Gibxii Hafuuraa · Ergaa Malaaka Sadaffaa – 1897

TAM1897 Q1 26.25Lallabni kan kenname Jimaata galgala, Bitootessa 5, 1897 General Conference Bulletin, Kurmaana Tokkoffaa, 1897, Jildii 2, Lakk. 1, fuula 26-33 irratti maxxanfame.

TAM1897 Q1 26.26Barnoota darbe keessatti seenaan ani ibse hundi kitaaba “Empires of the Bible” keessa akka jiru eeruu dagadheera. Fuula 77 irraa kaasee hanga fuula 150tti seenaa Gibxii fi qabxiilee ani kaleessa galgala ibsa gabaabaa koo keessatti hammate ni argattu.

TAM1897 Q1 26.27Caqasni barnoota har’a galgalaa Mul’ata 11:8 dha.

TAM1897 Q1 27.1Reeffi isaaniis daandii magaalaa guddoo irra ni ciciisa; magaalattiin kunis ishee hiikkaa hafuuraatiin Sodoomii fi Gibxi jedhamtu kan Gooftaan isaaniis itti fannifamee turee dha.

TAM1897 Q1 27.2Caqasa kana kan dubbiseef kaayyoo tokko qofaafidha, innis akka isin hubattaniif, wanti akka Gibxii hafuuraa jiraachuu isaa, fi dubbiin Waaqayyoo isa “hafuuraan Gibxii jedhamee waamamu” sana ifa baasuu isaa.

TAM1897 Q1 27.3Gibxiin hafuuraa dhugumatti Gibxii isa dhugaati, sababni isaas wantoonni hafuuraa wantoota hundumaa caalaa dhugaa ta’aniidha. Akkuma yeroo hundumaa ture, Gibxiin qaamaa tokko Afrikaa kaabaa keessa jira; lagni Naayil isa keessa yaa’a. Garuu sun Gibxii isa dhugaa miti; Gibxiin inni dhugaan Gibxii hafuuraati.

TAM1897 Q1 27.4Amma gara barumsa halkan kaleessaa kan bilisummaa Israa’el Gibxii irraa ka’eetti yoo deebinu, iddoo faarni Musee itti weeddifame irraa kaanee imala isaanii irra deebinee hordofna. Yeroo Galaana Diimaa lafa goggogaa irra, gidduu dallaa cabbii keessa ce’anii, qarqara galaanaa dhaabbatanii diigamuu warra Gibxii, kanneen isaan hordofuuf yaalanii bishaanitti liqimfamanii, irratti injifannoo argatanitti, qaamaan, qaama isaaniitiin, Gibxii qaamaa jalaa bilisoomanii turan; garuu Gibxiin sana caalaa gadi fagoo kan ta’e, kan isaan irraa hin bilisoofne tokko ture.

TAM1897 Q1 27.5Akka isin beektanitti, muuxannoo isaanii keessatti sadarkaa hundatti, onneen isaanii Gibxii keessa ture; yeroo wanti abdii isaanii kutachiisu tokko uumamu, ‘Gara Gibxii haa deebinu!’ jedhanii iyyatu turan. Yeroo daangaa Kana’aan ga’anii, Gooftaan akka isaan seenan barbaade, ‘Hoogganaa tokko ofiif muudannee gara Gibxii haa deebinu!’ jedhanii iyyatan. Yeroo sana onneen isaanii eessa ture?—Gibxii keessa. Wanti yaada isaanii keessatti yeroo hundaa dura ture Gibxii ture.

TAM1897 Q1 27.6Yeroo isaan Gaara Siinaa irratti dhaabbatanii, sagalee Waaqayyoo erga dhaga’anii booda, Museen seera Waaqayyoo qabatee fiixee gaarichaa irraa akka deebi’u eeggachaa turanitti, waanuma ofiif bocan ittiin waaqeffatan uumanii waaqeffatan; waaqni tolfamaan sunis maal ture?—Jabbii Gibxii. Sana booda, erga gaara Siinaa irraa sagalee Waaqayyoo kan seera isaa labsu dhaggeeffatanii, sagalee malakataa yeroo yerootti jabaachaa deemu dhaga’anii, fi fiixee gaarichaa guutummaatti aara ta’ee erga arganii booda—kana hunda booda, akka ifatti mul’atutti, Gibxiin garaa isaanii keessa baay’ee waan turteef, Museen erga gaara Siinaa irraa ergaa Waaqayyoo qabatee deebi’uu isaa eeguu mannaa gara waaqeffannaa siidaa Gibxii deebi’an. Yeroo daangaa biyyaa irraa deebi’anii, gammoojjii keessa akka badanii deeman dirqamanittis, sababa garbummaa Gibxii isaanii isa kanaaf, kan isaan irraa bilisa hin baaneef akka ta’e ni argitu. Yeroo Gooftaan guyyaa guyyaan daabboo samii irraa—nyaata ergamootaa—isaan nyaachisaa turetti, isaan isarraa fagoo ta’anii fi guutummaatti Gibxiitti maxxananii turan, hanga akkas jedhanitti, ‘Oo, utuu Gibxii deebinee quullubbii magariisaa, quullubbii diimaa fi quullubbii adii qabnu sana jiraannee!’

TAM1897 Q1 27.7Fakkeenya biraa isiniif dhiyeessuun na hin barbaachisu; kun qofti Israa’el yeroo qarqara Galaana Diimaa dhaabbatanii faarfannaa Musee faarfatan guutummaatti Gibxii keessaa hin baane ta’uu isaanii hubachiisuuf gahaadha. Qaamaan Gibxii keessaa ba’anii turan, hafuuraan garuu hin baane turan. Garbummaa qaamaa kan Gibxii jalaa bilisa ba’anii turan, garuu garbummaa hafuuraa Gibxiitiin hidhamanii turan; rakkoon jirus, garbummaa Gibxii keessaa gonkumaa hin baane. Garbummaa Gibxii keessatti du’an. Yeroo Gooftaan Siinaa irraa seera isaa dubbate, Museen akka isaan hin cubbuu hojjenne itti hime. Amma Ibroota 11:25 irra deebi’aa dubbisaa, “Inni gammachuu cubbuutiin yeroo gabaabaaf gammaduu irra saba Waaqaa wajjin dhiphachuu filate.” Garuu barumsa keenya isa darbe keessatti akka arginetti, gammachuun cubbuu achitti eerame sun gammachuu Gibxii qofa ture. Museen dhaalaa teessoo mootummaa Gibxii waan ta’eef, qabeenyi Gibxii hundi, ulfinni Gibxii hundi, fi aangoon Gibxii hundi harka isaa keessa galuuf qophaa’aa turan; innis salphaatti teessoo irra taa’ee itti gammaduun isaaf gahaa ture. Kunniin gammachuuwwan Gibxii turan; garuu barreeffamichi gammachuuwwan cubbuu akka turan dubbata. Yoos, garbummaan hafuuraa Gibxii maali? Gibxiin hafuuraa hoo maali?—Garbummaa cubbuuti.

TAM1897 Q1 27.8Karaa biraa kan ittiin kana argannu jira, ibsa gabaabaa qofaan. Waaqayyo, akkuma yaadattan, Abraamiin biyya Kaldootaatii gara biyya isa agarsiisuuf baase. Biyya sana amma isaaf hin kennine ture; biyya inni jiru keessatti beelli ture, innis gara Gibxii gadi bu’e, achittis Saaraan garbittii Gibxii kan Aggaar jedhamtu argatte. Waaqayyo Abraamiif sanyiin kee akka urjii samii ta’a jedhee waadaa seeneef. Amantaa dhabuu irraa kan ka’e, waadaan sun akkuma isaan eegan dafee hin guutamne, Saaraanis Abraamiif akkas jette, “Waaqayyo akka ani hin deenye na dhorke; waadaan sun hin guutamne; kunoo, tajaajiltuu koo kan Gibxii ti; ishee fudhadhu, tarii Waaqayyo ishee irraa sanyii nuuf kenna.” Sunis raawwatame; Ishmaa’eel dhalate; Waaqayyo immoo Abraamiin akka Saaraan dhugumaan ilmoo, ilma dhalattu, maqaa isaas Yisihaaq jedhamu jedhee dubbate. Abraam immoo kanaaf deebisee, “Maaloo utuu Ishmaaʼeel fuula kee dura naa jiraatee!” jedhe.

TAM1897 Q1 27.9Intalli Gibxii sun garbittii turte; ilmi ishees ilma garbittii, garbicha ture. Amma, yeroo Abraam, “Maaloo utuu Ishmaaʼeel fuula kee dura naa jiraatee” jedhe, inni kan kadhatu, Ishmaa’eel Waaqayyoon akka sanyii waadaa, kan ilmaan namootaa fi ijoolleen Waaqayyoo hundi ittiin bilisummaa fi fayyina argatanitti akka fudhatamuuf ture. Garuu bilisummaan nama kamiyyuu karaa garbicha tokkoo dhufuu danda’aa? Abraam ofii isaatiin bilisa ture. Inni sanyii waadaa galameen furamuu qaba. Amma yoo ilmi isaa, ilma garbittii ta’ee, akka sanyii waadaa galameetti fudhatama argate, Abraam mataan isaa garbummaa keessa galuu ture, garbummaa irraa bilisoomuu mannaa. Akkasumas warri Ishmaa’eeliif bitaman hundi isaanis garbummaa keessa galu turan. Garuu garbummaa akkamiiti?—Garbummaa cubbuuti. Haati isaas garbittii Gibxii turte. Ishmaa’eelis ilma garbittii waan ta’eef, kun garbummaa Gibxii ture. Yoos, maatii Abraam keessatti garbummaan Gibxii—Gibxiin hafuuraa—akka ture hin argituu?

TAM1897 Q1 28.1Gara Galaatiyaa yoo deebinu, Gooftaan qabxii kana ifatti akka baasu ni argina. Kutaa Galaatiyaa 4:22-24 ni yaadattu:—

TAM1897 Q1 28.2“Abrahaam ilmaan lama qaba ture; tokko dubartii garbittii irraa, kaan immoo dubartii birmaduu irraa dhalate” jedhamee barreeffameeraatii. Ilmi isaa inni dubartii garbittii irraa dhalate akka fedhii fooniitti dhalate; inni dubartii birmaduu irraa dhalate immoo akka waadaatti dhalate. Kunis akka fakkeenyaatti fudhatamuu dandaʼa; dubartoonni kunneen kakuuwwan lamaan argisiisu. Kakuun tokko kan Tulluu Siinaa ti; kunis garbummaaf ijoollee horti; isheenis Aggaar.

TAM1897 Q1 28.3Kun, akkuma argitan, kallattiidhaan gara maatii Abraam, fi gara Aggaar, ishee Gibxii, deebisa. Kakuun sun, jedha, garbummaaf deessa, isheenis Aggaaridha. Aggaariin, maatii Abraam keessatti, akka fakkeenyaatti, kakuu Siinaa bakka buuti. Kakuun sun gara garbummaatti deebise. Aggaariin ishee Gibxii turte. Yoos garbummaan kakuu Siinaatiin bakka bu’e maaliidha?—Garbummaa Gibxii. Garuu garbummaa hafuuraa ture. Kanaafuu, yeroo sana Gibxii hafuuraa jira ture. Caqasa 25, 26 dubbisaa:—

TAM1897 Q1 28.4Egaa Aggaar akka Tulluu Siinaa isa biyya Arabaa keessaa ti; isheenis magaalaa Yerusaalem ishee yeroo ammaatti fakkeeffamti; magaalaan kun ijoollee ishee wajjin garbummaa keessa jirtiitii. Yerusaalem isheen samii irraa garuu birmaduu dha; isheenis haadha keenya.

TAM1897 Q1 28.5Kanaafuu yeroo Abraam, “Maaloo utuu Ishmaaʼeel fuula kee dura naa jiraatee” jedhe, garbichi akka sanyii waadaa galameetti fudhatamuu isaa gaafate. Waaqayyo, ilmaan namootaa hundi, fi uumamni guutuun Gibxii hafuuraa keessatti garbummaa Gibxii keessa akka seenan gaafate. Akka arginetti, Gibxiin mallattoo dukkanaa fi akkasumas mallattoo cubbuuti. Cubbuun mataan isaa dukkana dha. Kanaafuu, Gibxiin, cubbuu fi dukkana bakka bu’uun ishee, cubbuunii fi dukkanni Gibxii hafuuraa ta’uun isaa ifa dha.

TAM1897 Q1 28.6Waaqayyo gonkumaa garboo akka sanyii waadaa galameetti fudhachuu hin danda’u ture. Kanaafuu Waaqayyo Abrahaamiif jechoota kanaan deebise:—

TAM1897 Q1 28.7Tole; garuu niitiin kee Saaraan ilma siif deessi; maqaa isaas Yisihaaq jedhii moggaasi. Anis kakuu koo sanyii isaa kan isa duubaan dhufuuf kakuu bara baraa godhee isa wajjin nan dhaaba. Waaʼee Ishmaaʼeel immoo ani si dhagaʼeera; kunoo ani, isa nan eebbisa; akka inni baayʼatu nan godha; guddaa isa nan baayʼisa. Inni abbaa bulchitoota kudha lamaa taʼa; anis saba guddaa isa nan godha. Kakuu koo garuu Yisihaaq isa Saaraan waggaa dhufu keessa yeroo kanatti siif deessu wajjin nan dhaaba.

TAM1897 Q1 28.8Yisihaaq sanyii waadaa qabame ture. Mee yaadaa! Yisihaaq gonkumaa Gibxii hin seenne. Sana ni yaadattu. Gibxii keessa beelli ture, innis achi deemuuf ka’e, garuu Waaqayyo, “Gibxii hin seenin” jedhee isa ajaje. Abrahaam Gibxii keessa ture; Saaraa Gibxii keessa turte; Israa’el Gibxii keessa ture, garuu Yisihaaq gonkumaa Gibxii hin seenne. Inni mucaa waadaa, jalqabumarraa kaasee hafuuraan dhalate ture. Ammas ni dubbifna:—

TAM1897 Q1 28.9Abrahaam ilmaan lama qaba ture; tokko dubartii garbittii irraa, kaan immoo dubartii birmaduu irraa dhalate. Ilmi isaa inni dubartii garbittii irraa dhalate akka fedhii fooniitti dhalate; inni dubartii birmaduu irraa dhalate immoo akka waadaatti dhalate. Kunis akka fakkeenyaatti fudhatamuu dandaʼa; dubartoonni kunneen kakuuwwan lamaan argisiisu. Kakuun tokko kan Tulluu Siinaa ti; kunis garbummaaf ijoollee horti; isheenis Aggaar. Egaa Aggaar akka Tulluu Siinaa isa biyya Arabaa keessaa ti; isheenis magaalaa Yerusaalem ishee yeroo ammaatti fakkeeffamti; magaalaan kun ijoollee ishee wajjin garbummaa keessa jirtiitii. Yerusaalem isheen samii irraa garuu birmaduu dha; isheenis haadha keenya. Akkana jedhamee barreeffameeraatii: “Yaa dubartii dhabduu kan ijoollee tokko illee hin daʼin ati gammadi; atis kan ciniinsifattee hin beekne guddisiitii ililchi; ijoollee dubartii dhirsa qabduu caalaa, ijoolleen dubartii gatamtee ni baayʼatu.” Amma nuti, obboloota, akkuma Yisihaaq ijoollee waadaati. (hiika jecha jechaan KJV)

TAM1897 Q1 28.10Nuti hoo eenyu?—“Erga kan Kiristoos taatanii yoos isin sanyii Abrahaam; akka waadaattis dhaaltota.” Yisihaaq ilma Abrahaam ture,—ilma waadaa. Yeroo nuti amantii Kiristoosiin sanyii Abrahaam taanu, garbummaa cubbuu irraa—Gibxii hafuuraa irraa—bilisa baanu, akkuma Yisihaaq taana; innis gonkumaa Gibxii keessa hin jiru ture.

TAM1897 Q1 28.11Kanaafuu, garbummaa Gibxii fi bilisummaa Kiristaanummaa maatii Abrahaam keessa akka turan ni argitu. Ishmaa’eel qaamaan dhalate, garbummaa Gibxii bakka bu’e. Yisihaaq immoo Hafuuraan dhalate, ijoollee Waaqayyoo amantii Yesuusiin argaman bakka bu’e.

TAM1897 Q1 28.12Yoosef dhalate, dargaggummaas obboleeyyan isaa ilaaluuf ba’e, Ishmaa’eeloonni dhufanii Yoosef bitanii gara Gibxii geessanii achitti gurguraniiru. Sana booda manni Yaaqoob gara Gibxii gadi bu’e, dhumarrattis garbummaa Gibxii irraa bilisa ba’an. Kunis waamicha Abrahaam irraa eegalee hanga yeroo isaan daangaa biyya waadaa sana ga’anitti adeemsa isaanii guutuu akka argitan isin dandeessisuuf gahaadha. Akkuma argitan, Gibxiin qaamaa qofa osoo hin taane, kan hafuuraas ture; yeroo ummanni qaamaan Gibxii irraa bilisa ba’etti, Gibxiin caalaatti gad fagoo kan isaan ijoollee Waaqayyoo ta’uuf irraa bilisa ba’uu qaban ture.

TAM1897 Q1 28.13Amma kutaa barreeffamaa ani kaleessa galgala kaase dubbisa. Innis kitaaba ‘Great Controversy’, Jildii 4, fuula 457, maxxansa guddaa kana keessatti argama:—

TAM1897 Q1 28.14Seenaan Israa’eloota bara durii muuxannoo Adiiventistoota darbanii haala ajaa’ibsiisaa ta’een ibsa. Waaqayyo saba Israa’eliin biyya Gibxii akkuma geggeesse, saba isaas sochii dhufaatii lammaaffaa keessatti geggeesse. Akkuma amantiin saba Ibirootaa qarqara galaana Diimaatti qorame, yeroo abdi kutannaa isa guddaa sana keessa amantiin sochii kanaas gar-malee qorame.

TAM1897 Q1 28.15Sana booda, abdii kutannaa guddaa ummata Adveentiistii keessatti, seenaa Israa’el keessatti eessa dhaabbatanii turan?

TAM1897 Q1 28.16(Sagaleewwan) Galaana Diimaa biratti.

TAM1897 Q1 28.17Yeroo sanatti Waaqayyo, akkuma kaleessa galgala dubbisnetti, Israa’el gara qajeelaatti kallattiin biyya inni Abrahaamiif waadaa seene—gara mana jireenyaa isaa qulqulluu, iddoo inni ofii isaatiif jiraachuuf uumee; gara dhaala isaa; gara mana qulqullummaa harka isaa hundeesetti akka seenan barbaade. Imalli Gibxii irraa gara biyya sanaatti godhamu guyyaa kudha tokkoo qofa ture. Garuu waggaa afurtama isaanitti fudhate. Warra imala jalqaban keessaa immoo afur qofatu achi ga’e.

TAM1897 Q1 28.18(Sagalee) Afur, moo lama?

TAM1897 Q1 29.1Afur. Afur akka turan hin beektuu? Kaalebii fi Iyyaasuun, akkasumas luboonni lamaan, ilmaan Aroon—Ele’aazaar fi Iitaamaar turan. Dhugaa dha, yeroo hunda akka lamaatti—Kaalebii fi Iyyaasuu—qofa dubbatama, garuu luboonni lamaan sunis isaan wajjin seenaniiru.

TAM1897 Q1 29.2(Sagalee) Tarii umuriin isaanii waggaa digdama hin guunne ta’a.

TAM1897 Q1 29.3Eeyyee; umuriin isaanii waggaa soddoma ture; sababni isaas gara hojii lubummaatiif dibamaniiru. Kanaafuu, yeroo abdii kutannaa guddaa sanaatti, ummanni Dhufaatii, akka waan ta’etti, Galaana Diimaa bira dhaabbatan.

TAM1897 Q1 29.4Harka isa shaakala jireenya isaanii isa darbe keessatti isaan geggeessaa turetti amanachuu itti fufaniiru utuu ta’ee, silaa fayisuu Waaqayyoo ni argu turan. Warri hojii bara 1844 keessatti tokkummaadhaan hirmaachaa turan hundinuu ergaa ergamaa sadaffaa tole jedhanii fudhatanii humna Hafuura Qulqulluutiin lallabaniiru utuu ta’ee, silaa Waaqayyo karaa dhama’insa isaanii humna Isaa isa olaanaa ni mul’sa ture. Akkasumas lolaan ifa dhugaa addunyaa guutummaatti ni lolaa’a ture. Silaa baroota hedduu fuul-dura biyyi lafaa akeekkachiifamtee hojii yeroo xumuraas kan goolabame ture, Kiristoosis ijoollee isaa furuuf ni dhufa ture.

TAM1897 Q1 29.5Yoom?

TAM1897 Q1 29.6(Sagaleewwan) Waggoota dura.

TAM1897 Q1 29.7Egaa, ummanni sun abdii kutannaa sana irraa kaasee eessa turan?

TAM1897 Q1 29.8(Sagaleewwan) Gammoojjii keessa.

TAM1897 Q1 29.9Akkuma Israa’el durii. Garuu Israa’el durii maaliif gammoojjii keessatti tursiifamanii turan?—Amantaa dhabuu irraa kan ka’e. Waan Gooftaan isaaniif qabu hin argine. Sababni isaan itti hin arganiis, Waaqayyoon hin amanneef. Otoo Waaqayyoon amanan ta’ee, waan hin argine sana ni argan turan. Rakkoon ummata kanaas kanuma. Waan Israa’el durii irratti dubbatame hin amanne. Wanti sun akkuma isaaniitti nuufis dubbatameera. Wangeelli akkuma isaaniif lallabame sunuma sirriitti nuufis lallabameera.

TAM1897 Q1 29.10Kanaaf waadaan boqonnaa isaatti galuu sun amma iyyuu waan jiruuf isin keessaa namni kam iyyuu utuu boqonnaa sanatti hin galin akka hin hafne of haa eeggannu. Wangeelli isaanitti lallabame nuttis lallabameeraatii; garuu dubbiin lallabame sun waan amantii isaaniitiin wal hin fudhanneef warra dhagaʼan sanaaf faayidaa tokko illee hin kennine. Nu warri amanne boqonnaa sanatti ni galla.

TAM1897 Q1 29.11Kanaafuu, wanti isaan biyya sana irraa isaan ittise, sirriitti isa nu biyya sana irraa nu ittisaa jiru sanuma. Akkasumas, akkuman kaleessa galgala jedhe, dhugumaan nuti as jiraachuu hin qabnu turre, sababni isaas addunyaa kana keessa jiraachuu hin qabnu turre. Akkuma Israa’el waggoota afurtamaaf gammoojjii keessa turuu hin qabne, nutis gammoojjii kana keessa turuu hin qabnu. Dhaggeeffadhaa:—

TAM1897 Q1 29.12Ijoolleen Israa’el waggaa afurtama lafa onaa keessa jooruun isaanii fedha Waaqayyoo hin turre; Inni kallattiidhaan gara Kanaa’anitti isaan galchee akka saba qulqullaa’aa fi gammachuu guutuu qabuutti isan hundeessuu barbaada ture. Isaan garuu “amantii dhabuu irraa kan ka’e iddoo sanatti galuu dadhaban.” Ibr 3:19. Isaan lafa onaa keessatti kan isaan dhuman sababa gantummaadhaan duuba deebi’aniif, biyya abdachiifametti galuuf kan biraatu kaafame. Haaluma wal-fakaatuun, dhufaatiin Gooftaa akka lafa irra harkifatuu fi ilmaan namootaa biyya lafaa cubbuu fi gaddaan guutamte keessa baroota hedduu jiraachuun isaanii jaalala Waaqayyoo miti. Haa ta’u iyyuu malee amantii dhabiinsi isaanii Waaqayyottii gargar isaan baase. Hojii isaanitti kenname hojjechuu yeroo isaan didaa turan, nama kan biraatu ergaa lallabuudhaaf kaafama ture. Yesuus o’a biyya lafaaf qabu irraan kan ka’e, akka cubbamoonni dha’icha Waaqayyoo fuul-dura akeekkachiisa barbaachisaa dhagaa’anii iddoo baqaa Isa godhataniif jedhee dhufaatii Isaa isa lammaaffaa dheeresse.

TAM1897 Q1 29.13Dhufaatiin Gooftaa akka lafa irra harkifatuu fi ilmaan namootaa biyya lafaa cubbuu fi gaddaan guutamte keessa baroota hedduu jiraachuun isaanii jaalala Waaqayyoo miti. Aayyoo, itti gaafatamummaan kan keenya. Akkas mitii? Itti gaafatamummaan eessa jira? Maal irratti balleessitoota taane?—Amantaa dhabuu. Garuu wanti amantaa dhabuu isaanii fidde garaa Israa’el keessa maali ture?—Gibxii, Gibxii, Gibxii. Maarree, wanti maaliitu onnee namoota kanaa keessa ture kan amantaa dhabuu fi Waaqayyo irraa fagaachuu kanaaf sababa ta’e?—Gibxii, akkuma Gibxiin achi jiru sana. Akka hafuuraatti wanti Gibxii ta’e—addunyaa, siidaa waaqeffachuu, dukkana, kan amantaa dhabuu dha. Jechi “amantaa dhabuu” jedhu hundumaa isaa ibsa. Akka isin beektanitti, jechi “Gibxii” jedhu mataan isaa mallattoo dukkanaati.

TAM1897 Q1 29.14Ammas kutaa kana irra deebi’aa ilaalaa:

TAM1897 Q1 29.15Warri hojii bara 1844 keessatti tokkummaadhaan hirmaachaa turan hundinuu ergaa ergamaa sadaffaa tole jedhanii fudhatanii humna Hafuura Qulqulluutiin lallabaniiru utuu ta’ee, silaa Waaqayyo karaa dhama’insa isaanii humna Isaa isa olaanaa ni mul’sa ture.

TAM1897 Q1 29.16Akkuma Gooftaan jalqaba hojii sanaarratti carraaqqii isaaniitiin humnaan hojjetetti, sababni hanqinaa maali?—Hanqina Hafuura Qulqulluu. Hanqinni jiru tokkichi humna Hafuura Qulqulluuti. Inni kan nuuf humna kennuufi kan hojiiwwan gurguddoo hojjetudha. Inni Hafuura Qulqulluudha; utuu inni fudhatama argatee, “lolaan ifa dhugaa addunyaa guutummaatti ni lolaa’a ture.”

TAM1897 Q1 29.17Kun waan kitaaba Mul’ata, boqonnaa kudha saddeettaffaa keessatti ibsameedha; “ergamaan biraa samii irraa gad buʼuu … Innis taayitaa guddaa qaba ture; ulfina isaatiinis lafti ni ifte.” Kun sirriitti waan asitti agarsiifame sana dha. Lolaa ifaa sana maaltu duubatti harkisa? Lolloon ifaa sun yeroo sanaa kaasee addunyaa irratti babal’achuuf eegaa turee?—Eeyyee. Bara 1844 booda maaltu duubatti harkise?—Amantaa dhabuu. Sana booda maaltu isa duubatti harkise?—Amantaa dhabuu. Yoos amma yeroon isaa hin ga’ee, garbummaa Gibxii irraa bilisummaa argachuuf? Yaa kana yaadaa! Ergaan sun humna Hafuura Qulqulluutiin ni labsama ture; silaa Waaqayyo karaa dhama’insa isaanii humna Isaa isa olaanaa ni mul’sa ture; lolaan ifa dhugaa addunyaa guutummaatti ni lolaa’a ture; silaa baroota hedduu fuul-dura biyyi lafaa akeekkachiifamtee hojii yeroo xumuraas kan goolabame ture, Kiristoosis ijoollee isaa furuuf ni dhufa ture! Kanaafuu, amma booda hin turinu! Maaliif Gibxii irraa, akkasumas waan jecha sana keessatti hiikame hunda irraa—Gibxii hafuuraa irraa—bilisummaa hin argannu? Hafuurri Qulqulluun haa kennamuutii humna isaa isa guddaa cubbuu qabaniif haa hojjechiisu; akka lolaan ifaa sun addunyaa ibsuuf; akka addunyaan akeekkachiifamuuf; akka Kiristoos dhufuuf; akka nuti addunyaa cubbuu fi gaddaa kana irraa furamnuuf.

TAM1897 Q1 30.1Amma haala hanga ammaatti jiru ni argitu. Dukkannii fi garbummaan Gibxii waggoota kana hunda nu irra ture, akkuma Israa’el galaana diimaa erga ce’anii fi yeroo lafa daggalaa turan irratti turetti. Waaqayyo immoo ummata kanaaf daabboo samii irraa dhufuun sooruuf waadaa seeneera—daabboo inni gaarii ta’uu isaa mirkaneessuu danda’u, daabboo isaaniif kennuu danda’u kan haala akkasii fidu, akka inni eebba hafuuraa hundaan isaan eebbisuuf. Garuu asitti ammayyuu baay’een isaanii, ‘Yaa, lubbuun keenya daabboo salphaa kana jibba,’ jedhu. Gara Gibxii, iddoo quullubbii diimaa, quullubbii magariisaa fi quullubbii adii argannuutti haa deebinu. Yoo kun haaromsa fayyaa ta’e, ani homaa isarraa hin barbaadu. Eessa turre? Gooftaan akka nu sooru ni heyyamnaa? Tarree nyaataa Waaqayyoo irraa dhiyaate ni fudhannaa? Moo quullubbii diimaa, quullubbii magariisaa, quullubbii adii fi qodaa foonii Gibxii ni yaadanna? Gaaffiin jiru kanuma.

TAM1897 Q1 30.2Amma haalli isaa akkas ta’uu isaa, garbummaan Gibxii sababa kana hundaa ta’uu isaa, akkasumas amantaa dhabuun sababa garbummaa Gibxii ta’uu isaa irratti waliigaltaniittu. Akkuma warri durii garbummaa Gibxii irraa bilisoomuuf kana caalaa eeguun isaan hin barbaachisne, nutis amma bilisoomuuf kana caalaa eeguun nu hin barbaachisne irratti waliigaltaniittu. Amma immoo, bilisummaan sun akkam akka ta’u yeroo gabaabaaf ni qoranna; furtuun isaas jechoota kanatti argama: “Warri ajajawwan Waaqayyoo fi amantii Yesuus eegan kunoo ti” (hiika jecha jechaan KJV).

TAM1897 Q1 30.3Mee gara ajajoota Waaqayyootti garagallu, fi daqiiqaa muraasaaf kitaaba Ba’uu boqonnaa 20ffaa keessatti isaan haa ilaallu. Yoo ragaa dabalataa kan nuti ammayyuu dhiibbaa garbummaa Gibxii jala jirru agarsiisu barbaachise, dhugumatti wanti kun ragaa sana guutummaatti mirkaneessudha. Hanga dhiheenya kanaatti, atiifi an matumaa koppii ajajoota kudhan kan Adveentistoota Guyyaa Torbaffaa baase kan ajajoota kudhan hunda of keessaa qabu arginee hin beeknu. Ani hanga dhiheenya kanaatti gonkumaa hin argin. Haa ta’u malee, nuti ajajoota kabajuu ilaalchisee haasofneerra; namoota biroofis waa’ee ajajootaa lallabneerra; Roomaan akkamitti ajajoota akka jijjiirte, isa afraffaa akka dhiiste, isa kudhanffaa immoo akka qoodde ibsineerra; yeroo sana hunda garuu, nuti ofii keenyaa, koppiiwwan ajajootaa kan ofii keenyaa maxxansinu irraa yookaan kan namni biraa maxxanse bitannu irraa, kutaa ajajootaa ofii keenyaa dhiisneerra.

TAM1897 Q1 30.4Waaqayyo seera isaa samii irraa dubbate. Waan ajajoota keessaa ta’e caalaa dubbatee? Baay’isee dubbatee? Kan barbaachisu caalaa dubbatee?—Lakki; sababni isaas guutuu ture, yeroo inni dubbachuu dhaabe wanti itti dabalamu hin turre. Egaa, yeroo inni dubbachuu dhaabe wanti itti dabalamu hin turre, kanaafuu, osoo hin barbaachisin dura jalqabeeraa? Yeroo inni dubbachuu dhaabe wanti itti dabalamu hin turretti, faayidaa keenyaaf kallattiin nu dubbachuu isaa dura wanti biraa jiraa? Karaa biraatiin, jecha tokko garmalee dubbatee moo jecha tokko hir’isee?—Lakki! lakki! lakki!

TAM1897 Q1 30.5Kanaafuu, mee maal akka dubbate haa ilaallu. Kunooti: “Waaqni akkana jedhee dubbii kana hunda dubbate, ... Ati ana malee waaqota biraa tokko illee hin qabaatin.” Achirraa jalqabaa? “Ati ana malee waaqota biraa tokko illee hin qabaatin.” jechuun dubbachuu jalqabaa?—Lakki. Ati achirraa jalqabdeettaa? Akkas akka ta’e beekta. Egaa, yoo Waaqayyo achirraa hin jalqabne, atii fi an garuu achirraa jalqabne, waan inni jedhe kan gaarummaa keenyaaf baay’ee barbaachisaa ta’e tokko dhiisne hin ta’uu? Eessaa jalqabe? Dubbisaa. “Waaqni akkana jedhee dubbii kana hunda dubbate: ‘Ani Waaqayyo Waaqa kee kan Gibxii, biyya garbummaatii si baasee dha. Ati ana malee waaqota biraa tokko illee hin qabaatin.’”

TAM1897 Q1 30.6Waan bilisummaa garbummaa Gibxii irraa nu agarsiisu sana ofirraa dhiisneeraa hin argituu? Maaliif ofirraa dhiisne? O, sababni isaas, Gibxii keessaa akka hin baane yaadneefi—kunis dhugaadha. Lafa Gibxii keessaa gonkumaa akka hin baane yaadne—kunis amantaa dhabuu keenyaan dhugaadha. “nu eenyumaafuu takkumaa hin garboomne.” jennee yaadne. Garuu nuti akkas turre. Nuti ofii keenyaaf, aangoo cubbuutiif—Gibxii hafuuraatiif garboo keessa turre. Garuu, halkan kana garboo Gibxii irraa bilisummaan jira, Waaqayyo immoo bilisummaa garboo Gibxii kanaaf siifi anaan waama. Ammas halkan kana, sagalee akkuma Siinaa irraa dhageettii kakawweessaatiin dhaga’ame, kan fayyina Yesuus Kiristoos of keessaa qabuun, isiniifi anaaf jedha, “Ani Waaqayyo Waaqa kee kan Gibxii, biyya garbummaatii si baasee dha.” Ni baatuu? Akka inni biyya Gibxii irraa, mana garbummaa keessaa isin baase ni fudhattu? Yoo kana ta’uu baate, maaliif?

TAM1897 Q1 30.7Diinonni keenya kana ittiin nu mormu,—“O, ajajni sun anaaf miti. Ani matumaa Gibxii keessaa hin baane.” Diinonni seera Waaqayyoo, diinonni fayyina Waaqayyoo, kana isinitti darbatanii jiru. Isaan anaaf—hunda keenyaaf—seerri sun Yihuudoota malee eenyuyyuu hin dirqisiisu jedhaniiru, sababni isaas Yihuudoota malee eenyuyyuu garboo Gibxii keessaa hin baane. Isaan akkas jedhu, ‘O, ati kana natti hin lallabinu, ani matumaa Gibxii keessaa hin baane.’ Kun dhugaa gahaa dha, dhugaa dha; garuu kun isaaniif galata miti. Atiifi an akkuma warra garbummaa Gibxii irraa bilisoomanii dhaabbachuun, kanaaf deebii kennuun, ‘Gooftaadhaaf galanni haa ta’u, ani Gibxii keessaa baafameera; ati garuu obboleessa koo hiyyeessa, abdii kutate, yoo Gibxii keessaa hin bilisoofne, tortora Gibxii keessatti ni badda’ jenna.

TAM1897 Q1 30.8Dhugumatti, namni kamiyyuu osoo Gibxii keessa jiru seera sana eeguu hin danda’u. Isaan gochuu hin dandeenye. Waaqayyo seera akka eegan isaaniif jecha Gibxii keessaa isaan baase. Gibxii keessa jiraachuun cubbuu keessa jiraachuudha, namni tokkoyyuu cubbuu keessatti seera Waaqayyoo eeguu hin danda’u; sababni isaas cubbuun mataan isaa seera cabsuudha. Dhugumatti, osoo Gibxii keessa jirtanii ajajoota eeguu hin dandeessan. Isin hin dandeessan; anis hin danda’u. Garuu, Gooftaan yoo nu baase, sana booda ajajoota eeguu dandeenya, hanga sana dura miti. Gooftaan kana sirriitti beeka ture; kanaafuu, yeroo inni Fara’oon ijoollee Israa’el akka gadi lakkisu barbaade, “Akka sabni koo na tajaajiluuf gad dhiisi.” jedhe. Dhugumatti, isaan Gibxii keessatti Waaqayyoof tajaajiluu hin dandeenye. Inni qaamaan qofa osoo hin taane, hafuuraaniinis akka bilisa bahan barbaade. Sana booda, yeroo seera isaa akka eeganiif isaaniif kennu, inni jalqabatti isaaniin, “Ani Waaqayyo Waaqa kee kan Gibxii, biyya garbummaatii si baasee dha.” jedhe, kunis akka isaan seera sana eegan ta’uuf ture.

TAM1897 Q1 31.1Seerri kun gosa akkamiiti garuu?—Seera hafuuraati. “Nus akka seerri sun seera hafuuraa taʼe ni beekna.” Yoos, caqasa jalqabaa seeraa keessatti Gibxiin sun kamtu?—Gibxii hafuuraati. “seerri sun seera hafuuraa taʼe.” Yoos, Gibxiin seera keessatti maqaan isaa dhahame Gibxii hafuuraati, kunis siifi anaaf hiikni isaa Gibxii hafuuraa irraa bilisummaadha, kunis garbummaa cubbuu irraa bilisoomuudha.

TAM1897 Q1 31.2S. H. Lane.—Isin yeroo muraasaaf hafuuraan Gibxii keessaa bahan jettanii yaadduu?

TAM1897 Q1 31.3Himamuuf ulfaataadha. Museen dhugumatti yeroo hundumaa akkas ture; Kaalebis yeroo hundumaa ture; Iyyaasuunis yeroo hundumaa ture.

TAM1897 Q1 31.4E. J. Waggoner.—Maanguddoonni torbaatamni Waaqayyoon argan.

TAM1897 Q1 31.5Eeyyee; Waaqayyoon argan. Haa ta’u malee, waa’ee ummanni Gibxii keessaa ba’uu isaanii dubbachuun ulfaataadha. Museen yeroo hundumaa akkas ture. Yeroo inni qaamaan Gibxii keessa ture illee, hafuuraan isaa ala ture. Kaalebii fi Iyyaasuun yeroo hundumaa hafuuraan Gibxii keessaa bahan turan. Faaruu injifannoo Galaana Diimaa irratti, gareen hundinuu, akka ani yaadeetti, yoo sana cimsanii qaban turan, hafuuraan Gibxii keessaa bahan turan. Akkuma Gooftaan jedhetti, ‘Oo ummanni koo sagalee koo dhaggeeffatanii seera koo keessa jiraatan turan, ani diinota isaanii saffisaan jala isaanii galcheen ture.’ Garuu yeroo amantiin isaanii qoratame, tarkaanfii jalqabaa isaanii irratti, yeroo isaan Maaraa, bakka bishaan hadhaawaa ture, ga’anitti, amantii isaanii gatanii, gara Gibxii deebi’uu hawwan. Yeroo nuti muuxannoo hadhaawaa keessa gennu, kana akka ragaan Gooftaan nu dhiiseetti fudhanna moo?—Lakki; muuxannoon hadhaawaan sun gaarii keenyaaf akka ta’e Gooftaa galateeffadhaa, Waaqayyoos waan hadhaawaa gara mi’aawaatti jijjiiruu ni danda’a.

TAM1897 Q1 31.6(Sagalee) Dhiifama, Obboleessa Jones, garuu kun caqasa—boqonnaa kudha tokkoffaa kitaaba Ibrootaa keessaa caqasa digdamii torbaffaa—kan Museen achuma Gibxii keessatti Gibxii irraa garagale ta’uu isaa agarsiisuudha.

TAM1897 Q1 31.7Dhugumatti. Kanaafuu, qaamaan Gibxii keessa osoo jiruu, hafuuraan garuu Gibxii keessaa ba’ee ture.

TAM1897 Q1 31.8E. J. Waggoner.—warri Waaqayyo isaan fure … faarfannaadhaan Xiyoon seenu.

TAM1897 Q1 31.9Eeyyee: utuu isaan faarfannaa Musee faarfachuu itti fufanii, fi amantii isa yeroo sanaan faarfatan sanaan, biyya sana keessa faarfachaa seenuu turan. Kunis waan Waaqayyo akka yaadannu barbaaduudha. Inni garaa keenya biyya gaarii sanaatti akka qabnu barbaada; sana booda, garaan keenya achi yoo ta’e, hawwiin jireenya keenyaas achuma ta’a. Sana booda Waaqayyo dafee jireenya keenya gammachuu biyya eebba qabeettii sanaatiin guutuu danda’a. Kunis, Waaqayyo nu wajjin jechuudha.

TAM1897 Q1 31.10Akkuma amma illee, onneen keenya biyya sana keessa jiraachuu mannaa, biyya kana keessa akka jiru sirriitti beektu. Namoota keenya keessaa tokko tokkoof, nama tokko biyya kanarraa akka adda ba’u gaafachuun akka gantummaatti fakkaata. Nama tokko biyya kanarraa akka adda ba’u, gara biyya sanaatti akka ce’u, akkasumas aangoo fi siyaasa biyya kanaa akka dhiisu gaafachuun, isaanitti dirqisiisuu fakkaata jechuun ni danda’ama. Uummanni Gibxii keessa jira, garuu Waaqayyo gara biyya fooyya’aa akka yaaduuf, jaalala isaa hundumaa achitti akka kaa’uuf, fi humna isaa hundaan biyya sanaaf akka hojjetuuf, Gibxii keessaa isaan waameera; kunis akka lolaawwan gammachuu fi ulfinaa biyya sana irraa gara onnee isaaniitti yaa’aniif; akkasumas addunyaan hundi fi uumamni hundi Waaqayyo dhugumaan Waaqa isaanii ta’uu isaa akka beekaniif. Yeroo kun raawwatamu, hojiin xumuramuufi Gooftaan dhufuuf yeroo gabaabaa qofa fudhata.

TAM1897 Q1 31.11Yeroo ijoolleen Israa’el Galaana Diimaa bira turanitti, aangoon Waaqayyoo achitti mul’atee saba hedduu dinqisiise; kanaafuu, yeroo basaastonni biyya sana seenan, Rahaab akkas jette: “Sodaan keessanii fi sodaachisummaan keessanii biyya guutuu irra jira, sababni isaas waan Waaqayyo isiniif hojjete dhageenyeerra, onneen ummataas ni baqqa’eera.” Kun dhugaadha. Yaada biraa waa’ee Gibxii hafuuraa: Waa’ee Yesuus akkas jedhamee barreeffameera, “Ani Gibxii ilma koo waameera.” Kun maaliif waa’ee Yesuus barreeffame? Yesuus maaliif gara Gibxii deeme? Maaliif gara Gibxii fudhatame? Iddoo sana irraa fageenya gabaabaa deemuun ajjeechaa ijoollee Beetlihemitti ajjeefaman jalaa miliquu ni danda’a ture, akkasumas hanga Gibxii deemuu hin barbaachisu ture. Yeroo ajajni Heroodis ba’etti, daa’imman xixiqqoon Paalesetiin keessa jiran hundi hin ajjeefamne. Ajajichi Beetlihem, daangaa ishee fi naannoo ishee qofa irratti ture. Beetlihem Yerusaalem irraa maayilii jaha qofa fagaatti argamti, daa’imman Yerusaalem keessa jiranis hin ajjeefamne; kanaafuu, Gooftaan yoo maayilii kudhan yookaan kudha lama fagaatee fudhatamee ta’e, baqachuu ni danda’a ture.

TAM1897 Q1 31.12Yoos maaliif gara Gibxii geeffame?—Wanti barreeffame, “Ani Gibxii ilma koo waameera,” akka guutamuuf ture. Inni nuyi ofii keenya ture; atii fi ana. Inni nuyi ofii keenya ture; akkuma Waaqayyo ummata isaa Gibxii keessatti argatee baase, akkasumas Fayyisaa keenya bakka nuti jirru dhufee, akkuma keenya ta’ee, Gibxii keessaa waamame. Kunis eenyullee akka isaa ta’uuf, akkasumas Gibxii keessaa ba’uu akka qabu agarsiisa. Inni Ilma Waaqayyoo ture, akkasumas Gibxii keessaa waamame; kunis kan agarsiisu, warri hundi ilmaan Waaqayyoo ta’uu barbaadan isaanis Gibxii keessaa bahuu akka qabanidha; sababni isaas waa’ee isaanii hundumaa akkuma waa’ee isaa barreeffameera, “Ani Gibxii ilma koo waameera.” Ati ilma Waaqayyootii? “Ani Gibxii ilma koo waameera.”

TAM1897 Q1 31.13Yeroo gabaabaa dura, ajajoota Waaqayyoo eeguuf, Gibxii keessaa baafamuu akka qabnu argineerra. Amma akka Yesuus hordofnuuf, Gibxii keessaa waamamuu akka qabnu ni argina. Ajajoota Waaqayyoo eeguun Gibxii keessaa baafamuu keenya gaafata; amantiin Yesuusis akkasuma Gibxii keessaa baafamuu keenya gaafata. Kun lachanis Mul’ata 14:12 keessatti ibsameera: “Warri ajajawwan Waaqayyoo, fi amantii Yesuus eegan kunoo ti” (hiika jecha jechaan KJV).

TAM1897 Q1 32.1Kanaafuu, jalqabaa hanga dhumaatti Gibxii hafuuraa akka jiru ni argitu; karooriin fayyinaa guutuun salphaatti humna Waaqayyootiin garbummaa Gibxii irraa bilisoomuu dha; Gibxii keessaa waamamee bilisummaa ulfinaa ijoollee Waaqayyootti galuu dha. Maarree, dhugumaan Gooftaa tajaajiluuf Gibxii keessaa ni baanaa? Ajajoota Waaqayyoo fi amantii Yesuus dhugaan eeguuf ni danda’aa? Maal goona? Gibxii keessa jirruu Konfaransii kana irraa deemnaa? Konfaransii kanarratti turuun Gibxii keessa turraa? Yookaan guutummaatti Gibxiirraa fi hiika jecha kana keessatti argamu hundarraa hin bilisoofnee?

TAM1897 Q1 32.2Bilisa ba’uun kaffaltii malee nuuf kennameera. Kanaafuu, onneen hundi haa banamu, lubbuun hundi gara Waaqayyootti haa deebi’u, cubbuu isaanii himachuudhaan isa haa barbaadan, akka dukkana keessaa baanuuf; akkasumas, Konfaransichi osoo hin cufamin dura, bilisa baanee ifa fi bilisummaa ulfina qabu kan ijoollee Waaqayyootti akka galluuf; sababni isaas, “Ani Gibxii ilma koo waameera.” Inni kan eeggatu kanuma. Isa eeggisiifnaa? Yeroo sun dhufu, jechi kun ni guutama; Ergaan Malaaka Sadaffaa humna Hafuura Qulqulluutiin ni labsama; Gooftaan carraaqqii keenyaan humnaan ni hojjeta; ifti lolaan addunyaa irratti ni faca’a; dhiyootti jiraattonni addunyaa ni akeekkachiifamu; hojiin cufiinsaa ni xumurama; Kiristoosis fayyina ummata isaatiif ni dhufa. Yaa, yeroo Waaqayyo nu baasutti kan abjuu keenyaa olitti dhihaanneerra jedheen yaada. Fayyinni Waaqayyoo nuuf baay’ee dhihaateera! Gara biyya sanaatti ni seenaa? Israa’el sababa hin amanneef kufan. Waadaa isaa keessatti wantoota dinqisiisoo hin arganne. Waadaan sun amma kan keenyaati. Akkuma isaatti, yeroo inni Israa’eliif kenne kan isaaniif dhugaa hin turretti, isiniifi anaafis dhugaa ta’uu qaba.

TAM1897 Q1 32.3Akka barreeffametti ni beektu:—

TAM1897 Q1 32.4Anis waan galaana bilillee ibiddaan makamee fakkaatu tokko nan arge; warri bineensichaa fi fakkii isaa, lakkoobsa maqaa isaas moʼatan baganaa Waaqni isaaniif kenne harkatti qabatanii galaanicha bira dhadhaabachaa turan. Isaanis faarfannaa Musee garbicha Waaqaatii fi faarfannaa Hoolichaa akkana jedhanii faarfatan.

TAM1897 Q1 32.5Egaa, sirbi Musee, nama Waaqayyoo tajaajilu, sirba bilisummaa garbummaa Gibxii ture; warri bineensa sana, maqaa isaa, fakkii isaa fi lakkoofsa maqaa isaa irratti injifatanis—maal irraa bilisa ba’an?—Isaan akkuma Musee garbummaa Gibxii irraa bilisa ba’aniiru. Isaanis sirba Musee faarfatu, sababni isaas isaanis garbummaa Gibxii irraa bilisa ba’aniiru. Macaafni Qulqulluun waa’ee kanaatiin guutameera. Hafuuraan nuti Gibxii keessa turreerra, Waaqayyo immoo achi keessaa nu haa baasu! Yeroo sana weelluu kana Gooftaadhaaf ni weellisna:—

TAM1897 Q1 32.6Ani Waaqayyoof nan faarfadha; inni ol ol jedheeraatii. Inni fardaa fi namicha farda yaabbate galaanatti gad darbateera. Waaqayyo jabina kootii fi faarfannaa koo ti; inni fayyina koo taʼeera. Inni Waaqa koo ti; anis iddoo jireenyaa isaaf nan qopheessa. (hiika jecha jechaan KJV)

TAM1897 Q1 32.7Ati ni qopheessitaa? Ni qopheessitaa? Ani isaan wajjin nan jiraadha; isaan gidduus nan deddeebiʼa. Ani Waaqa isaanii nan taʼa; isaanis saba koo ni taʼu.

TAM1897 Q1 32.8Kanaafuu, “Isaan keessaa baʼaa; isaan irraas gargar foʼamaa; jedha Gooftaan. Waan xuraaʼaa hin tuqinaa, anis isinan simadha.” Amma illee, “Ani Abbaa isiniif nan taʼa; isinis ilmaanii fi intallan koo ni taatu; jedha Gooftaan Waan Hunda Dandaʼu.”

TAM1897 Q1 32.9Garuu, “Ani Gibxii ilma koo waameera.”

TAM1897 Q1 32.10[Inni] Waaqa abbaa kootii ti; anis isa ol ol nan qaba. Waaqayyo goota waraanaa ti; maqaan isaa Waaqayyo. Inni gaariiwwan Faraʼoonii fi loltoota isaa galaanatti gad darbateera. Qondaaltota Faraʼoon keessaa filatamtoonni, Galaana Diimaa keessa dhidhimaniiru. Tuujubni isaan irra gara gale; isaanis akkuma dhagaa tuujubatti gad dhidhiman. Yaa Waaqayyo, harki kee mirgaa humnaan ulfina qabeessa. Yaa Waaqayyo, harki kee mirgaa diina ni hurreessa. Ati guddina ulfina keetiitiin warra siin morman gad darbatte. Aarii kee bobaʼaa ni ergite; innis akkuma habaqiitti gubee isaan fixe. Hafuura funyaan keetiitiin bishaanonni tuulaman. Bishaan yaaʼu akkuma keenyaniitti ol dhaabate; tuujuboonnis walakkaa galaanaatti ititan. Diinni, ‘Ani faana buʼee isaan qaqqaba. Boojuu nan qoodadha; ani isaan irratti fedhii koo nan guutadha. Goraadee koo nan luqqifadha; harki koo isaan barbadeessa’ jedhee nan dhaadate. Ati garuu bubbee kee itti bubbifte; galaanni immoo isaan irra gara gale. Isaanis akkuma sibiilaa bishaanota jajjaboodhaan liqimfaman. Yaa Waaqayyo, waaqota keessaa eenyutu si fakkaata? Qulqullinaan simboo qabeessi, ulfinaan sodaachisaan, hojii dinqii hojjechuuttis kan akka keetii eenyu? Ati harka kee mirgaa diriirfannaan, lafti isaan liqimsite. Ati saba furte sana, jaalala kee hin geeddaramneen geggeessita.

TAM1897 Q1 32.11Akkas jedha: “Ati saba furte sana … geggeessita.” Si fureeraa? Maal irraa fure?—Cubbuu irraa fure. Cubbuun immoo Gibxii hafuuraati.

TAM1897 Q1 32.12Jabina keetiinis gara iddoo jireenya keetii qulqulluutti isaan qajeelchita. [Haa qajeelchu.] Saboonni dhagaʼanii hollatu.

TAM1897 Q1 32.13Yeroon faarfannaa Musee faarfamu ga’eera. Ni faarfannaa? Garuu Gibxii keessatti isa hin faarfannu. Yoo Gibxii keessa jiraattan isa faarfachuu hin dandeessan, sababni isaas isaan hanga Gibxii keessaa ba’anitti isa faarfachuu hin dandeenye.

TAM1897 Q1 32.14Saboonni dhagaʼanii hollatu; muddamsuunis saba Filisxeem qabate. Hangafoonni Edoom ni rifatu; bulchitoota Moʼaabis naasuutu qabata; warri Kanaʼaanis bishaanuma taʼu; sodaa fi abdii kutachuun isaan irra buʼa. Yaa Waaqayyo, hamma sabni kee darbutti, hamma sabni ati bitatte sun darbutti jabina harka keetiitiin isaan akkuma dhagaa calʼisu. ol galchitee isaan dhaabda.

TAM1897 Q1 32.15Eenyu seensisa? Maal jettu? Gooftaan eenyu mana jireenyaa isaa keessa seensisa? Atii? Isin Gibxii keessaa baattan? “Ani Gibxii ilma koo waameera.” “Yaa Waaqayyo, ati gara tulluu dhaala keetiitti, gara lafa iddoo jireenya keetii godhachuuf tolfatteetti … isaan dhaabda.” Sana booda Waaqayyo wajjin achi ni jiraanna, akkasumas bara baraan Waaqayyo wajjin taana.

TAM1897 Q1 33.1yaa Gooftaa ati gara iddoo qulqulluu harki kee hundeesseetti. “Waaqayyo, bara baraa hamma bara baraatti moʼa.” Yommuu fardeen, gaariiwwanii fi abbootiin fardaa kan Faraʼoon galaana seenanitti Waaqayyo bishaanota isaan irra garagalche; Israaʼeloonni garuu lafa gogaa irra deemanii galaana keessa darban. Miiriyaam obboleettiin Aroon raajittiin sun dibbee harkatti qabattee kaate; dubartoonni hundinuus dibbee isaanii fudhatanii sirbaa ishee faana buʼan. Miiriyaamis akkana jettee isaaniif faarfatte: “Waaqayyo faarfadhaa; inni ulfinaan moʼateeraatii. Inni fardaa fi namicha farda yaabbate galaanatti gad darbateera.”

TAM1897 Q1 33.2“Biyya Gibxii keessaa isin waameera,” jedha Waaqayyo, nutis biyya Gibxii keessaa dhufneerra. Amma inni, “Ani Waaqayyo keessani, isinis ummata koo ti,” jedha. “Ani Waaqayyo Waaqa kee kan Gibxii, biyya garbummaatii si baasee dha.” jedha; akkasumas, “Ani Gibxii ilma koo waameera.” Wanti har’a jechi kun hiikamuufis kana: Kunoo isaan, kunoo isaan “Warri ajajawwan Waaqayyoo, fi amantii Yesuus eegan KUNOO TI” (hiika jecha jechaan KJV).

TAM1897 Q1 33.3Waldaan ni weellisa:—

TAM1897 Q1 33.4Furameera! Akkamitti kana labsuu akkan jaalladhu! Dhiiga Hoolichaatiin furame; Araara isaa isa daangaa hin qabneen furame, Ani ijoollee isaa, bara baraanis akkasuma.