारिनेछ।” जसरी एउटा तारा अर्कोभन्दा महिमामा फरक हुन्छ, त्यसरी नै पुनरुत्थान पनि हुन्छ। यसरी तपाईंले देख्नुहुन्छ कि त्यो वैज्ञानिक तथ्यलाई समावेश गर्नुको उद्देश्य मुक्तिको विज्ञानको एउटा कुरालाई चित्रण गर्नु हो, मुक्तिको विज्ञानको सत्यलाई हामीलाई अझ राम्ररी देख्न मद्दत गर्नु हो।
TAM1897 D 60.5यशैयाले आफ्नो वचनमा गुरुत्वाकर्षणको तथ्यसम्बन्धी त्यो भनाइ किन समावेश गर्नुभयो? आउनुहोस्, हामी अध्यायको अलि अगाडि हेरौं, र हामीले देख्नेछौं। म त्यो पद र त्यसपछि उहाँले पछ्याइरहनुभएको विचारको अन्त्यमा अर्को पद पढ्नेछु। “कसले आफ्नो अञ्जुलीमा पानीलाई नापेको छ?” “‘तिमीहरू मलाई कससित तुलना गर्छौ? अथवा को म समान छ?’ पवित्र परमेश्वर भन्नुहुन्छ। आफ्ना आँखा उठाएर आकाशतिर हेर: कसले यी सबै कुराहरू सृष्टि गरे? उहाँ, जसले तारामण्डललाई एक-एक गरी ल्याउनुहुन्छ, र प्रत्येकलाई नामद्वारा बोलाउनुहुन्छ। उहाँको महान् पराक्रम र बलवान् शक्तिको कारण तीमध्ये एउटै पनि हराएको छैन।” यशैया ४०:२५, २६।
TAM1897 D 60.6एउटा पनि उहाँको नजरबाट छुट्दैन, र ती सबै खेतमा फुल्ने हरेक सानो फूलको आवश्यकता अनुसार सन्तुलित छन्। तर उहाँले हाम्रो ध्यान त्यसतर्फ किन तान्नुहुन्छ, र यस स्थानमा आफ्नो वार्तामा यसलाई किन समावेश गर्नुहुन्छ? — वैज्ञानिक तथ्य बताउनका लागि होइन; तर सबै मानिसहरूको ध्यान मुक्तिको विज्ञानतर्फ तान्नका लागि हो। उहाँ यसबाट के निष्कर्ष निकाल्नुहुन्छ? हामीले यी सबै कुराहरूलाई विचार गर्नुपर्छ, र यी सबै कुराहरू कसले गरेको हो भनी विचार गर्नुपर्छ? अनि म अगाडि पढ्छु, “हे याकोब, तँ किन गुनासो पोख्छस्, हे इस्राएल, तँ किन यस्तो भन्छस्, ‘मेरो मार्ग याहवेहबाट लुकेको छ; मेरो मुद्दा मेरा परमेश्वरले बेवास्ता गर्नुभएको छ?’” यशैया ४०:२७।
TAM1897 D 60.7जब परमेश्वरले हाम्रो खुट्टामुनि उम्रने फूलको यति धेरै ख्याल राख्नुहुन्छ, त्यो न लुकेको छ न त बिर्सिएको छ; त्यसोभए तपाईं कसरी भन्न सक्नुहुन्छ कि तपाईं परमप्रभुबाट लुकेको हुनुहुन्छ, र तपाईंको न्याय बिर्सिसकियो, र उहाँलाई तपाईंको कुनै वास्ता छैन? यसरी तपाईंले देख्नुहुन्छ कि हरेक उदाहरणमा, तपाईं र मलाई मुक्तिको विज्ञानलाई चित्रण गर्नका लागि वैज्ञानिक सत्यलाई पूर्ण रूपमा समावेश गरिएको छ।
TAM1897 D 61.1अर्को विचार: जब यी लेखकहरूले यो कुरा बुझे, त्यो प्रकटिकरणद्वारा भएको थियो। अवश्य पनि, उनीहरूले यी कुराहरू यस संसारमा भएको कुनै पनि वैज्ञानिक अध्ययनबाट पाएका होइनन्। परमप्रभुले आफ्नो मुख्य विज्ञान, मुक्तिको विज्ञान, प्रकट गरिरहनुभएको थियो; र उहाँले त्यसलाई चित्रण गर्न अन्य विज्ञानहरूलाई बोलाउनुभयो। तब सबै विज्ञानहरूमध्ये परमप्रभुको लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुन हो? — निश्चय नै, मुक्ति। जब परमप्रभुले अन्य विज्ञानहरूलाई केवल यसलाई चित्रण गर्न प्रयोग गर्नुभयो, तब यो पूर्ण रूपमा स्पष्ट छ कि उहाँले यो विज्ञानलाई अरूभन्दा महत्त्वपूर्ण मान्नुहुन्छ।
TAM1897 D 61.2तर यो सबै होइन। बाइबलमा उल्लेख गरिएका एक व्यक्ति विश्वव्यापी विज्ञान — यस संसारका सबै प्राकृतिक विज्ञानहरूमा — पूर्ण रूपमा पारंगत थिए। म चाहन्छु कि तपाईंले देख्नुहोस् कि संसारमा अहिले धेरै महत्त्व दिइने विज्ञानहरूमा एक व्यक्ति पूर्ण रूपमा पारंगत थिए। र म चाहन्छु कि तपाईंले यो सबैको सन्दर्भमा उनी के भन्छन् भनेर देख्नुहोस्। यहाँ धर्मशास्त्र छ:—
TAM1897 D 61.3परमेश्वरले सोलोमनलाई बुद्धि र अति महान् अन्तर्दृष्टि अनि समुद्रको किनारमा भएको बालुवासरह नाप्न नसकिने समझशक्ति दिनुभयो। सोलोमनको बुद्धि पूर्वका सारा मानिसहरू र इजिप्टका सम्पूर्ण जनहरूको बुद्धिभन्दा महान् थियो। तिनी एज्री एतान र माहोलका छोराहरू हेमान, कलकोल, दर्दा र सबै मानिसहरूभन्दा बढी बुद्धिमान् थिए। तिनको ख्याति चारैतिरका राष्ट्रहरूमा फिँजियो। तिनले तीन हजार हितोपदेशहरू बोले, र तिनले एक हजार पाँच वटा गीतहरू लेखे। तिनले लेबनानका देवदारुदेखि लिएर पर्खालबाहिर उम्रने हिसपसम्मका सबै वृक्षहरूको बारेमा वर्णन गरे। तिनले पशुहरू, चराहरू, घस्रने जन्तु र माछाहरूको विषयमा पनि बताए। १ राजा ४:२९-३३।
TAM1897 D 61.4उनले लेबनानमा भएको देवदारको रूखदेखि पर्खालबाट उम्रने हाइसपसम्मका रूखहरूको बारेमा बोले। विज्ञानमा यसलाई के भनिन्छ? — वनस्पतिशास्त्र। उनले वनस्पतिशास्त्रलाई संसारका अरू कसैभन्दा राम्रोसँग बुझेका थिए।
TAM1897 D 61.5उनले जनावरहरूको बारेमा पनि बोले। यदि आज त्यहाँ वैज्ञानिक शब्द राख्ने हो भने त्यो के हुन्थ्यो? — प्राणीशास्त्र। सोलोमनले आज संसारमा बाँचेका कुनै पनि मानिसभन्दा प्राणीशास्त्र राम्रोसँग बुझेका थिए। उनले यसलाई सिकाए; किनभने यसले भन्छ कि उनले यी सबै कुराहरूको बारेमा बोले। उनले यी विज्ञानहरू सिकाए।
TAM1897 D 61.6“र चराचुरुङ्गीका बारेमा।” त्यो विज्ञान के हो?—पक्षीशास्त्र। त्यसोभए सोलोमनले वनस्पतिशास्त्र, प्राणीशास्त्र, र पक्षीशास्त्रका विज्ञानहरू सिकाए।
TAM1897 D 61.7त्यसपछि के? — “र घस्रने जीवहरूको।” त्यो कुन विज्ञान हो? — कीटशास्त्र।
TAM1897 D 61.8“र माछाहरूको।” त्यो विज्ञान के हो? — मत्स्यशास्त्र।
TAM1897 D 61.9धर्मशास्त्रको यो अंश पढ्ने मानिसहरूले सामान्यतया सोलोमनलाई एक विश्वव्यापी वैज्ञानिकको रूपमा सोच्दैनन्। तर यदि यो भनिएको भए कि सोलोमनले वनस्पतिशास्त्र, प्राणीशास्त्र, पक्षीशास्त्र, कीटशास्त्र, र माछाशास्त्रको कुरा गरेका थिए, तब उनीहरू भन्न तयार हुन्थे, ‘सोलोमन कति अद्भुत मानिस थिए!’ तर त्यसले अहिलेको भन्दा अलिकति पनि बढी अद्भुत बनाउने थिएन; किनभने यसले ती सबै कुरा भनिरहेको छ।
TAM1897 D 61.10मैले यो यसकारण पढेको हुँ कि तपाईंले देख्न सक्नुहोस् कि सोलोमनलाई विज्ञानको केही ज्ञान मात्र होइन, बरु यी सबै विज्ञानहरूको यति गहिरो ज्ञान थियो कि अरू कुनै मानिसले कुनै एक विज्ञानमा पनि यति धेरै जान्न सकेको छैन।
TAM1897 D 61.11यद्यपि उनले यी सबै विज्ञानहरूलाई यति राम्ररी बुझेका थिए, र ती सबैमा शिक्षा दिएका थिए, तर यहाँ उनले भनेका छन्: “अब जति पनि सुनियो: सबै कुराको निष्कर्ष यही हो”; भनिएको सबै कुराको सार यो हो: “परमेश्वरको भय मान र उहाँका आज्ञापालन गर; किनकि समस्त मानव-जातिको कर्तव्य यही हो। किनकि परमेश्वरले हामीले गरेका हरेक कामको न्याय गर्नुहुनेछ, प्रत्येक गुप्त कुरासमेत, चाहे त्यो असल होस् वा खराब।”
TAM1897 D 61.12उनको विचारमा, अरू सबै विज्ञानहरूलाई एकसाथ राख्दा पनि ती सबैभन्दा कुन कुराले अग्रस्थान पाउँथ्यो? — परमेश्वरको मुक्ति।
TAM1897 D 61.13स्वर्गदूतहरू सबै विज्ञान बुझ्छन्, तैपनि उनीहरूले अरू सबै विज्ञानहरूलाई मिलाएर हेर्दा पनि मुक्तिलाई आफ्नो अध्ययनको लागि बढी योग्य ठान्छन्। भविष्यवक्ताहरूले पनि यसलाई बढी योग्य ठाने; र मुक्तिलाई अझ राम्ररी बुझ्नका लागि अरू विज्ञानहरूलाई एक साधनको रूपमा प्रयोग गरे। र यहाँ एक जना मानिस छन् जसले अरू विज्ञानहरू बुझेका थिए, र उनी भन्छन् कि मुक्तिको विज्ञान ती सबैभन्दा माथि छ। अब म चाहन्छु कि तपाईंले यो देख्नुहोस् कि परमेश्वर आफैले पनि, यी सबैबाट अलग भएर, यसलाई ठीक त्यस्तै ठान्नुहुन्छ।
TAM1897 D 61.14यहाँ हेर्नुहोस्: हामीले भर्खरै पढ्यौं कि सोलोमनले यी सबै विज्ञानहरू सिकाएका थिए। ती शिक्षाहरूमध्ये हामीले हाम्रो अध्ययनको लागि कति लेखेर राखेका छौं? — एउटा पनि छैन। परमेश्वरले हामीसम्म वनस्पतिशास्त्रमा सोलोमनका कुनै शिक्षाको अभिलेख वा विवरण ल्याउनुभएन। सोलोमनले प्राणीशास्त्र वा यी अन्य कुनै पनि विज्ञानमा सिकाएका एउटै पाठ पनि उहाँले हामीसम्म ल्याउनुभएन वा अभिलेखमा राख्नुभएन। तर उहाँले, बारम्बार, सोलोमनबाट मात्र होइन, अरू सबैबाट पनि, मुक्तिको विज्ञानसम्बन्धी पाठहरू हामीसम्म ल्याउनुभयो। त्यसोभए, स्वर्गदूतहरूलाई केवल स्वर्गदूतको विचार दिने, भविष्यवक्ताहरूलाई केवल भविष्यवक्ताको विचार दिने, र सोलोमनलाई केवल एक विश्वव्यापी वैज्ञानिकको विचार दिनेको रूपमा गणना गर्दा; परमेश्वरको विचार के हो? — त्यो यो हो कि मुक्ति तपाईं र मेरो लागि यी सबै अन्य विज्ञानहरूभन्दा बढी मूल्यवान छ, र हाम्रो अध्ययनको लागि बढी योग्य छ, जसको ज्ञान उहाँले आफैँ दिनुभयो।
TAM1897 D 61.15सोलोमनले बुझेको र सिकाएको विज्ञान हक्सले, डार्विन र यस युगका अन्य वैज्ञानिकहरूको जस्तो विज्ञान थिएन। स्वाभाविक मनले मानिस प्राकृतिक विज्ञानमा गहिरिएर अध्ययन गर्न र धेरै खोजहरू गर्न सक्छ। र यद्यपि ती सधैं सही हुँदैनन्, तैपनि तिनीहरूले केही सत्य कुराहरू पत्ता लगाउन सक्छन्। तर सोलोमनको तरिका त्यस्तो थिएन। परमेश्वरले सोलोमनलाई बुद्धि दिनुभयो, ताकि उनले परमेश्वरको प्रकाशद्वारा यी सबै कुराहरू देख्न सकून्। उनले यी सबै कुराहरू परमेश्वरको बुद्धिद्वारा बोले। यसरी सोलोमनले सिकाएको विज्ञान परमेश्वरको विज्ञान थियो। उनले सिकाएको वनस्पतिशास्त्र साँचो, दिव्य वनस्पतिशास्त्र थियो। उनले सिकाएको प्राणीशास्त्र दिव्य प्राणीशास्त्र थियो। यी सबै कुराहरूमा यो परमेश्वरको दृष्टिकोण, परमेश्वरको सत्य, परमेश्वरको विज्ञान थियो। यो झूटा नामको विज्ञान थिएन।
TAM1897 D 62.1ल, त्यो परमेश्वरको विज्ञान भएकोले, र त्यो आफैमा दिव्य भएकोले, परमप्रभुले हामीलाई त्यो सबै किन दिनुभएन? उहाँले संसारलाई सोलोमनको वनस्पतिशास्त्र र यी अन्य सबै विषयहरूमाथिको ग्रन्थ किन दिनुभएन? — यसको एउटा कारण छ; र त्यो के हो भने संसारलाई सबैभन्दा पहिले त्यसको आवश्यकता छैन।
TAM1897 D 62.2कुनै मानिससँग ती सबै कुरा हुन सक्छ, उसले ती सबै कुरा बुझ्न पनि सक्छ, जसरी सोलोमनले बुझेका थिए। तर यदि उससँग सबैभन्दा पहिले मुक्तिको विज्ञान थिएन भने त्यसले उसलाई के फाइदा पुऱ्याउँथ्यो र? सोलोमनसँग ती सबै कुरा थियो; तर जब उनले परमेश्वरबाट, मुक्तिको विज्ञानबाट र त्यसलाई सम्पूर्ण हृदयले अध्ययन गर्ने कार्यबाट आफ्नो हृदय फर्काए, तब अरू विज्ञानहरूको ज्ञानले उनलाई के फाइदा पुऱ्यायो? त्यसले उनलाई पापबाट कति रोक्न सक्यो? त्यसमा उनको स्वाभाविक स्वभाव र भित्रको शैतानीपन र भ्रष्टताबाट उनलाई रोक्ने कति शक्ति थियो?
TAM1897 D 62.3तपाईंलाई थाहा छ, जब उसले परमेश्वरको विज्ञान, अर्थात् मुक्तिको विज्ञानबाट आफ्नो हृदय फर्कायो, तब अरू सबै कुराहरू भए तापनि, ऊ त्यति नै खराब, त्यति नै दुष्ट, मूर्तिपूजा र हरेक अपवित्र कुरामा यति डुबेको थियो, मानौं उसले कुनै पनि कुराको अक्षर ज्ञान पनि पाएको थिएन।
TAM1897 D 62.4यसरी हामीले बुझ्न सक्छौं कि किन परमप्रभुले मानिसका लागि सबै विज्ञान सुरक्षित राख्नुभएन। मानौं, उनीहरूसँग सबै कुरा थियो, जसरी सोलोमनसँग थियो, र उनीहरूले जसरी सोलोमनले सिकाए, त्यसरी नै सिकाउन सक्थे। तर जब हृदय परमेश्वरलाई समर्पित थिएन, र आत्मा उद्धारित थिएन, तब विज्ञानले उनीहरूलाई के फाइदा पुऱ्याउँथ्यो र? यसले उनीहरूलाई मानव हृदयमा हुने कुनै पनि प्रकारको दुष्टता र भ्रष्टताबाट रोक्न सक्दैनथ्यो।
TAM1897 D 62.5सबैभन्दा पहिले, आज संसारलाई चाहिने कुरा यी विज्ञानहरू होइनन्। हृदय शुद्ध हुन आवश्यक छ, आत्माको उद्धार हुन आवश्यक छ, सम्पूर्ण चरित्र पुनर्निर्माण हुन आवश्यक छ, मन परमेश्वरको आफ्नै स्वरूप र महिमामा रूपान्तरित हुन आवश्यक छ, ताकि जीवनले उहाँको धार्मिकता प्रतिबिम्बित गरोस् र संसारका सबै मानिसहरूलाई केवल परमेश्वरको ज्ञान प्रकट गरोस्। यद्यपि हामीसँग सबै विज्ञानले दिन सक्ने कुराहरू छन्, मुक्ति बिना यसले कुनै फाइदा गर्दैन; किनभने केही समयपछि हामीसँग यीमध्ये केही पनि रहनेछैन। आज हाम्रो सबै अध्ययन, पठन र अनुसन्धानमा, यो कुरा हाम्रो लागि सोच्न लायक छ।
TAM1897 D 62.6अर्को कुरा के छ भने: परमेश्वर चाहनुहुन्छ कि उहाँसँग सम्बन्धित हरेक विषयमा तपाईं र म, सबै मानिसहरूले सही सोचौं। आज यी सबै वैज्ञानिक विषयहरूमा सोच्ने मानिसहरू छन्, तर उनीहरूले सही सोच्दैनन्। उनीहरू यति अगाडि पुग्छन् कि उनीहरूले परमेश्वरको लागि कुनै ठाउँ नै पाउँदैनन्। र परमेश्वरविनाको मानिस, परमेश्वरको विचार, उहाँको मनको मार्गदर्शनविना, यी अन्य विषयहरूमा सही सोच्न सक्दैन। तर मन तबसम्म सही हुँदैन जबसम्म यसलाई यसको सृष्टिकर्ताको स्वरूपमा नवीकरण गरिँदैन। मन रूपान्तरित, नवीकरण हुनुपर्छ। हामीले पूरै फरक किसिमको मन पाउनुपर्छ। हरेक विचारलाई ख्रीष्टको आज्ञाकारितामा, अधीनमा ल्याउनुपर्छ।
TAM1897 D 62.7त्यही मुक्तिको काम हो। यो आत्मामा परमेश्वरको स्वरूपलाई पुनर्स्थापित गर्नु हो; मनलाई त्यहाँ पुर्याउनु हो जहाँ यो जीवित परमेश्वरको धार्मिकता, उहाँको विचारको प्रतिबिम्ब र झल्को मात्र हुनेछ। जब त्यो गरिन्छ, र यो संसारमा परमेश्वरको काम, अर्थात् सबै अन्य मानिसहरूलाई परमेश्वरको ज्ञान प्रकट गर्ने काम पूरा हुन्छ, तब परमप्रभुले हाम्रो लागि ब्रह्माण्ड र अनन्तता खोलिदिनुहुनेछ। त्यतिबेला यी सबै अन्य विषयहरू हाम्रो अध्ययनका लागि खुला हुनेछन्, र परमप्रभु हामीलाई भन्न सक्नुहुनेछ, तिमी जहाँ चाहन्छौ त्यहीँ जाऊ, म तिमीमाथि भरोसा गर्न सक्छु। विशाल ब्रह्माण्ड तिमीहरूका लागि खुला छ। तिमीहरूबाट केही पनि लुकाइएको छैन। यो सबै तिमीहरूकै हो। यो तिमीहरूकै हो। तिमी जहाँ मन लाग्छ त्यहीँ जाऊ, जहाँ मन लाग्छ त्यहीँ बस, जे मन लाग्छ त्यही गर; म तिमीमाथि भरोसा गर्न सक्छु। तिमीले जुनसुकै विषयमा सोच्न चाहन्छौ सोच, त्यसमा जति मन लाग्छ त्यति गहिराइमा डुबुल्की मार, तिमीले त्यसलाई सही तरिकाले गर्नेछौ।
TAM1897 D 62.8अब, म यो भनिरहेको छैन कि हामीले परलोकमा नपुगुन्जेल मानिसहरूले अरू सबै विज्ञानहरूलाई पूर्ण रूपमा बेवास्ता गर्नुपर्छ। म केवल यो भनिरहेको छु कि मुक्तिको विज्ञानले ती सबैको अध्ययनमा नेतृत्व गर्नुपर्छ। हामीले यी कुराहरूमा कति ध्यान दिनुपर्छ, र तिनको कस्तो उपयोग गर्नुपर्छ भन्ने कुरामा के परमप्रभुले हामीलाई एउटा उदाहरण दिनुभएको छैन र? यी अन्य पाठ्यपुस्तकहरू पढ्नु र अध्ययन गर्नुको उद्देश्य के हो? — ताकि ती ज्ञान नहुँदा भन्दा ती कुराहरूले हामीलाई मुक्तिको विज्ञानका विषयहरू बुझ्न र सिकाउन राम्रोसँग मद्दत गरोस्। बाइबलमा तिनीहरूको प्रयोग यसैगरी गरिएको छ। उहाँले हामीलाई त्यो सुसमाचार प्रचार गर्न पठाउनुहुन्छ जसमा यी अन्य कुराहरूको सरोकार थियो, र उदाहरणद्वारा उहाँले हामीलाई यसलाई कसरी प्रयोग गर्ने भनेर देखाउनुभएको छ। यसद्वारा परमप्रभुले हामीलाई देखाउनुहुन्छ कि मुक्तिको विज्ञानले ब्रह्माण्डमा ज्ञात अन्य सबै विज्ञानहरूको नेतृत्व गर्नुपर्छ।
TAM1897 D 62.9यसले यो संसारका सबै अन्य कुराहरूमा नेतृत्व लिनुपर्छ, र जब हामी त्यो अर्को संसारमा पुग्छौं, तब पनि यसले नेतृत्व लिनेछ। जब अनन्तकाल हाम्रो अगाडि खुल्ला हुनेछ, र हामी जहाँ मन लाग्छ त्यहाँ जान सक्नेछौं, र जुनसुकै विषयमा मन लाग्छ सोच्न सक्नेछौं, के हामी त्यतिबेला मुक्तिबाट मुख फर्काएर भन्नेछौं, ‘मैले त्यसमा त स्नातक गरिसकेँ’? — होइन। हामीलाई थाहा छ कि लेखिएको छ, “ख्रीष्टको क्रूस नै मुक्ति पाएकाहरूका लागि सारा अनन्तभरि स्तुति र विज्ञान हुनेछ ।” तब, जब हामीले यहाँ हाम्रो पाठ पूरा गर्छौं, जब हामी स्नातक हुन्छौं, र एक भव्य दीक्षान्त समारोहको समय आउँछ, र हामी अध्ययनको अनन्ततामा प्रवेश गर्छौं, तब हामी यो संसारमा हुँदाभन्दा सबैभन्दा महान् विज्ञानलाई अझ राम्ररी बुझ्न सक्षम हुनेछौं।
TAM1897 D 63.1हामीले अघिल्लो पाठमा भनेका थियौं कि “विज्ञान” र “वैज्ञानिक” शब्दहरूलाई मुक्तिमा लागू गर्नु तिनको दुरुपयोग होइन। मुक्ति विज्ञान हो, यो वैज्ञानिक हो। परमेश्वरको आत्माले मनमा काम गरी, मन र सम्पूर्ण जीवनलाई पापबाट धार्मिकतामा, येशू ख्रीष्टको स्वरूपमा रूपान्तरण गर्नु — त्यो एक वैज्ञानिक कुरा हो। त्यसकारण जब तपाईं यसको अध्ययन गर्नुहुन्छ, यो कुरा मनमा राख्नुहोस् कि हामी हरेक समय, हरेक विषयको मुख्य र सर्वस्व यहीलाई बनाउँदा अलिकति पनि अवैज्ञानिक हुँदैनौं। यी आफूलाई वैज्ञानिक ठान्नेहरू सबै विज्ञानहरूको मुख्य यसलाई बेवास्ता गरेर अवैज्ञानिक छन्।
TAM1897 D 63.2अर्को कुरा पनि प्रमाणित भएको छ; र यो विश्वको सिकाइमा उदाहरण बनेका तीन राष्ट्रहरूमा प्रमाणित भएको छ। बाइबलका मानिसहरू, यहूदी मानिसहरू, अर्थात् बाइबलमा भएका परमेश्वरका मानिसहरूको अभिलेख, परमेश्वरको सेवा गर्न चाहने सबैका लागि कथित रूपमा उदाहरण र अध्ययनको स्रोत हो। ग्रीस र रोम, आफ्नो दर्शन, साहित्य र कानुनहरूका साथ, बाइबललाई पछ्याउने दाबी गर्ने धेरैहरू र अन्य सबैका लागि उदाहरणहरू हुन्।
TAM1897 D 63.3अब हामीले देख्यौं कि परमेश्वरका मानिसहरू मध्ये एक जना व्यक्ति थिए जो एक सार्वभौमिक नीतिवक्ता, साथै एक सार्वभौमिक कवि र एक सार्वभौमिक वैज्ञानिक थिए। उनका गीतहरू एक हजार पाँच थिए, र उनका नीतिवचनहरू तीन हजार थिए। त्यहाँ तपाईं एक महान् प्रतिभा देख्नुहुन्छ; तर यद्यपि ती कुराहरूमा यस्तो बुझाइ र ज्ञान भएका व्यक्तिले आफ्नो जीवनमा यो प्रमाणित गरे कि मुक्तिको विज्ञानले सबै कुरालाई नियन्त्रण गरी धार्मिकतामा सन्तुलन कायम नगर्दा, त्यस्तो सबै ज्ञान मानिसमा वा मानिसका लागि कुनै पनि असल काम गर्न पूर्ण रूपमा शक्तिहीन हुन्छ।
TAM1897 D 63.4मैले केही समय पहिले तपाईंको ध्यान यस तथ्यतर्फ आकर्षित गरेको थिएँ कि परमेश्वरले हामीलाई त्यस्तो कुनै पनि वैज्ञानिक शिक्षा दिनुभएन। अब म तपाईंको ध्यान यस तथ्यतर्फ आकर्षित गर्दछु कि उहाँले हामीलाई त्यस मानिसको जीवनको अभिलेख दिनुभयो जब उसले परमेश्वरबाट मुख फर्कायो। उहाँले हामीलाई त्यस मानिसले गरेको ठूलो असफलताको अभिलेख दिनुभयो, जुन उसले मुक्तिको विज्ञानलाई बिर्सेर, यो सबै ज्ञानको बावजुद गरेको थियो। त्यसोभए, परमेश्वरले त्यस मानिसले दिएको सबै वैज्ञानिक शिक्षाको अभिलेख हामीसम्म ल्याउनुभन्दा, त्यो मानिसले परमेश्वरबाट फर्केपछिको सम्पूर्ण जीवनको अभिलेख राख्नलाई तपाईं र मेरो लागि किन बढी महत्त्वपूर्ण ठान्नुभयो? मानिसहरूको मनमा, मानवजातिको लागि कुन बढी मूल्यवान छ? सोलोमनले गरेको असफलता, त्यो ठूलो असफलताको अभिलेख, मानवजातिको लागि सोलोमनले बोलेका सबै वैज्ञानिक शिक्षाहरूलाई आज मानवजातिको लागि पुस्तकमा राख्नुभन्दा बढी मूल्यवान छ; किनभने त्यो असफलतामा सारा संसारलाई यो प्रमाणित गरियो कि परमेश्वरको मुक्तिको ज्ञान बिना सबै कुराको ज्ञान कति पूर्ण रूपमा व्यर्थ र शून्यभन्दा पनि कम छ।
TAM1897 D 63.5अर्को एउटा ठूलो उदाहरण ग्रीकहरूमा देखिन्छ। प्राकृतिक मनले ग्रीक मनले गरेकोभन्दा उच्च, गहिरो र अझ सिद्ध सोच कहिल्यै प्राप्त गर्न सक्दैन। यसमा परमेश्वर बिनाको मानवीय सोचको पूर्णता चित्रण गरिएको छ।
TAM1897 D 63.6तर त्यसले उनीहरूको लागि के गर्यो? प्रश्न यही हो। उनीहरूको साहित्यले उनीहरूको लागि के गर्यो? उनीहरूको दर्शनशास्त्रले उनीहरूको लागि के गर्यो? उनीहरूको कलाले उनीहरूको लागि के गर्यो? उनीहरूको धर्मले उनीहरूको लागि के गर्यो? दर्शनशास्त्र, फिलो सोफिया — ज्ञानको प्रेम। त्यो ज्ञान के थियो? — त्यो पूर्ण मूर्खता थियो। परमेश्वर भन्नुहुन्छ। उनीहरूको धर्म के थियो? — त्यो केवल पौराणिक कथा मात्र थियो। उनीहरूको कला के थियो? — परमेश्वर भन्नुहुन्छ, त्यो मूर्तिपूजा थियो। के तपाईंलाई त्यो अभिलेख याद छ?
TAM1897 D 63.7परमेश्वरको वचनले यो भन्दैन कि जब पावल ती मूर्तिहरूको बीचमा हिँडे र तिनीहरूको कला देखे, उनले तिनीहरूको कलाको प्रशंसा गरे। होइन, यसले भन्छ: “त्यो सहर धेरै मूर्तिहरूले भरिएको देखेर तिनी असाध्यै दुःखित भए।” त्यसोभए त्यो के थियो? — मूर्तिपूजा।
TAM1897 D 63.8तर आज पनि मानिसहरू, महिलाहरू र बालबालिकाहरूले त्यो कुराको अवशेषलाई, जुन केवल मूर्तिपूजा थियो, लिएर त्यसको पूजा गर्छन्, र त्यसलाई कला भन्छन्, र त्यसको नक्कल गर्छन्। उनीहरूको मन त्यसमा अल्झिएको छ, उनीहरू त्यसमाथि किताबहरू तयार पार्छन्, र देशका विद्यालयहरूमा त्यसलाई पढाउँछन् र अध्ययन गर्छन्। तर यस सबैबाट के आउन सक्छ? ग्रीकहरूकै माझबाट यसको के परिणाम भयो? तपाईंलाई थाहा छ यसले उनीहरूको लागि के गर्यो। मैले दोहोर्याउनु पर्दैन — साहित्य, कला, कानून, दर्शनशास्त्र, यी सबै कुराहरू। रोमले आफ्नो दर्शनशास्त्र आफैंबाट भन्दा बढी ग्रीसबाट नक्कल गर्यो, तर साहित्य त्यहाँ छ। र यसले रोमीहरूका लागि के गर्यो? — यसले अरूका लागि जे गर्यो, त्यही गर्यो, तर सम्भव भएसम्म अरूभन्दा पनि खराब बनायो। मेरो अवलोकन अनुसार, सम्पूर्ण ग्रीसमा मैले जताततै देखेँ कि ग्रीकहरूले महिलाप्रति यति सम्मान राख्थे कि उनीहरूले कुँदेका हरेक महिला आकृतिलाई राम्ररी ढाक्थे। पुरुष त, अवश्य पनि, सधैं नाङ्गै हुन्छन्; तर जब हामी इटाली पुग्छौं, त्यो सम्मान हराएको हुन्छ, र सबैजना कुनै पनि प्रकारको वस्त्रविना हुन्छन्। धेरैजसो अवस्थामा त्यो वस्त्र सबै हराएको छ; र भन्नुपर्दा, आजकल कलाको त्यो पूर्णता, जसको पूजा रोम जाने र त्यहाँ कला अध्ययन गर्नेहरूले गर्छन्, त्यो केवल वस्त्ररहित महिलाका आकृतिहरू मात्र हुन्, र त्यो जसरी बनाइए पनि कला होइन; तैपनि त्यो कलाको पूर्णतामा पुगेको छ, र जताततै त्यसको नक्कल गरिन्छ, र त्यसका त्रुटिहरूको पनि हरेक पटक नक्कल गरिन्छ।
TAM1897 D 64.1म एउटा प्रश्न सोध्न चाहन्छु। तपाईंहरू मध्ये कसैले घुँडादेखि तलको मान्छेको खुट्टाको जोडी कहिल्यै देख्नुभएको छ? म यहाँ उभिँदा, मेरो शरीरको तौल मेरो देब्रे खुट्टामा पर्छ। त्यसले मेरो शरीरको तौललाई पूर्ण रूपमा सन्तुलनमा राख्छ। दाहिने खुट्टा औंलाहरूको भरमा भुइँमा अडिएको छ। के मेरो दाहिने खुट्टाको मांसपेशीहरू ठ्याक्कै देब्रे खुट्टाको जस्तै हुनेछन्? — होइन। तर त्यो त अद्भुत कलाकृति मानिन्छ। त्यही त भिन्नता हो। दुवै खुट्टा ठ्याक्कै उस्तै छन्, र हामीले एक कणको पनि फरक पत्ता लगाउन सक्दैनौं। र यसरी हामी देख्छौं कि यो कुनै हालतमा पनि कला होइन। यसबारे धेरै कुरा भन्न सकिन्छ, तर म आज राति कलामाथि व्याख्यान दिइरहेको छैन। म मुक्तिको मूल्य के हो, र त्यस बिना सबै कुराको के फाइदा छ भन्ने बारेमा कुरा गर्दैछु। त्यस बिना रोमलाई के फाइदा भयो? — उसका अधर्महरूले उसलाई डुबाए। त्यस बिना ग्रीसलाई के फाइदा भयो? — उसका अधर्महरूले उसलाई डुबाए।
TAM1897 D 65.1त्यसैले, जब यो तथ्य संसारको अगाडि तीन उदाहरणद्वारा यसरी प्रमाणित हुन्छ कि हृदय परमेश्वरबाट फर्किएको बेला कुनै पनि भलाइ प्राप्त गर्न आफ्नो पूर्णतामा पुगेको मानव मनको हरेक प्रयास पूर्ण रूपमा असहाय हुन्छ, यदि यी तीन विश्व-पाठहरूले मानिसहरूलाई सिकाउँदैनन् भने परमप्रभुले संसारको लागि के गर्न सक्नुहुन्छ? यी तीन गम्भीर चेतावनीका उदाहरणहरूको बावजुद यदि मानिसहरू त्यही बाटोमा हिँड्छन् भने उहाँले उनीहरूको लागि के गर्न सक्नुहुन्छ? परमेश्वरले यी तीन उदाहरणहरू हामीलाई यो सिकाउनका लागि लेख्नुभएको छ कि जब मानिसहरूले परमेश्वरको मुक्ति र उहाँले मानिसहरूको हृदयमा दिनुभएको मुक्तिको विज्ञानलाई बिर्सन्छन्, तब विज्ञान, कला र साहित्यका सबै शाखाहरूमा मनको उच्चतम प्रयासले मानिसहरूलाई कुनै भलाइ गर्न, पापबाट पछाडि राख्न, वा कुनै पनि प्रकारको कुनै पनि भलाइतिर डोऱ्याउन असहाय हुन्छ।
TAM1897 D 65.2त्यसकारण म सोध्छु: के हामीले ग्रीक र रोमीहरूको मूर्खताको नक्कल गर्नुपर्छ? के हामी उनीहरूको मूर्तिपूजाबाट मोहित हुनुपर्छ, र त्यसलाई कला हो भनी सोच्नुपर्छ? के हामी उनीहरूको धर्ममा रुचि राख्नुपर्छ, जब कि त्यो पूरै घोर दुष्टता हो? यो केवल पौराणिक कथा हो भन्नु पर्याप्त छैन; यो घोर दुष्टता हो।
TAM1897 D 65.3तर कोही भन्न सक्छ, के उनीहरूको साहित्य अमूल्य छैन र? आउनुहोस्, हेरौं परमेश्वरले यसको मूल्य कति ठान्नुभयो। जब उहाँले ग्रीक भाषाद्वारा संसारभरि मुक्तिको विज्ञान परिचित गराउँदै हुनुहुन्थ्यो, परमप्रभुको सामु सम्पूर्ण ग्रीक साहित्य मात्र होइन, रोमी साहित्य पनि थियो। तैपनि, उहाँले सम्पूर्ण क्षेत्रमा केवल तीनवटा छोटा वाक्यहरू मात्र पाउनुभयो जुन मुक्तिको विज्ञानसम्बन्धी यस ग्रन्थमा समावेश गर्न लायक थिए। म तपाईंहरूलाई ती दिनेछु। तीमध्ये एउटा प्रेरितहरूका कामको सत्रौँ अध्यायमा छ। यो अराटस नामक एक ग्रीक लेखकबाट उद्धृत गरिएको हो, र यो यस प्रकार छ। म अठ्ठाइसौं पदबाट पढ्दैछु। पावल बोलिरहनुभएको छ, र भन्नुहुन्छ:—
TAM1897 D 65.4“तपाईंकै केही कविहरूले पनि यही कुरा यसरी भनेका छन्: ‘हामी पनि उहाँकै सन्तान हौँ।’” एक ग्रीक लेखकले भनेका थिए कि मानिस परमेश्वरको सन्तान हो। परमप्रभुले त्यो कुरा उठाएर भन्नुभयो, “त्यो सत्य हो।”
TAM1897 D 65.5अर्कोचाहिँ पहिलो कोरिन्थीको पन्ध्रौं अध्यायको तेत्तीसौं पदमा छ। पदको पहिलो भाग हो, “भ्रममा नपर”। यी परमप्रभुका वचनहरू हुन्। पदको बाँकी भाग मेनान्डर नामक एक ग्रीक लेखकबाट उद्धृत गरिएको छ: “खराब सङ्गतले असल चरित्रलाई नष्ट पार्छ।”
TAM1897 D 65.6अर्कोचाहिँ तीतसको पहिलो अध्यायको बाह्रौं पदमा छ, जुन एपिमेनिडेसको हो, यस प्रकार छ: “क्रेट निवासीहरू सधैँ झूटा, दुष्ट पशुहरू र अल्छे घिचुवाहरू हुन्।”
TAM1897 D 65.7ती तीन खण्डहरू नै सम्पूर्ण ग्रीक साहित्यको क्षेत्रमा परमप्रभुले पाउन सक्नुभएको सबै कुरा थियो, जुन उद्धृत गर्न र आफ्नो अनुमोदन दिन लायक थिए।
TAM1897 D 65.8खैर, अब, म यो भन्न खोजिरहेको छैन कि फाइदाको लागि प्रयोग गर्न सकिने कुरा यत्ति मात्रै हो। ग्रीक भाषामा मूल्यवान ऐतिहासिक तथ्यहरू पनि छन्। तर परमेश्वरले सम्पूर्ण मानवजातिलाई सबैभन्दा मूल्यवान कुराहरू सिकाउनुहुन्छ; उहाँले संसारमा केवल तथ्यहरूको थुप्रो मात्र ल्याउनुहुन्न, बरु न्याय र सत्यका सिद्धान्तहरू सिकाउनुहुन्छ। र सत्य वा धार्मिकताको हितमा, मानवलाई मार्गदर्शन गर्ने सिद्धान्तको रूपमा प्रयोग गर्न सकिने कुरा पुरै ग्रीक साहित्यको क्षेत्रमा उहाँले भेट्टाउन सक्नुहुने यी तीन भनाइहरू मात्र थिए: “हामी पनि उहाँकै सन्तान हौँ”; “खराब सङ्गतले असल चरित्रलाई नष्ट पार्छ”; र “क्रेट निवासीहरू सधैं झुट बोल्ने हुन्छन्।” धार्मिकता, सत्य, शुद्धता र ईमानदारीको मार्गमा आफ्नो कुनै पनि भलाइका लागि अरू कसले यतिभन्दा बढी केही भेट्टाउन सक्छ र?
TAM1897 D 66.1अब नबिर्सनुहोस्। ग्रीक र रोमीहरू तुच्छ, पतित, च्यातिएका लुगा लगाउने, अज्ञानी अन्यजाति थिएनन्; उनीहरू कुलीन, सभ्य र उच्च शिक्षित थिए। उनीहरूले जानेका र सिकाएका कुराहरू नै आजका शिक्षकहरूले प्राप्त गर्न चाहने शिखर हुन् भने यो कसरी फरक हुन सक्थ्यो र? जुलियस सिजर शिष्टाचार, मर्यादा, सौन्दर्यशास्त्र, र सामान्यतया आचरणमा अहिलेसम्म बाँचेका सबैभन्दा निपुण व्यक्तिहरूमध्ये एक थिए। तर उनको चरित्र कस्तो थियो? त्यसको सबैभन्दा संयमित वर्णन पनि, पूर्ण वा निष्पक्ष हुनका लागि, छाप्न लायक हुने थिएन।
TAM1897 D 66.2जब परमप्रभुले देखाउनुहुन्छ कि उहाँको मुक्ति बिना सबै विज्ञान, सबै प्रकारका ज्ञानहरू पूर्ण रूपमा व्यर्थ छन्, तब म फेरि भन्छु, यदि उहाँले संसार सामु प्रस्तुत गर्नुभएका यी कुराहरूले मानिसहरूलाई त्यो बाटो गलत हो भनेर सिकाउँदैनन् भने, उहाँले मानिसहरूको लागि के गर्न सक्नुहुन्छ? यदि मानिसहरू यी कुराहरूबाट सही मार्ग अपनाउन, परमेश्वरको विज्ञान नै मुख्य हो र उहाँले जानेको कुरा नै उत्तम हो भनी स्वीकार गर्न सिक्दैनन् भने, अघिल्ला सबैमाथि आएको दुष्टताबाट मानवजातिले कसरी उम्कने आशा गर्न सक्छ?
TAM1897 D 66.3मानिसहरूले सबैभन्दा पहिले जान्नुपर्ने एकमात्र कुरा परमेश्वरको मुक्तिको विज्ञान हो; र त्यसले हामीलाई डोर्याओस्, मार्गदर्शन गरोस्, हामीलाई सन्तुलनमा राखोस्, र सबै कुरामा, र सबै दुष्ट कुराहरूको विरुद्धमा हामीलाई सम्हालिराखोस्। र यसले यो सब गर्नेछ। त्यो नै धन्य सत्य हो। मैले हिजो राति पढेँ, र फेरि पढ्छु:—
TAM1897 D 66.4यद्यपि प्रभुका सबै सन्तहरूभन्दा म सानो व्यक्ति भए तापनि ख्रीष्टमा पाइने अगम्य सम्पत्तिको सुसमाचारबारे गैरयहूदीहरूलाई प्रचार गर्नलाई यो अनुग्रह मलाई दिइयो। अनि सबै थोक सृष्टि गर्नुहुने परमेश्वरले युगौँयुगसम्म लुकाएर राखिएको यो रहस्यको प्रबन्धबारे सबैलाई सरल ढङ्गमा बुझाउने अनुग्रह मलाई दिनुभयो। एफिसी ३:८, ९।
TAM1897 D 66.5परमेश्वरको त्यो रहस्य के हो? — “ख्रीष्ट तिमीहरूमा हुनुहुन्छ अर्थात् महिमाको आशा”। ख्रीष्ट परमेश्वरको शक्ति र बुद्धि, सुसमाचार, मुक्तिसम्म पुर्याउने परमेश्वरको शक्ति — त्यो नै परमेश्वरको रहस्य हो; त्यो नै मुक्तिको विज्ञान हो। त्यो वैज्ञानिक सत्य हो, जसको वरिपरि अन्य सबै विज्ञानहरू केन्द्रित छन्। मुक्तिसम्म पुर्याउने परमेश्वरको त्यो शक्ति हरेक मानिससँग हुनुपर्छ, जसले उसभित्रको दुष्टताबाट उसलाई रोक्न सकोस्। हरेक मानिसमा जन्मिएको दुष्टताले उसलाई विनाशतिर लैजानेछ, सबै विज्ञान, सबै साहित्य, सबै कला, सबै धर्म, र संसारले दिन सक्ने वा कहिल्यै दिन सक्ने सबै कुराको बाबजुद, जबसम्म उसले येशू ख्रीष्टमाथिको विश्वासद्वारा आउने परमेश्वरको मुक्तिको शक्तिलाई समातेको छैन।
TAM1897 D 66.6हृदयमा त्यो शक्ति बिना, परमेश्वरले सिकाउनुभएको विज्ञान समेत—साहित्य, कला, धर्म, र अन्यजातिहरूले सिकाएका सबै कुराहरू त परै जाओस्—मानिसलाई पाप गर्नबाट रोक्न असहाय छ। त्यो बिना, यी सबै अन्य कुराहरूको बावजुद, मानिसमा भएको दुष्टताको हरेक अंश प्रकट हुनेछ। त्यसैले यो मुक्तिको लागि परमेश्वरको शक्ति हो: यसले मानिसलाई हरेक दुष्टताबाट बचाउँछ।
TAM1897 D 66.7परमेश्वरको रहस्य, अर्थात् तपाईंहरूमा हुनुहुने ख्रीष्ट, महिमाको आशा; ख्रीष्ट परमेश्वरको शक्ति र परमेश्वरको ज्ञान; ख्रीष्ट, र उहाँ क्रूसमा टाँगिनुभएको तथ्य; त्यो मात्र, सबैमा सबै, सबैमाथि, सबैमा, सबैद्वारा, अहिले र अनन्तकालभरि — त्यो नै मुक्तिको विज्ञान हो, सबै विज्ञानहरूको प्रमुख; जसले सबै विज्ञानहरूको अगुवाइ गर्छ, सबैभन्दा माथि रहन्छ, र सबैको अध्ययनमा मार्गदर्शन गर्छ। सबैमा सधैँ यस्तै होस्।
TAM1897 D 66.8त्यसैले परमप्रभुले आफ्नो आत्माद्वारा हामीलाई आफूतिर यसरी तानुन्; हृदय त्यस शक्तिप्रति, त्यस रहस्यको सहभागिताप्रति, परमेश्वरको आत्माप्रति यसरी खोलियोस्, कि उहाँले त्यहाँ येशू ख्रीष्ट, उहाँको अनुग्रह र उहाँको सद्गुण रोप्न सकून्। र जब हामी हाम्रो हृदयलाई सधैं उहाँप्रति, र उहाँबाहेक अरू कसैप्रति होइन, सूर्यतर्फ फुलेको फूलजस्तै खुला राख्छौं, तब हामी उहाँको धार्मिकता, उहाँको शक्ति, उहाँको मुक्ति, उहाँको दया, उहाँको सत्य, उहाँको आनन्द, उहाँको हर्ष, उहाँको शान्ति — ओहो, र उहाँको अनन्त जीवनलाई पूर्णतामा प्राप्त गर्छौं!