Ajaja Guddaa Isa Jalqabaa

TAM1897 D 279.2Lallabni Kibxata galgala, Bitootessa 2, 1897 kenname General Conference Daily Bulletin, Bitootessa 5, 1897, Jildii 1, Lakk. 16, fuula 279-285 irratti maxxanfame.

TAM1897 D 279.3ISIN beektu, Gooftaan waa’ee yeroo kanaa fi ummata yeroo kanatti jiraatu ilaalchisee, “Warri ajajawwan Waaqayyoo fi amantii Yesuus eegan kunoo ti” (hiika jecha jechaan KJV) jedhanii dubbataniiru. Atiifi an sirriitti saba sana ta’uu keenya ni amanna, akkasumas bakka kanatti dhaabbachuun, Gooftaan uumama hundaaf, “Warri ajajawwan Waaqayyoo fi amantii Yesuus eegan kunoo ti” (hiika jecha jechaan KJV) jedhuun waa’ee keenya dubbachuu akka danda’u ni amanna. Kunis dhugaa ta’a; inni akkas waan jedhuuf qofa miti, garuu inni dhugaa waan ta’eef akkas jedha.

TAM1897 D 279.4Barreeffamni sun guutummaatti isiniifi ana kanneen mana kana keessa jirruuf kan ilaallatuudha; Gooftaanis amma dhugaa akka ta’ee fi itti fufiinsaanis akka turu barbaada, akka inni addunyaa guutuuttiifi uumama hundaaf yeroo hundumaa lallabuu danda’uuf: “Warri ajajawwan Waaqayyoo fi amantii Yesuus eegan kunoo ti” (hiika jecha jechaan KJV).

TAM1897 D 279.5Wanti nuti qo’achuu qabnu kanuma. Barumsa kana keessatti, ajajoota Waaqayyoo eeguu fi dhiisuu keenya beekuuf qo’achuu qabna; kunis Gooftaan waa’ee keenya, “Warri ajajawwan Waaqayyoo fi amantii Yesuus eegan kunoo ti” (hiika jecha jechaan KJV) jechuu akka danda’uufi.

TAM1897 D 279.6Ajajoota Waaqayyoo eeguu keessatti, dhugumatti inni jalqabaatu dhufa, innis dhugumatti kan nuti eeguu qabnuudha. Dubbiin isaas kunooti: “Ajajni ajajawwan hunda caalu isa kana; ‘Yaa Israaʼel dhagaʼi! Waaqayyo Gooftaan keenya Gooftaa tokkicha. Waaqa kee Goofticha garaa kee guutuudhaan, lubbuu kee guutuudhaan, yaada kee guutuudhaan, humna kee guutuudhaan jaalladhu.’”

TAM1897 D 279.7Amma, Gooftaan ajaja sana ilaalchisee waa’ee keessanii fi koo, “Kunooti warri eegan” jechuu danda’aa?

TAM1897 D 279.8Gooftaan onnee keessan guutuu qabaa, akka waanuma isaafi kan isaa ta’e malee waan biraaf onnee hin qabneef?

TAM1897 D 279.9Gooftaan jaalala of-kennuutiin lubbuu keessan guutuu qabaataa, hanga miirri keessan kan isaa hin taane tokko illee hin jirreetti?

TAM1897 D 279.10Yaadni keessan guutuun kan Gooftaa ta’ee, yaada keessanii, hojii sammuu keessanii, yookaan kutaa sammuu keessanii kan isaaf hin ramadamne, kan tajaajila isaatiif of hin kennin tokkollee hin jiru? Sababni isaas Gooftaa Waaqayyo keenyatti kan tajaajillu sammuu keenyaanidha. Kutaa isaatiin miti, gartokkee isaatiin miti, garuu guutummaa isaatiinidha. Kanaafuu, waan Waaqayyo irraa hin taane kamiyyuuf sammuu keessan ramaduuf yookaan itti kaa’uuf yaada hin qabdan.

TAM1897 D 279.11Humni kee hundi kan isaa tii, hanga waan Waaqayyoo ta’ee fi tajaajila isaatiif malee waan biraatiif humna itti fayyadamtu hin qabneetti?

TAM1897 D 279.12Yoo kun hundi isiniif dhugaa ta’e, dhugumatti waa’ee keessan, “Warri ajajawwan eegan kunoo ti” (hiika jecha jechaan KJV) jedhameera.

TAM1897 D 279.13“Ajajni lammaffaanis isuma fakkaata: ‘Ollaa kee akkuma ofii keetiitti jaalladhu’ jedha.” Yeroo jaalalli Waaqayyoo akkuma ajaja isa jalqabaatti onnee keenya keessa jiru, ollaawwan keenya akka ofii keenya jaallachuun salphaa ta’a.

TAM1897 D 279.14Akkuma haasaa Obboleessa Keelog guyyaa tokkoo irratti ibsametti, waa’ee mucaa xiqqaa Chaikaagoo keessatti nama guutummaatti hin beekne tokko bira dhaqee, “Ati addunyaa kana keessatti cubbamaa hundarra guddaa ta’uu kee beektaa?” jedhee gaafate sanaa. Yeroo namichi dinqisiifannaan akkamitti akkas ta’uu danda’a jedhee gaafate, ani nama ajjeesee hin beeku, yakka guddaa raawwadhee hin beeku yeroo jedhu, mucaan xiqqichi akkana jedheen jedhe, “Ajajni inni guddaan, Waaqa kee Goofticha garaa kee guutuudhaan, lubbuu kee guutuudhaan, yaada kee guutuudhaan, humna kee guutuudhaan jaalladhu. Ati kana gootaa?” Innis deebisee, “Lakki, hin godhu. Guutummaatti akkas godha jechuu hin danda’u.” “Tole,” jedhe mucaan sun, “sun ajajoota keessaa isa guddaadha. Ati ajaja isa guddaa cabsaa jirta; kanaafuu ati cubbuu qabeessa hunda caaluudha.” Namichi kana fudhatee, gara Waaqayyoo fi fayyina guutuutti geeffame. Kun ifa dha: akkuma kun ajaja hunda caalu ta’etti, inni cabsu cubbuu qabeessa hunda caaluudha. Atimuu?

TAM1897 D 279.15Atiifi an ajajoota Waaqayyoo fi amantii Yesuus eeguu keenya himanna. Ajajoota Waaqayyoo hunda keessaa isa jalqabaa cabsaa jirraa? Yoo ajajoota hunda keessaa isa guddaa, isa jalqabaa hin eegne ta’e, isa cabsaa jirra jechuudha. Yoo kana cabsaa jirra ta’e, ajajoota hin eegne jechuudha; kun waan murtaa’eedha. Atiifi an amma murteessuu qabna, akkasumas bara baraan murteessuu qabna, Gooftaa onnee keenya hundaan, lubbuu keenya hundaan, sammuu keenya hundaan, fi humna keenya hundaan tajaajilluu fi dhiisuu keenya.

TAM1897 D 279.16Akka barreeffametti, “Mootummaan Waaqayyoo isin keessa jira.” Mootummaan nu keessa jiru mootummaa Waaqayyo ti; yeroo ilmi namaa uumame akkas ture, garuu diinni iddoo Waaqayyoo to’ate; Gooftaanis ilma namaa irra deebi’ee bilisa baase, Waaqayyo mootummaa isaatti iddoo isaa qabaachuu fi dhiisuu, yookaan immoo to’ataan iddoo Waaqayyoo mootummaa Waaqayyoo keessatti qabaachuu isaa akka filatuuf. Mootummaan isin keessa jiru kan Gooftaa ti. Gooftaan achi keessatti akka bulchu moo diinni akka bulchu filachuun kan keessani. Yoo Gooftaan achi keessatti akka bulchu hin filanne, diinni achi keessatti akka bulchu filattaniittu jechuudha. Eenyutu akka mo’atu guutummaatti filannoo namaa irratti hundaa’a.

TAM1897 D 280.1Namni tokko bulchuu qaba. Namni Waaqayyoo irraa of danda’ee of bulchuuf hin uumamne. Inni Waaqayyo wajjin ta’ee jiraachuuf uumame, Waaqayyoo malees of ta’uu hin danda’u. Namichi Waaqayyoo wajjin dhaabbachuuf uumame. Mootummaan Waaqayyoo keessa isaa ture. Waaqayyo keessa isaatti ni bulcha ture. Garuu Seexana hordofuun karaa mataa isaa hordofuu jalqabe. Namni karaa mataa isaa argachuu kan danda’u Waaqayyoo hordofuu qofaanidha. Mootummaan Waaqayyoo isin keessa jira. Waaqayyo iddoo isaa nu keessatti, mootummaa isaa onnee keenya keessatti akka fudhatu filachuu qabna. Inni achitti iddoo isaa ni fudhata, yeroo mootummaa isaa keessatti iddoo isaa argatutti achittis ni bulcha.

TAM1897 D 280.2Waa’ee mootummaa Waaqayyoo lafa irra jiraatu yoo dubbannu, galaana irraa hanga galaanaatti, akkasumas laga irraa hanga daangaa lafaatti akka ta’u ni beektu. Mootummaan Waaqayyoo, mootummaan kun yeroo Gooftaan dhufu dhufu, akka isin beektan, lafa addunyaa kana irra jiru inchii tokkoon tokkoon isaa fi suudoo hundumaa ni haguuga. Amma mootummaan Waaqayyoo keessan keessa jira. Mootummaan inni Waaqayyo keessan keessatti bulchu sun—bulchiinsi isaa iddoo hundumaa, suudoowwan lafaa hundumaa onnee keessanii keessatti ni haguuga? Ni haguuga? Gaaffiin isaa kanuma, gaaffiiwwan kunis karaa tokkoo ol ta’een nuufidha.

TAM1897 D 280.3Ani salphaatti ajajicha dubbachaan jira, akkasumas wanta ajajichi jedhu xiyyeeffannoo keessanitti fiduun jira. Kunis akka aniifi isin yeroo hunda gaaffii, ‘“Warri ajajawwan Waaqayyoo fi amantii Yesuus eegan kunoo ti” (hiika jecha jechaan KJV) jedhu onnee, lubbuu, sammuu fi humna keenya hundaan raawwachuun dhuguma waa’ee keenyaa tii?’ jedhuuf sammuu fi onnee keenya banaa qabaannuufi.

TAM1897 D 280.4Wanti sammuun kee irratti boqotu, kan inni qoratu, kan inni irratti hojjetu — wanta sana keessa Waaqayyo jiraa? Ulfina Waaqayyootiifii? Qorannoo gochaa jirtu, barumsa hordofaa jirtu, yaada sammuu keetii guutuu — kun hundi fakkii Waaqayyoo achitti akka mul’atuufi? Waaqayyo sammuu keessatti caalaatti argachuufi? Caalaatti isa ulfina gochuufi? Carraaqqii sammuu kee keessatti inni dursaafi hundumaa keessaa isa hundumaati? Isa jaallattaa, sammuu keetiin guutuun isa tajaajiltaa?

TAM1897 D 280.5Akkasumas humna kee hundaan. Lafa ati qottu, Waaqayyoof qottaa? Randaa ati boordii laaffisuuf dhiibdu, kana Waaqayyoof goota, waan argattu hundi kan Waaqayyoo malee kan kee akka hin taaneef? Humni kee guutummaatti Waaqayyoof kan ramadame, bakka harka kee itti kaa’uttuu hundatti dhimma Waaqayyoof hojjechaa jirtaa?

TAM1897 D 280.6Namni tokko hojjetaa kaayyoo Waaqayyoo ta’uu isaa dura, ogummaa isaa yookaan hojii harkaa kamiyyuu irraa akka dhaabbatu yaadni kun bal’inaan fudhatama qaba ture. Hedduun akkas jedhu, “Waan amma hojjechaa jiru keessaa ba’uu barbaada. Kana keessaa ba’ee ifa arguun hawwa. Mana hojii kana keessaa ba’uun hawwa. Hojjetaa kaayyoo Waaqayyoo ta’uu nan barbaada.” Iddoo jirtutti hojjetaa kaayyoo kanaa yoo ta’uu baatte, bakka barbaaddu yeroo geessu illee hojjetaa kaayyoo kanaa hin taatu. Osoo dirree hojjechaa jirtuu hojjetaa kaayyoo kanaa yoo ta’uu baatte, minjaala lallabaa irra dhaabbattee lallabuu yaaltu illee hojjetaa kaayyoo kanaa hin taatu. Yoo ati nama sibiila ittiin hojjetu taate, guyyaa guyyaan iddoo hojii kee bira jiraattee—yoo akkuma ani minjaala lallabaa irratti hojjedhutti, guutummaatti, garaadhaa, fi guutummaa garaatiin hojjetuu baatte, sana booda yoo iddoo biraatti waraqaalee raabsuu jiraatte illee hojjetaa kaayyoo sanaa hin taatu.

TAM1897 D 280.7Ilmi namaa maal ta’uu akka danda’uu fi namni Yesuusitti amanu hundi maal ta’uu akka qabu agarsiisuuf fakkeenyi nu duratti kaa’ameera. Ilmi Waaqayyoo addunyaa kanatti kan dhufe, ajajoota eeguun maal akka ta’ee fi akkamitti akka raawwatamu siifi anatti ifa gochuuf ture. Innis yeroo tajaajila lallabaa isaa irra turte caalaa dachaa ja’aaf ogummaa isaa hojjechaa ture. Umurii isaa waggaa kudha lama irraa eegalee, yeroo Yoosef waliin ogummaa mukaa irratti hojjechuu jalqabuu danda’u, yeroo mucaan waggaa kudha lamaa ogeessa mukaa gargaaruun wantoota baay’ee hojjechuu danda’u — Kanaafuu, umrii isaa waggaa kudha lama irraa eegalee, cuuphamuun, umrii isaa gara waggaa soddomaatti turetti lallabuu jalqabe; kunis waggaa kudha saddeet ta’a. Waggoota kanatti hojii mukaa hojjechaa ture. Umrii isaa waggaa soddoma irraa hanga waggaa soddomii sadii fi walakkaatti, tajaajila uummataa keessatti lallachaa dabarse. Kanaafuu, hojii mukaa irratti kan hojjete, yeroo lallachuu isaa irra dachaa ja’aatti akka ture ni argitu.

TAM1897 D 280.8Amma, waggoota kudha saddeet sana kan ogummaa mukaa hojjechaa turetti, akkuma waggoota sadii fi walakkaa sana lallaba irratti xiyyeeffatee turetti Ilma Waaqayyoo turee? — Inni akkas ta’uu isaa ni beektu. Yeroo achi taa’ee mukaa kutaa, teessoo hojjechaa fi miila itti galchaa turetti, — yeroo inni fannoo irratti turetti akkuma turetti, yeroo sanattis Fayyisaa koo fi keessan turee? — Eeyyee, akkas ture. “Sababni isaas lubbuu isaatiin fayyine.”

TAM1897 D 281.1Waggoota kudha saddeettan kana dhuma irratti, yeroo inni tajaajila isaa jalqabutti, hojii mukaa isaa xumuruu fi cuuphamuuf dhufe, kan inni cuuphame sanatti akka ture hin dagatinaa. — Yeroo sanatti Waaqayyo, “Kun Ilma koo isa ani jaalladhuu dha; isatti baayʼee nan gammada” jedhe. Yoos inni waggoota kudha saddeettan sana keessatti, akkuma waggoota sadii fi walakkaa dhumaa sanaatti hojjetaa tajaajilaa hin turree? — Inni akkas ture. Yoos yoo ati nama muka hojjetu, fi amantaa Yesuus Kiristoos ifatti amantu taate, hordofaa isaa ta’uu hin dandeessuu? Ati achuma sanatti hordofaa isaa fi hojjetaa kaayyoo sanaa ta’uu hin qabduu, akkuma yeroo ati minjaala lallabaa irra jirtutti? Ani yeroo hunda nama muka hojjetu ta’anii turuuf dirqama akka qabdan hin jedhu. Inni hin turre. Yeroo hundumaa sibillee baqsuu yookaan qonnaan bulaa ta’anii turuuf dirqama akka qabdan hin jedhu; garuu yeroo isin mukaa hojjettu, yeroo isin sibillee baqsuu, yeroo isin qonnaan bulaa taatan, akkuma bakka kamittuu yeroo kamiyyuu taatanitti dhugumaan hojjetaa hojii Waaqayyoo ta’uu akka qabdan nan jedha, nan cimsas.

TAM1897 D 281.2Kanaafuu, Yesuus nama hundaaf Kiristaanummaan maal akka ta’eefi yeroo sammuun, onneen, yookaan harki keenya waan biraa irratti qabameyyuu jireenyi keenya maal akka ta’uu qabu agarsiiseera. Yeroo inni mukaa hojjetaa turetti Waaqayyoo onnee isaa guutuudhaan, lubbuu isaa guutuudhaan, sammuu isaa guutuudhaan, fi humna isaa guutuudhaan jaallate. Yeroo inni mukaa kukkutu, yeroo inni minjaala hojjetu, yeroo inni balbala hojjetee dhaabu, kun hundi ulfina Waaqayyoof ture. Waaqayyo jireenya isaa keessatti waan hunda ture. Yeroo namni tokko akka ogeessa mukaatti qofa isa ilaalee gara isaatti dhufe; akka Fayyisaa addunyaatti isa hin ilaalle, — yeroo namni tokko akka ogeessa mukaatti qofa isa bira dhufe, isa wajjin taa’ee, “Minjaala tokko naaf hojjedhu. Naaf hojjettaa?” innis deebisee, “Gabatee akkamii barbaadda?” namichi isaaf ibse, Yesuusis, “Eeyyee, siif nan hojjedha;” jedhe. Yesuus gabaticha erga hojjetee booda dugda isaarratti fe’ee gara mana namichaatti yeroo geessu, mana namichaa keessa galchee achitti namichi akka itti fayyadamuuf yeroo kaa’u — gocha sana hunda keessatti Yesuus guutummaatti kan Waaqayyoo ture. Waaqayyo gocha isaa hundumaa keessa ture. Qaama minjaala sanaa hundumaa keessatti caccabiinsi hin turre, tokko illee dhukkeen hin haguugamne, wanti dhokfame hin turre; minjaala amanamaa ture. Guutummaatti minjaala Waaqayyo fudhachuu danda’u ture.

TAM1897 D 281.3Yeroo minjaalicha hojjechuuf waliigaltee godhuttis, waliigaltee qajeelaa, kan Waaqayyo ilaalee, ‘Kun waliigaltee qajeelaadha’ jechuu danda’u godhe. Hojii akkasii sanaaf kaffaltii sirrii ta’e caalaa akka kaffalu nama sana hin gaafanne. Namichi, “Minjaala akkanaa fi akkanaa naaf hojjettaa?” jedhee isa gaafate. “Nan hojjedha.” “Gatii meeqa na gaafatta? — baasii hammamii qaba?” jedhee isa gaafata. Yesuusis baasii isaa shallagee namichaan, “Mukaaf qarshii hamma kanaa barbaachisa; hojjechuufis yeroo hamma kanaa fudhata; gatiin hojii koos hamma kana. Akkas sitti hin fakkaatuu? Yeroo hojii kanaaf barbaachisu keessatti hojiin koo gatii hamma kanaa qaba sitti hin fakkaatuu?” jedha. Namichi sunis, “Eeyyee, nan yaada. Gatiin isaa kana hundaaf ni gaha natti fakkaata. Kun amanamummaadha. Kun waliigaltee ifaati,” jedhee. Yeroo inni minjaalicha dugda isaa irra fe’ee achitti geessee kaa’u, namichi sun waliigaltee irratti akka waliigalanitti kaffaleef, Waaqayyo ilaalcha isaa gadi buusee gocha sana hunda ilaalee, “Kun amanamummaadha. Wanti namni kamiyyuu gochuu danda’u kanuma,” jechuu danda’a.

TAM1897 D 281.4Ati ogeessa mukaa akkasii tii? Kiristaana ta’uu kee dubbatta. Hojii kamiyyuu yoo hojjette, ati hojjetaa akkasii tii?

TAM1897 D 281.5Waaqayyoof onnee keetiin guutuudhaan, lubbuu keetiin guutuudhaan, sammuu keetiin guutuudhaan, fi humna keetiin guutuudhaan jaalattaa? Waanuma hojjettu, yookaan hojjechuuf waamamtetti; daldala kamiyyuu ollaa kee waliin yoo raawwatte, inni nama saboota alagaa keessaa yookaan Kiristaana yoo ta’e illee; haala Waaqayyo itti ilaalee, “Kun mootummaa Waaqayyoof ga’aadha,” jechuu danda’uun raawwatamaa? Sababni isaas, onneen kee guutuun, lubbuun kee guutuun, sammuun kee guutuun, fi humna kee hundi ulfina Waaqayyootiif jedhamee itti jira.

TAM1897 D 281.6Nuti eegdota ajajootaa tii mitii? Gaaffiin isaa kana. Yeroon isaa amma, kana guutummaatti qorannee beeknuun, hanga Gooftaan ergaa dubbatu keessatti, “Warri ajajawwan Waaqayyoo eegan kunoo ti” (hiika jecha jechaan KJV) jechuun ragaa ba’uu danda’utti ga’eera.

TAM1897 D 281.7Amma, ajajni kun dhimma hunda guutummaatti kan hammatuu fi yaadawwan hunda keessaa yaada barreeffama nuti ittiin jalqabne kana jalatti hin ramadamne tokko illee yaaduu akka hin dandeenye ni argitu. Kanaafuu, waan hundumaa yaada keenya keessatti, waan hundumaa sammuun keenya itti waamamu, ifa barreeffama sanaa, ajajoota hunda caalu isa jalqabaa sanaatiin ilaaluu qabna.

TAM1897 D 281.8Waan hunda kan akka itti harka keenya kenninuuf waamamnu, ifa ajaja hundarra guddaa sanaatiin ilaaluu qabna. Waan sodaa Waaqayyootiin onnee, lubbuu, sammuu fi humna koo hundaan itti seenuu danda’uudhaa? Yoo akkas hin taane, ani itti dhiyaachuu nan barbaadaa? — Lakki. Yoo waan akkasii kan ani onnee, yaada, lubbuu, fi humna koo hundaan, Waaqayyoo wajjin itti seenuu hin dandeenye ta’e, sana booda isa wajjin maal qaba? Yoo Waaqayyo anaa wajjin deemuu hin dandeenye, ani ajajoota cabsaa jira. Waan hundumaa isaaf hin kennine. Humni koo hundi yoo waan inni itti seenuu, tuquu, mirkaneessuu, yookaan fudhachuu hin dandeenye keessatti oole, homaa miti.

TAM1897 D 282.1Kun qajeela ta’uu isaa nan beeka, garuu Kiristaanummaadha. Kiristaanummaadha, anis atis waanuma sana irraa gadi ta’e kutaa kudha ja’affaa tokkoon illee quufuu hin qabnu. Waan addunyaa kana keessatti hojjennu hundumaa Waaqayyo nu wajjin ta’ee, onnee, lubbuu, sammuu fi humna keenya hundaan hojjechuu irraa waan gadi ta’een yeroo gabaabaa tokkotti illee quufuu ofiif hayyamuu hin qabnu. Akkasumas isiniin jedha, yeroo gara kanaatti dhufnu, hundi keenya, yoo warri mana kana keessa jiran hundi amma of kennan, achittis cichanii dhaabbatan, humna Waaqayyoo akkamii addunyaa irratti mul’achuuf akka jiru tilmaamuu hin dandeenyu.

TAM1897 D 282.2Rakkoon guddaan jalqabumarraa kaasee, namoonni Waaqayyoof bakka isaa ta’e kan onnee isaanii keessa jiru isaaf hin kennine. Waaqayyo nama akkasitti uume, innis gara waan biraa hundatti garagalee, Waaqayyoos guutummaatti ofirraa cufate. Waaqayyo dukkana sana keessaa isa bilisa baase, filachuuf isa bilisa taasise, akkasumas Waaqayyoon garaa guutuun, lubbuu guutuun, sammuu guutuun, fi humna guutuun akka jaallatu isa waame. Waaqayyoon iddoo isaa deebisee akka argatu filachuuf bilisa ta’ee ture; garuu namoonni baay’een Waaqayyoon iddoo mataa isaa akka hin qabaanne waan filataniif, lolaan fuula lafaa irraa isaan haqe.

TAM1897 D 282.3Sana booda Gooftaan sanyii namaa irra deebi’ee jalqabe. Wanti inni tokkoon tokkoo isaanii irraa gaafate, Gooftaa Waaqayyoon guutummaa onnee isaatiin, guutummaa lubbuu isaatiin, guutummaa sammuu isaatiin, fi guutummaa humna isaatiin jaallachuu, akkasumas ollaa isaatti akka ofii isaatti jaallachuu qofa ture. Warra doonii seenan fi warra irraa bahan saddeettan irraa kan inni gaafate kana qofa ture. Namni jalqabaa yoo Waaqayyoo garaa isaa guutuun, lubbuu isaa guutuun, sammuu isaa guutuun, fi humna isaa guutuun jaallatee jiraate, cubbuun tokkollee matumaa seenuu hin dandeenye ture.

TAM1897 D 282.4Erga cubbuu hojjetee booda, Gooftaanis garboo sana keessaa isa bilisa erga baasee, utuu Addaamii fi ijoolleen isaa hundi Waaqayyoon guutummaa onnee, lubbuu, humna, sammuu fi jabeenya isaaniitiin jaallatan ta’e, haalli addunyaa maal ta’a ture? — Isaan ajajoota Waaqayyoo eegaa, amantii Yesuus illee eegaa, qajeelummaanis akkuma bishaan galaana uwwisu lafa uwwisa ture. Wanti sun nama garbummaa abaarsaa jalaa fi garbummaa foon cubbuu qabu jala jiru keessatti raawwatamuun hin danda’amuu? Waaqayyo cubbuu raawwatu tokko humna cubbuu foonii jalaa akkasitti baasuu danda’aa, akka inni Waaqayyoon jaalalaan guutuu, lubbuu, humna, sammuu fi jabeenyaan jaallatuuf? — Eeyyee. Namoonni garbummaa foon cubbuu qabuu jala turan illee, utuu Waaqayyotti amananii, ajajoota Waaqayyoo fi amantii Yesuus eeganii jiraatanii, cubbuun lafa akkuma amma ta’etti abaaruu hin danda’u ture. Kun dhugaadha, sababni isaas Kiristaanummaan kanuma. Kanaafuu, waan Gooftaan yeroo hundumaa nu keessatti barbaadu, waan inni Addaam erga cubbuu hojjetee jalqabee nama keessatti barbaadaa ture hundinuu, ajajoota Waaqayyoo eeguu fi amantii Yesuus eeguu akka ta’e ni argitu. Ajajoota hundumaa keessaa isa jalqabaa immoo, ‘Waaqa kee Goofticha garaa kee guutuudhaan, lubbuu kee guutuudhaan, yaada kee guutuudhaan, humna kee guutuudhaan jaalladhu.’ kan jedhudha.

TAM1897 D 282.5Roomaa 1:21 irratti, jalqaba irratti “Waaqayyo beekan” jedha. Kana ilaali: ilmi namaa jalqaba jireenya isaa irratti Waaqayyo beeka ture. Addaamiin jalqaba irratti Waaqayyo beeka ture, garuu beekumsa kana hin eegne. Yeroo Addaamiin cubbuu hojjetee booda carraa haaraa argatee deebi’ee jalqabe, Waaqayyo beeka ture. Yeroo sanyiin namaa lolaa booda deebi’ee jalqabe, jalqaba irratti Waaqayyo beeka ture; kanaafuu ilmi namaa yeroo hundumaa Waaqayyo irraa fagaateera. Addunyaan baay’ee cubbuu qabeettiin taate, ammas baay’ee cubbuu qabeettiin jirti, gara fuulduraattis akkasuma taati, sababni isaas Waaqayyoon beektee isa diddeef malee, Waaqayyoon waan hin beekneef miti. Kanaafuu, addunyaan dukkana irraa kan ka’e hamaa keessa hin jirtu; addunyaan hamaa irraa kan ka’e dukkana keessa jirti.

TAM1897 D 282.6Addunyaan ifaan jalqabde; dukkanni kun kan dhufe filannoo namootaatiinidha; “Isaan yoo Waaqa beekan illee akka waaqummaa isaatti ulfina hin kennineef; galatas hin galchineef. Garuu yaadni isaanii waan faayidaa hin qabne taʼe; qalbiin isaanii kan hin hubannes ni dukkanaaʼe. Isaan yoo ogeeyyii ofiin jedhan iyyuu gowwoota taʼan; ulfina Waaqa hin duunees nama duʼutti, simbiratti, horii miilla afuriitti akkasumas uumamawwan lafa irra looʼanitti fakkeessuudhaan geeddaran.”

TAM1897 D 282.7Amma hubadhaa; maal dura? — Waaqayyoon beekan; garuu akka Waaqayyootti isa hin ulfinaa’in; bakka isaanii keessatti isaaf malu isaaf hin kennine. Waaqayyoon hin ulfinaa’in, — namaaf isa hin mul’isne, lafa irratti isa ifa hin goone; sababni isaas Yesuus akkas jedhe, Ani lafa irratti si ulfeesseera, innis Waaqayyo foon ta’ee mul’ate ture. Namoonni Waaqayyo beekan kun, Waaqayyo fooniin akka mul’atu hin hayyamne. Isaan galata hin qaban turan. Sana booda yaadni isaanii faayidaa dhabe; sana booda onneen isaanii inni gowwaan dukkanaa’e; sana booda dukkana isaanii keessatti ogeeyyii akka ta’an of himan. Ogummaan sun gowwummaa ture, sana booda siidaawwan hojjetan.

TAM1897 D 282.8Kanaafuu, fakkiin ija namootaa duratti kaa’amu, waaqeffannaa siidaa isaanii keessatti, mul’ata alaa waaqeffannaa siidaa, bakka bu’iinsa alaa isaa qofa ta’uu isaa ni argitu. Waaqeffannaan siidaa sun durayyuu gara keessa onnee keessatti jira, akkasumas gara alaatti mul’achuuf tarkaanfiiwwan hedduu darbee ture. Ilaa yaadaa. Waaqeffannaan siidaa eessaa jalqaba? — Onnee keessatti. Adeemsa kana keessatti waaqeffannaan siidaa eessa jalqaba? — Yeroo Waaqayyoon beekan, akka Waaqayyootti isa hin ulfinaa’in; achuma irratti hundi isaanii ni jalqabu. Yoos beekumsa Waaqayyoo fi waaqeffannaa siidaa gidduutti iddoon giddu-galeessaa eessa jira?

TAM1897 D 283.1Amma sirriitti yaadaa. Waaqayyo beekan, akkasumas, “Jireenyi bara baraas kana: innis akka isaan siʼi … beekaniif.” Beekumsi Waaqayyoo jireenya bara baraati; kun murtaa’eera. Dhugumatti Waaqayyo beekan; beekumsa Waaqayyootiin jireenya bara baraa qabu turan. Kun barreeffameera. Garuu gara waaqeffannaa siidaatti ce’an. Beekumsa Waaqayyoo irraa gara waaqeffannaa siidaatti ce’uuf tarkaanfii meeqa fudhataniiru? — Tokko qofa. Yoos, Waaqayyoon onnee, humna, sammuu fi jabeenya hundaan jaallachuu irraa tarkaanfii meeqa fudhatanii gara waaqeffannaa siidaatti geessu? — Tokko qofa. Yoos, ani Waaqayyoon onnee koo guutuun, lubbuu koo guutuun, sammuu koo guutuun, fi humna koo guutuun yoo hin jaallanne, ani maaliidha? — Waaqeffataa siidaa.

TAM1897 D 283.2Tarii ani fuuldura koo siidaa bocame hin qabu. Namoonni kun jalqaba irratti hin qaban turan. Garuu isaan siidaa sammuu keessatti uumame qabu turan, yeroo siidaa isaanii bocan, sun salphaatti bakka bu’aa wanta durayyuu sammuu isaanii keessa qaban kan ija fuuldura dhaabbatu ture. Namni jalqaba siidaa hojjete, dura isa hojjechuu isaa dura sammuu isaa keessatti yaada waa’ee sanaa qaba ture. Namni isa jalqabaa siidaa hojjete, siidichi waaqa isaa ta’uu akka qabu yaada qaba ture, yaadnis sun siidaa muka yookiin dhagaa irraa hojjechuu isaa dura sammuu isaa keessa ture. Kanaafuu, siidaan dhagaa inni ija isaa dura dhaabate sun, waaqa sammuu isaa keessa duraan qabu sana bifa sanaan bakka bu’uuf qofa bifa alaa inni hojjete ture. Yoos fakkii sana bocuu isaa dura inni waaqa hin qabu turee? — Eeyyee. Eessa ture? — Onnee isaa keessa.

TAM1897 D 283.3Yaadni isaanii faayidaa dhabe. Yaada eenyuu? — Kan ofii isaanii. Kunoo namichi waan tokko yaadaan uumaa jiru; yaada isaa keessaa fakkii uumee, ofii isaa ala ija isaa duratti kaa’a. Yaaduun salphaatti fakkii sammuu keessaa uumuu dha. Fakkiin dhagaa keessaa hojjetame sunis fakkii sammuu keessaa uumame sanaaf bifa qabatamaa qofa. Fakkiin jalqaba eessatti uumame? — Sammuu isaa keessatti; yaada sammuu isaa keessatti, yaada isaa keessatti. Garuu yeroo inni Waaqayyo irraa adda ba’e eenyutu achi ture? — Seexanaafi inni mataan isaa malee eenyuyyuu hin turre. Yoos, yaadni isaa eessaa dhufuu danda’a? — Ofii isaafi Seexana irraa qofa.

TAM1897 D 283.4Kanaafuu, waaqeffannaan siidaa onnee keessa akka jiru ifatti ni argita; yaadni, fakkiin, fakkiin alatti mul’achuu isaa dura dursee achi jira. Waaqni isaa aduu, ji’a, yookaan urjii ta’us, yaadni kun, yaada isaa, tilmaama isaa, aduu, ji’a, fi urjoota keessatti bifa alaa itti kennuu isaa dura dursee achi jira.

TAM1897 D 283.5Wanti waaqeffannaa siidaa keessatti mul’atu hundi salphaatti calaqqee waan onnee keessa jiruuti. Waaqayyo onnee keessa, onnee guutuudhaan, lubbuu guutuudhaan, sammuu guutuudhaan, fi humna guutuudhaan jiraachuu qaba, yoo kana ta’uu baate waaqeffannaan siidaa ni jiraata. Giddu-galeessi hin jiru.

TAM1897 D 283.6Dhugumatti, lolaan booda, yeroo namoonni jalqaba Waaqa dhugaa dhiisanii deemanitti fi waaqota mataa isaanii horatanitti — waaqota kanneen bakka Waaqaa isaaniif akka bu’an hayyamaniiru, kunis yeroo Waaqa beekan bulchaa isaanii isa tokkicha akka ta’e beekuu isaanii agarsiisa. Yeroon Waaqa onnee koo guutuudhaan, lubbuu koo guutuudhaan, sammuu koo guutuudhaan, fi humna koo guutuudhaan jaalladhu, eenyutu kophaa isaa Waaqa koo ta’a? — Waaqayyo. Aangoo koo kan kophaa ta’e eenyu ta’a? — Waaqayyo. Eenyutu kophaatti anarra aangoo qabaata? — Waaqayyo. Aangoo sirrii hojiirra oolchuu ni danda’aa? — Eeyyee. Nama sirreessuu ni danda’aa? — Eeyyee. Yeroo namni Waaqayyoon garaa isaa, lubbuu isaa, sammuu isaa, fi humna isaa hundaan jaallatu, addunyaa kanarra sirrii isa taasisuuf seera yookiin aangoo biraa isa hin barbaachisu. Bulchaan isaa eenyu? — Waaqayyo. Yeroo nuti isa jaalala olaanaadhaan jaallannu, Waaqayyo bulchuu ni danda’aa? — Eeyyee. Garuu, yeroo namni Waaqayyoon irraa goru, fi waan fakkii waaqeffachuu jalqabu, of bulchuu ni danda’aa? — Lakki.

TAM1897 D 283.7Amma lolaa booda, yeroo isaan ammallee Waaqayyoo beekanitti, akka Mootii fi Bulchaa isaanii isa tokkichaatti isa beekaniiru. Bulchaa biraa hin qaban turan. Yeroo jalqabaaf Waaqayyo irraa goran, bakka isaa waaqolii biroo kaa’anitti, — jechuunis jalqaba irratti, yeroo isaan Waaqayyo irraa fagaatanii bakka Waaqayyoo waaqolii biroo kaa’anitti — waaqolii biroo sanaaf bakka bulchitootaa akka qabatan hayyamaniiru. Isaan waaqoliin kun bulchitoota isaanii akka ta’an dubbatan. Mootii hin qaban turan; namoonni yeroo sanatti of bulchitoota godhanii hin labsine turan. Namoonni waaqoliin mootota akka ta’an labsu turan; namoonni aangoo irra turanis bakka bu’oota waaqolii qofa turan, waaqoliin immoo mootota dhugaa turan.

TAM1897 D 283.8Ragaan kanaaf kitaaba “Empires of the Bible,” fuula 50 irratti ni argattu. Kunooti galmeewwan jalqabaa Baabiloniyaa keessatti argaman, bakka sanyiin ilma namaa itti jalqabe, fi bakka afaanonni itti wal makanii namoonni wal hubachuu dadhaban itti uumame — bakka sanyiin Waaqayyoo irraanfate. Akkas jedha:—

TAM1897 D 284.1Ninriiduu mootii isaatiif, Idaduu isa bulchaa bakka bu’aa Ridu, tajaajilaa fi gammachuu Ninriiduu ta’e eeguuf.

TAM1897 D 284.2Asitti bulchaan, Idaduun, waaqa isaatiif barreeffama yeroo barreessetti, inni bakka bu’aa waaqa isaa qofa akka ta’e ibseera. Inni mootii ta’uu isaa hin himanne. Kanaafuu, waaqni sun mootii nama kanaa akka ture ni argitu. Waaqni sun mootii ummataa jedhamee fudhatamaa ture, namni aangoo qabu kun immoo bakka bu’aa waaqayyoo yookaan itti aanaa isaa qofa ture.

TAM1897 D 284.3Kun kan agarsiisu, beekumsi Waaqayyoo akka Mootii seera qabeessaatti beekamuu isaa baay’ee haaraa waan tureef, namni tokkollee ofii isaa mootii godhatee of muudachuuf ija jabina hin qabu ture. Kana ni hubattaa? Sirriitti yaadi. Yeroo Waaqayyo tokkicha bulchaa turetti, dhugumatti, mootii isaanii tokkicha ture; garuu yeroo isaan isa dhiisanii waaqota biroo fudhatan, beekumsi isaan Waaqa dhugaa fi hariiroo inni isaanii wajjin qabu irratti qaban sammuu isaanii keessatti ammayyuu haaraa waan tureef, yeroo isaan waaqota biroo bakka Waaqayyoo buusan, fi waaqota sobaa kana mootii isaanii godhanitti — namni aangoo namoota gidduu qabu maqaa mootii fudhachuuf ija jabina hin qabu ture; garuu bakka bu’aa waaqaa isa mootii dhugaa ta’uuf jedhuun beekamuu filate. Irra deebi’ee nan dubbadha. Beekumsi Waaqa dhugaa akka Mootii tokkichaatti sammuu namoota kanaa keessatti haaraa waan tureef, namni tokkollee hanga yeroo sanaatti maqaa mootii fudhachuuf ija jabina hin qabne ture. Yaadannoon isaanii Waaqa akka Mootii fi Bulchaa tokkichaatti qaban ammayyuu baay’ee ifa waan tureef, namni kamiyyuu maqaa mootii fudhachuun isaa akka Waaqa teessoo irraa buusuuf yaaluutti illee fudhatama ture.

TAM1897 D 284.4Barreeffama biraa biyya kanarraa, yeroo sanarraa nan dubbisa:—

TAM1897 D 284.8Kun nama waaqa isaa kabajuuf mana ijaare dha. Namichi kun bakka bu’aa waaqa kanaa, isa mootii ta’e, ta’uu isaa dubbata. Namichi kun Guudiyaan mootii ta’uu isaa hin himatu. Aangoo qaba, garuu mootii ta’uu isaa hin himatu. Mootichi eenyu? — Waaqa isaati. Kunis ammas akka isinitti agarsiisutti, beekumsi Waaqa dhugaa akka Mootii tokkichaatti sammuu isaanii keessatti haaraa waan tureef, isaan Waaqayyo irraa fi yaada Waaqayyo Mootii fi Bulchaa tokkicha akka ta’e irraa yaada mootummaa Waaqayyoo dhiisanii nama tokko maqaa mootii akka fudhatu hayyamuuf hanga fedhanitti guutummaatti hin fagaanne.

TAM1897 D 284.9A. F. Ballenger. — Egaa, namni aangoo irra ture sun bakka bu’aa waaqa isaa akka ta’e malee, mootii akka hin taane himatee ture?

TAM1897 D 284.10Eeyyee. Yeroo sana moototni hin turre. Waa’ee nama akka mootichaatti hin dubbannu. Namoota gidduutti moototni hin turre. Namoonni aangoo qaban turan. Namni tokko warra kaan bulchaa ture. Aangoo qaba ture, garuu ofii isaa mootii jedhee hin waamu ture. Mootiidhaan hin beekamne ture, ammas ofii isaatiif maqaa mootii fudhachuu hin hayyamne ture. Maaliif? — Sababni isaas, yaada Waaqayyoo dhugaa, Mootii seera qabeessa tokkichaa ta’e irraa, hanga yaada waaqayyummaa kamiyyuu mootummaaf jiru dhiisee, ofii isaa mootii godhatee of mul’isuuf ija jabina hamaa qabaachuu danda’utti fagaatee hin turre.

TAM1897 D 284.11Kunniin galmeewwan biyya sana keessatti argaman kan yeroo durii durii ti. Akka isaan galmeewwan hundarra durii durii keessaa ta’an arguu dandeessu. Isaan galmeewwan yeroo ilmaan namootaa maqaa mootii fudhachuu hin jalqabinii fi yeroo Waaqayyo dhugaan akka Mootii ta’e yaada qaban irraati.

TAM1897 D 284.12Garuu asitti galmeen sanaan xiqqoo kan duraa, kan afaanonni gamoo dheeraa Baabilon irratti itti wal makanii namoonni wal hubachuu dadhaban ibsu jira. Kitaaba “Empires of the Bible” fuula afraffaa irratti, seenaa Macaafa Qulqulluu kan afaanonni itti wal makanii namoonni wal hubachuu dadhaban ibsu argattu. Kun seenaa namoonni afaanonni gidduu isaanii wal makaman sun barreessaniidha. Macaafa Qulqulluu keessatti galmee Waaqayyoo kan dhimma kanaa irratti qabu argattu. Barreeffama xuubiiwwan diiggaa Baabilon keessatti awwaalamanii argaman kanarratti, seenaa isaan waa’ee kanaa barreessan argattu. Seenaa kana seenaa Macaafa Qulqulluu, boqonnaa kudha tokkoffaa Seera Uumamaa keessatti argamu cinaatti kaa’uu dandeessa, achiis wantoonni lamaanuu akka wal fakkaatan sirriitti ni argita. Wanti isaan waa’ee kanaa jedhan kunooti:—

TAM1897 D 284.14Kun seenaawwan hundarra durii jiran keessaa isa tokko. Warri kaan isatti aanu. Garuu kanneen biroon yeroo namoota gidduutti mootichi hin turre; namni aangoo qabu maqaa mootichaa hin fudhanne; waaqni isaa mootii isaa ture; akkasumas yaadni Waaqayyo dhugaan mootii ta’uu isaa sammuu isaa keessatti ammayyuu haaraa waan tureef, inni ofii isaa mootii akka ta’e dubbachuuf ija jabina hin qabne agarsiisu. Yeroo sanatti, yaada inni Waaqayyoon dhugaa ilaalchisee qabu dura aangoo garmalee fudhachuudha ture.

TAM1897 D 285.1Sun Naamruud dura ture. Naamruud yaada Waaqayyo mootii dha jedhu mormuun, maqaa mootii fudhachuuf ija-jabina kan qabu nama isa jalqabaa ture. Kanaaf, kitaaba “Empires of the Bible” jedhu fuula shantama irraa akkas nan dubbisa:—

TAM1897 D 285.2Naamruud nama ija-jaboo kana ture. Maqaan isaa fincila, tuffii of-tuulummaa, fi akka Gesenius jedhutti, fincilaa Waaqayyoo baay’ee mormu wajjin walqixa. Akkasumas “lafa irratti nama jabaa ta’uu jalqabe.” Yookaan, akka hiikkaa biraa ibsutti, “lafa irratti nama jabaa isa jalqabaa ture.”

TAM1897 D 285.3Naamruud nama jalqabaa maqaa mootii ofiif fudhate ture; isa jalqabaa aangoo mootummaa qabatee ifatti maqaa mootii of moggaase. Maqaan isaas sirriitti hiika waan sun ummata inni irratti of moosise biratti qabu agarsiisa.

TAM1897 D 285.4Amma, kun dubbii koo miti; dubbiin ogeessa dhimma kanaa akkas jedha:—

TAM1897 D 285.5Mootummaan Naamruud erga hundeeffamee booda, addunyaan durii guutuun sadarkaa seenaa haaraa seente. Aadaan bahaa lolaa sana nama jalqabaa gonfoo mootummaa kaa’ate jedhu, faaya uffannaa haaraa kaa’achuu yookaan naannoo tokko mo’achuu caalaa dhugaa guddaa ta’e agarsiisa. Mootummaan isaa addunyaadhaaf sirna hariiroo bulchaa fi bulchamtoota gidduu jiru kan haaraa ta’e seensise. Aangoon bulchitoota durii miira firummaa irratti kan hundaa’e yoo ta’u, ol’aantummaan hoogganaa fakkii to’annoo warraa ture. Naamruud garuu, gama biraatiin, mootii lafaa fi namootaa kan ture, isaanis hanga jiraattota lafa sanaa ta’anitti qofa, hidhata dhuunfaa osoo hin ilaalin ture. Hanga ammaatti gosoonni — maatiiwwan babal’atan — hawaasni ture; amma garuu sabni, hawaasa siyaasaa — Mootummaan jira. Kana booda seenaan siyaasaa fi seenaan hawaasummaa addunyaa, kallattii adda addaatiin deemuu baatan illee, wal irraa adda ta’u. — Empires of the Bible, fuula 51.

TAM1897 D 285.6Yoos, maddi Mootummaa maali ture?