هەڵگەڕانەوەی ئیسرائیل. – ژمارە ١

TAM1897 Q1 33.6وتارێک پێشکەشکراوە لە ئێوارەی یەکشەممە، ٧ی ئازاری ١٨٩٧ لە General Conference Bulletin، چارەکی یەکەم، ١٨٩٧، بەرگی ٢، ژمارە ١، لاپەڕەکانی ٣٣-٤٠ چاپکراوە.

TAM1897 Q1 33.7لە وانەکەی ئێوارەی ڕابردوودا، ئاماژەم بەوە کرد کە تا ئەم دواییانە هەرگیز کۆپییەکی دە فەرمانەکەم نەبینیوە کە لەلایەن ئادڤێنتیستەکانی حەوتەم ڕۆژەوە بڵاو کرابێتەوە، لە دەرەوەی کتێبی پیرۆز، کە بەو شێوەیە بێت کە خودا فەرمووی. خۆشحاڵم کە ئەو کاتە هاتووە کە ئادڤێنتیستەکانی حەوتەم ڕۆژ دەتوانن کۆپییەکی یاسای خودا هەبێت هەروەک چۆن خودا داویەتی. خۆشحاڵم کە برا هۆو کۆپییەکانی یاسای خودای دەرکردووە، هەروەک خودا داویەتی. و ئێستا با چیتر خۆمان نەکەینە بەر هەمان تۆمەتی کەسانی تر، کە گوایە بەشێک لە یاسای خودا لادەبەین، کاتێک دەچینە بەردەم خەڵکەوە.

TAM1897 Q1 33.8بە ڕوونی دەتوانن ببینن کە ئەو پیاوەی یەکەمجار ئەو کۆپییەی یاسای خودای بڵاوکردەوە کە نزیکەی هەموو کەسێکی تر بەکاری دەهێنێت، میسری بوو. تێیدا هاتووە، «من یەزدانی پەروەردگارتانم کە لە خاکی میسرەوە دەرمهێنان، لە خاکی کۆیلایەتییەوە.» بەڵام بە خۆی وت، «ئەوە من ناگرێتەوە، نە هیچ کەسێکی ئەم سەردەمەش؛ چونکە ئێمە هەرگیز لە میسر دەرنەهێنراوین.» ئەوە تەنها بۆ جولەکەکان بوو. بۆیە ئەو بەشەی لابرد و باقی یاساکەی چاپ کرد، و بەم شێوەیە کۆپییەکی پچڕپچڕی ئەو یاسایەی پێشکەش بە جیهان کرد کە خودی خودا دابووی. بەم شێوەیە وای نیشان دا کە تاکە بەڵگەنامە کە خودا هەرگیز لە ئاسمانەوە قسەی لێوە کردووە، بەبێ ئەوەی بڵێت کێ نووسەریەتی، تەنانەت بەبێ ئەوەی ناسێنرێت، بەڵکو تەنها بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ و ناڕوون دەستی پێکردووە بەمە: «هیچ کەسێکتان خودای دیکەی بێجگە لە منتان نەبێت.» لێرەوە ڕەنگە یەکسەر پرسیارەکە بێتە ئاراوە، تۆ لە بنەڕەتدا کێیت؟ کێ قسە دەکات؟ باشە، کاتێک یاساکە بەو شێوەیەی درابوو وەردەگیرێت، خودا دەڵێت کێ قسە دەکات. «من یەزدانی پەروەردگارتانم کە لە خاکی میسرەوە دەرمهێنان، لە خاکی کۆیلایەتییەوە.» ئەوە ئەو کەسەیە کە قسە دەکات؛ هیچ خودایەکی ترت پێش من نابێت، «کە دەتوانم لە کۆیلایەتیی میسر ڕزگارت بکەم.»

TAM1897 Q1 33.9بیرۆکەیەکی دیکە لێرەدا گرنگە: کاتێک یاساکە بەبێ ئەو پێشەکییە چاپ دەکرێت کە خودی پەروەردگار خۆی قسەی کردووە، وەک چۆن زۆرجار لەسەر تابلۆ و کارتەکاندا وایە، پێویست دەبێت لە سەرەتایەوە وشەکانی «یاسای خودا» بنووسرێت. ئەمە دەریدەخات کە مرۆڤەکان لە پێویستیی ئەوە تێدەگەن کە دەبێت جۆرێک لە بەڵگەنامە هەبێت سەبارەت بەوەی کە یاساکە هی کێیە، و کێیە کە ئەم فەرمانانە دەدات. و، بە بینینی ئەم پێویستییە، مرۆڤەکان لە سەرەتای یاسای خوداوە بەڵگەنامەی خۆیان دادەنێن کە ئەمە یاسای خودایە.

TAM1897 Q1 33.10بەڵام ئەگەر تەنها یاساکەیان وەک چۆن خوداوەند خۆی داویەتی چاپ بکردایە، ئەوا شایەتیی خودی خوداوەندیان دەبوو کە ئەمە یاسای خودایە و خودی ئەو خۆیەتی کە ئەم فەرمانانە دەدات. ئەو دەفەرموێت: «من یەزدانی پەروەردگارتانم کە لە خاکی میسرەوە دەرمهێنان، لە خاکی کۆیلایەتییەوە. «هیچ کەسێکتان خودای دیکەی بێجگە لە منتان نەبێت»، هتد. و کاتێک مرۆڤەکان دەتوانن شایەتیی خودی پەروەردگاریان هەبێت کە ئەمە شەریعەتی ئەوە، بێگومان هیچ پێویستییەک بە شایەتیی هیچ مرۆڤێک نابێت کە ئەمە شەریعەتی خودایە.

TAM1897 Q1 33.11ئایا شایەتیی خودا کە ئەمە شەریعەتی ئەوە، لە شایەتیی هەر پیاوێک یان هەموو مرۆڤەکان پێکەوە باشتر نییە؟ و کاتێک مرۆڤەکان شایەتیی خودی خودا پشتگوێ دەخەن کە ئەمە شەریعەتی ئەوە، و شایەتیی خۆیان لە شوێنی دادەنێن، ئایا دەکرێت نموونەیەکی ڕوونتر هەبێت بۆ ئەوەی مرۆڤەکان خۆیان بخەنە جێگەی خودا؟ ئۆه، با واز لەم کارە سەرەڕۆیانە و ناشارەزایانەیە بهێنین؛ و با شەریعەتە پیرۆزەکە وەک ئەوەی دانەرە پیرۆزەکەی قسەی کردووە و نووسیویەتی، وەربگرین! «من یەزدانی پەروەردگارتانم کە لە خاکی میسرەوە دەرمهێنان، لە خاکی کۆیلایەتییەوە.» ئامین. بەڵێ، وا بێت.

TAM1897 Q1 33.12بەهۆی ئەوەی هەموو ئەوەی تێدایە کە پەروەردگار فەرموویەتی، شەریعەتی خودا ئینجا هەم ڕزگارکەر و هەم بەدیهێنەر پێشکەش بە جیهان دەکات. ئینجا بە هەموو مرۆڤەکان دەڵێت کە ئەوەی دانەری ئەو شەریعەتەیە، ئەوەی مرۆڤ بانگ دەکات بۆ پابەندبوون پێیەوە، هەم ڕزگارکەرە و هەم بەدیهێنەر. ئەمە لە خودی شەریعەتەکەوە دەردەکەوێت. و کاتێک ئەو بەشە جێدەهێڵن کە ڕزگارکەر ئاشکرا دەکات، جێی سەرسوڕمان نییە کە ئامادە و ئارەزوومەند بن ئەو بەشەش جێبهێڵن کە بەدیهێنەری مرۆڤ ئاشکرا دەکات. شەیتان هەمیشە ویستوویەتی شەریعەت لەناو ببات، و گرنگییەکەی لەبەرچاوی مرۆڤەکان بشارێتەوە. بەوە دەستی پێکرد کە ڕزگارکەری لێ دەرکرد؛ و ئێستاش بەوە کۆتایی پێدەهێنێت کە خالقەکە لێ دەرکردووە. بەڵام پەروەردگار دەیەوێت بزانین کە ئەو خودایە کە لە میسر ڕزگاری کردین، بۆیە دەتوانین هەم ڕزگارکەر و هەم خالق لەو شەریعەتەدا ببینین کە بۆ مرۆڤ داویەتی.

TAM1897 Q1 34.1شتێکی تر. کاتێک ئێوە و من دەتوانین ببینین، و دەیبینین، کە ئیسرائیل کاتێک چوونە ناو خاکەکەوە، هەرگیز نەچوونە ئەو خاکەی کە خودا بۆیانی دیاری کردبوو، بەڵکو بە هیچ شێوەیەک پێی نەگەیشتن، ئەوکاتە دەتوانین ببینین کە چۆن بۆ موسا نائومێدییەک بوو کە نەچووە ئەوێ. ئێستا کاتێک وا دەردەکەوێت، وەک چۆن بۆ هەندێک کەس وایە، کە ئیسرائیل چوونە ئەو خاکەی کە پەروەردگار بۆیان ئامادە کردبوو، و ئەوە ڕێک ئەو شوێنە بوو کە پەروەردگار دەیویست بیانگەیەنێتە ئەوێ، و پاشان دەبینن کە موسا مرد و چووە بەهەشت، ئەوان دەڵێن کە موسا لە کۆتاییدا باشترین بەشی بەرکەوتووە؛ و ئەوەی کە دوورخستنەوەی لە خاکەکە و بردنی بۆ بەهەشت، هێندە نائومێدییەکی گەورە نەبووە.

TAM1897 Q1 34.2بەڵام کاتێک تێدەگەین کە پەروەردگار دەیویست بیباتە ناو نیشتەجێگە پیرۆزەکەی خۆی، بۆ ئەو شوێنەی کە بۆ ژیانی خۆی دروستی کردبوو، بۆ ئەو پەرستگایەی کە دەستەکانی خۆی دامەزاندبووی؛ ئەوکاتە دەتوانین ببینین کە چەندە بۆ خودی موسا نائومێدییەکی گەورە بوو کە بمرێت و بڕواتە بەهەشت بەبێ ئەوەی بچێتە ناو ئەو خاکەوە. کاتێک بینی کە گوناهی خۆی بوو کە بەشێک لە هۆکاری دوورخستنەوەیان بوو لە خاکی پیرۆزی بەڵێن دراو؛ کاتێک بینی ئیسرائیل ئەوەی لەدەست دابوو کە خوداوەند بۆیان ئامادە کردبوو: کاتێک زەوییە شکۆدارەکەی بینی، وەک چۆن لە لووتکەی نەبۆوە بینی، و ناچار بوو تێڕامان لە سەدە درێژەکانی سەرگەردانی، هەڵگەڕانەوە، و ناخۆشی بکات کە کار و گەلی خودا دەبوو بەناویدا تێبپەڕن، و بزانێت کە خۆیشی تەنانەت کەمێک بەشدار بووە لە هۆکاربوون بۆ ئەو ڕێڕەوە درێژەی سەرگەردانییە؛ ئاسانە تێبینی ئەوە بکەین کە چ نائومێدییەکی قورس بوو بۆی کە نەچێتە ئەو خاکەوە بەبێ ئەوەی هەرگیز بمرێت—هەرچەندە لە گۆڕەکەوە بۆ بەهەشت هەڵگیرابوو.

TAM1897 Q1 34.3دەقێکی دیکە، ئەگەر پێویستی بە هیچ دەقێک بێت بۆ سەلماندنی ئەو ڕاستییەی کە ئیسرائیل تا ئەو کاتەی لە بیاباندا بوون لە میسر دەرنەچوون، لە کتێبی یەشوعدا دەدۆزرێتەوە. ئایەتەکەتان لەبیرە،—دوای ئەوەی لە ڕووباری ئوردون پەڕینەوە، ئینجا خەتەنە کران—نووسراوە، «ئەمڕۆ ڕیسوایی میسرم لێتان گلۆرکردەوە.» ئەو خەڵکە، وەک دەبینن، کە میسریان بەجێهێشت، هەرگیز لە میسر دەرنەچوون تا ئەو کاتەی لە ڕووباری ئوردون پەڕینەوە؛ چونکە تا ئەو کاتە سەرزەنشتی میسر لێیان نەسەندرایەوە. ئینجا هەموویان بوون بە مرۆڤی گۆڕاو. ئەو نەتەوەیە بەتەواوی بە باوەڕەوە لە ئوردون پەڕینەوە. نەتەوەیەک بوون کە باوەڕیان بە خودا هەبوو، و دەنگێکی ناکۆک و بیرۆکەیەکی گوماناوی تێدا نەبوو،—ئەوکاتە لە میسر دەرچوون. بەم شێوەیە دەبینن کە بە تەواوی ئاشکرایە میسری ڕۆحی، میسری وشەیی و ڕاستەقینەی کتێبی پیرۆزە.

TAM1897 Q1 34.4ئێستا ڕوو لە دەقی ئەمشەو دەکەین. ئەمە پەرتووکی سەرژمێری بەشی ٢٣، ئایەتی ٩ـە. بە ئایەتی حەوتەمەوە دەست بە خوێندنەوە دەکەم. لێرەدا بەلعام بۆ بالاق، پاشای مۆئاب، پێشبینیی پێغەمبەرانە دەکات.

TAM1897 Q1 34.5ئیتر بەلعام پەیامەکەی ڕاگەیاند و گوتی: لە ئارامەوە بالاقی پاشای مۆئاب منی هێنا، لە چیاکانی ڕۆژهەڵاتەوە، گوتی ”وەرە نەفرەت لە یاقوب بکە بۆم، وەرە جنێو بە ئیسرائیل بدە.“ چۆن نەفرەت بکەم کە خودا نەفرەتی لێیان نەکردبێت، چۆن جنێو بدەم کە یەزدان جنێوی پێیان نەدابێت؟ لەسەر تاوێرەکانەوە دەیبینم، لە گردەکانەوە تەماشای دەکەم، ئەوەتا، گەلەکە بە تەنها نیشتەجێ دەبێت و لەنێو نەتەوەکاندا هەژمارد ناکرێت.

TAM1897 Q1 34.6ئەم دەقە ئەمشەو لێرەدا بۆ ئێمە دەگوترێتەوە. ئەمە ڕاستیی ئێستایە. ئەمە ویستی دەربڕاوی خودا بوو سەبارەت بە گەلەکەی کاتێک لەسەر سنووری ئەو خاکە بوون کە دەیویست بیانباتە ئەوێ دوای ئەوەی لە خاکی میسرەوە بانگی کردبوون. ئەوان چل ساڵ لە بیاباندا سەرگەردان بوون، و ئێستا گەیشتبوونە سنووری خاکەکە. و ئەمە ویستی ئەو بوو سەبارەت بەوان، کە بە تەنها نیشتەجێ بن، و لەنێو نەتەوەکاندا هەژمار نەکرێن.

TAM1897 Q1 34.7هۆکاری بنەڕەتیی ئەوە، یان باشتر بڵێین یەکێک لە هۆکارەکان، کاتێک سەیری بەشی حەوتەمی کتێبی کرداری نێردراوان دەکەین، بۆمان دەردەکەوێت. ستیفانۆس ئەو ڕۆژە دەیوتەوە و باسی ئەوەی دەکرد کە یەزدان گەلەکەی لە میسر، لە خاکی بەندییەوە، بە نیشانە و پەرجووەکان دەرهێنا، و لە ئایەتەکانی سی و حەوت و سی و هەشتدا ئەم وتانە هەن؛ لە ئایەتی سی و هەشتدا بڕگە تایبەتەکە هەیە:—

TAM1897 Q1 34.8ئەمە ئەو موسایەیە کە بە نەوەی ئیسرائیلی گوت: ﴿خودا لەنێو براکانتان پێغەمبەرێکی وەک منتان بۆ دادەنێت.﴾ هەر ئەویش بوو لە چۆڵەوانی لەناو کڵێساکەدا بوو.

TAM1897 Q1 34.9کەواتە ئیسرائیل لە بیاباندا چی بوو؟—کڵێسا. دۆخیان چی دەبوو کاتێک ڕووبارەکەیان بڕیبوو و چووبوونە ناو خاکەکەوە؟—کڵێسا. ئەو وتەیە چی بوو جگە لەوەی کە دەبێت جیاکردنەوەیەک لە نێوان کڵێسا و دەوڵەتدا هەبێت؟—هەروەک چۆن کاتێک ئیبراهیمی لەو وڵاتە دەرهێنا، پەروەردگار جیاکردنەوەی نێوان کڵێسا و دەوڵەتی بە جیهانی فێرکرد، و هەروەک چۆن بە ئیبراهیم نیشانی دا کە جیاکردنەوەی کڵێسا و دەوڵەت دەبێت لە دڵی تاکەکەسدا دەست پێبکات.

TAM1897 Q1 34.10ئەگەر لە دڵمدا لە دەوڵەت جیا نەبمەوە، ئەوا لە هەر کوێیەک بم یەکگرتنێکی کڵێسا و دەوڵەت دروست دەبێت. کەواتە، هەرچەندە هیچ پۆستێکی حکومیم نەبێت، یان خۆم بۆ هیچ پۆستێک لەوێ کاندید نەکەم، من لە کڵێسادا سیاسەتمەدارێک دەبم؛ و لەوێ خۆم بۆ پۆست کاندید دەکەم و لە پشت پەردەوە پیلان دەگێڕم. بۆیە ئەگەر پیاوێک لە ناخەوە لە دەوڵەت جیا نەبێتەوە، و لەگەڵ ئەوەشدا سەر بە کڵێسا بێت، باشترە بەشداری لە سیاسەتی جیهاندا بکات و لەوێ سیاسەتمەدار بێت، وەک لەوەی سیاسەتەکانی بێنێتە ناو کڵێساوە.

TAM1897 Q1 34.11کەواتە کاتێک پەروەردگار بانگی ئیبراهیمی کرد، یەکەم شت فەرمووی: «لە وڵاتەکەت بڕۆ». و ئێستا کە ئیبراهیم گەشەی کردووە و بووەتە کڵێسا، و ئەو کڵێسایەش خەریکە بچێتە خزمەتی تایبەتی پەروەردگارەوە لەبەردەم نەتەوەکاندا، ئەو ڕایدەگەیەنێت کە ئەو کڵێسایە نابێت لەنێو نەتەوەکاندا هەژمار بکرێت؛ دەبێت بە تەنها بژین. دەتوانن ببینن کە چۆن پەروەردگار دەیویست گەل پێی پابەند بن، چونکە ئەو دەیزانی نەتەوەکان چۆنن؛ و دەیزانی نەتەوەکان چۆن گەیشتوونەتە ئەو دۆخە. دەیویست کڵێساکەی بە تەنها بژی، هیچ فەرمانڕەوایەکی نەبێت جگە لە خۆی، هیچ یاسایەکی نەبێت جگە لە یاسای ئەو، هیچ جۆرە یاسادانانێک نەبێت جگە لە وشەی پەروەردگار، هیچ حکومەتێک نەبێت جگە لە حکومەتی پەروەردگار.

TAM1897 Q1 35.1خواستی خودا بوو، کاتێک هێنایانی بۆ ناو خاکەکە، کە سەری کڵێسا بێت. عیسای مەسیح بێگومان سەری کڵێسا بوو، بە هەمان شێوەی ئێستا ڕاستەقینەیە. ئێوە لەو وانانەوە دەزانن کە خوێندوومانەتەوە، چۆن خەڵک کەوتنە ژێر پاشایەتی و شانشینییەوە و شتی هاوشێوە؛ ئەمەش بەهۆی لادانیان لە ئەو بوو، بەهۆی نەناسینی خودا بوو وەک تاکە حوکمڕانی خۆیان، و شەریعەتەکەی ئەو وەک تاکە یاسا. ئەوان بوون بە پەرستشکاری پەیکەر، و بەم شێوەیە حوکمڕانیی خودایان لەسەر خۆیان و هێزی یاساکەی لەسەریان لەدەستدا؛ و بەهۆی جیابوونەوەیان لە خودا، دەبوو حکومەتێک لەنێوانیاندا هەبێت بۆ تێرکردنی ئارەزووی ئەو کەسانەی کە دەیانویست فەرمانڕەوایی هاوڕێکانیان بکەن، و بۆ پاراستنیان لە خۆیان لە دڕندەیییاندا، بەهۆی دوورکەوتنەوەیان لە خوداوە.

TAM1897 Q1 35.2بەڵام یەزدان ئیسرائیلی لە هەموو گەلان و حکومەتەکان جیا کردەوە بۆ لای خۆی. یەزدان ئێستا ئیسرائیلی هەر لەوێوە دەست پێکرد کە ئیبراهیمی لێ دەست پێکرد، بە جیاکردنەوەیان لە پاشا و فەرمانڕەوەکانی دەوروبەریان، لە هەموو جۆرە حکومەتێکی زەویی دەوریان. دەیویست گەلەکەی بە تەنها بژین، و وا نەبن کە بەشێک بن لە هیچ کام لە نەتەوەکان، تاوەکو کاتێک نەتەوەکان سەیریان دەکەن، ببینن کە ئیسرائیل ناتوانرێت بە جۆری ئەوان هەژمار بکرێت.

TAM1897 Q1 35.3ئەو دەیویست ئیسرائیل بە شێوەیەکی ئەوەندە دیار لە بەردەم جیهاندا بوەستێت—و ئەمەش لە هەموو نەتەوەکانی تر جیای دەکردنەوە—کە هەموو نەتەوەکان بە بینینیان بڵێن، «ئەوە شتێکی سەیرە؛ ئەوە جۆری ئەو حوکمڕانییە نییە کە هی ئێمەیە.» ئەوان پاشایان نییە؛ وا دیارە هەریەکەیان بەبێ هیچ فەرمانڕەوایەک بەڕێوە دەچن. و دەستیان دەکرد بە لێکۆڵینەوە لەو بارەیەوە؛ دەیانوت، «هۆکاری ئەمە چییە؟» چۆن دەتوانن بەبێ هەموو ئەم پێداویستییانەی پاشایەتی، سوپا، باج، و هەموو ئەو شتانەی کە ئێمە ناچارین بەرگەیان بگرین، بژین؟ وەڵامەکە ئەوە دەبێت، «جا، خودا پاشای ئێمەیە.» و بەڕێوەبردنی حکومەتەکەی ئەو تەقریبەن ئەوەندە خەرجی پێناچێت کە هی ئێوە؛ چونکە ئێمە هیچ کێشەیەکی وەک هی ئێوەمان نییە. بەڵێ؛ ئێمە باجمان نییە، و ئەو ئەوەندە میهرەبانە کە ئێمە حەز دەکەین هەموو شتێکمان بدەینێ، بۆ پشتگیریکردن و بڵاوکردنەوەی بەرەکەتەکانی حکومەتەکەی.

TAM1897 Q1 35.4و کاتێک گەلەکەی ئەوەیان بە بتپەرستان دەوت، بتپەرستان دەیانوت، «بێگومان ئەم نەتەوەیە گەلێکی دانا و تێگەیشتووە؛ و کام نەتەوەی سەر زەوی هەیە کە هێندە مەزن بێت، کە حوکمەکانی هێندە دانایانە و باش بن وەک هەموو ئەم یاسایە؟ و کام نەتەوەیە خودا هێندە لێیانەوە نزیک بێت وەک یەزدان خودای تۆ، لە هەموو ئەو شتانەی کە لێی دەپاڕێینەوە؟» ئەوە ئەوە بوو کە پەروەردگار مەبەستی بوو. و فەرمووی، ئیسرائیل «بە تەنها نیشتەجێ دەبێت و لەنێو نەتەوەکاندا هەژمارد ناکرێت» (وەرگێڕانی وشە بە وشەی KJV). مەبەستی ئەوە بوو هەموو جیهان فێری جیاکردنەوەی کڵێسا و دەوڵەت بکات، نەک تەنها لەناو کڵێسادا، بەڵکو لەنێو نەتەوەکانیشدا، سەبارەت بە دەوڵەتەکان، و هەروەها سەبارەت بە کڵێساکە خۆی.

TAM1897 Q1 35.5تەنها سەیری ئەم ئایەتە بکەن، و ئەوە دەبینن. دووبارەکردنەوەی یاسا ٤. چەند ئایەتێک تەواوی ئەو شتە کورت دەکەنەوە کە خستوومەتە ڕوو. بە دەستپێکردن لە یەکەم ئایەتەوە، تا ئایەتی هەشتەم:—

TAM1897 Q1 35.6ئێستاش ئەی ئیسرائیل، گوێ لەم فەرز و یاسایانە بگرە کە من فێرتان دەکەم هەتا بەجێی بهێنن و بژین و بچنە ناو ئەو خاکە و دەستی بەسەردا بگرن کە یەزدانی پەروەردگاری باوباپیرانتان دەتانداتێ. ئەو قسانەی من فەرمانتان پێ دەکەم هیچی لێ زیاد و کەم مەکەن، هەتا فەرمانەکانی یەزدانی پەروەردگارتان بپارێزن کە من فەرمانتان پێ دەکەم. چاوەکانتان بینییان یەزدان چی لە بەعل‌پەعۆردا کرد، هەرچی دوای بەعلی پەعۆر کەوت یەزدانی پەروەردگارتان لەنێوتاندا بە تەواوی لەناوی برد، بەڵام ئێوە کە خۆتان بە یەزدانی پەروەردگارتانەوە گرتووە ئەوا هەمووتان ئەمڕۆ زیندوون. بڕوانە، فەرز و یاساکانم فێرکردن هەروەک یەزدانی پەروەردگارم فەرمانی پێ کردم بۆ ئەوەی ئاوا بکەن لەو خاکەی کە دەچنە ناوی هەتا دەستی بەسەردا بگرن، ئیتر بیانپارێزن و جێبەجێیان بکەن، چونکە ئەوە دانایی و تێگەیشتوویی ئێوەیە لەبەرچاوی ئەو گەلانەی کە گوێیان لەو هەموو فەرزانە دەبێت و دەڵێن، «ئەم گەلە مەزنە گەلێکی دانا و تێگەیشتوون.» چ گەلێکی مەزن هەیە، خوداوەندێکی نزیکی هەبێت وەک یەزدانی پەروەردگارمان لە هەموو داواکارییەکانمان؟ هەروەها چ گەلێک مەزنە و ئەو فەرز و یاسا ڕاستودروستانەی هەیە وەک ئەو هەموو فێرکردنەی من ئەمڕۆ لەبەردەمتان دایدەنێم؟

TAM1897 Q1 35.7کەواتە ئایا هیچ جۆرە شوێنێک بۆ داهێنانی یاسا یان ڕێساکردن لەنێو ئیسرائیلدا مابووەوە؟ — «ئەو قسانەی من فەرمانتان پێ دەکەم هیچی لێ زیاد و کەم مەکەن.» ئەوان دەبوو هەر ئەوە بکەن. یاساکانیان هەمووی بۆیان دانرابوو. یاسادانانیان هەمووی تەواو و کامڵ بوو؛ و تا ئەوەی ئەوەیان هەبوو، پێویستیان بە هیچی تر نەبوو، و هەر کە پێویستیان بە یاسایەکی تر کەوت، ئەوە خۆی بەڵگەی ئەوە بوو کە خودایان بەجێهێشتووە.

TAM1897 Q1 35.8تا ئەو کاتەی پێویستیان بە هەر جۆرە یاسادانانێک بوو، لە خۆیانەوە و لەنێوان خۆیاندا، ئەوە بەڵگەی ئەوە بوو کە خودایان بەجێهێشتووە، کە شەریعەتەکەی چیتر بەشیان نەدەکرد، و کە حوکمڕانییەکەی چیتر بۆیان بەس نەبوو. ئەمە ڕێک هەمان شێوازی هەموو بتپەرستەکانی ترە. ئەمە شێوازی هەموو نەتەوەکانە. بەم شێوەیە بوو کە بوون بە بتپەرست. وە دەزانن کە ئیسرائیلیش هەمان ڕێگەی بڕی. خودایان لەبیر کرد و کەوتنە بتپەرستی، و پاشان وتیان، دەبێت پاشایەکمان هەبێت، تاوەکو وەک هەموو نەتەوەکان بین. بەڵام لەبیرتان نەچێت کە دەبوو خودا ڕەت بکەنەوە پێش ئەوەی پاشایەکیان هەبێت؛ و بە ڕەتکردنەوەی خودا، تاکو ببنە وەک گەلان، وەک بتپەرستان —ئەمە مانای وشەییەکەیەتی— بە ڕەتکردنەوەی خودا تاکو ببنە وەک گەلان، بوونە وەک ئەو گەلانەی کە خودایان ڕەت کردەوە. ئەمە لە هەموو مێژووی دواتردا دەزانن.

TAM1897 Q1 35.9کەواتە، بە تەواوی ڕوونە کە ئەمە ویستی خودا نییە، و لە بەرژەوەندیی گەلەکەیدا نییە، کە ئەوان وەک نەتەوەکان بن. ئەمە ویستی خودا نییە، و لە پێناو چاکەی گەلەکەیدا نییە، کە هەر جۆرە حکومەتێکیان هەبێت هاوشێوەی ئەو نەتەوانەی کە لە دەوروبەریانن. ئێوە دەزانن کە ئەمانە لە شوێنکەوتنی خوداوە سەریان هەڵنەدا، بەڵکو لە هەڵگەڕانەوە و دوورکەوتنەوە سەریان هەڵدا. لە هەموو ئەمانەوە، بە تەواوی ڕوونە کە خودا مەبەستی ئەوە نەبوو کە گەلەکەی حکومەتێکی خۆیان لەنێو خۆیاندا دابمەزرێنن.

TAM1897 Q1 36.1پەروەردگار مەبەستی ئەوەی نەبوو کە حکومەتێک وەک نەتەوەکانی دەوروبەریان دابمەزرێنن. کاتێک دەفەرموێت، «ئەو قسانەی من فەرمانتان پێ دەکەم هیچی لێ زیاد و کەم مەکەن»، دەتوانن ببینن کە بەم شێوەیە ڕێگری لێکردوون لە هەر جۆرە یاسادانانێک، تەنانەت لە کەمترین جۆری یاسادانان، و بەمەش قەدەغەی کردوون کە هەرگیز هیچ شێوازێکی حکومەت لەنێوان خۆیاندا دابمەزرێنن.

TAM1897 Q1 36.2و لەمەوە بە تەواوی ڕوون دەبێتەوە کە کاتێک ئەوان پێویستییان بە هەر جۆرە حکومەتێک لەنێوان خۆیاندا هەستی پێکرد، کە تێیدا دەبوو یاسا و فەرمانڕەوایان هەبێت جگە لە خودا، ئەوە لە خۆیدا بەڵگەیەکی ڕوونی ئەوە بوو کە ئەوان خودایان لەبیر کردووە؛ کە لێی دوورکەوتوونەتەوە؛ کە حکومەتەکەی ئەو بەس نەبووە؛ کە هێزەکەی بەسەر ئەواندا نەمابوو بۆ ئەوەی بیانگرێتەوە، و بۆیە دەبوو شێوەیەک لە حکومەتی خۆیان دروست بکەن و دایبمەزرێنن، بۆ ئەوەی خۆیان لە خۆیان بپارێزن.

TAM1897 Q1 36.3کەواتە دەبینن کە بەگوێرەی ویستی پەروەردگار نەبوو کە گەلەکەی، کە بە تەنیا دەژیان، حکومەتێکی تایبەت بە خۆیان لەنێو خۆیاندا هەبێت. ویستی ئەو نەبوو کە لەنێو نەتەوەکاندا بژین، و حکومەتێکیان هەبێت وەک حکومەتی نەتەوەکان؛ چونکە کاتێک دەستیان دەکرد بە دروستکردنی حکومەتێکی تایبەت بە خۆیان بۆ ئەوەی لەنێو خۆیاندا خۆیان بەڕێوەببەن، ئەوە ڕێک وەک حکومەتەکانی نەتەوەکان دەبوو، چونکە هەموویان مرۆڤ بوون، و مرۆڤایەتی هەمووی وەک یەکە. کەواتە کاتێک ئیسرائیل هەوڵی دامەزراندنی حکومەتێکی دا بۆ ئەوەی خۆی بەڕێوەببات، وەک ئەوانەی دەوری دابوون وابوو، و نەیدەتوانی هیچی تر بێت. بتپەرستانە بوو. و هەمیشە بتپەرستانە دەبێت هەر لە کوێ هەوڵی بۆ بدرێت.

TAM1897 Q1 36.4«ئەو قسانەی من فەرمانتان پێ دەکەم هیچی لێ زیاد و کەم مەکەن، هەتا فەرمانەکانی یەزدانی پەروەردگارتان بپارێزن کە من فەرمانتان پێ دەکەم.» خودا مەبەستی وایە کە فەرمانەکانی، شەریعەتەکەی، حکومەتەکەی، بۆ گەلەکەی بەس بێت. و ئەوە بۆ گەلەکەی بەسە. ئەوە یەکلایی بووەتەوە. هەمیشە بۆ گەلەکەی بەس دەبێت. بەڵام بۆ ئەوانەی کە نیانە بەس نییە؛ بۆ ئەوانەی کە لە خودا و شەریعەت و حکومەتەکەی جیادەبنەوە بەس نییە. کەواتە حکومەتەکەی بۆ ئەوان بەس نییە، چونکە نیانە؛ و ئەگەر دانەیەکی تایبەت بە خۆیان دابنێن، ئەوا ڕێک وەک هی بتپەرستان دەبێت.

TAM1897 Q1 36.5چاوەکانتان بینییان یەزدان چی لە بەعل‌پەعۆردا کرد، هەرچی دوای بەعلی پەعۆر کەوت یەزدانی پەروەردگارتان لەنێوتاندا بە تەواوی لەناوی برد، بەڵام ئێوە کە خۆتان بە یەزدانی پەروەردگارتانەوە گرتووە ئەوا هەمووتان ئەمڕۆ زیندوون. بڕوانە، فەرز و یاساکانم فێرکردن هەروەک یەزدانی پەروەردگارم فەرمانی پێ کردم بۆ ئەوەی ئاوا بکەن لەو خاکەی کە دەچنە ناوی هەتا دەستی بەسەردا بگرن، ئیتر بیانپارێزن و جێبەجێیان بکەن، چونکە ئەوە دانایی و تێگەیشتوویی ئێوەیە لەبەرچاوی ئەو گەلانەی کە گوێیان لەو هەموو فەرزانە دەبێت.

TAM1897 Q1 36.6«ئەوە دانایی و تێگەیشتوویی ئێوەیە لەبەرچاوی ئەو گەلانەی کە گوێیان لەو هەموو فەرزانە دەبێت.» نەک تەنها لەبەرچاوی من؛ بەڵکو ئەمە بکەن، و هەموو گەلان، بتپەرستان، دەڵێن ئێوە دانان. گەلان، بتپەرستان، دەڵێن ئێوە خاوەنی تێگەیشتنی باشن.

TAM1897 Q1 36.7بڕوانە، فەرز و یاساکانم فێرکردن هەروەک یەزدانی پەروەردگارم فەرمانی پێ کردم بۆ ئەوەی ئاوا بکەن لەو خاکەی کە دەچنە ناوی هەتا دەستی بەسەردا بگرن، ئیتر بیانپارێزن و جێبەجێیان بکەن، چونکە ئەوە دانایی و تێگەیشتوویی ئێوەیە لەبەرچاوی ئەو گەلانەی کە گوێیان لەو هەموو فەرزانە دەبێت و دەڵێن، «ئەم گەلە مەزنە گەلێکی دانا و تێگەیشتوون.» چ گەلێکی مەزن هەیە، خوداوەندێکی نزیکی هەبێت وەک یەزدانی پەروەردگارمان لە هەموو داواکارییەکانمان؟ هەروەها چ گەلێک مەزنە و ئەو فەرز و یاسا ڕاستودروستانەی هەیە وەک ئەو هەموو فێرکردنەی من ئەمڕۆ لەبەردەمتان دایدەنێم؟ بەڵام ئاگاداربە و باش خۆت بپارێزە هەتا ئەو شتانە لەبیر نەکەیت کە بە چاوەکانت بینیت، بۆ ئەوەی هەموو ڕۆژانی ژیانت لە دڵت دەرنەچێت و منداڵەکانت و منداڵی منداڵەکانتی پێ فێر بکە. ئەو ڕۆژەت لە یاد بێت کە لە بەرامبەر یەزدانی پەروەردگارت ڕاوەستایت لە حۆرێڤ.

TAM1897 Q1 36.8ئەوەی بینیوتانە و بیستووتانە لەبیر مەکەن، بەڵام بەتایبەتی ئەوە لەبیر مەکەن کە کاتێک ئەو ڕۆژە لە شاخی حۆرێڤ وەستابوون بیستتان. چییان بیست؟—ئۆ، یاسای خودا؛ فەرمانەکانی خودا و باوەڕی عیسایان ئەو ڕۆژە بیست؛ دەنگێک لە ئاسمانەوە ڕزگارکردن و بەدیهێنانی ڕاگەیاند، کە مرۆڤەکان گوناه مەکەن. بەڵام ئیسرائیل خودای لەبیر کرد، و بوو بە بتپەرست، و وتی، پاشایەکمان بۆ دابنێ؛ پاشایەکمان بۆ دابنێ، وەک هەموو نەتەوەکان. بەڵام یەزدان دواتر سەبارەت بەو سەردەمەی کە پاک بوون، فەرمووی (زەبوورەکان ٨١: ١٣-١٦):—

TAM1897 Q1 36.9«خۆزگە گەلەکەم بە قسەی منیان دەکرد، ئەگەر ئیسرائیل ڕێگای منیان دەگرتەبەر، هەر زوو دوژمنەکانم بۆ زەلیل دەکردن، دەستم درێژ دەکردە سەر ناحەزانیان! ئەوانەی ڕقیان لە یەزدانە، ملکەچی دەبن، بەڵام کاتی ئەوان بۆ هەتاهەتایە دەمایەوە. (وەرگێڕانی وشە بە وشەی KJV) باشترین گەنمم دەرخوارد دەدایت، لە تاشەبەردەوە تێر هەنگوینم دەکردیت.»

TAM1897 Q1 36.10ئێستا پەروەردگار دەربارەی ئێمە دەڵێت کە لە دەسەڵاتی تاریکیی ڕزگارمانی کردووە، و گواستوویەتیینەوە بۆ ناو شانشینی کوڕە خۆشەویستەکەی. شانشینی خودا جارێکی تر لەنێو گەلەکەیدا دامەزراوەتەوە، و «شانشینی خودا لەناو ئێوەیە،» و لەنێو ئێوەدایە بەوەی لەناو هەریەکێک و هەموواندایە. کەواتە، شانشینی خودا شانشینێکی کامڵە، چونکە پاشاکەی پاشایەکی کامڵە، چونکە یاسای ئەو شانشینە یاسایەکی کامڵە. ئەی پاشایەکی کامڵ، و یاسایەکی کامڵ، و شانشینێکی کامڵ، بەسە بۆ ئێوە؟ ئایا وایە؟ ئایا ئەوە بەسە بۆ مرۆڤێک؟—ئۆ بەڵێ، بێگومان! ئایا دەبێت بەس بێت بۆ مرۆڤێک؟

TAM1897 Q1 36.11و ئەگەر هەموو ئەمانە بۆ مرۆڤێک بەس نەبن، کێشەکە لە شانشینەکەیە، یان لە مرۆڤەکەیە؟—ئێوە دەزانن کە کێشەکە تەنها دەکرێت لە مرۆڤەکە بێت. بەڵام وەرە بڵێین مرۆڤەکە بانگەشەی ئەوە دەکات کە مەسیحییە. ئایا کێشەکە هێشتا لە مرۆڤەکەیە، یان لە شانشینەکەیە؟

TAM1897 Q1 36.12(دەنگەکان) لە مرۆڤەکەدایە.

TAM1897 Q1 36.13وا دابنێن پیاوێک بانگەشەی ئەوە دەکات کە ئادڤێنتیستی حەوتەم ڕۆژە، و شانشینی خودا بۆی بەس نییە؛ وا دابنێن کۆمەڵێکیان کۆدەکەنەوە، و شانشینی خودا بۆیان بەس نییە، بەڵکو دەبێت شانشینی تایبەت بە خۆیان هەبێت، شانشینییەکی تر؛ دەبێت حکومەتێک دابمەزرێنن، باج لەسەر خۆیان بسەپێنن، فەرمانڕەوایان لەنێو خۆیاندا هەڵبژێرن بۆ ئەوەی بەسەریاندا حوکم بکەن؛ ئایا ئەوان منداڵانی خودان؟ ئایا شانشینی کامڵی خودا بەسە بۆیان؟ ئایا ئەوان سەر بە حکومەتی خودان؟ ئایا حکومەتی خودا بەسە بۆیان؟ ئایا شانشینی خودا لەناو ئەواندایە؟ ئایا وایە؟ چۆن دەکرێت، کاتێک شانشینی کامڵ، و پاشای کامڵ، و یاسای کامڵ، بەس نین بۆیان؟

TAM1897 Q1 37.1کەواتە، دەبینن کە جیاکردنەوەی کڵێسا و دەوڵەت، تەنانەت لەنێو ئادڤێنتیستەکانی حەوتەم ڕۆژیشدا، لە دڵەوە دەست پێدەکات؛ و دەبێت لەوێوە لەگەڵ هەموو مرۆڤێک، لە هەموو شوێنێکدا دەست پێبکات، ئەگینا لەو شوێنەی ئەودایە هیچ جیاکردنەوەیەکی کڵێسا و دەوڵەت نابێت. ئەگەر هیچ کەسێک لە سەدەی چوارەمدا، لە ئیمپراتۆریەتی ڕۆمیدا، یەکگرتنی کڵێسا و دەوڵەتی لە دڵی خۆیدا نەبووایە، ئەوا پاپایەتی لە سەدەی چوارەمدا پێک نەدەهات. ئەگەر تەنها کڵێسا، تەنها کڵێسا، لە دڵیدا هەبووایە، و هیچی دەوڵەت، هیچ کام لە بنەماکانی دەوڵەت نەبووایە، تەنها کڵێسا—خودا، شانشینەکەی، شەریعەتەکەی، ڕاستودروستییەکەی، تەنها ئەو لەوێ حوکمڕانی بووایە—ئایا هەرگیز دەسەڵاتی پاپایەتی سەرهەڵدەدا؟

TAM1897 Q1 37.2(دەنگەکان) نەخێر.

TAM1897 Q1 37.3کەواتە ئەو شتەی کە پێویستە هەمیشە لێی دوور بکەویتەوە چییە؟—هەر یەکگرتنێکی کڵێسا و دەوڵەت لە دڵدا. کەواتە، تاکە پارێزگاریی دڵنیایی دژی پاپایەتی چییە؟—ئەوەیە کە خودا بە هەموو دڵ و هەموو ڕۆح و هەموو عەقڵ و هەموو هێزتەوە خۆشبوێت. ئەوەیە کە «خاک و کەسوکار و ماڵی باوکت بەجێبهێڵە.» واتە پشتت لە میسر بدەیت. واتە «بە تەنها نیشتەجێبوون و لەنێو نەتەوەکاندا هەژمارد نەکران» (وەرگێڕانی وشە بە وشەی KJV).

TAM1897 Q1 37.4ئێستا لە «Empires of the Bible»، لاپەڕەی ١٥٢ و دواتر، چەند وتەیەک دەخوێنمەوە کە لەوێدا لە «Patriarchs and Prophets»ەوە، لەگەڵ ئایەتەکاندا، لەسەر هەر ئەم پەیوەندییە هێناومەتەوە. سەرەتا چەند وتەیەکی خۆم دەخوێنمەوە؛ بەڵام کاتێک وتەکانی «Patriarchs and Prophets» دەخوێنمەوە، ئاگادارتان دەکەمەوە:—

TAM1897 Q1 37.5«ئەوەتا، گەلەکە بە تەنها نیشتەجێ دەبێت و لەنێو نەتەوەکاندا هەژمارد ناکرێت». خودا هەرگیز مەبەستی نەبوو کە گەلەکەی وەک گەلانی ئەم جیهانە بکاتە شانشینێک، یان دەوڵەتێک، یان حکومەتێک. نەدەبوو وەک نەتەوەکانی دەوروبەریان بن. دەبوو بۆ خودا جیاکراوە بن «لە هەموو گەلانی سەر ڕووی زەوی.» «گەلەکە لەنێو نەتەوەکاندا هەژمارد ناکرێت».

TAM1897 Q1 37.6ئێستا ئەگەر خۆم بە بەشێک لە دەوڵەتی ئەڵمانیا بزانم، ئایا خۆم لەنێو نەتەوەکاندا دادەنێم؟ ئەگەر خۆم بە بەشێک لە حکومەتی ئینگلتەرا بزانم، وەک هاووڵاتییەکی دڵسۆز و نیشتمانپەروەر کە بۆ ئاڵاکەی شەڕ دەکات، ئایا خۆم لەنێو نەتەوەکاندا دادەنێم؟ و ئەگەر من بۆ ئەو ئاڵایە بجەنگم، ئاڵای من، ئاڵای بەریتانییەکەم، و برا ئادڤێنتیستەکەی حەوتەم ڕۆژم لێرە سەر بە ویلایەتە یەکگرتووەکان بێت، و دڵسۆز و نیشتمانپەروەر بێت، و هەردوو نەتەوە بکەونە جەنگەوە، و ئەویش دەبێت هێرشەکان پاشەکشە پێبکات، و ململانێیەک ڕووبدات، ئەوکات من لە لایەکەوەم و براکەم لە لایەکی ترەوە، و برا دژی برا دەجەنگێت. ئایا خودا ئەمەی دیاری کردووە؟—ئێوە دەزانن کە وا نەکردووە. کەواتە ئایا هەرگیز مەبەستی لە شتێک بوو کاتێک فەرمووی کە گەلەکە بە تەنها دەژین، و لەنێو نەتەوەکاندا ئەژمار ناکرێن؟

TAM1897 Q1 37.7لە کتێبی «Empires of the Bible»دا کەمێک لە نووسینی خۆم دەخوێنمەوە:—حکومەتەکەیان دەبوو تەنها حوکمڕانیی خودا بێت—خودا تەنها پاشای ئەوان، تەنها فەرمانڕەوایان، تەنها یاسادانەریان بێت. لە ڕاستیدا، ڕێکخراوێکی کڵێسایی بوو، کە بە ڕێکخستنی «کڵێساکەی چۆڵەوانی» دەستی پێکرد؛ و دەبوو لە هەر بیرۆکەیەکی دەوڵەت جیا بکرێتەوە. ئەو سیستەمەی کە لە بیابان لە ڕێگەی موساوە پێکهات و لە کەنعان لە ڕێگەی یەشوعەوە بەردەوام بوو، مەبەست لێی ئەوە بوو کە هەمیشەیی بێت.

TAM1897 Q1 37.8ئێستا لە «Patriarchs and Prophets» دەخوێنمەوە:—

TAM1897 Q1 37.9حکومەتی ئیسرائیل بە ناوی و بە دەسەڵاتی یەهۆڤا بەڕێوە دەچوو. کاری موسا، و حەفتا پیرەکە، و فەرمانڕەوایان و دادوەران، تەنها جێبەجێکردنی ئەو یاسایانە بوو کە خودا دابوونی. ئەوان هیچ دەسەڵاتێکیان نەبوو بۆ دەرکردنی یاسا بۆ نەتەوەکە.

TAM1897 Q1 37.10کێ دەسەڵاتی یاسادانانی بۆ نەتەوە نەبوو؟

TAM1897 Q1 37.11(دەنگەکان) کڵێسا.

TAM1897 Q1 37.12چەند کەس کڵێسایان پێکدەهێنا؟ ئایا یەک کەس، یان دوو، یان دە، یان دوازدە، یان تەنانەت پەنجا کەسیشیان تێدابوو؟—بەڵێ. کەواتە ئایا ئەوان، یان هەر یەکێک لەوان، هیچ دەسەڵاتێکیان هەبوو بۆ دانانی یاسا بۆ ئەوانی تر، یان تەنانەت بۆ خۆشیان؟—نەیانبوو.

TAM1897 Q1 37.13ئەی ئیسرائیل، گوێ لەم فەرز و یاسایانە بگرە کە من فێرتان دەکەم هەتا بەجێی بهێنن و بژین و بچنە ناو ئەو خاکە و دەستی بەسەردا بگرن کە یەزدانی پەروەردگاری باوباپیرانتان دەتانداتێ. ئەو قسانەی من فەرمانتان پێ دەکەم هیچی لێ زیاد و کەم مەکەن.

TAM1897 Q1 37.14ئێستا دووبارە وەرگرتنەوەی وتەیەک لە «Patriarchs and Prophets»:—

TAM1897 Q1 37.15ئەمە مەرجی بوونی ئیسرائیل وەک نەتەوەیەک بوو، و هەر وا مایەوە.

TAM1897 Q1 37.16کاتێک ئیسرائیل لەوە لادایەوە، و هەنگاوی نا بۆ پێکهێنانی شانشینێک، و وەک نەتەوەکان بێت، ئەوە مانای چی بوو؟— لەدەستدانی بوون. ئەوە لەبیر مەکەن.

TAM1897 Q1 37.17ئێستا بڕگەیەکی تر کە نووسیومە، و دەمەوێت ئێستا دووبارەی بکەمەوە:—

TAM1897 Q1 37.18بنەماکانی حکومەتی ئیسرائیل تەنها بنەماکانی حوکمڕانیی ڕاستەوخۆی خودا بوون. لە هەر حکومەتێکدا، تەنها دڵسۆزی بۆ بنەماکانی حکومەت لەلایەن هاووڵاتییانەوە دەتوانێت بیکات بە سەرکەوتوو.

TAM1897 Q1 37.19ئەمە بە شێوەیەکی گشتگیر وەک ڕاستی دانپێدانراوە. لێرەدا باسی کام حکومەت دەکەین؟—حکومەتی خودا. هاووڵاتیی کام حکومەت بوون؟—حکومەتی خودا. کەواتە، دڵسۆزی بۆ بنەماکانی ئەو حکومەتە تاکە شت بوو کە دەیتوانی ئەو حکومەت و ئەو فەرمانڕەواییە بکاتە سەرکەوتوو، تەنانەت کاتێک خودا خۆی فەرمانڕەوا بێت.

TAM1897 Q1 37.20تەنها بەهۆی ئامادەبوونی بەردەوامی خوداوە لەگەڵ ئیسرائیلدا بوو کە ئەو حکومەتەی لەوێ دامەزرابوو دەیتوانی سەرکەوتوو بێت. بۆیە، دڵسۆزی بۆ بنەماکانی ئەو حکومەتە لەلایەن گەلەوە، ئەوەی دەخواست کە هەریەک لە خەڵک بەردەوام هەوڵ بدات بۆ بەدەستهێنانی ئامادەبوونی خودا لەگەڵ خۆیدا، وەک تاکە پاشا، فەرمانڕەوای و یاسادانەر، لە هەموو ڕەفتارەکانی ژیانی ڕۆژانەیدا. بەڵام «بەبێ باوەڕ مەحاڵە ڕەزامەندی خودا بەدەستبهێنرێت». هەر «بە باوەڕ»ە کە خودا لە دڵدا نیشتەجێ دەبێت و لە ژیاندا فەرمانڕەوایی دەکات. بۆیە بنەمای سەرەکی، و لە ڕاستیدا خودی بوونی حکومەتی ئیسرائیل، لەسەر باوەڕێکی زیندوو و بەردەوامی گەلی ئیسرائیل بوو.

TAM1897 Q1 38.1و ڕێک لێرەدا بوو کە ئیسرائیل شکستی هێنا. لە ڕاستیدا، ئەمە تاکە شوێن بوو کە دەیتوانی تێیدا شکست بهێنێت. ئەوان لە باوەڕدا نەماونەوە؛ بە پاشا و حکومەتەکەیانەوە دڵسۆز نەبوون. ئەو گەلەی چوونە ناو خاکەکەوە، کە بە باوەڕەوە لە ڕووباری ئوردون پەڕینەوە بە وشکیی زەوی کاتێک ڕووبارەکە بە تەواوی لافاو بوو، کە بە باوەڕیان دیوارەکانی ئەریحا بە تەواوی ڕووخان کاتێک بۆ ماوەی حەوت ڕۆژ بە دەوری سووڕانەوە و هاواری سەرکەوتنی باوەڕیان کرد—ئەم گەلە باوەڕیان بە یەزدان هەبوو، و ئەو بە هێزەوە لەگەڵیاندا بوو. بەڵام گۆڕانکارییەک ڕوویدا. گەل پاکیی باوەڕیان لەدەستدا، و کەوتنە ژێر کاریگەریی ڕواڵەتگەرییەوە. چیرۆکەکە لە چەند ئایەتێکی کورت و پوختدا لە نووسراوە پیرۆزەکاندا بۆمان گێڕدراوەتەوە. «گەلیش بە درێژایی سەردەمی یەشوع یەزدانیان دەپەرست، هەروەها بە درێژایی سەردەمی پیران کە لەدوای یەشوع تەمەنیان درێژەی کێشا و هەموو ئەو کارانەیان بینی کە یەزدانی مەزن بۆ ئیسرائیلی ئەنجام دا. یەشوعی کوڕی نونی بەندەی یەزدانیش لە تەمەنی سەد و دە ساڵیدا مرد. … هەموو ئەو نەوەیەش چوونە پاڵ باوکانیان، نەوەیەکی دیکە لەدوای ئەوان هاتن نە یەزدانیان دەناسی و نە ئەو کارانەیان دەناسی کە بۆ ئیسرائیلی کردبوو. ئیتر نەوەی ئیسرائیل لەبەرچاوی یەزدان خراپەکارییان کرد و بەعلەکانیان پەرست. وازیان لە یەزدانی پەروەردگاری باوباپیرانیان هێنا، ئەوەی کە لە خاکی میسر دەریهێنان و دوای خوداوەندە جۆراوجۆرەکانی گەلانی دەوروبەریان کەوتن و کڕنۆشیان بۆ بردن، چونکە وازیان لێ هێنا و بەعل و عەشتۆرەتەکانیان پەرست.»—«Empires of the Bible،» ل. ١٥٣، ١٥٤.

TAM1897 Q1 38.2ئەمە ڕێک هەر ئەوەیە کە لە سەردەمی نەمروددا کردیان. دەرەنجامەکەی لە سەردەمی نەمروددا چی بوو؟—یەکێک لە خۆیان وەک پاشا دانان، دوای ئەوەی خودایان وەک پاشا ڕەتکردەوە. کەواتە، ئایا شتێکی سەیرە کە دەرەنجامەکە هەر هەمان شت بێت بۆ ئیسرائیل لەم سەردەمەدا؟

TAM1897 Q1 38.3بەهۆی نەبوونی ئامادەیی خودا لە دڵیاندا بۆ ئەوەی تەنانەت لە خۆشیان جیایان بکاتەوە و بەم شێوەیە بیانکاتە جیاواز لە گەلانی تر، ئەوەندە لە نەتەوەکانی دەوروبەریان دەچوون کە زۆر ئاسایی بوو تێکەڵیان بن لە پەرستنی خوداکانیاندا. کاتێک، لە ئەنجامی هەڵگەڕانەوەکەیانەوە، باری کردەوەکانی خۆیان و ستەمەکانی بتپەرستان ئەوەندە قورس بوو کە چیتر نەیاندەتوانی بەرگەی بگرن، ئەوا بە هەموو دڵەوە ڕوویان لە پەروەردگار دەکرد، تەنها پشتیان پێ دەبەست، و بەم شێوەیە لە لای ئەو ڕزگاربوونێکی شکۆمەندیان لە گوناهەکانیان و لە هەموو ستەمکارەکانیان دەدۆزییەوە. بەڵام کاتێک خۆیان بە ڕزگارکراوی بینی، هێشتا سەرکەوتوو نەبوون لە پەرەپێدان و بەدەستهێنانی ئامادەیی پەروەردگار و ڕزگارکەریان؛ بۆیە ئایینەکەیان دووبارە بووەوە بە ڕواڵەتی، و زۆری نەخایاند ڕێچکەکانی بتپەرستانیان گرتەوە و خوداکانی ئەوانیان پەرست.

TAM1897 Q1 38.4خۆزگە دڵیان لەسەر پەروەردگار دانابا و هەمیشە متمانەیان پێی بکردایە، وەک لەم کاتانەی چاکسازییەدا کردیان، ئەوا دەیانزانی کە ئەو هەمیشە بۆیان هەر ئەوەیە کە لەم بۆنانەدا بۆیان بوو. ئەوکاتە تەواوی ڕێڕەویان دەبووە ئەوەی کە ئەو هەمیشە دەیویست—پێشکەوتنێکی بەردەوامی بەرەو پێش و سەرەوە، گەشەکردن لە نیعمەت و لە زانینی پەروەردگار ڕزگارکەرماندا. ئەوسا دەبوونە ڕووناکییەکی درەوشاوە و پرشنگدار بۆ هەموو نەتەوەکان.

TAM1897 Q1 38.5لەبری ئەوەی بەم ئەزموونە دووبارەبووانەوە بگەنە ئەو خاڵەی کە لە کۆتاییدا و بۆ هەمیشە متمانە بە خۆیان نەکەن و تەنها متمانە بە خودا بکەن، لە ڕاستیدا گەیشتنە ئەو دۆخەی کە لە کۆتاییدا متمانەیان بە خودا نەما، و بڕیاریان دا بە تەواوی پشت بە خۆیان ببەستن. لە بێباوەڕی و هەڵگەڕانەوەیاندا، ئەوان تەنها بەڵگەیەکیان لە هێرشە بەردەوامەکانی بتپەرستاندا دەبینی، کە بەهۆیەوە وڵات تاڵان دەکرا و خەڵک چەوسێنراوە بوون، واتە بەڵگەیەک لەسەر ئەوەی کە لە هەموو ڕوویەکی کردارییەوە حکومەتی خودا شکستی هێناوە.—«Empires of the Bible»، ل. ١٥٤، ١٥٥.

TAM1897 Q1 38.6ئێستا دووبارە وەرگرتنەوەی وتەیەک لە «Patriarchs and Prophets:—»

TAM1897 Q1 38.7هەموو ئەو خراپانەی کە دەرئەنجامی گوناه و گەمژەیی خۆیان بوون، خستیانە ئەستۆی حکومەتی خودا.

TAM1897 Q1 38.8کەواتە، دەبینن کاتێک هەر گەلێک کە بانگەشەی ئەوە دەکات هی یەزدانە، پێویستی بە حکومەتێکی تر هەبێت جگە لە حکومەتی ئەو، کێشەکە چییە. ئەوان لە خودا دوورکەوتوونەتەوە؛ کەوتوونەتە ناو خراپەوە؛ بەدەست چەندین جۆر ناخۆشیدا دەناڵێنن؛ و ئەمانە دەخەنە ئەستۆی حکومەتی خودا. حکومەتی خودا بەشی ئەوانی نەدەکرد؛ بەشی ئەوانی نەکردبوو. بۆچی؟—چونکە ئەو حکومەتەیان نەبوو.

TAM1897 Q1 38.9درێژە بە خوێندنەوەی کتێبی «Patriarchs and Prophets» دەدەم:—

TAM1897 Q1 38.10تەدریجەن ڕێزیان بۆ خودا لەدەستدا، و وازیان لە بەرز دانانی شەرەفی بوون بە گەلی هەڵبژێردەی ئەو هێنا. بەهۆی شکۆ و نمایشی پاشاکانی بتپەرستانەوە سەرنجیان ڕاکێشرا، و لە سادەیی خۆیان بێزار بوون. ئیرەیی و حەسوودی لەنێوان هۆزەکاندا سەریهەڵدا. ناکۆکییە ناوخۆییەکان لاوازیان کرد؛ بەردەوام ڕووبەڕووی هێرشی دوژمنە بتپەرستەکانیان دەبوونەوە: و خەڵک خەریک بوو باوەڕ بەوە بکات کە بۆ پاراستنی پێگەی خۆیان لەنێو نەتەوەکاندا، پێویستە هۆزەکان لەژێر حکومەتێکی ناوەندیی بەهێزدا یەکبگرن. کاتێک لە گوێڕایەڵی بۆ یاسای خودا لادەدان، ئارەزووی ئازادبوونیان لە فەرمانڕەوایی پاشا خوداییەکەیان دەکرد؛ و بەم شێوەیە داواکاری بۆ پاشایەتی لە سەرتاسەری ئیسرائیلدا بڵاو بووەوە.

TAM1897 Q1 38.11ئێستا لەوەی کە لە «Empires of the Bible» نووسیومە دەیخوێنمەوە:—

TAM1897 Q1 38.12ئەوە دووبارەبوونەوەی هەمان چیرۆکی بابل و میسر بوو. گەورە فریودەرەکە ئەوانی هەڵخەڵەتاند بۆ بتپەرستی، و لە بتپەرستییەوە بۆ پاشایەتی، تاکو زاڵ بێت بەسەریاندا، و بە کاریگەرییە دنیاییەکان هەڵیانخەڵەتێنێت تاکو واز لە خزمەتی خودا بهێنن، یان بە زۆر ڕێگرییان لە خزمەتکردنی خودا لێ بکات.

TAM1897 Q1 38.13و ئێوە دەزانن کە ئیسرائیل پەیامبەرانی چەوساندەوە، ڕێگرییان لە بانگەشەکردن بۆ وشەی خودا کرد، هەروەک چۆن هەموو نەتەوەیەکی بتپەرستی دیکەی سەر زەوی کردوویەتی لە سەردەمی نەمرودەوە تا ئەمشەو، و هەروەک چۆن هەموو نەتەوەیەکی بتپەرستی دیکەش دەیکات، تەنانەت ئەگەر لەلایەن ئادڤێنتیستەکانی حەوتەم ڕۆژەوە دابمەزرێنرێت.

TAM1897 Q1 38.14ئێستا دووبارە وتەیەک لە «Patriarchs and Prophets» دێنمەوە:—

TAM1897 Q1 38.15خودا دەیویست گەلەکەی تەنها سەیری ئەو بکەن وەک یاسادانەری خۆیان و سەرچاوەی هێزیان. بە هەستکردن بە پشتبەستنیان بە خودا، بەردەوام لێی نزیکتر دەبوونەوە. ئەوان بەرز و بەڕێز دەبوون، شایستەی ئەو چارەنووسە بەرزەی دەبوون کە وەک گەلە هەڵبژێردراوەکەی خۆی بانگی کردبوون بۆی. بەڵام کاتێک پیاوێک دەخرایە سەر تەخت، ئەمە مەیلی وای دەبوو کە دڵی خەڵک لە خودا بگەڕێنێتەوە.

TAM1897 Q1 38.16و گرنگ نییە ئەگەر ئەو ئادڤێنتیستی حەوتەم ڕۆژ بێت؛ ئەمە مەیلی ئەوەی هەیە کە بیری خەڵک لە خودا دوور بخاتەوە.

TAM1897 Q1 38.17درێژە بە خوێندنەوەی کتێبی «Patriarchs and Prophets» دەدەم:—

TAM1897 Q1 38.18زیاتر پشتیان بە هێزی مرۆڤ دەبەست و کەمتر بە هێزی خودایی—

TAM1897 Q1 39.1ئایا پێویستیان بە پاراستن بوو لە بتپەرستان؟—بەڵێ. ئایا بتپەرستان هێرشیان نەدەکردە سەریان و تاڵانیان نەدەکردن؟—بەڵێ. ئایا پێویستیان بە پاراستن بوو؟—بەڵێ. بۆچی حکومەتێکیان دامەزراند؟—بۆ پاراستن—بۆ پاراستن لە هێرشەکانی بتپەرستان.

TAM1897 Q1 39.2پەروەردگار چی فەرمووی ئەگەر گوێڕایەڵی ئەو و شەریعەتەکانی بن؟ لە کاتی جەژنەکاندا، پیاوان دەتوانی هەموویان ماڵەکانیان بەجێبهێڵن و بڕۆن بۆ ئۆرشەلیم، و هیچ کەس زیانیان پێنەدەگەیاند، یان ئارەزووی خاکەکەیان نەدەکرد. بەڵام کاتێک لە خودا دوورکەوتنەوە، و پارێزگاریی ئەوەیان نەما، نەدەتوانی ماڵەکانیان بەجێبهێڵن مەگەر ئەوەی بتپەرستان بێنە ژوورەوە. و تەنانەت کاتێک هەموویان لە ماڵەوە بوون، بتپەرستان بەسەریاندا دەهاتن. کاتێک گەنمەکەیان پێگەیشتبوو و ئامادە بوو بۆ دروێنەکردن، بتپەرستان دەهاتنە ژوورەوە و هەموویان دەبرد، تەنانەت کاتێک پیاوەکان هەموویان لە ماڵەوە بوون. و کاتێک ترێیەکانیان پێگەیشتبوو و ئامادە بوو بۆ کۆکردنەوە، بتپەرستان دەهاتنە ژوورەوە و هەموویان کۆدەکردەوە. بۆچی؟—چونکە گەلەکە لە خودا دوورکەوتبوونەوە، و نەیدەتوانی لە دوورکەوتنەوەکەیاندا بەرەکەتیان پێ ببەخشێت وەک چۆن کاتێک لەگەڵی بوون بەرەکەتی پێ دەبەخشین، چونکە ئەو کارە تەنها هانی دەدان کە لە دوورکەوتنەوەکەیان بەردەوام بن.

TAM1897 Q1 39.3کەواتە:—

TAM1897 Q1 39.4کاتێک پیاوێک دەخرایە سەر تەخت، مەیلی خەڵکی لە خودا لادەدا. ئەوان زیاتر متمانەیان بە هێزی مرۆڤ دەکرد و کەمتر بە هێزی خودایی، و هەڵەکانی پاشاکەیان دەیانخستە ناو گوناهەوە و نەتەوەکەی لە خودا جیا دەکردەوە.

TAM1897 Q1 39.5بۆیە بە ساموئێلیان وت: «وەک هەموو نەتەوەکان پاشایەکمان بۆ دابنێ تاکو ڕابەرایەتیمان بکات.»

TAM1897 Q1 39.6ئێستا جارێکی تر وتەیەکی دیکە لە «Patriarchs and Prophets»ەوە دەهێنمەوە کە ڕاستەوخۆ دێتە سەر سەردەمی ئێستا:—

TAM1897 Q1 39.7و هێشتا [ئەمە دەمانهێنێتە کوێ؟—بۆ ئێستا.] ئارەزووی پەیڕەوکردنی دابونەریتە جیهانییەکان لەنێو ئەو گەلەدا کە بانگەشەی ئەوە دەکات هی خودایە بوونی هەیە. کاتێک لە خودا دوور دەکەونەوە، ئاواتەخوازی دەستکەوت و شەرەفەکانی جیهان دەبن. مەسیحییەکان بەردەوام هەوڵ دەدەن لاسایی کردەوەکانی ئەوانە بکەنەوە کە پەرستیاری خودای ئەم جیهانە دەکەن. زۆر کەس پێداگری دەکەن کە بە یەکگرتن لەگەڵ خەڵکی جیهان و پەیڕەوکردنی دابونەریتەکانیان، بتوانن کاریگەرییەکی بەهێزتر لەسەر بێباوەڕان هەبێت.

TAM1897 Q1 39.8ئەمە ئەوەیە کە ئیسرائیل گوتی.

TAM1897 Q1 39.9بەڵام هەموو ئەوانەی بەدوای ئەم ڕێگایەدا دەڕۆن، بەمە لە سەرچاوەی هێزی خۆیان جیادەبنەوە. بەوەی دەبنە دۆستی جیهان، ئەوان دوژمنی خودان. لە پێناو پایە و ناوبانگی دنیاییدا، ئەو شانازییە بێوتەیەی قوربانی دەکەن کە خودا پێی بانگی کردوون، کە بریتییە لە دەرخستنی ستایشەکانی ئەوەی کە لە تاریکییەوە بانگی کردووین بۆ ناو ڕووناکییە سەرسوڕهێنەرەکەی خۆی.— «Patriarchs and Prophets»، بەشی ٥٩، پەرەگرافی ١٣.

TAM1897 Q1 39.10ئێستا دەخوێنمەوە، دەربارەی ئیسرائیل لەو سەردەمەی دووردا:—

TAM1897 Q1 39.11«وەک هەموو نەتەوەکان.» ئیسرائیلییەکان تێنەدەگەیشتن کە لەم ڕووەوە جیاوازبوون لە نەتەوەکانی تر، شەرەف و بەرەکەتێکی تایبەت بوو. خودا ئیسرائیلییەکانی لە هەموو گەلێکی تر جیا کردبووەوە، تا بیانکاتە گەنجینەی تایبەتی خۆی. بەڵام ئەوان، بە پشتگوێخستنی ئەم شەرەفە بەرزە، بە پەرۆشەوە ئارەزوویان دەکرد لاسایی نموونەی بتپەرستان بکەنەوە.

TAM1897 Q1 39.12هێشتا لە «Patriarchs and Prophets»ەوە دەخوێنمەوە:—

TAM1897 Q1 39.13ئەو ڕۆژانەی گەورەترین خۆشگوزەرانیی ئیسرائیل بوون، ئەو ڕۆژانە بوون کە تێیدا دانیان بەوەدا دەنا کە یەهوا پاشایانە—کاتێک ئەو یاسا و حکومەتەی کە دامەزراندبووی، بە باڵادەستتر لە هیی هەموو نەتەوەکانی تر دادەنرا.

TAM1897 Q1 39.14کاتێک حکومەت و یاسای خودا بە باڵادەستتر لە هیی هەموو نەتەوەکانی تر دەزانم، چۆن دەکرێت هیچ پەیوەندییەکم لەگەڵ نەتەوەکانی تردا هەبێت؟ کەواتە ئەگەر دەبێت شتێک وەک نەتەوەکانی تر دابنێم بۆ ئەوەی خۆم بەڕێوەبەم، خۆم ڕێکبخەم، و ئەوانەی لە دەوروبەرم و هاوشێوەی منن، ئایا ئەوکات حکومەت و یاساکانی خودا بە باڵادەستتر لەوانە دادەنێم کە خۆم دایاندەنێم؟ کەواتە کاتێک یاساکانی ئەو لەلایەن منەوە بە باڵادەستتر لەوانە دانانرێن کە خۆم دایاندەنێم، ئەوە من لە کوێ دادەنێت؟

TAM1897 Q1 39.15(دەنگەکان) لە سەرووی خوداوە.

TAM1897 Q1 39.16هەروەک پاپەکەی تر؛ هەروەک نەمرود،—خۆم دەخەمە شوێنی خوداوەند. هیچ مرۆڤێک ناتوانێت خۆی بخاتە شوێنی خوداوەند بەبێ ئەوەی خۆی بخاتە سەرووی خوداوەند.

TAM1897 Q1 39.17لەگەڵ ئەمەشدا، ئەوەی نووسیومە کە وەک ڕاستی دەیناسنەوە:—

TAM1897 Q1 39.18بەڵام ئێستا هەموو ئەمانە لەبیر کرابوون، لەبەر ئەو نیازە پتەوەی خۆیان بۆ هەبوونی پاشا و حکومەت و دەوڵەتێک، وەک هەموو نەتەوەکان. بەپێچەوانەی ویستی ڕوونی خوداوەندەوە، ئیسرائیل لەنێو نەتەوەکاندا دادەنرا.... خۆزگە گەلی ئیسرائیل لەو ڕۆژەدا شتەکانی تایبەت بە ئاشتییان بناسینایە! خۆزگە باوەڕیان بە یەزدان بکردایە، و دانیان بنابا کە ئەو لەوان باشتر ئەو ڕێگایە دەزانێت کە دەبوو بۆ چاکەی خۆیان بیگرنەبەر! بەڵام لە دژی بەهێزترین داواکاری و ترسێنەرترین ئاگادارکردنەوەی، گوێیان داخست و دڵیان ڕەق کرد، و هەر لەو کات و شوێنەوە کەوتنە سەر ئەو ڕێگایەی کە بە لۆژیکێکی نەگۆڕەوە، بووە هۆی لەناوچوونیان، هەم وەک نەتەوە و هەم وەک گەلی هەڵبژێردراو.

TAM1897 Q1 39.19هەروەها وا ڕوویدا کە هۆزەکان دابەش بوون—دە هۆزەکە و دوو هۆزەکە. چارەنووسی دە هۆزەکە چی بوو؟—ئەوان ڕێڕەوێکی بەردەوامیان گرتەبەر لە هەڵگەڕانەوە، تا ئەو کاتەی هاواریان کرد، «ئێمە پاشامان نییە.» ئینجا پەروەردگار لە ڕێگەی پێغەمبەر هۆشەعەوە هاتە لایان و فەرمووی: «من پاشای ئێوە دەبم؛ بۆ لام بگەڕێنەوە، ئەی ئیسرائیل، تۆ لە من هەڵهاتوویت؛ من پاشای ئێوە دەبم.» بەڵام ئەوان نەگەڕانەوە؛ و بە دیلی بران و بۆ هەمیشە ون بوون.

TAM1897 Q1 39.20کاتێک ئەوە کرا، لەسەر یەهودا لە کتێبی هۆشەع نووسرا، «یەهودا هێشتا لەگەڵ خودا فەرمانڕەوایەتی دەکات و لەگەڵ پیرۆزەکاندا دڵسۆزە» (وەرگێڕانی وشە بە وشەی KJV). بەڵام ئێوە دەزانن کە یەهودا هەنگاو بە هەنگاو، لە ڕێڕەوی هەڵگەڕانەوەدا بەرەو خوارەوە چوو، تا ئەو کاتەی فەرموودە هات، «مێزەرەکە دابگرە، تاجەکە هەڵبگرە، بارودۆخەکە بەم شێوەیە نامێنێتەوە، بەڵکو بێ پلەوپایە بەرز دەکرێتەوە و پایەدار نزم دەکرێتەوە. کاولگە! کاولگە! ئەم شانشینە کاولگەیە! هەروەها نۆژەن ناکرێتەوە، هەتا ئەو پاشایە دێت کە مافی خۆیەتی، منیش دەیدەمە ئەو.»

TAM1897 Q1 39.21پێویست بوو لەسەر یەزدان ڕێگە بدات گەلەکەی لەلایەن بتپەرستانەوە فەرمانڕەوایی بکرێن. و کاتێک یەزدان، لە ڕێگەی بتپەرستانەوە، لە ڕێگەی حکومەتی بتپەرستانەوە، پاراستنی کردن تا خۆی هاتە لایان، ئەوان هێشتاش ئەو وتەیەیان دووبارە کردەوە کە لە ڕۆژانی شاولدا وتبوویان، «نەخێر! ئێمە پاشایەکمان دەوێت.» کاتێک مەسیح نەیویست ببێتە پاشای ئەوان، لە خاچیان دا و هاواریان کرد، «جگە لە قەیسەر پاشامان نییە.»

TAM1897 Q1 40.1کاتێک لە دژی ناڕەزایەتیی خوداوەند لە ڕێگەی ساموئێلەوە، هاواریان کرد، «نەخێر! ئێمە پاشایەکمان دەوێت پاشایەتیمان بکات»، لەو هاوارەدا خوداوەند گوێی لە هاوارە کۆتاییەکەیان دژی خۆی بوو، کە ئێستاش بۆ هەمووان ئاسانە بیبیستن— «جگە لە قەیسەر پاشامان نییە.» بە ڕەتکردنەوەی خودا تاکو «وەک هەموو نەتەوەکان» بن، بوون وەک هەموو ئەو نەتەوانەی کە خودایان ڕەتکردەوە.

TAM1897 Q1 40.2ئەو هاوارەی کە دژی مەسیح لە دادگای پیلاتۆسدا کردیان، لەو هاوارەدا ئەوە بوو، «ئێمە پاشایەکمان دەوێت»، کە لە ڕۆژانی شاولدا وترابوو؛ و خوداش گوێی لێ بوو. ئەوە لۆژیکی بابەتەکەیە و هیچ ڕێگەیەکی خۆلادانی لێ نییە. و ئەگەر ئێوە و من بمانەوێت لێی ڕزگار بین، دەبێت بە هەموو دڵ و گیان و مێشک و هێزەوە ڕوو لە خودا بکەین. دەبێت لە وڵاتەکەمان و لە نێو خزمەکانمان و لە ماڵی باوکمان دەربچین. دەبێت پشت لە میسر بکەین، تەنانەت ئەگەر لەسەر پلیکانەی تەختی دەسەڵاتی زەمینیش بین؛ دەبێت لەوێ دابەزین، پشتی لێ بکەین، و هەمووی بەجێبهێڵین، و بە باوەڕێکی زیندووەوە ڕوو لە خودا بکەین؛ و پاشان دەبێت بە تەنیا نیشتەجێ بین، و لەنێو نەتەوەکاندا هەژمار نەکرێین.

TAM1897 Q1 40.3بەم شێوەیە دەبینن کە خودا هەمیشە خەڵکەکەی و نەتەوەکان فێر کردووە، کە ڕزگاریی هەمیشەیی گەلەکەی و هەر مرۆڤێک، بەندە بە جیابوونەوەی تەواوی کڵێسا و دەوڵەت لە دڵدا.