Ахы 6 — Аацҳареи ацҳараҳәаҩцәеи
GSAM 108.1«Абара анҵа, насгьы аӷәықәа рҿы еилыкка ианыҵа, уи аԥхьо дҩырц азы. Избанзар абара иазку иазыԥҵәоу иаамҭоуп, аҵыхәтәахьы уи ицәажәоит, амцгьы иалаӡом; иагхоит шубалакгьы, уазыԥшыз, избанзар хымԥада иааиуеит, иагхаӡом.»1
GSAM 108.2«Насгьы избеит ажәҩан агәҭа иԥыруа даҽаӡәы амаалықь, адгьыл аҿы инхо, насгьы амилаҭқәа, ахылҵшьырҭақәа, абызшәақәа, ажәларқәа зегьы ирылаирҵәарц наунагӡа иҟоу Ажәабжь Бзиа зкыз. Уи абжьы ду ала иҳәеит: Анцәа шәицәшәала, насгьы ахьӡ-аԥша ишәҭала, избанзар иара иусӡбара асааҭ ааит; насгьы жәҩани, дгьыли, амшыни, аӡқәа рхыҵхырҭақәагьы аԥызҵаз шәимҵахырхәала.»2
GSAM 108.3Христос иаара иазку аацҳара зыларҵәоз ауаа ирҳәон, аԥааимбар Аввакум зыгәалаиршәаз абри «абара», уи «иазыԥҵәоу» иаамҭеи, Даниил иԥааимбаражәақәеи Аатра зҩизи ибарақәеи шрыҵаркуаз. Дара раԥааимбаражәатә таблицақәа рҿы урҭ абриаҟара еилыкка идырбеит, урҭ рҵакы аԥхьоз «дҩыр» илшаны, адыррақәа даҽаӡәы изнеигартә.
GSAM 108Еилыкка иҳәаоу аацҳара
GSAM 108.4Адвентистцәа ирыладырҵәоз аацҳара Павел Феликс иҿаԥхьа ииҳәаз «Аиашареи, ахымҽхареи, иааиуа аусӡбареи» мацара акәӡомызт; уи Мартин Лиутер Абиблиа аиҭагара даналга, иԥсра маҷк шагыз ииҳәеит ҳәа ирҳәозгьы акәӡомызт: «Сара агәра згоит, аусӡбара хара ишаам; ааи, Иҳақәиҭу ихаҭа еиҭа хышә шықәса раасҭа дхагом». Уи Џьон Уесли «зқьышықәса иааиуа ашәышықәса раҟара рышьҭахь иалагар алшап» ҳәа игәараҭа здызҳәалазгьы акәӡомызт. Адвентистцәа ирҳәон Аатра 14:6, 7 аҿы символла иарбоу аацҳара, «Иара иусӡбара асааҭ ааит», насгьы Аатра 10:6 аҿы иҟоу ааԥхьара, «Аамҭа уаҳа иҟалаӡом.», шрыладырҵәоз. Абри еиԥш аԥааимбаражәа «иааиуа», «хышә шықәса рышьҭахь» ма «шәышықәса рышьҭахь» иҟалараны иҟоу хҭыск азы аацҳарала инаӡара залшомызт; уи еилыкка иарбоу иаамҭазы «иааит» ҳәа аҳәоит. Хыхь зыгәалаҳаршәаз аԥааимбаражәақәа ирҭахыз абри еиԥш аилкаара злаз аацҳара ауп адвентистцәа адунеиаҿы зегьы ирыладырҵәоз.
GSAM 109Христос иаараан аусӡбара
GSAM 109.1Ари аацҳара раԥхьатәи раан ианрыладырҵәоз, ақристиантә динтә гәыԥқәа зегьы иргәон аусӡбара Христос аҩынтә раан иаараан иҟалап ҳәа. Убасҟантәи аҭагыларақәа рҿы, абри аҩыза ахшыҩҵак аманы, аусӡбара асааҭ шааиз зҳәоз ауаа хымԥада Христос аҩынтә раан иаарагьы рыладырҵәон. Иҵабыргыҵәҟьан, аацҳара амч азҭоз, ауаа зегьы реиҳа ргәы зҵхоз, еилыкка иарбоу иаамҭа шрыладырҵәоз ауп. Раԥхьаӡагьы ирҳәон адунеиа аҵыхәтәа «ауриацәа рышықәса» 1843 шықәса иалагӡаны иааиуеит ҳәа, уи 1843 шықәса хәажәкыра 21 аҟынтә 1844 шықәса хәажәкыра 21 аҟынӡатәи иаамҭа иаҭанакуан. Абри иаамҭа анцаз, 1844 шықәса «Ҵхагәатәи ааԥхьара» аҿы иаҳбо ала, аԥааимбаражәатә иаамҭақәа рыҵыхәтәа ашьақәыргыларазы амш еилыкка иалырхит. Уи ауриацәа рабыжьбатәи амза жәатәи амш акәын, 1844 шықәса жьҭаара 22 иаҿырԥшуаз.
GSAM 1092300 мшы рыԥхьаӡара
GSAM 109.21843 шықәса ашьақәыргылара шьаҭас иамаз Даниил 8 аҿы иарбоу 2300 мшы ракәын. Ирҳәон, абри «амшқәа» аҳрақәа ҵакыс измаз агыгшәыгқәа рыла иарбоу аԥааимбаражәақәа ирыдҳәалан аҟынтә, «амшқәа» шықәса ҵакыс ирыманы символла ахархәара рызуны иҟазароуп ҳәа, Иҳақәиҭу символла иарбоу иаамҭа ишалеилиркааз еиԥш, Ахыԥхьаӡарақәа 14:34, Иезекииль 4:5, 6 аҿы ишану ала; Даниил 9 аҿы иарбоу 70 мчыбжьы — 490 мшы — 2300 мшы раԥхьатәи ахәҭаны ишыҟазар акәыз, насгьы арҭ ҩ-иаамҭаки еицы иалагеит ҳәа. Даниил 9 аҿы 70 мчыбжьы ралагамҭа азы иарбоу ахҭыси «Иерусалим аиҭашьақәыргылареи аргылареи рзы адҵа аҭыҵра» акәын. Ари адҵа Артаксеркс Лонгиман аҳра аура абыжьбатәи ашықәс азы, ҳера ҟалаанӡа 457 шықәса рзы аҭыҵит, Ездра 7 аҿы ишану ала.
GSAM 110.170 мчыбжьы ралагамҭа азы ари арыцхә ииашаны ишыҟаз шьақәзырӷәӷәоз фактс иҟан, ҳера ҟалаанӡа 457 шықәса аҟынтә 69 мчыбжьы — 483 шықәса — анҵы, мамзаргьы ҳеразы 27 шықәса рзы, Христос Иоанн инапала аӡы иҽӡааихын имаҵура далагеит, «Аамҭа наӡеит» ҳәа иҳәаны,3 убас иҵегьы. Христос имаҵура алагамҭа, ҳеразы 27 шықәса, уи аҟынтә 3 шықәса бжа анҵы «[70-тәи] амчыбжьы агәҭа [абжазы]» иџьариҵара, ҳеразы 34 шықәса ауриацәа рыҩныҵҟа иҷыдоу амаҵура аҵыхәтәа, насгьы иаарласны Саул, ауриацәам рахь ицоз апостол, ихаҵара аԥсахра ишьақәнарӷәӷәеит 70 мчыбжьы абри арыцхә азы ишыхыркәшахаз, насгьы ҳера ҟалаанӡа 457 шықәса рзы ишалагаз. Дара абас ирыԥхьаӡон: 2300 аҟынтә 457 алхтәуп, ианынаӡо 1843 ауп. 457 шықәса Христос диаанӡа иҟан азы, 2300 мшы рыҵыхәтәа 1843 шықәса аҵыхәтәахь ҳнанагон.
GSAM 110Аҿагылаҩцәа иазхарҵоз
GSAM 110.2Ииашаны ирҳәахьеит, «аҵабырг аҿагылаҩцәа рыҩныҵҟа уи агәра зырго рҳәамҭақәа зегьы реиҳа иӷәӷәоу ашьақәырӷәӷәара ҳнарҭоит» ҳәа. Христос иаара иазку аацҳара аҿагылаҩцәа аӡәгьы ахаан имҳәаӡеит, Иҳақәиҭу ижәлар рызку аҭҵааратә усӡбара Христос иаара аԥхьагьы иҟалаша хҭысуп ҳәа; ари азҵааразы дара адвентистцәа иреиԥшны ихәыцуан. Ари аилкаара шьақәзырӷәӷәарц, ирдыруаз аҿагылаҩцәа ҩыџьа рҳәамҭақәа ааҳгоит.
GSAM 110.3Н. Колвер, 1842 шықәса Бостон, Марлборо-Стриттәи аныҳәарҭаҿы, адвентистцәа рҿагыланы данықәнагоз, иҳәеит:—
GSAM 111.1«Арҭ амшқәа шықәса ҵакыс ирымазар, адунеиа 1843 шықәса рзы ихыркәшахоит; иарбанзаалакгьы школхәыҷык уи ибоит; избанзар 490 Христос иԥсраан инҵәазар, 2300 мшы 1843 шықәса рзы инҵәароуп; адунеиа хымԥада инҵәоит, даҽа хҭыск ҟалараны ишыҟоу ашьақәырӷәӷәара залшамзар, сара уи шыҟаҵатәу избаӡом».
GSAM 111.2Убри иаамҭазы апрофессор Стиуарт иҳәеит:
GSAM 111.2«Иџьашьатәу фактуп, Англиеи Америкеи рҿтәи аилкааҩцәа реиҳараҩыра акыр шықәса рыҩныҵҟа Даниил иҟынтә Аатра аҟынтәагьы иарбоу амшқәа шықәса рсахьақәа, мамзаргьы рсимволқәа реиԥш реилкаара рышьцылахьаны иҟан. Ари зегьы ирылаҵәоу, шамахамзар зегьы рхархәараҿы иҟоу ҳәа ҳазҳәаша ҵас ахыҵхырҭақәа рыԥшаара сара сзы иуадаҩхеит».
GSAM 111Апрофессор Буш ишаҳаҭра
GSAM 111.3Апрофессор Буш иҳәеит: «Миллер иаамҭа азы диҿагыло дарбанзаалакгьы, зегьы реиҳа иӷәӷәоу иган аҿы диҿагылоит. Иаамҭа ииашоуп; аха иҟалараны иҟоу ахҭыс аҿы иара агха ҟаиҵеит». Буш игәра игон Христос иаара аԥхьагьы адунеиа зегьы ахаҵара шааннакылоз. Иҳәоу ала, зқьышықәса 1844 шықәса рзы иалагар акәын.
GSAM 111.4Христос иаара зхырҳәоз ахаҵара амаҵзуҩцәа ауаа рҿаԥхьа рықәгыларақәа рҿы ирырҵон адунеиа аҭоурых иадырбоз ала, ажәларқәа зегьы Даниил 2 аҿы иҟоу асахьа зыдҳәалоу аҭагыларақәа рҿы ишыҟаз, ахаҳә асахьа ашьапқәа ирысраны, жәҩан Анцәа иԥсҳара ашьақәиргылараны даныҟаз еиԥш; насгьы 7-тәи ахаҿы «аҳреи, амчреи, жәҩан зегьы аҵаҟа иҟоу аҳра адуреи Зегь реиҳа Иҳараку иԥшьоу ижәлар иарҭахоит» ҳәа ишану еиԥш. Дара ауаа иргәаладыршәон аԥсабараҿы, аполитикеи ахлақи рҿы иубарҭаз адыргақәа Иҳақәиҭу дааигәа даныҟалалакгьы иубарҭахоит ҳәа Иԥшьоу Аҩырақәа ирылаҳәахьаз еиԥш шыракәыз.
GSAM 111Жәҩан аҿы аџьашьахәқәа
GSAM 111.5Иҳақәиҭу аԥааимбар Иоиль ила иҳәоит: «Сара жәҩан аҿгьы адгьыл аҿгьы аџьашьахәқәа аасырԥшуеит: ашьеи, амци, аҭшәи ахәырақәа. Амра алашьцарахьы, амза ашьахь иԥсаххоит, Иҳақәиҭу имш ду, ишәарҭоу ааира аԥхьагьы.»4 Адвентистцәа агәра ргон, насгьы ауаа ирырҵон аҵыхәтәа ашәышқәсақәа рыҩныҵҟа ицәырҵуаз аурора бореалис (еиҳараӡак аҩадатәи лашара ҳәа изышьҭоу) аԥааимбар иҳәамҭа иақәшәо «амцеи аҭшәи ахәырақәа» шракәыз; насгьы аҭоурых аҟынтә иԥшаатәыз адыррақәа зегьы реиҳа ибзианы (шаҳаҭрас Единбургтәи аенциклопедиа ааҳагоит), абри иаамҭа аԥхьагьы уи шамахамзар ирбахьамызт.
GSAM 112.1Убас, Иҳақәиҭу иаарласны иаара иазку аацҳара адгьыл зегьы реиҳа ицәыхароу аҭыԥқәа рахь ианцоз, жәҩан аҿы адыргақәа рцәырҵуан, урҭ аҵабырг амч арӷәӷәон, насгьы ауаа рыхшыҩ адырхон.
GSAM 112.21837 шықәса ажьырныҳәа 25 рзы, имцеиԥшыз аҩадатәи алашара зеиԥшы дырымбацыз еиԥш иџьашьахәны ицәырҟьеит, уи аӡәырҩы рыхшыҩ Иҳақәиҭу имш ду аԥхьагьы иҟалараны иҟоу азы аԥааимбар Иоиль иԥааимбаражәахь ииашаны инадырхәаҵәҟьазшәа. Абарҭ аиԥшра ахҳәаа 1839 шықәса жьҭаара 22-тәи «Ниу-Иорктәи ахәаахәҭратә лаҳәаҩ» аҟынтә ааҳгоит. Уи аҩра ауҩы Ниу-Иорк, Онтарио араион Виктор аҿы ибаз асахьа ииашаны иаҿырԥшуеит.
GSAM 1121837 шықәса имцеиԥшыз аҩадатәи алашара
GSAM 112.3«1837 шықәса ажьырныҳәа 25 ахәылԥаз, ҳтәыла аҭыԥқәа жәпакы рҿы абри еиԥш иџьашьатәу аиԥшра [аҩадатәи алашара иазкуп] рбеит, ҳаԥхьаҩцәа хымԥада иргәалашәо еиԥш. Адгьыл асы ахьықәыз аҭыԥқәа рҿы асахьа зеиԥшы дырымбацыз еиԥш иԥшӡан, насгьы „ишәарҭан“. Шьхак иацәыхарам ҭыԥк аҿы уи збаз ауаа иаҳзырҳәеит, уи „ашьха аҟынтә илбаауа амца ацәқәырԥақәа“ иреиԥшын ҳәа; насгьы аилкаара зауыз зегьы рҿы, адгьыл аханы иҟаз асы, ашьеи амцеи еилоу еиԥш иубарҭан, хыхьтәи (апостол иҳәоу ала) „амцеикуа жәҩан“ аҵыхәтәа амш аԥааимбаражәатә хҳәаа абриаҟара иаҿырԥшуан, аӡәырҩы џьашьаны иаанхеит; уи збоз ахәыҷқәа шәаӡӡеит, насгьы аусӡбара ааироу ҳәа иҵаауан; аԥстәқәагьы ргәы шҭынчымыз еилыкка иубарҭаны иҵысуан».
GSAM 113.1Аԥааимбар Иоиль идырга Америка мацара акәӡам ианцәырҵаз; Иҳақәиҭу иаара иазку арҵара Британиа Ду аҿы ауаа ирылаҵәо ианалага, абри аҩыза адырга уи атәыла жәҩан аҿгьы ицәырҵит. 1839 шықәса жьҭаара 22-тәи «Ниу-Иорктәи ахәаахәҭратә лаҳәаҩ» Лондонтәи агазеҭқәа рҟынтә абри атәылаҿы цәыббра 3 ауха ирбаз иџьашьатәу аиԥшра азы абарҭ аҳәоит:—
GSAM 1131839 шықәса аҩадатәи алашара
GSAM 113.2«ЛОНДОН, ЦӘЫББРА 5 [1839].—Аԥшьаша ауха асааҭ 10 аҟынтә иацы ашьыжь асааҭ 3 аҟынӡагьы, жәҩан аҿы, аҵыхәтәа акыр шықәса рыҩныҵҟа ирбахьаз еилеимкаауа аиԥшрақәа — икаҳауа аеҵәақәеи аҩадатәи алашареи — реиԥшқәа зегьы реиҳа иԥшӡоу акы убаратәы иҟан. Ари иџьашьатәу аиԥшра раԥхьатәи адырга асааҭ 10 10 минуҭ шагыз ицәырҵит, маҷк иҟаԥшьны иԥшуаз, ԥсҟьак еиԥш иубоз, ажәыҩанбжа аҩадатәи ахәҭахьтә ихалаз алашара акырӡа жәҩан агәҭахь инаӡон, насгьы асааҭ 10 рзы, мамзаргьы 10 15 минуҭ анҵы, мрагылара аҟынтә мраҭашәара аҟынӡагьы зегьы алашара дук ахыӡ иаҿырԥшуан. Уи даараӡа иушәыршәон, насгьы имцакуа амцак зыхҟьо асахьа ииашаны иаҿырԥшуан. Алашара даараӡа аҽаԥсахуан; зны илаҳауазшәа иубон, уи ашьҭахьҵәҟьа амч ду ала ихалон. Уи иацу еиларсуаз аҭшәи ахәҭақәа убаратәы иҟан, зусҭагоу зегьы ирыгәра ргон уи „амца дуӡӡа“ шракәыз».
GSAM 113.3«Аҳҭнықалақьаҿы ашәара даара иӷәӷәан; зқьыла ауаа шәарас иркыз арыцҳара ду ҟалаз ҳәа иргәоз аҭыԥ ахь идәықәлеит. Беикер-Стрит, Фаррингдон-Стрит, Уотлинг-Стрит, Уотерлу-Роуд аҿы иҟоу амцарцәаратә станциақәа рмашьынақәа, иара убас Лондон мраҭашәаратәи ахәҭаҿы иҟоу рмашьынақәагьы — иҵабыргыҵәҟьан, Лондонтәи амцарцәаратә машьынақәа зегьы — аҽқәа рзықәырҵеит, „ақәхра аҭыԥ“ ҳәа ргәоз ахь ахыццакра ҷыда ала идәықәлеит; урҭ ирышьҭан ауардынқәа, аҽыуаа, насгьы ауаа рацәаҩны. Машьынақәак, агха шырдыруаз аҟынӡагьы, Ҳаигеити Ҳалоуеи [4 миль раҟара] аҟынӡагьы инеит. Арҭ аиԥшрақәа ҩ-сааҭк инареиҳаны ицон, насгьы ашьыжь ахь инанеиуаз асахьа уамак иԥшӡахон».
GSAM 114.1«Ауха асааҭ 2 рзы, ари аиԥшра даараӡа иԥшӡоу, хҳәаа зуадаҩу асахьа аанарԥшит. Лондон зегьы шьыбжьонтәи алашара еиԥш илашан, насгьы аҳауа уамак ицқьан. Уи иаамҭазы, аԥҭа ыҟамызаргьы, аладахьтәи жәҩанбжа даара илашьцан; аха хыԥхьӡарам аеҵәақәа ԥшӡаӡа икаҷҷон. Жәҩан арҭгьыратәи аган ҷыда, аха иԥшӡоу еиҿырԥшрак аанарԥшуан; уи даараӡа ицқьан, алашарагьы цырлашон; еишьҭагыланы аметеорқәа рцәырҵуан, урҭ ркаҷҷара еишәамын — жәҩан агәҭа ишьҭыҵуазшәа иубон, насгьы есааира иырҭбаауан, аҵыхәтәагьы иԥжәоушәа иубон. Уи уарҵысуан. Хыԥхьӡарам аеҵәа хәыҷқәа агоризонт аҿы ицәырҟьон, насгьы абриаҟара ирласны адгьыл ахь иԥыруан, абла урҭ рымҩа ахылаԥшра ахьӡаанӡа; урҭгьы иԥжәоушәа, насгьы илашьцу аҟаԥшь ԥсҟьа жәҩанбжа зегьы ахыбаауа иаԥырҟьозшәа иубон. Аԥштәқәа даараӡа иԥшӡан».
GSAM 114.2«Асааҭ 2 30 минуҭ анҵы, асахьа алашьцарахь иԥсаххеит; уи анеимырҵә, жәҩан иахыԥҟьоу, насгьы атәыла аладахьтәи ахәҭа ахыжәҩаны иҿарҳәаз алашьцара ацәаҳәала, илашо ацәаҟәа рбеит. Иаарласны уи аҟынтә араӡны еиԥш икаҷҷоз алашара ахәырақәа цәаҳәацәала ицәырҟьон. Дара џьашьахәла иҿыҵуан, абри иаамҭазгьы ишьҭыҵуаз аҟаԥшь ԥсҟьа иаларсуан, насгьы рхыԥҟьарахь ианнеи, асахьа хшыҩла узаазгомызт. Аеҵәақәа аганқәа зегьы рахь иԥыруан, насгьы уи асааҭ 4 аҟынӡагьы ицон, усҟан зегьы лажәеит».
GSAM 114Амраҿы иџьашьатәу аиԥшрақәа
GSAM 114.3Иаԥсы ҭаз аацҳараҳәаҩцәа ирыладырҵәоз Иҳақәиҭу иаара аҵабырг аан, адунеиа ҭыԥқәа жәпакы рҿы жәҩан аҿы ирацәаҩны, еишәам аџьашьахәқәа рбеит. Арҭ рахьтә, ара ҳаҭыԥ иаанаҭо алагьы, 1843 шықәса ԥхынҷкәын Англиа, Норидж аҿы амра ишубоз асахьа мацара ааҳарԥшыр ҳалшоит. Уи еиԥш аиԥшра 1844 шықәса цәыббра 9 рзы Ниу-Ҳеивен, Коннектикут, шьыбжьон ҩ-сааҭк аԥхьагьы, шьыбжьон ҩ-сааҭк ашьҭахьгьы ицәырҵит, насгьы зқьыла ауаа ирбеит.
GSAM 115Амра иџьашьатәу асахьа
GSAM 115.1Аҩныҵҟатәи агәылҵ хәыҷы амра аанарԥшуеит. Уи ишкәымпҵәоу-апельсинтә ԥштә аман. Амра иацәыхараны еишәам ҭыԥқәа ирықәыз, насгьы уи иаакәыршаны иҟаз ҩ-гәылҵык рдәнытәи ахәҭақәагьы абри аҩыза аԥштә рымазшәа иубон; аха арҭ агәылҵқәа рыҩныҵҟатәи ахәҭа даара ҩежьӡа иԥшуан, арҭ агәылҵқәа рыҩныҵҟа жәҩангьы илашьцу акаҳуаԥштә аман, амра иалсуа, насгьы уи аҵаҟа иҟоу х-гәылҵ дук еилыкка икаҷҷоз алашара рымазшәа иубон.
GSAM 115.2Англиа иҟалаз азы Е. Ллоид Лондон аҟынтә 1844 шықәса ажьырныҳәа 3 рзы ииҩыз асаламшәҟәаҿы абас ҳаԥхьоит:—
GSAM 115.3«Амраҿы иџьашьатәу „дыргак“ ҟалеит, Нориджи уи иаакәыршаны иҟоу аҭыԥқәеи руаа хадацәа ирбаз, Англиа ахаан ирмбацыз еиԥш. Уи ҵыԥхтәи ԥхынҷкәын, шьыбжьон асааҭ 12 раҟара ирбеит, насгьы ҩ-сааҭк ицон. Уи ауаа даараӡа иршәеит. Ари аиашьцәа Уинтер, Берџьесс, насгьы Рутон абри ақалақь аҿы раацҳара аларҵәара ишалагоз аԥхьагьы иҟалеит. Уи аҵабырг азы амҩа азнархиазшәа иҟан, иара аҟынтә дара уа рылҵшәа ибзиан».
GSAM 116.1Ниу-Ҳеивен, Коннектикут, иҟалаз ари аиԥшра ахҳәаа 1844 шықәса жьҭаара 10-тәи «Ҵхагәатәи ааԥхьара» аҿы ианууп, насгьы 1844 шықәса цәыббра 10-тәи «Ниу-Ҳеивентәи ахыхьчаҩ» аҟынтә иагоуп. «Ааԥхьара» аҿы иану ахҳәаа аредактор иҳәоит: «Ари аиԥшра зыхҟьаз аӡәгьы философк ихаҭа дзықәшаҳаҭхо аилкаара иҭаҭәар имылшазт».
GSAM 116.21844 шықәса цәыббра 9 рзы Ниу-Ҳеивен, Коннектикут, амра иадҳәаланы ицәырҵаз ари асахьа ахҳәаа иара убас 1844 шықәса цәыббра 12-тәи «Ҳартфордтәи ацҳараҳәаҩ» аҿы икьыԥхьын, насгьы абас аҳәоит:—
GSAM 116.3«1844 шықәса цәыббра 9 ашәахьа, шьыбжьон ҩ-сааҭк аԥхьагьы ашьҭахьгьы амра иаакәыршаны иҟоу агәылҵқәа, иаҳҳәар ҳалшо ала, ҳқалақьа ауаа реиҳараҩыра аинтерес ду аманы ирбеит, насгьы урҭ рыҩныҵҟа абри еиԥш аиԥшрақәеи урҭ зыхҟьозқәеи рзы еиҳаны адыррақәа роурц ахшыҩҵак злоу агәазыҳәарақәа рҿырԥшыит».
GSAM 116.4«Ари алашара агәылҵ акыр иаамҭа ицоз ала иалкаауан, насгьы уи ахылаԥшразы ибзиоу алшарақәа аанарԥшуан. Шьыбжьон раҟара уи еиҳараӡак ҩ-гәылҵк инагӡаны аанарԥшуан: акы ацәаӷәра 45 градус раҟара аман, уи агәҭаны иҟоу амра иаакәыршаны иҿаҳәаҳәан; аҩбагьы ацәаӷәра 72 градус раҟара аман, агәҭагьы жәҩан иахыԥҟьоу иҟан, уи ацәаҳәагьы амра иалсуан. Еиҵоу агәылҵ эллипс ацын, уи алыра ду аман, насгьы иэксцентриситет маҷын. Амра иаҿагыланы, жәҩан иахыԥҟьоу аҟынтә аҩадатәи аган 36 градус ахь, агәылҵ ду даҽа ҩ-гәылҵк иԥырҵәон, урҭ рдиаметрқәа уи иадиаметр еиԥшын раҟара, мамзаргьы ииашаны еиԥшын, насгьы дара ахьеихагылаз икаҷҷо ҭыԥк ҟарҵон; уи еицы илашо х-гәылҵк рылашара аҟынтә аԥсабарала иҟалаша акәын. Амра иаакәыршаны иҟаз агәылҵ ацәаҟәа аԥштәқәа аанарԥшуан, лассы-лассы даараӡа икаҷҷаны, ԥшӡаӡа. Егьырҭ агәылҵқәа шкәакьан, насгьы амра иахьцәыхарахаз ала рлашара лаҟәын. Аха, мрагылареи мраҭашәареи рҿы иаамҭа еиҩшақәа раан, призматә [ацәаҟәа] аԥштәқәа змаз агәылҵқәа рыхәҭа хәыҷқәа рцәырҵуан.... Абри еиԥш адгылашьа еишәоу ҟаларц, алашара агәылҵқәа рҟалара напхгара азҭо закәан ала иҟазар ауп; аха уи азакуан шыҟало зегьы аилкаам.... Амра иаакәыршаны иҟоу агәылҵ шаԥҵоу аилкаара даараӡа иуадаҩӡамын, избанзар уи зыхҟьо ацәаҟәа зыхҟьо маҷк иаҿырԥшуеит; аха зцәаҳәа амра агәҭала ицо агәылҵ шаԥҵоу аилкаара еиҳагьы иуадаҩын».
GSAM 117Иԥшьоу Аҩыра аԥааимбаражәақәа назыгӡо аџьашьахәқәа
GSAM 117.1Англиаҿгьы Америкаҿгьы жәҩан аҿы ирбаз урҭ аџьашьахәқәа шырхархәауаз ҳдыруазар ҳалшап, Сильвестер Блисс 1843 шықәса Бостон иҭижьыз «Матфеи иҟынтә 24-тәи ахы ахҳәаа» ҳаԥхьозар. Хыхь иарбоу адыррақәа рахьтәқәак ааиганы, иара абас иҳәоит:—
GSAM 117.2«Убасала, аҵабырг зҳәо Иԥшьоу Аҩыраҿы заԥхьахә ҳәоу „адырга дуқәа“, „ашәара зҵоу абарақәа“ зегьы наӡахьеит ҳәа убоит, иара убас Аиқәырхаҩы Иаара аԥхьан иҟалоит ҳәа Иҳәазгьы.
GSAM 117.3«Аҵлақәа рбыӷьқәа рааира аԥхын ааигәахара ишаддырго еиԥш, урҭ адыргақәа анынаӡаалакь, ақьырсианцәа Христос Иаара ааигәоуп, ашәқәа рҿы игылоуп ҳәа гәра ганы ирдыруазароуп. Ҳаиқәырхаҩы ари аилкаара рылиршаны мацара даанымгылт, уи рдыруазарц Иреиҳәоит».5
GSAM 117АЦҲАРАҲӘАҨЦӘА
GSAM 117.4Христос аҩынтә раан иаара иазку аацҳара аԥхьатәи аларҵәараҿы иуԥылоз аҷыдарақәа хадақәа рахьтәқәак ҳрыхцәажәеит. Уажәшьҭа уи аацҳара ду аларҵәараҿы иналукааша ароль назыгӡоз ауаа рахьтәқәак ҳрыхцәажәар аинтерес аҵазар ҟалап. Ҳара ааԥхьара зыҭоз, атәылақәа анҭыҵ уи адаамҭа зҟазара ҳаракыз адинмаҵзуҩцәа аӡәырҩы рыхьыӡқәа ааҳгахьеит. Америкаҿы Аҳ иус анагӡара здыз, амҵысра напхгара азызҭоз џьоукы ҳрыхцәажәар, Аҳ инапы уи амҵысраҿы ишыҟаз еиҳагьы иаабоит.
GSAM 118Уильиам Миллер
GSAM 118.1Раԥхьатәины ҳрыхцәажәап Уильиам Миллер иусқәа. Америка Еиду Аштатқәа рҿы Христос иаара иазку амҵысраҿы иара даара дыналукаауан, уи азы аӡәырҩы уи амҵысра «миллеризм» ҳәа мацара ирдыруеит.
GSAM 118.2Уильиам Миллер диит Питсфилд, Массачусетс, 1782 шықәса февраль азы. Ихәыҷра раанҵәҟьа иҿы иаабон ихшыҩ амчи аҿыхареи шыҷыдаз рдыргақәа. Шықәсықәак рышьҭахь, урҭ адыррақәа ицныҟәара змаз зегьы рзы еиҳагьы иубарҭахеит. Ицәеижь ӷәӷәан, ихшыҩ ҿыхан, иԥсабарала ибзианы аҿиара аман, иуаҩратә ҟазшьа гхадаан. Араионтә школ аҿы иоуз алшарақәа маҷын, аха уаҟа шықәсықәак мацара аниҵа, иара идыррақәа уаҟа аус зуаз арҵаҩцәа реиҳараҩы рдыррақәа ишреиҳаз зегьы азхарҵон.
GSAM 118.3Миллер 1802 шықәса азы ԥҳәыск дааигеит, Поултни, Вермонт, дынхеит. Поултниҟа ииасра нахыс дызныҟәоз ауаа, ари аԥсҭазаараҿы иоуз абзиарақәа рзы зҿаҧхьа акырӡа уал имаз, агәыҩбара апринципқәа, деизм атеориақәа ӷәӷәала ирылан. Дара ԥсҭазаашьала ицәгьаз ауаа ракәӡамызт; еиҳараӡак дара шәарҭада, аҭынч, ауаа рзы агәеисра змаз, ацхраара иазхиаз атәылауаа ракәын. Аха дара Абиблиа адинтә ҵабырг азы ҿырԥшыгас ирыдрымкылон, уи мап ацәкра шьаҭас ирыҟарҵон Вольтер, Иум, Вольнеи, Пеин, Итан Аллен, насгьы џьоукы рҩымҭақәа. Миллер урҭ аҩымҭақәа гәцаракны иҵаауан, аҵыхәтәахь иара ихгьы деист ҳәа иҳәеит. Иара ихаҭа ишиҳәаз ала, деистк иаҳасабала иԥсҭазаамҭа 1804 шықәса ааигәа иалагеит, 12 шықәса ирылагӡеит.
GSAM 118.4Акапитан иҭыԥ аниоу, 1810 шықәса азы арра дцеит. Арра даныхынҳә, 1812 шықәса азы адгьыл аус адулара далагарц иҭаацәа Лоу-Ҳемптон, Ниу-Иорк, ииган. Анхаҩк иаҳасабала аԥхьаразы еиҳаны иаамҭан. Иара еиликааит, деизм иазкыз игәаанарақәа ари аԥсҭазаара анаҩстәи насыԥ азы агәрагара шизырымҭоз. Анышә аҭалара анаҩсан зегьы алашьцара, агәырҩа ракәын. Уи ихаҭа ишиҳәаз ала:
GSAM 118.4«Наӡаӡа аԥсҭазаара аҟамзаара ахәыцра хьшәашәан, сгәы аршәон; ҳусқәа рзы аҳасаб аҭара зегьы рзы ҵабыргҵәҟьаны аилабгара акәын. Схы иахагылаз жәҩан аџьаз еиԥшын, сшьапқәа ирыҵаҟа адгьыл аиха еиԥшын. Наӡаӡатәи аԥсҭазаара! — Уи закәыз? Аҧсра! — Уи изыҟази? Шаҟа схәыцуаз аҟара, ашьақәырӷәӷәара сацәыхарахон. Шаҟа схәыцуаз аҟара, сылкаақәа еимпжәон. Схәыцра ааныркыларц сҽазысшәон, аха схәыцрақәа схы изасырҳәар сызшомызт. Сараҵәҟьа насыԥда сҟан, аха уи зыхҟьоз сзеилкаауамызт... Уи нахыс иаарласны, иаалырҟьан, Аиқәырхаҩы Иҟазшьа сыхшыҩ аҿы илашаны ицәырнагеит. Иҟалар алшон, абзиареи арыцҳашьареи зылақаз аӡәы, ҳара ҳахарақәеи ҳагәнаҳақәа рзы Ихы ҳахҭынҵаны, агәнаҳа ахә ҳмыԥшәаарц ҳеиқәирхартә. Усҟанҵәҟьа инысҵеит, абри еиԥш иҟоу шаҟа гәакьоу; схәыцит, Инапқәа сааигәыдҳәаланы, Иара Ирыцҳашьара агәра згозар слшап ҳәа».
GSAM 119Уильиам Миллер ихаҵарахь ихынҳәра
GSAM 119.1Иара анаҩсан иҳәеит:
GSAM 119.1«Сара избеит, Абиблиа сызҭахыз Аиқәырхаҩы дшаанарԥшуа; иџьасшьон, Анцәа Идоуҳа зламыз шәҟәык, гәнаҳа иақәшәаз адунеиа аҭахрақәа абас инагӡаны ирықәшәо апринципқәа шьаҭас иамаҵалар шалшоз. Сара иазхасымҵар залымшеит, Иԥшьоу Аҩыра Анцәа иҟынтә иаауа аатра шракәу. Уи сара сгәырӷьага акәхеит; Иисус иҿы дсыԥшааит аҩыза... Уажәшьҭа Абиблиа сара сҵара хадас иҟалеит, ҵабыргны исҳәар сылшоит, уи гәырӷьара дула иҭысҵаауан. Уи абжагьы ахаангьы исзырымҳәацызт ҳәа еилыскааит. Иџьасшьон, уи аԥшӡареи ахьӡ-аԥшеи уаанӡа избамзеи ҳәа, насгьы иџьасшьон, ахаангьы уи мап шацәызкыз».
GSAM 119.2Уильиам Миллер Абиблиа шиҵоз ихаҭа абас дахцәажәоит:
GSAM 119.2«Сара сыӡбит, уаанӡатәи сгәаанарақәа зегьы ааныжьны, Иԥшьоу Аҩыра ацыԥҵәахақәа гәцаракны еимҿырԥшны, аҵара еиҿыркааны, иашьашәаланы иаҿызарц... Еилкаара зцәыуадаҩхаз акы санԥылоз, уи иамадоу ацыԥҵәахақәа зегьы иасырҿԥшуан; Круден ицхраарала, еилкаара зцәыуадаҩхаз ацыԥҵәахаҿы иҟоу хадара злоу ажәақәа зҵаз Иԥшьоу Аҩыра ацыԥҵәахақәа зегьы ҭысҵаауан... Абри еиԥш Абиблиа раԥхьатәи аԥхьараҿы 2 шықәса раҟара иҭысҵаауан, насгьы уи ахы хаҭа иахҳәаа шанаҭо инагӡаны агәра сгеит.
GSAM 120.1«Убас ишысҵоз, сара игәра сгеит: уаанӡатәи аԥааимбаражәақәа рынаӡара, иааиуа аԥааимбаражәақәа шынаӡарыз ҳҳәарц ҿырԥшыгас ирзыҟазар, Христос идоуҳатә аҳра, адунеиа аҵыхәтәа ааиаанӡа адгьыл аҿы зқьышықәсытәи аҳра, насгьы ауриацәа рыхынҳәра рызкны аларҵәаны иҟоу агәанаарақәа Анцәа Ижәа ишырзышьақәнамырӷәӷәауа... Иԥшьоу Аҩыраҿы иаартны ишырҵауа сыԥшааит: Иисус Христос ари адгьыл ахь еиҭа дылбаалоит, жәҩан аԥҭақәа дрыцны, Иаб иахьӡ-аԥша зегьы иҽеилаҳәаны даалоит.
GSAM 120.2«Иԥшьоу Аҩыра ҭысҵаауаз, сгәырӷьон, уаанӡа уи аҵабырг аҟынтә абас сгәырӷьар алшар ҳәа сызгәамҭеит. Уи аҵара салагеит, Аиқәырхаҩы Иаара иаамҭа сыԥшаар ҳәа саҟамызт; раԥхьатәины, сзыхәҭаз алҵшәа сара схагьы агәра зымгаӡоз акәын. Аха аршаҳаҭрақәа абас амч ду рыман, сгәрагара саҿагылыр сызшомызт. Сылкаақәа акыр зышьаҭа ӷәӷәаз акәын, насгьы Аиқәырхаҩы Иаара сазыԥшуа, сҿыханы, аныҳәара саҿын».
GSAM 120.3Еиҭа иара иҳәоит:
GSAM 120.3«Сара агәра сгеит; нас иаразнак сыхшыҩ аҿы ицәырнагеит: ари арҵара ааларҵәароуп, адунеиа агәра аганы, Аӡбаҩи Амаҳәи данааилакь иԥылара аҽазыҟанаҵарц. Ирацәаз, иуадаҩыз сԥышәарақәа рыҭбаарала ара срыхцәажәар аҭахым. Иара абри аҟара сҳәар ауеит: шықәсықәак рышьҭахь, Анцәа Идоуҳа, аҵабырг амчи ауаа рыԥсқәа рахь абзиабареи сдырҟьеит, саџьар шьҭыхны, аԥсра зхагылоу, иҭахо адунеиа абарҭ сазҳәарц».
GSAM 120.4Миллер, ари аацҳарала иҿыхаз, атәылақәа анҭыҵ иҟаз ауаа реиԥш, раԥхьатәины иуалишьа анагӡаразы ауаажәлар рҭыжьымҭақәа, аброшурақәа рзы аҩреи, аҭыжьреи азхап ҳәа игәаанагон. Игәаанарақәа раԥхьатәины икьыԥхьит Брендон, Вермонт, иҭыҵуаз абаптистцәа ргазеҭ «Вермонттәи ателеграф» аҿы. Уи 1831 шықәса азы акәын. Ари атема ала ауаажәлар рҿаҧхьа раԥхьатәи ицәырқәара 1832 шықәса азы акәын. Уи аизара дахцәажәо, иара иҳәеит: «Аҳ Изылԥха аизара иқәиҭәеит, насгьы аӡәырҩы рыԥсқәа реиқәырхаразы агәра ргеит».
GSAM 121.11836 шықәса азы илекциақәа уи адаамҭатәи ҭыжьымҭақәа џьоукы рҿы икьыԥхьын. 1837-38 шықәса рзы аӡын илекциақәа брошурак аҳасабала иҭыжьын. 1838 шықәса азы 204 адаҟьа змаз аҩбатә брошура кьыԥхьын; уи аҿы Миллер иҳәеит, Османтәи амчра 1839 ма 1840 шықәса азы бгараны иҟазар алшап ҳәа. Ақалақә дуқәа рҿы раԥхьатәи илекциақәа 1836 шықәса азы иҟан. Усҟан иара Рендольф, Лоуэлл, Гротон, Линн, Массачусетс, ақалақәа рҿы дықәгылон.
GSAM 121.21840 шықәса ааиаанӡа Миллер Христос иаара ааигәахара рызкны ауаажәлар рҿаҧхьа ицәажәоз дзаҵәны дшыҟан еиԥшын. Уи ашықәсы азы иаалырҟьан шәҩыла ауаа аацҳара аларҵәараҿы ицлеит. Абри аԥсахра ду зыхҟьаз анаҩстәи ахы аҿы ҳахцәажәалоит. 1839-40 шықәса рзы аӡын Миллер Ексетер, Ниу-Ҳемпшир, лекциақәа рыла дықәгылон. Уаҟа иара раԥхьатәины диԥылеит аизара аиҳабы Џь. В. Ҳаимз. Усҟан Ҳаимз ари ахаҵара идыикылеит; уи амш нахыс аизара аиҳабы Миллер дидгылаз ҭыжьыҩны, Христос аҩынтә раан иаара иазку аацҳара ду ӷәӷәала зыларҵәоз уаҩны дҟалеит.
GSAM 121Џьошуа В. Ҳаимз
GSAM 121.3Ари амҵысра ду аҿы згәы злаз аусуҩы изкны, иара иԥсҭазаара ҩныз ижәақәа раагара еиӷьу ҳхы иаҳархәар залшом. Иара абас иҳәоит:—
GSAM 121.4«Џьошуа В. Ҳаимз диит Уикфорд, Род-Аиленд, 1805 шықәса маи 19 рзы. Иаб Вест-Индиаҿы ахәаахәҭра зуаз уаҩны ибзианы дырдыруан, насгьы Уикфордтәи иԥшьоу Павел иепископалтә уахәамаҿы иналукаауаз алахәыла акәын. Иан гәҭынчран, Аиқәырхаҩы иахь абзиабара лыман; уи абзиабара лԥа длызӡырҩырц дазхиаз игәы иҭалҵон.
GSAM 121.5«Иаб игәы иҭан иԥа Џьошуа, иара дызлаз ауахәама амаҵуразы иирҵарц, аха аҭагыларақәа уи ирыԥырхагеит. Анцәа ари аԥа изы даҽакала аус иман; иара аҭахыз алҵшәа ыҟаларц, аҭагыларақәа убас еиҿикаауан. 1817 шықәса азы иаб ахә ҳаракыз аидара акапитан Картер инапхгарала ишьҭит; Александр Стюарт аидара ахылаԥшҩы акәын. Абарҭ ахацәа агәрахәра рызҭам ҳәа иаабеит: Вест-Индиатәи баӷәазак анынаӡоз, аидарагьы аӷбагьы ҭины ибналеит. Ари иҟалаз, ԥхьаҟа Џьошуа иқәыԥшразы иаԥҵаз апланқәа зегьы аԥсахит; иара Провиденс, Род-Аиленд, Браун иуниверситет ахь дышьҭырц ргәы иҭан. Уи ацынхәрас, 1821 шықәса апрель азы иара Ниу-Бедфорд, Массачусетс, дыргеит, Уильиам Наитс иҿы аҩнымаҭәа ҟаҵара иҵаразы аиқәышаҳаҭра ала ддыртәеит.
GSAM 122.1«Иҿыцу анхарҭахь данааи, идырҵаз аус дгәыҭбааны далагеит, иҟазараҿы аҟаза ду дҟаларц игәы иҭаны. Аха иаарласны еиликааит, дзықәшәаз адинтә ҭагыларақәа инагӡаны игәамԥхозшәа. Иара иҳәоит: „Срҵаҩы унитаристын, насгьы иуахәама ахь сигоуан. Анцәа имаҵзуҩы Орвилл Диуи уаҟа ауахәама ихьчон. Иара ааигәа ортодоксалтә хаҵара мап ацәкхьан. Епископ Гризуолд, насгьы Уикфордтәи иԥшьоу Павел иуахәама абык Анцәа имаҵзуҩы Уильиам Берџь рнапы аҵаҟа сышааӡаз, насгьы Провиденс, Род-Аиленд, иԥшьоу Иоанн иуахәамаҿы ицәажәра ԥшӡаз доктор Крокер дышизӡырҩуаз, уи азы Диуи Христос Иаҵара, Иапостолцәа раҵара мап шрыцәикуаз, ицәажәара ԥшӡазаргьы, сара уи сзыдыскылауамызт“.
GSAM 122.2«Усҟан Ниу-Бедфорд епископалтә уахәамак ахьамамыз азы, иара Актәи ақьырсиантә уахәама [Аҵаҩцәа реидгыла акәым] ахь ацара иӡбит, насгьы анаҩсан уи далалеит. „Араҟа, — иҳәоит иара, — иаарту Абиблиа, насгьы ахәыцра ахақәиҭра сԥшааит, ҩбагьы ибзианы схы иасырхәеит“. Ари ауахәама Анцәа имаҵзуҩы Моисеи Ҳау ихьчон. Анцәа имаҵзуҩы Клаф 1823 шықәса февраль 2 рзы Џьошуа В. Ҳаимз аӡы иӡаахит. Иаҳ Имаҵура ала игәы амца шылаз, иаразнак, 18 шықәса анихыҵуаз, аџьар иазку ахабар аҳәара, ауаа рыгәнаҳарақәа рзы иахьхәырц реиҳәара далагеит. Иара ихаҭа абас иҳәоит:—
GSAM 122.3«„Иаарласны ауаа ргәы азҭоз цәажәаҩны сҟалеит; исымаз аҳамҭа аҿиаразы алшара сырҭеит... Сҵарауаҩра иаамҭаз смаҵура ибзианы инасгӡеит, насгьы арҽхәара соуит. Аха 5 ма 6 шықәса ирылагӡон, сара иаларҭаз амаҵура азхаразы иаҵкыс еиҳаны аус зуан, усҟан мчыбжьык аҿы мшы 1 ма 2 сзаанхон аҵаареи, ацхраара зцәыуадаҩхаз аиланхарҭақәа рҿы амиссионертә усуреи рзы; уи алҵшәақәа спастор иҭасҭон“.
GSAM 123.1«1825 шықәса азы иара Массачусетс алада иҟоу ақьырсиантә уахәамақәа раконференциа амиссионерс дышьҭын. „Амиссионерцәа рааӡаразы плангьы, харџьгьы ыҟамызт, — иҳәоит аизара аиҳабы Ҳаимз, — насгьы сара сыԥсҭазааразы ахәаахәҭра салагарц, исылшо аҟара Анцәа Ижәа ааларҵәарц сыӡбит“.
GSAM 123.2«1828 шықәса азы Ниу-Бедфорд аҟынтә дцеит; агәыҩбарала ма амч ахьицәыӡыз ала акәым, аха аиааираз ишьҭа ӷәӷәа иманы, Плимутҟа дцеит. Уаҟа иара Анцәа Ижәа ааларҵәон ашколқәа рҿы, уи азы ирҽеиҵаз ауадақәа рҿы, насгьы дызӡырҩырц ахьалшоз зегьы рҿы. 1829 шықәса рзы абри аҩыза аус Фол-Ривер днапы алакын, 1830 шықәса ааиаанӡа; усҟан иара Бостонҟа диасит, Актәи, Аҩбатә ақьырсиантә уахәамақәа рыхьчаҩны; араҟа иара 33 шықәса дынхеит. 1839 шықәса азы иара Христос иаара иазку аус агәра игеит, уи зларҵәоз зыхьыӡ нагаз аизара аиҳабы Уильиам Миллер ахҳәаа шаиҭоз ала. Иара ари аус аҿы игәыбылра зегьы аиркит, насгьы имаҵурақәа амца, амч рыла иҭәын. 1840 шықәса азы, игәы злаз аус ахьчаразы, „Аамҭақәа рдыргақәа“ аҭыжьра далагеит. Иԥара зегьы, иџьабаа зегьы, имч зегьы ари аус ииҭеит, насгьы нызқьҩыла ауаа ахаҵара рыдыркылеит».
GSAM 123Миллер Ҳаимз иареи русеицура
GSAM 123.31840 шықәса раантә 1844 шықәса ҭагаланӡа аизара аиҳабыцәа Миллер Ҳаимз иареи реиҳараӡак еибыҭаны аус руан, қалаҟынтә қалаҟа иныҟәон, аԥхын рқьала ду ала, аӡын ауахәамақәа рҿы, ауаажәлар рзалы дуқәа рҿы. Аизара аиҳабы Ҳаимз ицәеижь амч ду иабзоураны, иара 92-тәи иԥсҭазаара ашықәсы дҭалеит. Ихшыҩ амч аҵыхәтәаӡа ӷәӷәан. 1894 шықәса сентиабр 28 рзы, Лансинг, Мишиган, ақьалақәа рлагерь адгьыл аҿы, 3000-ҩык инареиҳаны абыжьбатәи амш азгәазҭо адвентистцәа реизараҿы даара ргәы иалоуа дцәажәеит. Иаабон, ажәытә еиԥш, еснагь имаз агәышьҭыхреи амчи рыла дышцәажәоз. Ари даара иџьашьахәын, 91-тәи иԥсҭазаара ашықәсы 3 мзы иҭалаз, анаҩстәи ашықәсы азы иԥсра зыхҟьаз зыхәра ыҟамыз ачымазара змаз уаҩк изы.
GSAM 124.1Аизара аиҳабыцәа Миллер Ҳаимз иареи Америкаҿы Христос аҩынтә раан иаара иазку амҵысраҿы, иҳәашәа, „аидыслара аԥхьатәи ацәаҳәаҿы“ игылан. Аха дара Христос Иаара иазку арҵара аларҵәараҿы аус рыцызуаз жәҩыла ауаа рыгәҭа ҩыџьара мацара ракәын; абарҭ ауаа зылукаауаз хықәкыс ирымаз ашьақәӷәӷәареи, рыламысцқьареи ракәын. Еиҳараӡак абарҭ ауаа адунеиа „зхы хаҭа аԥызҵаз ауаа“ ҳәа зышьҭан дара ракәын: аԥсҭазаара ӷәӷәа иҭагыланы ишьақәгылаз, уск иахьынӡабзиоу агәрагарақәа рыла азыӡбарц зҵааз, рхы зыхәо ала акәым. Дара аизара аиҳабы Миллер ишиҳәоз ала, ауахәамақәа рҿы аацҳара еиҳараӡак зыдызкылоз „реиҳа адинхаҵара змаз, згәы злаз, зыԥсы ҭаз алахәылацәа“ реиԥш иҟан. Ари шҵабыргу уахәама хкы-хкқәа рмаҵзуҩцәа ишьақәдрыӷәӷәон: адвентистцәа урҭ ирыцәаны ианыԥҵәлакь, дара ирҳәон: „Уи [арҵара] ҳгәарҭа аҟынтә реиҳа ибзиаз агеит“.
GSAM 124Иналукаауаз адвентист цәажәаҩцәа џьоукы
GSAM 124.2Аԥхьатәи урҭ амшқәа раан амҵысраҿы аизара аиҳабыцәа Миллер Ҳаимз иареи ирыцны иналукааша аус зуаз ауаа рахьтәқәак рыхьыӡқәа раагара аинтерес аҵазар ҟалап. Ахьӡынҵаҿы раԥхьатәи дыҟалароуп Кливленд, Огаио, инхоз Чарлз Фитч. Иара 1842 шықәса азы Даниил ибарақәа, насгьы Аатра аанарԥшуа асахьақәа рыла таблицақәа ҟаҵазарц игәаанагеит. Уи ахәыцра шьаҭас иамаз Аввакум 2:2, 3 акәын. Чарлз Фитч иԥсра ҟалеит 1844 шықәса октиабр 10 рзы.
GSAM 124.3Филаделфиа инхоз доктор Џьозаиа Литч, анаҩстәи ахы аҿы ишаабо еиԥш, Аҳ ила даҿыхан аҵабырг ааларҵәарц; уи аҵабырг анынӡа, Христос иаара иазку аацҳарахь азҿлымҳара иаалырҟьан, иаарласны иазҳаит.
GSAM 124.4Локпорт, Ниу-Иорк, инхоз Елон Галуша зыхьыӡ нагаз абаптист динмаҵзуҩын; Аҳ Иаара ааигәахара иазкыз иҩымҭақәа, имаҵурақәа уи адинхаҵара иалоу ауаа рыгәҭа амҵысра ду ҟарҵеит.
GSAM 125.1Сенека-Фолс, Ниу-Иорк, инхоз Е. Р. Пинни, абаптистцәа руахәама даҽаӡәы гәыҭбаала амаҵ азызуаз адинмаҵзуҩы, имаҵура, иҩымҭақәа ари аус азы мч дуны иҟан. Иара «адгьыл аџьыка» ҳәа изырҳәар ауан.
GSAM 125.2Ниу-Иорк ақалақь инхоз Џьорџь Сторрз, Христос Иаара иазку арҵара дыдыгылаанӡа, зыхьыӡ нагаз адоуҳатә аҿыхара зыларҵәоз уаҩын. Иҩымҭақәа ауаа ӷәӷәала ирнырлон, рхагьы рмалгьы ари аус еиҳагьы иазыркырц ргәазҭон; 2300 мшы аҵыхәтәа аанӡатәи амчыбжьқәа рзы ари ҷыдала иаабон. Агәыӷра ацәыӡра анаҩсан иара иоуп адвентистцәа, насгьы адунеиа, ауаҩ иԥсабара, иԥсхьоу рыҟазаашьеи, иааиуа ахьырхәра иазкыз 6 цәажәақәа ирыдигалаз.
GSAM 125.3Портленд, Меин, инхоз аизара аиҳабы Стокмангьы, уи ақалақь аҿы Уильиам Миллер имҩақәыз адоуҳатә аҿыхарақәа рҿы гәыҭбаала аус зуаз даҽаӡәы акәын. Иара дыԥсит ауриацәа рышықәсы 1843 аҵыхәтәа ааиаанӡа мчыбжьықәак шыбжьаз, адвентистцәа Аҳ усҟан Даап ҳәа агәыӷра рыманы дыззыԥшыз раан.6
GSAM 125.4Иҟан иналукаауаз ауаа џьоукыгьы, аха аҭыԥ ахьҳазымхо азы рыхьыӡқәа мацара ааҳгоит: Н. Н. Уаитинг, Ауасиаҭ Ҿыц англызшәахь еиҭаго, уи Уаитинг иеиҭага ҳәа ирдыруеит; С. С. Сноу, Ф. Г. Браун, Аполлос Ҳеил, Л. Д. Мансфилд, Џьорџь Нидем, О. Р. Фасетт; Џьорџь, Уесли, Едвин Бернем (хҩы аиашьцәа). Дара зегьы аацҳара аларҵәараҿы усзуҩцәа бзиқәан.