دەرچوون لە بابل و میسر

TAM1897 Q1 45.8وتارێک پێشکەشکراوە لە ئێوارەی دووشەممە، ١٥ی ئازاری ١٨٩٧ لە General Conference Bulletin، چارەکی یەکەم، ١٨٩٧، بەرگی ٢، ژمارە ١، لاپەڕەکانی ٤٥-٥٤ چاپکراوە.

TAM1897 Q1 45.9لە وانەکەی دوێنێ شەو، گەیشتینە خاڵێک لە مێژووی یەهودا کە تێیدا سەختییەکانی ئاشور وەک لافاوێک وڵاتیان پڕ کردبوو. ئەوان دەیانویست لێی ڕزگاریان بێت، و یەزدان بانگی دەکردن کە بە هەموو دڵیانەوە بەدوایدا بگەڕێن، تاکو ڕزگاریان بکات. ئەوان لە ڕێگەی یەکگرتن و هاوپەیمانی و پەیمانی لەگەڵ میسرەوە هەوڵیان دەدا خۆیان ڕزگار بکەن.

TAM1897 Q1 45.10بەم شێوەیە بەردەوام بوو تا گەیشتنە خاڵێک لە ژیانی حەزقیادا کە هەموو یارمەتییەک لە میسرەوە بە تەواوی پچڕابوو، نەک لەبەر ئەوەی ئەو ویستبووی، بەڵکو لەبەر ئەوەی بارودۆخەکە وا بوو. پاشای ئاشور لە نێوان ئۆرشەلیم و دەریای ناوەڕاستدا تێپەڕیبوو و خۆی خستبووە نێوان سوپاکانی میسر و ئۆرشەلیمەوە، تاکو ڕێگری لە یەکگرتنی هێزەکانی یەهودا و هێزەکانی میسر بکات. ئینجا دەیتوانی بە تەنیا هەر یەکێکیان بشکێنێت.

TAM1897 Q1 45.11یەکەم جار کە سەنحێریب هاتە سەر ئۆرشەلیم، هەمان شتی کرد، و حەزقیا ئەوەندە لە هەڵەدا بوو کە لە نووسراوە پیرۆزەکاندا نووسراوە کە چووە لای پاشای ئاشور و پێی وت: «من هەڵەیەکی گەورەم کرد. لەلای من بکشێوە، ئەوەی لەسەرم دەیسەپێنی دەیدەم.» پاشای ئاشور باجی سی تالەنت زێڕ و سێ سەد تالەنت زیوی خستە سەر، و حەزقیا ناچار بوو ماڵی خودا تاڵان بکات بۆ پێدانی باجەکە.

TAM1897 Q1 45.12هۆکاری ئەم کێشەیە ئەوە بوو کە خەڵکی عەقرۆن دژی ئاشورییەکان یاخی ببوون؛ بەڵام پاشای عەقرۆن دڵسۆزی پاشای ئاشور بوو، و لەگەڵ خەڵکەکەیدا بەشداریی لە یاخیبوونەکەیاندا نەکرد. ئینجا خەڵکەکە بە زۆرەوە وەک دیلێک هێنایانە ئۆرشەلیم و ڕادەستی حەزقیایان کرد بۆ پاراستنی. حەزقیاش قبوڵی کرد. حەزقیا ئەوەندە هاوسۆز بوو لەگەڵ یاخیبوونیان لە پاشای ئاشور کە ئامادە بوو تا ئەم ڕادەیەش بەشداری تێدا بکات.

TAM1897 Q1 45.13پاشای ئاشور هات و عەقرۆنی داگیر کرد. پاشان ڕووی کردە ئۆرشەلیم تا پاشای عەقرۆن بهێنێتەوە و دووبارە لەسەر تەختەکەی لە عەقرۆن دایبنێتەوە. حەزقیا شارەکەی قەڵابەند کرد، و بەربەست و هەموو ئەو بەرگرییانەی پێویست بوو دروستی کرد؛ بەڵام ئەوە سوودی نەبوو، نەیتوانی ڕزگاریان بکات؛ چونکە خودا نەیدەتوانی بەو شێوەیە ڕزگاریان بکات. ئەوا گێڕانەوەی سەنحێریب بۆ ئەو هەڵمەتە دەخوێنمەوە، هەروەها گێڕانەوەی کتێبی پیرۆزیش. ئەم دوو گێڕانەوەیە پێکەوە لە «Empires of the Bible»دا، لە لاپەڕەی ٣٢٢ و سێ لاپەڕەی دواتریشدا، تێکەڵ کراون. دەست بە خوێندنەوە دەکەم لە پەرەگرافی ١٥. سەنحێریب باس لەوە دەکات کە چۆن خەڵکی عەقرۆن یاخی بوون، و پاشاکەیان گرتبوون و کردبوویان بە دیل. ئەو دەڵێت:—

TAM1897 Q1 46.1کاهنە سەرەکان، خانەدانەکان، و خەڵکی عەقرۆن، کە پادیا، پاشاکەیان (کە باوەڕ و پەرستنی ئاشورییەکانی هەبوو)، بە زنجیری ئاسنەوە بەستبوویانەوە؛ و ڕادەستی حەزقیا، پاشای یەهودا، کردبوویان؛ و بە دوژمنایەتییەوە مامەڵەیان لەگەڵ خوداوەندەکەیان کردبوو؛ ئەم پیاوانە ئێستا دڵیان دەترسا.

TAM1897 Q1 46.2و شارەکەی داگیر کرد، و بەردەوام دەبێت و دەڵێت، «حەزقیا، پاشای یەهودا، ملکەچی نیری من نەبوو.» پاشان کتێبی پیرۆز دەڵێت، هەر بۆیە «سەنحێریبی پاشای ئاشور هێرشی کردە سەر هەموو شارە قەڵابەندەکانی یەهودا و داگیری کردن.» پاشان سەنحێریب دەڵێت:—

TAM1897 Q1 46.3چل و شەش لەو شارانە، کە قەڵای بەهێز بوون، و شارەکانی ناوچەکەیان کە ژمارەیان نەبوو، بە ئامێری جەنگییەوە، گەمارۆم دان، داگیرم کردن، تاڵانم کردن، و وەک غەنیمەت ژمێرم.... دووسەد هەزار و سەد و پەنجا کەس، بچووک و گەورە، نێر و مێ، ئەسپ، ئەسپی مێینە، کەر، وشتر، مانگا و مەڕی ژمارە نەهاتوو، لەنێویاندا هەڵمگرتن و وەک غەنیمەت دابەشم کردن.

TAM1897 Q1 46.4ئینجا کتێبی پیرۆز دەڵێت:—

TAM1897 Q1 46.5کاتێک حەزقیا بینی کە سەنحێریب هاتووە بە نیازە شەڕ لەگەڵ ئۆرشەلیم بکات، ڕاوێژی لەگەڵ کاربەدەستان و ئەفسەرە باڵاکانی کرد بۆ پڕکردنەوەی ئاوی ئەو کانییانەی کە لە دەرەوەی شارەکەن، ئەوانیش یارمەتییان دا. خەڵکێکی زۆریان کۆکردەوە و هەموو کانیاوەکان و ئەو ڕووبارەی بە ناوەڕاستی زەوییەکەدا تێپەڕ دەبوو، پڕ کردەوە و گوتیان: «بۆچی پاشاکانی ئاشور بێن و ئاوێکی زۆر بدۆزنەوە؟» پاشان ورەی دایە بەرخۆی و هەموو شوورا ڕووخاوەکەی بنیاد نایەوە و بەرزی کردەوە هەتا قوللەکان. شوورایەکی دیکەشی لە دەرەوە بنیاد نا و تەلانی شاری داودی تۆکمە کرد، هەروەها چەک و قەڵغانێکی زۆری دروستکرد.

TAM1897 Q1 46.6ئێستا سەنحێریب دەڵێت:—

TAM1897 Q1 46.7ئەو [حەزقیای] خۆی، وەک باڵندەیەک لە قەفەسدا، لەناو ئۆرشەلیم، شارە پایتەختەکەیدا، من بەندم کرد: تاوەری گەمارۆدانم دژی دروست کرد (چونکە فەرمانی دابوو کە بەربەستەکانی دەروازە گەورەکەی شاری خۆی نوێ بکەنەوە).

TAM1897 Q1 46.8و ئێستا کتێبی پیرۆز دەڵێت:—

TAM1897 Q1 46.9سەرکردەکانی سوپای بەسەر گەلەوە دانا و بۆ گۆڕەپانی دەروازەی شارەکە کۆی کردنەوە و ورەی بەرز کردنەوە و گوتی: «بەهێزبن و ئازابن و مەترسن و لەبەردەم پاشای ئاشور و هەموو ئەو کۆمەڵەی لەگەڵیدایە، ورە بەرمەدەن، چونکە ئەوەی لەگەڵ ئێمەیە بەهێزترە لەوەی لەگەڵ ئەوە. ئەو تەنها هێز و بازووی مرۆڤی لەگەڵدایە، بەڵام ئێمە یەزدانی پەروەردگارمان لەگەڵدایە هەتا یارمەتیمان بدات و لە جەنگەکان بۆمان بجەنگێت.» بەم قسەیە حەزقیای پاشای یەهودا گەلەکەی هاندا.

TAM1897 Q1 46.10ئەمە هەمووی ڕاست بوو، ئەگەر تەنها لەم بابەتەدا بێتاوان بوایە؛ بەڵام لەگەڵ پادیا، پاشای عەقرۆن، کە لەو کاتەدا لە ئۆرشەلیم لە زینداندا بوو، خودا نەیدەتوانی پشتگیریی خۆی بۆ حەزقیا لەو ڕێگایەی گرتبوویەبەر بۆ بەرگریکردن لە شارەکە دەرببڕێت. لە ئەنجامدا سەنحێریب دەڵێت:—

TAM1897 Q1 46.11ترسی سەرزەنشتی شکۆمەندیی من بەسەر خودی حەزقیادا زاڵ بوو؛ و ئوربی، و سەربازەکانی خۆی، و ئەو سەربازانەی تر کە هێنابوونی بۆ ناو ئۆرشەلیم، شاری پاشایەتییەکەی.

TAM1897 Q1 46.12ئینجا کتێبی پیرۆز دەڵێت:—

TAM1897 Q1 46.13پاشای ئاشور سێ سەد تالنت زیو و سی تالنت زێڕی لەسەر حەزقیای پاشای یەهودا سەپاند. حەزقیاش هەموو زیوەکانی ناو پەرستگای یەزدان و ناو گەنجینەکانی کۆشکی پاشای دایێ. لەو کاتە حەزقیا پاشای یەهودا ئەو زێڕەی داڕنی کە پەرستگای یەزدان و چوارچێوەی دەرگاکانی پێ ڕووپۆش کردبوو، دایە پاشای ئاشور.

TAM1897 Q1 46.14و لەبارەی ئەمەوە سەنحێریب دەڵێت:—

TAM1897 Q1 46.15سەرەڕای باجە پێشووەکە کە ساڵانە دەدرا، باجی هاوپەیمانیی خاوەندارێتیی خۆمم زیاد کرد و ئەوەشم خستە سەر شانی. کرێکاران و سەربازان و بیناسازان کە بۆ بەهێزکردنی ئۆرشەلیم، شاری پایتەختەکەی خۆی، کۆی کردبوونەوە، ئێستا باجیان دەدا. لەگەڵ سی تالەنتی زێڕ، هەشتسەد تالەنتی زیو؛ قوماشی چنین، قوماشی سووری تۆخ و نەخشێنراو؛ بەردی گرانبەهای گەورە؛ جێگای پاڵکەوتنی عاج، تەختی گواستراوەی عاج، پێستی گامێش، داری دان، داری کوو، گەنجینەیەکی گەورە لە هەموو جۆرێک؛ و کچەکانی، خەسێنەکانی کۆشکی، مۆسیقاژەنە نێرەکان و مۆسیقاژەنە مێینەکان؛ بۆ نەینەوا، شارە پاشایەتییەکەم، لە دوای من نارد. و بۆ پێشکەشکردنی باج و ڕێزگرتن، نێردراوەکەی خۆی نارد. ئەو شارانەی کە تاڵانم کردبوون، لە شانشینەکەی جیاکردمەوە، و بە میتینتی، پاشای ئەشدۆد، پادیا، پاشای عەقرۆن، و زیلی-بێل، پاشای غەزە، دام. شانشینەکەیم بچووک کردەوە.

TAM1897 Q1 46.16ئەمە چیرۆکی تەواوی ئەو ئایەتەیە لە نووسراوە پیرۆزەکاندا کە دەڵێت حەزقیا نێردراوەکانی بۆ لای پاشای ئاشور نارد و پێی وت، «من هەڵەیەکی گەورەم کرد. لەلای من بکشێوە، ئەوەی لەسەرم دەیسەپێنی دەیدەم.»

TAM1897 Q1 46.17ماوەیەک دوای ئەمە، حەزقیا نێردراوی بۆ میسر نارد، و میسر هاوپەیمانی لەگەڵ حەزقیادا کرد و سوپایەکی نارد. سەنحێریب لە کاتی خۆیدا هەواڵی ئەمەی بیست و سوپاکەی لە نێوان میسر و ئۆرشەلیم جێگیر کرد. ئینجا سەرەتا بانگێکی ئاراستەی ئۆرشەلیم کرد بۆ حەزقیا تا خۆی تەسلیم بکات، و چاوەڕێ بکات تا لە میسر دەگەڕێتەوە، و ئەو دێت و هەموویان وەک دیل دەبات بۆ خاکێک هاوشێوەی خاکەکەی خۆیان، کە هەر بەقەد خاکەکەی خۆیان باش دەبێت. بەڵام حەزقیا پێی وتن هیچ وەڵامێکی نەدەنەوە، و پیاوەکە گەڕایەوە بۆ لاخیش، و بینی کە پاشا چووەتە لیڤنا، و لەوێ ڕاپۆرتیان بۆ دا.

TAM1897 Q1 46.18ئینجا سەنحێریب بیستی کە سوپاکانی میسر بەرەو ئەوێ دێن، و جارێکی تر نامەیەکی بۆ ئۆرشەلیم نارد، کە تێیدا باسی ئەوەی کردبوو کە خۆی دەتوانێت چی بکات و پەروەردگار ناتوانێت چی بکات؛ و ئەوەی کە حەزقیا ناچار نییە پشت بە پەروەردگار ببەستێت، چونکە پەروەردگار ناتوانێت لە دەستی ئەو ڕزگاریان بکات؛ و ئەوەی کە کاتێک لەگەڵ پاشای میسردا کارەکانی تەواو بوو، دێتە سەرەوە، و ئۆرشەلیم دەبێت ئەنجامەکەی هەڵبگرێت.

TAM1897 Q1 46.19تا ئەو کاتە، حەزقیا فێر ببوو متمانە بە خودا بکات؛ چونکە کەسی تری نەبوو متمانەی پێ بکات. لە کۆتاییدا ناچار بوو متمانە بە خودا بکات. بۆیە سەرکەوت بۆ پەرستگا، نامەکەی سەنحێریب خستییە بەردەم خوداوەند و بە خوداوەندی وت، ئەوەتا ئێستا؛ ئێمە هیچمان لەدەست نایەت. خودایە، تۆ بەرگریمان لێ بکە. و خوداش هەروا کردی. ئەو شەوە سوپاکانی سەنحێریب لەناو کران، و ئەو گەڕایەوە بۆ نەینەوا. بەم شێوەیە لە کۆتاییدا، بەهۆی هەموو ئەو کاتە سەختانە، ئەو ناخۆشییانەی کە بەسەریاندا هاتبوو، و کە بەتەواوی گوشاریان خستبووەوە، بەجۆرێک کە نەیان دەتوانی هیچ یارمەتییەک لە میسر یان هیچ شوێنێکی ترەوە بەدەست بهێنن، گەیەنرانە ئەو شوێنەی کە خودا لە سەرەتاوە دەیویست—ئەو شوێنەی کە دەیتوانی ڕزگاریان بکات.

TAM1897 Q1 47.1ئەگەر ئەوان هەمیشە وەک ئەو کاتە پشتیان بە خودا بەستایە، خوداش هەمیشە ئەوەی بۆ دەکردن کە ئەو کاتە بۆی کردن. هەرگیز نەدەکەوتنە ژێر دەسەڵاتی ئاشور، و هیچ پەیوەندییەکیان لەگەڵ میسر نەدەبوو. هەرگیز تاڵان نەدەکرا و بە دیل نەدەبرا. ئەوان وەک گەلی خودا و شانشینەکەی هەمیشە دەمانەوە، بە تەنها دەژیان و لەنێو نەتەوەکاندا هەژمار نەدەکران.

TAM1897 Q1 47.2پێویست ناکات بە وردی لە مێژووی یەهودا بدوێم. ئەمە دووبارەبوونەوەی مێژووی دە هۆزەکەی ترە. تەنها دووبارەکردنەوەی ئەو مێژووەیە کە شەوی ڕابردوو تێبینییمان کرد، تا دەگەینە ئەو شوێنەی کە یەزدان پێغەمبەرەکەی خۆی بۆ سدقیای پاشای کۆتایی نارد و پێی فەرموو، «مێزەرەکە دابگرە، تاجەکە هەڵبگرە، بارودۆخەکە بەم شێوەیە نامێنێتەوە، بەڵکو بێ پلەوپایە بەرز دەکرێتەوە و پایەدار نزم دەکرێتەوە. کاولگە! کاولگە! ئەم شانشینە کاولگەیە! هەروەها نۆژەن ناکرێتەوە، هەتا ئەو پاشایە دێت کە مافی خۆیەتی، منیش دەیدەمە ئەو.»

TAM1897 Q1 47.3ماوەیەکی کەم دوای ئەوە، هەموو گەلەکە بە دیل بوون و براون بۆ بابل، جگە لە هەژارترینی خەڵکی وڵات کە هیچیان نەبوو. ئەوان لە وڵاتەکەدا بەجێهێڵران، تاکو بەو شێوەیەی دەیانەوێت خاوەنی بن. بەم شێوەیە لەو کاتەدا هەژاری و نەبوونی شتێک سوود بوو؛ و ئەوە نووسرا بۆ تێگەیشتنی هەموو ئەو خەڵکانەی کە ئێستا لەسەر زەوی دەژین. ئێستا دەوڵەمەندبوون و خاوەندارێتیی موڵکی گەورە خێر نییە. و ڕۆژانێک بەم زووانە دێن کە تێیدا هەژارەکان و ئەوانەی هیچیان نییە لەم جیهانەدا باشترین ژیانیان دەبێت. ئەمە هەمان شێواز بوو کاتێک ئۆرشەلیم لەو ڕۆژەدا وێران کرا، و ئەوان بردرانە بە دیل بۆ بابل یان کوژران.

TAM1897 Q1 47.4لەو کاتەدا ئەوانەی هیچیان نەبوو دەیانتوانی لە هەموو شوێنێکی خاکەکەدا ماڵیان هەبێت؛ چونکە تەواوی خاکەکەیان بۆ خۆیان بوو. هەموو ئەوانی تر بە دیل براون. وە ئەمەش جارێکی تر بەم شێوەیە دەبێتەوە. ئەوانەی کە پەیوەستن بە موڵک و ماڵی ئەم دنیایەوە، ئەوانەی کە دەیانەوێت دەوڵەمەند بن، بەهۆی سامانەکەیانەوە بە دیل دەبرێن، و لەگەڵ هەموو جیهاندا لەناودەچن. ئەوسا ئەوانەی کە لە سامانەکانی ئەم جیهانەدا هەژارن، و هیچیان نییە، چونکە هەموو شتێکیان بۆ کاری خودا خستۆتە مەیدانەوە، لە خاکی پەروەردگاردا نیشتەجێ دەبن، کاتێک هەموو ئەوانەی لە خاکەکانی زەویدا نیشتەجێن بە دیل دەبرێن، و هەموو زەوی وێران دەکرێت.

TAM1897 Q1 47.5ئەم گێڕانەوەیەی لەسەر هەڵگەڕانەوەی ئیسرائیل و وێرانبوونیان بەبێ هۆکار نەنووسراوە. هۆشەع و ئەو پێشبینیانەی شەوی ڕابردوو ئاماژەیان پێکرا بەبێ هۆکار نەنووسراون. بەشی هەشتەمی ئیشایا بەبێ هۆکار نەنووسراوە. ئەم وشانە بۆ ئێمە نووسراون، و دەبێت لە سەردەمی خۆماندا گوێیان لێ بگرین.

TAM1897 Q1 47.6ئێستا دەگەینە ڕۆژانی کۆتایی یەهودا. کتێبەکانی یەرمیا و حزقیێل بخوێننەوە. ئەوان ئەمڕۆ ڕاستیی ئێستایین بۆ ئادڤێنتیستەکانی حەوتەم ڕۆژ، هەروەک چۆن کتێبی ئاشکراکردن وایە. کتێبەکانی یەرمیا و حزقیێل بۆ ئێمە نووسراون کە کۆتایی جیهانمان بەسەر هاتووە، چونکە ئەم کتێبانە لەو ڕۆژانەدا نووسراون کە کۆتایی یەهودا هاتبوو؛ و وێرانکردنی ئۆرشەلیم، و ئەو سەردەمانەی لەگەڵیدا بوون، تەنها بۆ ئەوە تۆمار کراون کە ئاماژە بە هەموو خەڵکی جیهان بدەن بەو سەردەمانەی کە کۆتایی جیهان و وێرانکردنی نزیک بووەتەوە، و بۆ ئاگادارکردنەوەیان سەبارەت بەو ڕووداوانەی کە لەگەڵیدا دەبن، و ئەو ناخۆشییانەی کە هاوڕێیەتی دەکەن.

TAM1897 Q1 47.7ئیسرائیل پاشایەکی هەڵبژارد لە دژی ناڕەزایەتیی یەزدان. کاتێک لێک جیابوونەوە، دە هۆزەکە گەیشتنە ئەو خاڵەی کە ناچار بوون بڵێن، ئێمە پاشامان نییە؛ و یەزدان فەرمووی، من پاشای ئێوە دەبم. دووبارە وتیان، نەخێر؛ دەبێت پاشامان هەبێت. و پاشایەکی تریان هەڵبژارد، و ئەوە دواینیان بوو. ئینجا چیتر پاشا و شانشینێکیان نەما؛ بەڵکو بە دیل بران و بۆ هەمیشە ون بوون، چونکە نەیاندەویست یەزدان پاشایان بێت.

TAM1897 Q1 47.8یەهودا هێشتا ماوەیەکی دیکە مایەوە، و پاشان ئەوە ڕوویدا کە کەمێک پێشتر خوێندمانەوە، «مێزەرەکە دابگرە، تاجەکە هەڵبگرە.» ئیتر یەهودا ناتوانێت پاشای هەبێت. ناچارە بڵێت، ئێمە پاشامان نییە. دەبێت بڕواتە دیلیی بابل. گەل و هۆزەکان وەک خۆیان چیتر پاشایان نەبوو تا پاشا ڕاستەقینەکەیان هات، کە مافی حوکمڕانی و فەرمانڕەوایی بۆیە؛ و تەنانەت ئەوکاتەش ئەوەندە سوور و پڕ بوون لە هەمان ئەو ڕۆحەی کە لە سەردەمی شاولدا خودایان ڕەتکردەوە، کە نەیاندەویست یەزدان فەرمانڕەواییان بکات؛ ئەویان ڕەتکردەوە و پاشایەکی ئەم جیهانەیان هەڵبژارد— «جگە لە قەیسەر پاشامان نییە.»

TAM1897 Q1 47.9هەمووی یەک چیرۆکە. کاتێک خودایان ڕەتکردەوە، ئەوەیان لە دژی ناڕەزایەتیی ئەو کرد و پاشایەکیان هەڵبژارد بە ناوی شاول. یەزدان لەوەدا ڕەتکردنەوەی عیسای پاشایان و هەڵبژاردنی قەیسەر و باراباسی بینی. ڕەتکردنەوەی مەسیح و هەڵبژاردنی قەیسەر تەنها لۆژیکە حەتمییەکەی ڕەتکردنەوەی خودا و هەڵبژاردنی شاول بوو. کاتێک ئەویان ڕەتکردەوە و شاولیان هەڵبژارد، یەزدان دەیزانی کە ئەویان ڕەتدەکەنەوە و قەیسەر هەڵدەبژێرن. و دوا هەنگاو لە یەکەم هەنگاودا بوو.

TAM1897 Q1 47.10هەر بۆیە پەروەردگار فەرمووی، «ساموئێل، ئەوان تۆ ڕەت ناکەنەوە، بەڵکو من ڕەت دەکەنەوە بۆ ئەوەی بەسەر ئەواندا فەرمانڕەوایی نەکەم؛» و ئەمەش بۆ ئادڤێنتیستەکانی حەوتەم ڕۆژ مانای هەیە. خودا دەیەوێت فەرمانڕەوای گەلەکەی بێت، دەیەوێت پاشای گەلەکەی بێت. ئایا دەبێتە ئەوە؟ ئایا پاشایەتییەکەی بەس دەبێت؟ ئایا حکومەتەکەی بۆ گەلەکەی بەسە؟ ئەوە ئێستاش هەمان پرسیارە، هەروەک ئەوەی ئەو کاتەش پرسیار بوو. ئەو کاتە بۆیان بەس نەبوو؛ چونکە بە دڵی تەواو ملکەچی نەبوون. کەوتنە ژێر ڕێوڕەسمییەت، و ئەوەندە لە جیهان چوون کە کەوتنە ناو بتپەرستیی جیهانەوە. دەیانویست پاشایەکیان هەبێت، وەک گەلە بتپەرستەکانی تر. و ئەمڕۆش هەمان چیرۆکە. ئەگەر خودا حوکمڕانێکی بەس نەبێت بۆ ئادڤێنتیستەکانی حەوتەم ڕۆژ، هۆکارەکەی ئەوەیە کە بە هەموو دڵیانەوە باوەڕی پێ ناهێنن. هۆکارەکەی ئەوەیە کە ئەوان زۆر لە بتپەرستان دەچن، بۆیە دەبێت حکومەتێکی بتپەرست و دەسەڵاتێکی بتپەرستانەیان هەبێت بۆ ئەوەی خۆیان لە خۆیان بپارێزن، و خۆیان حوکم بدەن. ئای با ئادڤێنتیستەکانی حەوتەم ڕۆژ ئەمڕۆ گوێ لە فەرموودەی خودا بگرن: من پاشای تۆ دەبم.

TAM1897 Q1 48.1یەهودا، وەک چەند ساتێک لەمەوبەر باسم کرد، بۆ بابل بە دیل برا، و ژمارەیەکی کەم لە هەژارترینەکان لە خاکەکەدا مانەوە. دەبوو لەوێ بمێننەوە. بەڵام بە ویستی خۆیان چوونە میسر. جارێکی دیکە بە پێچەوانەی ناڕەزایەتیی خوداوە، چوونە میسر. بەم شێوەیە هەموو گەلی خودا لەنێو بتپەرستاندا بڵاوبوونەوە، لە بابل و لە میسر. و هەر لەو کاتەوە، هەموو نووسراوە پیرۆزەکان باس لەوە دەکەن کە گەلەکەی لە بابل و میسرەوە دەهێنرێنەوە؛ و هێشتاش هەر وایە.

TAM1897 Q1 48.2ئەمڕۆ، فەرموودەکە ئەمەیە، «ئەی گەلی من لێی دەربچن، تاکو بەشداری لە گوناهەکانی نەکەن، تاکو دەردەکانی نەگرن.» ئەوە بابلە. و لە بەشی یازدەیەمی کتێبی ئاشکراکردندا، باس لەو شتە دەکات کە «بە شێوەیەکی ڕۆحی پێی دەوترێت میسر؛» و ئەوانەی کە سەرکەوتن بەسەر دڕندەکە و وێنەکەی و نیشانەکەی و ژمارەی ناوەکەیدا بەدەست دەهێنن «گۆرانیی موسا دەڵێنەوە»—نەک شتێک هاوشێوەی ئەو—بەڵکو «گۆرانیی موسای خزمەتکاری خودا». گۆرانیی موسا چی بوو؟—گۆرانیی ڕزگاربوون لە میسر. کەواتە، کاتێک ئەوانەی سەرکەوتن بەسەر دڕندەکە و وێنەکەی و نیشانەکەی و ژمارەی ناوەکەیدا بەدەست دەهێنن، گۆرانیی موسا دەڵێن، لەبەر ئەوەیە کە ئەوان لە میسر ڕزگار کراون. چونکە، ئەمڕۆ، و تا کۆتایی جیهان، «من کوڕی خۆمم لە میسر بانگ کرد.» ئەمڕۆ بابلێک و میسرێک هەیە. ئەمڕۆ خەڵکی خودا لە بابل و لە میسر هەن. و ئەمڕۆ خوداوەند بانگ دەکات، «ئەی گەلی من لێی دەربچن»؛ و، «من کوڕی خۆمم لە میسر بانگ کرد.»

TAM1897 Q1 48.3جارێکی تر سەیری بکەن: نەمرود لە کوێ بوو؟—ئەو لە بابل بوو، و شانشینی بابلی بەڕێوە دەبرد. ئیبراهیم لە کوێ بوو؟—ئەو لەو وڵاتەدا بوو کە لەژێر دەسەڵاتی ئەو شانشینەدا بوو کە نەمرود دایمەزراندبوو. بەڵام خودا بانگی کرد کە لەو وڵاتە بێتە دەرەوە. ئەو وڵاتە هەم لە ڕووی ڕۆحی و هەم لە ڕووی جەستەییەوە بابل بوو. و زیاتر لەوەش: نەمرود کوڕی کوش بوو، و کوش کوڕی حام بوو، و میسر خاکی حامە. کەواتە لە نەمروددا هەردوو میسر و بابل هەبوون. و کاتێک خودا بانگی ئیبراهیمی کرد، بانگی کرد کە لە هەردوو میسر و بابل بێتە دەرەوە. و «ئەگەر ئێوە هی مەسیح بن، ئەوا لە نەوەی ئیبراهیمن و بەگوێرەی بەڵێنەکە میراتگرن.» و ئێوەش بانگکراون کە لە هەردوو میسر و بابل بێنە دەرەوە.

TAM1897 Q1 48.4ئەی با هەموومان دەست بە لێکۆڵینەوە لە کتێبی پیرۆز بکەین، و بیخوێنینەوە بۆ تێگەیشتن لەوەی دەیڵێت و لەو مانا ڕۆحییانەی کە تێیدایە. ئەوکاتە تەواوی کتێبی پیرۆز، لە یەکەم ئایەتەوە تا دوا ئایەت، دەبێتە شتێکی زیندوو و درەوشاوە بۆ هەر یەکێک لە ئێمە.

TAM1897 Q1 48.5دواتر ئیسرائیلمان لە میسردا بینی، و یەزدان جارێکی دیکە بانگی کردن کە لە میسر بێنە دەرەوە. ئینجا یەزدانیان ڕەتکردەوە، و کۆتاییەکەی ئەوە بوو کە بردرانە دیلیی بابل، و دیسانەوە چوونەوە میسر. و کاتێک عیسا هات، ئەویان ڕەتکردەوە، و قەیسەریان هەڵبژارد. ئینجا کڵێسای مەسیحی هاتە ئاراوە، و هەڵگەڕانەوەی کڵێساکە ڕوویدا کە بابلێکی دیکەی دروستکرد، و خودا بانگی خەڵکی کرد کە لەو بابلە بێنە دەرەوە. لە سەردەمی چاکسازیی ئایینیدا، بانگی کردن کە لەو بابلە بێنە دەرەوە. پاشان پرۆتێستانتێتی، مەسیحییەتی چاکسازیکراو، هاتە ئاراوە، و ئەوەش هەڵدەگەڕێتەوە، و ئێستا وێنەیەکی بۆ دڕندەکە دروست دەکات، کە جارێکی تر بابل دەهێنێتەوە، دایک و کچەکانی، کە لەگەڵ حکومەتەکانی جیهاندا یەکدەگرن. و هێشتا خودا بانگەواز دەکات، لە بابل بێنە دەرەوە، «ئەی گەلی من لێی دەربچن.»

TAM1897 Q1 48.6ئەو فەلسەفەیەی کە بووە هۆی هەڵگەڕانەوە لە کڵێسای مەسیحیدا؛ ئەو فێرکارییە هەڵە و بتپەرستانەی کە هێنرابووە ناو قوتابخانە مەسیحییەکانەوە و بووە هۆی هەڵگەڕانەوە، لە میسرەوە هاتبوو. ئەو فەلسەفە میسرییە قوتابخانە مەسیحییەکانی بەلاڕێدا برد، بووە هۆی هەڵگەڕانەوە، و کڵێسای ڕۆمی بنیات نا، کە ئەمڕۆ هەم بابلە و هەم میسرە. و بەم شێوەیەشە کە ئەمڕۆ لە ڕاستیی زیندووی ئێستادا، پەروەردگار گەلەکەی لە هەردوو بابل و میسرەوە بانگ دەکاتە دەرەوە.

TAM1897 Q1 48.7بەڵام پەروەردگار هەمووی دەوێت. دەیەوێت باڵادەست بێت بەسەر هەموودا. دەیەوێت شانشینەکەی بەسەر هەموودا بێت. دەیەوێت لە کڵێسادا وابێت؛ دەیەوێت لە قوتابخانەدا وابێت؛ دەیەوێت لە دامەزراوەکانی بڵاوکردنەوەدا وابێت؛ دەیەوێت لە هەموو شوێنێک وابێت، لە هەر شوێنێک ناوی ئەو بەرز دەکرێتەوە. ئایا ڕێگەی پێدەدەن وابێت؟

TAM1897 Q1 48.8ئەگەر وایە، ئێوە، هەریەکەتان بۆ خۆتان، دەبێت دەست پێبکەن بەوەی ڕێگە بدەن پەروەردگار هەموو شوێنێک لە دڵی ئێوەدا بگرێت. با ئەو پاشا لەوێدا لە شانشینی خۆیدا، لە شانشینی ڕۆحی خۆیدا، حوکمڕانی بکات. ئەم پاشایەتی و حوکمڕانییە دەبێت ئەوەندە پڕ و ڕەها بێت کە هیچ پاشا و هیچ حوکمڕانێک نەناسن، جگە لە خودا، و هیچ یاسایەکیش، جگە لە یاسای خودا.

TAM1897 Q1 48.9ئەوسا، و نەک پێشتر، لە میسر و بابل ڕزگار دەبین. و ئینجا، دوای ئەوەی بەم شێوەیە لە میسر و بابل ڕزگارمان بوو، دەتوانرێت بەڕاستی بوترێت، و ئەوکات لەلایەن پەروەردگارەوە بە هەموو گەردوون دەگوترێت، «کە ڕاسپاردەکانی خودا بەجێدەگەیەنن و باوەڕی عیسا دەپارێزن»،—نەک ئەوانەی کە هەموو هەوڵێکی خۆیان داوە—بەڵکو دەبێتە بڕوانامەی خودا لەبەردەم گەردووندا، کە ئاماژە بە گەلێک لەسەر زەوی دەکات کە فەرمانەکانی خودا و باوەڕی عیسایان پاراستووە. ئەو کاتە نزیک بووەتەوە، و خودا بانگی گەلێک دەکات کە لە بابل و میسر بێنە دەرەوە تاوەکو ئەمە بێتە دی، و تاوەکو ئەو شایەتی بدات، کە: «ئەوەتا گەلێک هەن کە ڕێگەم پێدەدەن بەسەریاندا حوکم بدەم، و پێویستیان بە هیچ سەرکردەیەک و هیچ یاسایەک و هیچ حکومەتێکی تر نییە جگە لە حکومەتی خودا.»

TAM1897 Q1 48.10ئێستا تەنها چاوێک بەوەدا بخشێنن. خودا مرۆڤی بە یەکەمین فەرمانی هەموو فەرمانەکانەوە دەستپێکرد کە لەگەڵیدا بوو و لەناویدا دەژیا: «بە هەموو دڵ و بە هەموو گیان و بە هەموو بیر و بە هەموو تواناتانەوە یەزدانی پەروەردگارتان خۆشبوێ.» مرۆڤ ڕێگایەکی تری گرتەبەر، گوێی لە دەنگی کەسێکی تر بوو، و بەم شێوەیە هەموو شتێکی لەدەستدا. خودا دووبارە لەسەر پێی هەستاندەوە، و جارێکی دیکە ئەو دەرفەتەی پێبەخشی کە بە هەموو دڵ و گیان و عەقڵ و هێزیەوە خودای خۆشبوێت. لە ماوەیەکی کورتدا نەوەکانی ئەوەندە لە خوداوە دوورکەوتنەوە کە خودای گەورە هیچ جێگەیەکی لە ژیانیاندا نەمابوو، و گەلەکە ناچار بوون بە لافاوێک لەسەر زەوی بسڕدرێنەوە. تەنها هەشت کەس هەبوون کە ئامادە بوون خودا لە ژیانیاندا هەبێت.

TAM1897 Q1 49.1خودا دووبارە کارەکەی لەسەر زەوی بە هەشت کەسەوە دەست پێکردەوە. بۆ ئەوان یەکەمین فەرمان بریتی بوو لە: «بە هەموو دڵ و بە هەموو گیان و بە هەموو بیر و بە هەموو تواناتانەوە یەزدانی پەروەردگارتان خۆشبوێ.» بەڵام ئەوان لەوە دوورکەوتنەوە، خوداوەندی دیکەیان هەبوو، و لە بتپەرستییەوە چوونە ناو پاشایەتییەوە. دەوڵەتێک ڕێکخرا—یەکەم دەوڵەت لە جیهاندا. ئەمە بەرهەمی هەڵگەڕانەوە بوو.

TAM1897 Q1 49.2خودا جارێکی دیکە بانگی گەلەکەی کرد کە لەو دەوڵەتە خراپە بێنە دەرەوە و نەژادێکی نوێی بوونەوەری دەستپێکرد. خودا ئیبراهیمی لەو وڵاتە، لە خزمەکانی، و لە ماڵی باوکی بانگهێشت کرد، بۆ خاکێک کە پێی نیشان دەدات. وە هێندەی پێی نەدا کە پێی تێبگرێت لەسەر زەوی؛ بەڵام بەڵێنی دا کە دەیبەخشێتە ئەو و نەوەکانی دوای ئەو، لە کاتێکدا کە هێشتا هیچ منداڵێکی نەبوو. بۆیە خودا بانگی کرد کە لەو وڵاتە بێتە دەرەوە کە تێیدا نیشتەجێ بوو، و لەم جیهانەدا هیچ وڵاتێکی پێنەدا. هەر بۆیە ئیبراهیم، دۆستی خودا، کڵێسای خودا، لەم جیهانەدا بێ وڵات مایەوە، و «ئەگەر ئێوە هی مەسیح بن، ئەوا لە نەوەی ئیبراهیمن و بەگوێرەی بەڵێنەکە میراتگرن.»

TAM1897 Q1 49.3ئێمە دەبێت بەپێی هەنگاوەکانی باوەڕی باوکمان ئیبراهیم بڕۆین، کە پێش خەتەنەکردنیشی هەیبوو. ئایا ئێوە لەم جیهانەدا بێ وڵاتن؟ پەروەردگار بانگتان دەکاتە دەرەوەی وڵاتەکەتان، بۆ ئەو خاکەی کە نیشانتان دەدات. ئەوە وڵاتی ئاسمانییە. ئایا وەری دەگرن؟

TAM1897 Q1 49.4نەوەکانی ئیبراهیم چوونە میسر، و خودا لەو وڵاتە جیای کردنەوە. موسا نموونەی گەورە بوو لەو سەردەمەدا. ئەو میراتگری تەخت بوو. بەڵام پشتی لێ کرد و لەگەڵ خودا ڕۆیشت؛ و دەبوو پشتی لێ بکات تا لەگەڵ خودا بڕوات.

TAM1897 Q1 49.5خودا گەلەکەی خۆی ڕزگار کرد، و پێی فەرموون، «گەلەکە بە تەنها نیشتەجێ دەبێت و لەنێو نەتەوەکاندا هەژمارد ناکرێت». بەڵام ئەوان لە خودا هەڵگەڕانەوە، و پاشا و دەوڵەتێکیان بۆ خۆیان دانا وەک بتپەرستانی دەوروبەریان؛ و چی لێ هات؟ ئایا هیچ چاکەیەکی بۆیان هێنا؟ پەروەردگار وازی لێ نەهێنان؛ بەڵام ئایا ئەو کارە هیچ سوودێکی بۆیان هەبوو؟ ڕێڕەوێکی بەردەوام بوو بەرەو خوارەوە، خوارەوە، خوارەوە، تا دابەش بوون، و پاشان هەردووکیان بەفیڕۆ چوون؛ و لەو ڕۆژەوە تا ئەمڕۆکە ئەوان «گەڕۆک بوون لەنێو گەلاندا». ئەوان لەنێو نەتەوەکاندا هەژمار نەکراون، تەنانەت ئەگەر هەوڵیشیان دابێت.

TAM1897 Q1 49.6بۆیە کاتێک مەسیح هات، دیسانەوە بنەماڵەیەکی ڕۆحی هەڵستاندەوە. بەڵام دووبارە هەڵگەڕانەوە سەریهەڵدا، و کڵێسا ڕووی کردە بتپەرستی و ئایینە بتپەرستییەکان، و حکومەتێکی دامەزراند—دیسانەوە کڵێسا و دەوڵەت. ئەوە پاپایەتی بوو؛ و چارەنووسی چییە؟—ئێوە دەزانن کە «بەرەو لەناوچوون دەچێت.» ئینجا خودا جارێکی تر خێزانێکی ڕۆحیی لەناو پرۆتێستانتێتی مەسیحیدا هەستاندەوە. بەڵام ئەویش هەڵگەڕایەوە، و پەیوەندیی کرد بە دایکی لەشفرۆشانەوە، و پەیکەری بۆ دڕندەکە دادەمەزرێنێت—دەوڵەتێک لەسەر زەوی کە بانگەشەی ئەوە دەکات شانشینی خودایە؛ و چی بەسەر هەموو ئەوانەدا دێت؟—ئێوە دەزانن کە بە لەناوچوونێکی هەمیشەیی وێران دەکرێت.

TAM1897 Q1 49.7چی بەسەر شانشینەکەی نەمرود هات؟—وێران کرا. چی بەسەر شانشینەکەی میسر هات؟—وێران کرا. چی بەسەر شانشینەکەی ئاشور هات؟—وێران کرا. چی بەسەر شانشینەکەی دە هۆزەکە هات؟—وێران کرا. چی بەسەر شانشینەکەی یەهودا هات؟—وێران کرا. چی بەسەر شانشینەکەی بابل هات؟—وێران کرا. چی بەسەر شانشینی مەدی و پەرسادا هات؟—وێران کرا. چی بەسەر شانشینی یۆناندا هات؟—وێران کرا. چی بەسەر شانشینی ڕۆمادا هات؟—وێران کرا. چی بەسەر ئەو دە شانشینەی دوای ئەویان هاتن هات؟—وێران دەکرێن. چی بەسەر دەسەڵاتی پاپایەتیدا هات کە لەسەر پاشماوەی ڕۆما خۆی دامەزراند؟—وێران دەکرێت. ئەو شانشینەی کە لە ویلایەتە یەکگرتووەکاندا بە وێنەی ئەو دروست کراوە، چارەنووسی چی دەبێت؟—تێکدەشکێنرێت.

TAM1897 Q1 49.8خوداوەند دەیەوێت پێمان نیشان بدات کە نایەوێت گەلەکەی پەیوەست بن بەم شتانەوە. ئایا ئەوە وانەی تێدا نییە؟ ئایا دەیەوێت گەلەکەی خۆشەویستییەکانیان بەوە ببەستنەوە کە فەنا دەبێت؟ لە ئادەمەوە تا ئێستا، خودا بانگی مرۆڤەکانی کردووە کە ڕێگەی پێ بدەن باڵادەست بێت، تا ببێتە پاشایان؛ کە گەلەکە لە وڵاتی خۆیان، لە خزم و کەسەکانیان، لە ماڵی باوکیان دەربچن، و بە تەنها نیشتەجێ بن، و لەنێو نەتەوەکاندا هەژمار نەکرێن. ئایا هەرگیز گەلێک دەدۆزێتەوە کە ڕێگەی پێ بدەن بە ئارەزووی خۆی کار بکات؟

TAM1897 Q1 49.9(دەنگەکان) بەڵێ.

TAM1897 Q1 49.10بەڵێ؛ ئێمە دەزانین کە ئەو خەڵکێکی وای دەبێت، چونکە وشەی خودا وا دەڵێت. بەڵام ئایا ئەو خەڵکە لەنێو ئەوانەدا دەبێت کە ئێستا بانگەشەی ئەوە دەکەن کە خەڵکی ئەوەن؟ ئەوە پرسیارەکەیە. ئایا ئێوە یەکێک لەوان دەبن؟ ئایا ئێوە یەکێک لەوان دەبن؟—ئێوە دەڵێن، بەڵێ. کەواتە ئایا لە وڵاتەکەتان و لە خزم و کەسەکانتان و لە ماڵی باوکتان دەردەچن؟ ئایا بە تەنها دەژین و لەنێو نەتەوەکاندا هەژمار ناکرێن؟ ئایا خودا پاشاکەتان دەبێت و پاشایەکی ترتان نابێت؟ ئایا حکومەتی خودا حکومەتی ئێوە دەبێت و پێویستتان بە هیچ حکومەتێکی تر نابێت؟

TAM1897 Q1 49.11نەک ئەوەی دژی هیچ حکومەتێکی تر یاخی ببنەوە؛ بەڵکوو بە سادەیی پێویستتان بە هیچیکی تر نابێت چونکە باشترین حکومەتتان هەیە—ئەو حکومەتەی کە کامڵە. ئەگەر ئەو حکومەتە لە ژیانتاندا بێت، ئەوا پێویستتان بە هیچ حکومەتێکی سەر زەوی نابێت بۆ ئەوەی بەسەرتاندا حوکم بدات، و ئەوانیش هیچ کێشە و سەرئێشەیەکیان لەگەڵتاندا نابێت. ئەوە هەموو ئەوەیە کە پەروەردگار داوای دەکات. ئایا ڕێگەی پێدەدەن لە ژیانتاندا بوونی هەبێت؟

TAM1897 Q1 50.1ئەمە ڕێک لە پەیامی فریشتەی سێیەمدایە، کە بەهۆی ئەوەوە و لە ڕێگەی ئەوەوە، خودا مەبەستی ئەوەیە کە «مەسیحییەت لەسەر بنەمایەکی هەتاهەتایی دامەزرێنێت». کەواتە، بە دڵنیاییەوە وەک لە پەیامی فریشتەی سێیەمدا، خودا مەسیحییەت لەسەر بنەمایەکی هەمیشەیی دادەمەزرێنێت، ئەوا مەسیحییەتێک دەبێت کە پەیوەندی بە هیچ شتێکی سەر ئەم زەوییەوە نەبێت. تەنها پەیوەندی بە خوداوە دەبێت؛ تەنها بە وشە هەمیشەییەکەی؛ بە ڕۆحی هەمیشەیی ئەو ڕووناک دەکرێتەوە؛ لەلایەن ئەوەوە فێر دەکرێت کە دەرکەوتنەکانی لە ڕۆژانی هەتاهەتایەوە بووە؛ و بەم شێوەیە بەرەو خودای هەمیشەیی ڕادەنرێت، تاکوو ئەو حوکمڕانی بکات، و لە ژێریدا بازووە هەمیشەییەکان بن.

TAM1897 Q1 50.2من دەزانم، و ئێوەش دەزانن، کە هەندێک لە براکانمان هەن کە پێیان وانییە ئەمە ڕاست بێت. دوو ساڵ لەمەوبەر بانگەشەی بۆ کرا و لە BULLETINدا بڵاوکرایەوە. لەلایەن زۆر کەسەوە قبووڵ نەکرا. لەلایەن هەندێکەوە هێشتا قبووڵ ناکرێت. وا دادەنرێت کە بە تەواوی هەڵەیە. بەڵام لە کۆنفرانسی گشتیی ئەم دواییەدا، دوو شایەتی بۆمان خوێندرایەوە، کە بەتایبەتی بۆ ئەم کۆنفرانسە نووسرابوون، و یەکێکیان، وەک دەبینم، لە بڵاوکراوەی ژمارە ٤ی “BULLETIN”دا چاپ کراوە؛ ئەوی دیکەیان هێشتا چاپ نەکراوە، بەڵام پێم وایە بەم زووانە چاپ دەکرێت، کە تێیدا سەرزەنشتی ئادڤێنتیستەکانی حەوتەم ڕۆژ کراوە بەهۆی تێوەگلانیان لە کاروباری سیاسیدا. لێرەدا دەقێک دەخوێنمەوە کە بیرۆکەکەی بۆتان ڕوون دەکاتەوە:—

TAM1897 Q1 50.3عیسای پەروەردگار لە گەلەکەی نائومێد بووە. ئەو فەرماندەیە، ئەوانیش دەبێت لەژێر ئاڵای ئەودا کۆببنەوە. ئەوان کات و دانایی و هێزیان نییە تا لە لایەنگریی پارتە سیاسییەکاندا خەرجی بکەن. مرۆڤەکان لە ژێرەوە بە چالاکییەکی توند هان دەدرێن، و کوڕان و کچانی خودا نابێت کاریگەریی خۆیان بدەنە ئەم ململانێ سیاسییە. بەڵام چ جۆرە ڕۆحێک دەست بەسەر گەلەکەماندا دەگرێت، کاتێک ئەوانەی کە باوەڕیان وایە ئێمە ئێستا لەژێر پەیامی فریشتەی سێیەمداین، دوا پەیامی بەزەیی بۆ جیهان، کە برای یەکن لە هەمان باوەڕدا، بە نیشانەکانی پارتە سیاسییە دژبەیەکەکانەوە دەردەکەون، هەستی دژ بەیەک ڕادەگەیەنن و ڕای دابەشکراوی خۆیان دەردەبڕن؟

TAM1897 Q1 50.4ئێستا ئەم پرسیارە بە شێوەی پێشنیازێک دەکەم: ئەگەر ئەوەی کە دوو ساڵ لەمەوبەر لەسەر ئەم بابەتەی حکومەت و کڵێسا وترا، لەلایەن هەموو ئادڤێنتیستەکانی حەوتەم ڕۆژەوە قبووڵ کرابایە و پەیڕەو کرابایە، ئایا هیچ جێگەیەک بۆ ئەو شایەتییە دەمێنایەوە؟—بە ڕوونی، نەخێر. کەواتە ئایا ئەو وانانە داوای شتێکی هەڵەیان دەکرد، کاتێک گەلی خودایان بانگهێشتی هەڵوێستێک دەکرد کە تێیدا مەحاڵ بوو بۆی لۆمەیان بکات؟ مەبەستم لەم خاڵە تایبەتەیە. مەبەستم ئەوەیە کە کاتێک هێڵێکی ڕاستی لە وشەی خوداوە دەخرێتەڕوو، کە ئەگەر گەلەکەی لەبەردەم خودا و جیهاندا قبووڵی بکەن، ئەوا دەیانخاتە هەڵوێستێکەوە کە مەحاڵ بێت بۆ خوداوەند کە لەو شتانەی پەیوەستن بەو هێڵە ڕاستییەوە لۆمەیان بکات، ئایا سەلامەت نییە کە ئەوە وەک ڕاستی قبووڵ بکەین؟ چۆن دەکرێت هەڵە بێت؟

TAM1897 Q1 50.5بەڵام ئەمە تەنها یەکێکە لە شایەتییەکان. شایەتییەکەی تر پەڕ لە پەڕ ڕەخنەی لەو جۆرەی تێدایە لەسەر گەلەکەی، بەهۆی بەشداریکردنیان لە گفتوگۆ سیاسییەکانی کەمپەینی ڕابردوو؛ بەجۆرێک کە لە دوو شایەتیی یەک لەدوای یەکدا، پەروەردگار ناچار بووە ڕەخنە ئاڕاستەی گەلەکەی بکات لەسەر ئەنجامدانی هەر ئەو شتەی کە لێی ڕزگار دەبوون، ئەگەر پەیامەکەیان قبووڵ بکردایە کە هەژدە مانگ پێش دەستپێکردنی کەمپەینەکە پێی درابوون. کەواتە، بۆچی پەروەردگار ئەو پەیامەی بۆ گەلەکەی نارد هەژدە مانگ پێش ئەوەی هیچ هۆکارێک هەبێت بۆیان تا ڕێگایەکی پێچەوانە بگرنەبەر؟ ئایا نەیویست گەلەکەی ئامادە بن کاتێک ئەو کاتەی سەرلێشێواوی و گفتوگۆیان ڕووبەڕووی دەبووەوە، تا ڕێگای ڕاست بناسنەوە، و وەک ئەوانی تر سەرلێشێواو نەبن، و بەم شێوەیە بەشداری لەو شتانەدا نەکەن کە ناچارە لۆمەیان بکات؟

TAM1897 Q1 50.6من ئێستا داوا ناکەم کەس تەنها لەبەر ئەوەی لەوێدایە قبوڵی بکات. من داوا دەکەم کە قبوڵی بکەن، لێکۆڵینەوەی لەسەر بکەن، نزای لەسەر بکەن، سەیری بکەن، و قبوڵی بکەن چونکە ئەوە ڕاستییە، و گەلی خودا لەو ئەگەرە ڕزگار دەکات کە هەرگیز داوای لێ بکرێت بۆ ڕەخنەگرتن یان ڕاستکردنەوەیان لەسەر خاڵێکی لەو شێوەیە. بەڵام دەزانم کە هەندێک برا هەن کە هێشتا پێیان وایە هەمووی هەڵەیە؛ و دەڵێن کە داوای لە خەڵکەکەمان کردووە هەڵوێستێکی توندڕەو بگرنەبەر، و ئەوەی کە خۆی هەڵوێستێکی توندڕەو بووە. ئایا دەکرێت ئەوە هەڵوێستێکی توندڕەو بێت کە خەڵکی خودا دەخاتە ئەو شوێنەی کە دەیەوێت لێی ڕابوەستن، تاکو بە تەواوی لەو هەموو شتە شێواوانەی کە جیهان شێواو دەکەن، ئازاد بن؟

TAM1897 Q1 50.7ئەمساڵ هەمان شێوازی بیرکردنەوە بە شێوازێکی ترەوە هاتووەتەوە. ئەو دەقە پیرۆزانەی کە دوو ساڵ لەمەوبەر ئاماژەیان پێکرا، بە هیچ شێوەیەک نەهاتوونەتە ناو وانەکانی ئەمساڵەوە. ئەوکات ئینجیل بوو؛ ئێستاش ئینجیلە؛ چونکە ئەوە تەنها ئینجیلە کە تەواوی کتێبی پیرۆز دەگرێتەوە، و ناتوانن دەست لە هیچ شوێنێکی کتێبی پیرۆز بدەن کە باسی نەکات.

TAM1897 Q1 50.8شتێکی تریش هەیە کە پێویستە بیری لێ بکەینەوە. ئەگەر بەشداری بکەین لە کاروباری سیاسی و گفتوگۆی سیاسی، کەسە جیاوازەکان لایەنی جیاواز دەگرنەبەر، لە پارتە سیاسییە دژبەیەکەکاندا، هەستی دژبەیەک بڵاودەکەنەوە، و ڕای دابەشکراوی خۆیان ڕادەگەیەنن، لە کاتێکدا بانگەشەی ئەوە دەکەن کە براین. دوا هەنگاو لە کارکردنی سیاسی چییە؟—بێگومان، جەنگ. کەواتە لە سەرەتادا چی تێدایە؟—هەر ئەوەی لە کۆتاییدا هەیە—جەنگ. ئەوە هەمان ڕۆحە، لە سەرەتاوە تا کۆتایی. ئایا براکان لە مەسیحدا، کە لە مەسیحدا یەکن، دەتوانن خۆیان بخەنە ناو هەر شتێکەوە کە ببێتە هۆی دابەشبوونیان، بە ڕۆحی دژایەتی؟ ئایا دەتوانن؟—نەخێر؛ ناتوانن ئەوە بکەن و هەر لە مەسیحدا یەک بمێننەوە. پێویستە بەدوای یەکێتیدا بگەڕێن، بەدوای یەکێتیی ڕۆحدا بگەڕێن، «تێکۆشەر بن بۆ پاراستنی یەکێتی ڕۆحی پیرۆز بە پشتێنی ئاشتی.»

TAM1897 Q1 50.9هەندێک ئامادەبوون بەپێی لۆژیکەکەی بڕۆن و دان بەوەدا بنێن کە لە کۆتاییدا تەنانەت بۆ مەسیحییەکانیش، هەر مەسیحییەک، جا ئادڤێنتیستەکانی حەوتەم ڕۆژ بن یان کەسانی تر، ڕێگەپێدراوە شەڕ بکەن. بێگومان، نەک لە دژی یەکتر، بەڵکو بۆ بەرگریکردن لە وڵاتەکەیان و بەشداریکردن لە جەنگدا بۆ پاراستنی حکومەتی مەدەنی. بەڵام وڵاتی مەسیحی لە کوێیە؟ حکومەتی مەسیحی لە کوێیە؟ دەتوانن بڵێن؟

TAM1897 Q1 50.10(دەنگەکان) «هی ئەم جیهانە نییە.»

TAM1897 Q1 50.11ئەوە هی ئەم وڵاتە نییە، و هی ئەم جیهانەش نییە. شانشین و وڵاتی ئێمە هی ئەم جیهانە نین. بەڵام ئایا مەسیحییەکان دەتوانن بە چەکەکانی جەنگی جەستەیی بۆ وڵاتەکەیان بجەنگن؟ پاشای ئەو وڵاتە ڕێگەی دا خۆی لە خاچ بدرێت، بکوژرێت، و بنێژرێت و لەبەرچاوان ون بێت، نەک ئەوەی دەست بۆ شەڕکردن بۆ وڵاتەکەی هەڵبگرێت. کەواتە ئایا شتێک کە لۆژیکەکەی تا ئەو ڕادەیە بڕوات، دەکرێت لە سەرەتادا ڕاست بێت؟

TAM1897 Q1 51.1بەڵام ئەمە هەمووی نییە. ئەگەر ئێمە وەک ئادڤێنتیستەکانی حەوتەم ڕۆژ پێویستە بانگەشەی ئەو بنەمایانە بکەین و پابەندیان بین، ئەوا هەنگاوێکی گرنگ هەیە کە دەبێت بگیرێتەبەر، لەپێناو دادپەروەری بەرامبەر حکومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکان، و بەرامبەر ویلایەتی میشیگان، و چەندین ویلایەتی تر، تاکوو بە شێوەیەکی دروست دەربکەوین.

TAM1897 Q1 51.2جارێکی تر دەیڵێمەوە، تاوەکو تێبگەن باسی چی دەکەم. ئەگەر بڕیار بێت ئەو بنەمایە قبووڵ بکەین کە مەسیحییەکان دەتوانن شەڕ بکەن، دەتوانن قۆڵی ڕاستی خۆیان بۆ بەرگریکردن لە وڵات و حکومەت و هەموو ئەوانە بەرز بکەنەوە، ئەوا پێویستە کەنیسەکە، لەپێناو دادپەروەری بەرامبەر بە خۆی، و بەتایبەتی لەپێناو دادپەروەری بەرامبەر بە حکومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکان و چەندین ویلایەتی تر، بە ئاشکرا ڕایبگەیەنێت، و ئەو هەڵوێستە ڕەت بکاتەوە و پێچەوانەی بکاتەوە کە پێشتر وەک کەنیسەیەک هەڵیبگرتبوو.

TAM1897 Q1 51.3من لێرە دوو بەڵگەنامەی بچووکم هەیە کە لە ساڵی ١٨٦٥ چاپکراون، بەڵام ئەوەی تێیاندا نووسراوە لە ساڵی ١٨٦٤ ڕوویداوە. یەکێکیان ناونیشان کراوە بە «بۆچوونەکانی ئادڤێنتیستەکانی حەوتەم ڕۆژ سەبارەت بە هەڵگرتنی چەک، وەک ئەوەی پێشکەش بە پارێزگارانی چەند ویلایەتێک و پرۆڤۆست-مارشاڵی گشتی [واتە، هی ویلایەتە یەکگرتووەکان] کراوە، لەگەڵ بەشێک لە یاسای تۆمارکردن.»

TAM1897 Q1 51.4لەو کاتەدا، ئادڤێنتیستەکانی حەوتەم ڕۆژ، لە ڕێگەی لیژنەی کۆنفرانسی گشتییەوە، بۆ حکومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکان و حکومەتی ویلایەتەکانی ئیلینۆی، میشیگان، پێنسیلڤانیا، ویسکۆنسن، و ویلایەتێکی تر یان دووان ڕوونکردنەوەیان دا کە ئادڤێنتیستەکانی حەوتەم ڕۆژ، وەک مەسیحییەکان، و لەبەرئەوەی مەسیحین، ناتوانن قبووڵی بکەن کە مەسیحییەکان لە ژێر هیچ بارودۆخێکدا چەک هەڵبگرن یان شەڕ بکەن. بەڵگەنامەکەی تر بریتییە لە وەرگیراوێک لە نووسین و بڵاوکراوەکانی ئادڤێنتیستەکانی حەوتەم ڕۆژ، بۆ پاساودانی حکومەت لە وەرگرتنی ئەو داواکارییەی کە لەلایەن ئەو ئایینزاییەوە وەک داواکارییەکی ڕاستەقینە پێشکەش کرابوو.

TAM1897 Q1 51.5ئێستا ئەگەر ئەو بڕیارە پێچەوانە بکرێتەوە، و ئێمە دەبێت ئەو بۆچوونە قبوڵ بکەین کە مەسیحییەکان دەتوانن لە هەر بارودۆخێکدا شەڕ بکەن، جا بۆ حکومەت بێت یان هەر شتێکی تر، ئەوا ئێمە قەرزاری حکومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانین کە لیژنەی کۆنفرانسی گشتی، کە نوێنەرایەتیی ئایینزاکە دەکات، بچێتە لای حکومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکان و پێیان بڵێت کە ئێمە بۆچوونەکانمان گۆڕیوە؛ و بچنە لای پارێزگارانی ئەم ویلایەتانە و پێیان بڵێن کە ئێمە بۆچوونەکانمان گۆڕیوە؛ تاوەکو تۆمارەکان بەپێی بۆچوونە نوێ و پێداچوونەوەکراوەکانمان لەسەر ئەو بابەتە بمێننەوە.

TAM1897 Q1 51.6ئێستا من بۆ ساتێکیش باوەڕم نییە کە دەبێت پابەندی شتێک بین کە کراوە، تەنها لەبەر ئەوەی کراوە. بەڵام ئەگەر ئەو شتەی کراوە ڕاست بووبێت، ئەوا پێویستە پێیەوە پابەند بین. و ئێستا دەڵێم، ئەگەر بڕیارە بۆچوونەکانمان لەسەر ئەوە بگۆڕین، ئەوا ئەرکە لەسەرمان ئەم حکومەتانە لەو ڕاستییە ئاگادار بکەینەوە، تاکو بە شێوەیەکی تر بیرمان لێ نەکەنەوە جگە لەوەی کە هەین. ئەمە تەنها دادپەروەرییە بەرامبەر بە حکومەتەکان؛ چونکە وەک ئایینزایەک، ئێمە بە فەرمی هەڵوێستی پێچەوانەمان تۆمار کردووە.

TAM1897 Q1 51.7دوو ساڵ لەمەوبەر، کاتێک ئەو وانانە درابوون، من نەمدەزانی کە ئەم بەڵگەنامانە بوونیان هەیە. تا نزیکەی سەرەتای ساڵی ١٨٩٧ نەمدەزانی کە بوونیان هەیە. کەسێک ئەمانەی بۆ ناردووم لەناو زەرفێکدا، و ئەوە هەموو ئەوەیە کە لەبارەیەوە دەیزانم. لە ساڵی ١٨٦٥ لەلایەن «چاپخانەی هەڵمی کۆمەڵەی بڵاوکردنەوەی ئادڤێنتیستەکانی حەوتەم ڕۆژ، باتڵ کریک، میشیگان» چاپ کراون. ناوەکانی ئەندامانی لیژنەی کۆنفرانسی گشتی لەسەر ئەو بەڵگەنامانە واژۆ کراوە کە پێشکەش بە حکومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکان کراون، و ناوەکانی ئەندامانی لیژنەکانی کۆنفرانسی ویلایەتەکانیش لەسەر ئەو بەڵگەنامانە واژۆ کراوە کە پێشکەش بە پارێزگارانی ویلایەتەکان کراون.

TAM1897 Q1 51.8ئێستا هەندێک لەو دەقە وەرگیراوانەتان بۆ دەخوێنمەوە کە ئەوکاتە لە بەڵگەنامە و بڵاوکراوە و نامیلکەکانی ئادڤێنتیستەکانی حەوتەم ڕۆژەوە چاپ کرابوون، وەک بەڵگە بۆ حکومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکان و بۆ پارێزگارانی ویلایەتەکان، کە ئەو هەڵوێستەی لەلایەن لیژنەی کۆنفرانسی گشتیی ئەو ئایینزایەوە گیرابوو، هەڵوێستی ناسراوی خۆیان بوو، نەک هەڵوێستێکی کاتی کە بۆ ئەو بۆنەیە دروست کرابێت، بۆ خۆدزینەوە لە سەربازیی ناچاری، یان بۆ خۆدزینەوە لەو دەرەنجامانەی کە بەهۆی جەنگەوە بەسەر وڵاتدا دەیهاتن. ئەم بابەتە وەک بەڵگە پێشکەش بەم حکومەتانە کرا کە ئەمە بنەمایەک بوو لای ئادڤێنتیستەکانی حەوتەم ڕۆژ، و ئەوان پێی پابەند بوون چونکە ئەمە ئایینی مەسیحییەت بوو.

TAM1897 Q1 51.9چەند بڕگەیەک لەمە دەخوێنمەوە، و ئێوەش دەبینن کە هەر کە خوێندمەوە من چی بینیم—ئەوەی کە ئەگەر دوو ساڵ لەمەوبەر لەم کڵێسایەدا ئەو بەڵگەنامەیەم لەبەردەست بوایە، نەمدەتوانی بە ڕوونتر لەو وانانەی کە پێشکەشم کردن و لە «BULLETIN»دا بڵاوکرانەوە، ئەو بنەمایانەم بڵێمەوە کە تێیدان. ئەمە کورتەیەکە لە شتێک کە لە “Signs of the Times”دا لەلایەن قەشە جەیمس وایتەوە لە ساڵی ١٨٥٣ نووسراوە:—

TAM1897 Q1 51.10کڵێسای بانگەشەکاری مەسیح لە باوەشی هاوسەرە ڕاستەقینەکەی دەرچووە، و ئێستا پشتی بە باوەشە بەهێزی یاسا بەستووە. بەدوای پاراستن و خۆراک وەرگرتندا دەگەڕێت لە حکومەتە گەندەڵەکانی جیهان، و بە شێوەیەکی گونجاو لەلایەن کچە لەشفرۆشەکانی دایکە کۆنەکەوە نوێنەرایەتی دەکرێت، کە خۆی هێمای کڵێسای کاسۆلیکییە. هەروەک چۆن ژن دەبێت پابەندی مێردەکەی بێت، ئاواش دەبێت کڵێسا پابەندی مەسیح بێت، و لەبری داواکردنی پاراستن لە باڵی یاسا، تەنها پشت بە باڵی بەهێزی خۆشەویستەکەی ببەستێت. کڵێسا بە نایاسایی هاوسەرگیریی لەگەڵ جیهاندا کردووە. ئەمە لە بەشە جیاوازەکانی حکومەتی مەدەنیدا دەبینرێت. تەنانەت لە بەشی سەربازیشدا ئەو کەسەی بانگەشەی خزمەتکاربوونی عیسای مەسیح دەکات دەبینرێت کە بە نوێژەکانی بۆ سەرکەوتن لە جەنگدا، گاڵتە بە خودای ئاشتی دەکات.

TAM1897 Q1 51.11دیسانەوە، وەرگیراوێک لە گۆڤاری «Review and Herald»ی ٩ی ئایاری ١٨٥٤:—

TAM1897 Q1 52.1جا چ ئەم شتانە نزیک بن یان نا [ئەمە سەبارەت بە هاتنی پەروەردگارە]، ڕاستییەکە هەر دەمێنێتەوە؛ ڕۆحێکی جەنگخوازی بڵاوبووەتەوە، ڕۆحێکی ڕق و فریودان. ئێمە لە کاریگەرییە پیسکەرەکەی دەترسین،—ئەوە کاریگەرییە داتەپێنەرییەکەی ئاشنایەتییە بە بیرۆکەکانی جەنگ و خوێنڕشتن، ئەوە وروژانە ناتەندروستەکەیە، ئەو ڕۆحە تاڵی لایەنگرییە کە خراپە و دەبێتە هۆی بڵاوبوونەوەی خراپە.

TAM1897 Q1 52.2با نەوترێت کە هیچ مەترسییەک لەسەر قوتابییەکانی مەسیح لەم هۆکارانەوە نییە. مەترسی هەیە؛ چونکە «لەبەر زۆربوونی خراپە، خۆشەویستی زۆر کەس سارد دەبێتەوە.» ئەمانە ئەو هاوسۆزییە نهێنیئامێز و ڕووننەکراوانەن کە مرۆڤ بە مرۆڤەوە دەبەستنەوە، کە ڕێگری لە بەرژەوەندیی جیاواز و دابڕاو دەکەن، وا دەکەن بێ ئاگا لەو ڕەنگە باوە وەربگرین، و تا مێشکمان لادەدرێت و ناجێگیر دەبێت، هەستی پێ ناکەین؛ و بەم شێوەیە، بەهۆی ئەوەی دەکەوینە دۆخێکی ناتەندروستەوە، ئامادە دەبین بۆ وەرگرتن و لەدایککردنی خراپە. بەڵای تێکچوونی ئەخلاق تەنانەت لە پەتایەکیش وێرانکەرترە.

TAM1897 Q1 52.3وەرگیراوێکی دیکە کە لە گۆڤاری “Review and Herald”ی ٣١ی تەممووزی ١٨٥٦ دووبارە بڵاوکراوەتەوە:—

TAM1897 Q1 52.4عیسا فەرموویەتی، «تۆ دوام بکەوە.» ئەی برا گیان، ئەی خوشک گیان، پێوەری باوەڕتان چییە؟ ئایا کتێبی پیرۆز نییە؟ دەڵێن، بەڵێ. کەواتە با بێینە سەر ئەوە، تا فێر ببین کە ئایا ئێمە پەیڕەوی عیسا دەکەین یان نا. من لە ڕێگاکەتاندا دێمە پێشتان، و بە بەڵگەوە گفتوگۆتان لەگەڵ دەکەم؛ و ئەم ڕێگایە هەموو کردارێکی ژیانمانە. سەرەتا، بە شێوەیەکی گشتی سەیری دۆخەکە دەکەین و دەپرسین، ئایا وەک جیهان ڕەفتار دەکەن؟ بەڵام ئێوە دەپرسن، مەبەستت چییە؟ هەوڵ دەدەم بۆتان ڕوون بکەمەوە. ئایا ئێوە لەگەڵ جیهاندا بەشداری دەکەن لە بنەما و یاساکانیدا؟ ئەگەر وایە، ڕێگاکەی ئێوە ئەو ڕێگایە نییە کە عیسا پێیدا ڕۆیشت. عیسا فەرمووی، ئەوان (قوتابییەکان) هی جیهان نین، هەروەک چۆن منیش هی جیهان نیم. کەی عیساتان لە هۆڵی دادگای قەیسەردا بینی؟—هەرگیز، تەنها کاتێک کە وەک بەرخێک بۆ سەربڕین برا.

TAM1897 Q1 52.5بەڵام ئێمە یاسای باشمان دەوێت، و ئەرکی سەرشانمانە پیاوی باش بدۆزینەوە تا دروستیان بکەن و جێبەجێیان بکەن.

TAM1897 Q1 52.6بەڕاستی ئێمە یاسای باشمان دەوێت؛ و عیسا بەبێ ئەوان بەجێی نەهێشتووین تا شوێن کەوتنی بکەین. ئەو دەڵێت، «ئەم وتانەی گوێتان لێی دەبێت هی من نییە، بەڵکو هی ئەو باوکەیە کە ناردوومی.» یۆحەنا ١٤:٢٤.

TAM1897 Q1 52.7زەبوورنووس دەڵێت، «فێرکردنی یەزدان تەواوە، دەروون دەبووژێنێتەوە.» زەبوور ١٩:٧. پۆڵس دەڵێت، «هەموو نووسراوە پیرۆزەکان لە سروشی خودان، سوودبەخشن بۆ فێرکردن و سەرزەنشت و ڕاستەڕێکردن و لێڕاهێنان لە ڕاستودروستی، تاکو پیاوی خودا تەواو ئامادە بێت بۆ هەموو کارێکی باش.» ٢ تیمۆساوس ٣: ١٦، ١٧. ئەی برا گیان، چی زیاترت دەوێت؟ یان چی کەمترت دەوێت؟

TAM1897 Q1 52.8هەنگاوی دواتر کە لە نوێنەرەکەتان داوای دەکەن، دەرکردنی یاسایە، کە ئەگەر پشتگوێ بخرێن، بە شمشێر جێبەجێ دەکرێن، کە چەکێکی نامەسیحییە. ئەو یاسایانە خودی بوون و جەوهەری ئەو حکومەتەن کە ئەو بەشێکی پێکدەهێنێت، حکومەتێک کە تەنها دەتوانێت بەهۆی کۆگای چەک و ئامرازی مردن، هێزی دەریایی گەورە و سوپای پڕچەک بە چەکی کوشندەیانەوە، ناسنامەی نیشتمانیی خۆی بپارێزێت. پاشان برا مەسیحییە چاکەکەتان، شوێنکەوتووی میری ئاشتی، دەخەنە تەنیشت داربەڵایەکەوە بۆ جێبەجێکردنی سزای مەرگ؛ یان دەیکەنە سەرۆکی دەستەیەکی سەربازی، بە فەرمانی هێنانەوەی دەستبەسەرییەوە بۆ ئەوەی برایەکی هەژار بگەڕێنێتەوە بۆ کۆیلایەتی، بەهۆی ئەو تاوانەی کە ئارەزووی هەڵمژینی هەوای ئازادی ئاسمان دەکات. یان، ئەگەر سەرۆکی وڵاتەکەتان بێت، ئەسقوفە چاکەکەتان، لە سەر تا پێ چەکدار، سواری ئەسپێکی جەنگی دەکەن، وەک فەرماندەی گشتیی هەموو هێزەکانی مەرگ لە وڵاتدا.

TAM1897 Q1 52.9دەمەوێت بپرسم، ئەی شوێنکەوتووانی ئازیزی عیسا، ئایا مرۆڤ دەتوانێت کوشتن ڕەوای بکات، لە کاتێکدا خودا فەرموویەتی، «مەکوژن»؟ ئایا تەواوی بناغەی حکومەتی مرۆڤ لەسەر شمشێر نییە؟ ئایا نابێت وردوخاش بکرێن کاتێک ئەو دێت کە مافی فەرمانڕەواییکردنی بە ڕاستودروستیی هەیە؟

TAM1897 Q1 52.10بەڵام من لەگەڵ حکومەتە مرۆییەکاندا لە جەنگدا نیم. نەخێر، نەخێر. داود لە سروودێکی ستایشدا بۆ خودا دەڵێت، «بێگومان تووڕەیی مرۆڤ ستایشت دەکات، خۆتت بە پاشماوەی تووڕەیی چەکدار کردووە.» زەبوورەکان ٧٦:١٠. «فەرمانڕەوایان جێی ترس نین بۆ چاکەکاری، بەڵکو بۆ خراپەکاری. ئایا دەتەوێت لە دەسەڵات نەترسیت؟ چاکە بکە، ستایشی ئەو بەدەستدەهێنیت، چونکە خزمەتکاری خودایە و بۆ چاکەی تۆ [مەسیحی] کار دەکات.» ڕۆما ١٣: ٣، ٤.

TAM1897 Q1 52.11ئەگەر، برایانم، ئەوەتان لەبەرچاو بێت کە مەسیحییەکان کۆمەڵێکی جیاوازن، مێگەلێکی بچووکن، لە جیهان جیابووەنەوە و لێی هەڵبژێردراون، بۆ ئەوەی ببنە ڕووناکی لە جیهاندا، یان بۆ جیهان، تاکو جیهان بە بینینی کردەوە چاکەکانیان (ڕووناکی)، ڕابێنرێت بۆ ئەوەی بچێتە پاڵ مێگەلە بچووکەکە، کە بە درێژایی ڕۆژ بۆ سەربڕین دەژمێردرێت، و بەم شێوەیە باوکی ئاسمانیتان شکۆدار بکەن، ئەوا دەتوانن لە دەقە پیرۆزەکانی وەک ڕۆما ١٣ و ١ تیمۆساوس ١؛ ٢ تێبگەن، کە ڕەنگە دواتر باسیان بکەم. «با پارچەی گۆزە لەگەڵ پارچە گۆزەکانی سەر زەوی کێشە بکات» (وەرگێڕانی وشە بە وشەی KJV) [ئیشایا ٤٥:٩]؛ بەڵام، با مەسیحییەکان خاوەنی بیرکردنەوەی عیسا بن، ئەوا شوێنپێی عیسا هەڵدەگرن.

TAM1897 Q1 52.12ئایا هەندێک لە دەرەنجامەکانی پەیڕەوکردنی جیهانمان لەلایەن مەسیحییە بانگەشەکارەکانەوە بینیوە؟ جا با ئەوە ئامادەمان بکات بۆ سەرکەوتنە شوێنێکی بەرز وەک بەلعام، کاتێک بالاق بانگی کرد بۆ نەفرەتلێکردنی ئیسرائیل، کاتێک پەندەکەی خۆی هێنایەوە و وتی، «چۆن نەفرەت بکەم کە خودا نەفرەتی لێیان نەکردبێت، چۆن جنێو بدەم کە یەزدان جنێوی پێیان نەدابێت؟ لەسەر تاوێرەکانەوە دەیبینم، لە گردەکانەوە تەماشای دەکەم، ئەوەتا، گەلەکە بە تەنها نیشتەجێ دەبێت و لەنێو نەتەوەکاندا هەژمارد ناکرێت». سەرژمێری ٢٣: ٨، ٩.

TAM1897 Q1 52.13ئێستا دەقێکی وەرگیراوی دیکە دەخوێنمەوە، کە لە گۆڤاری «Review»وە وەرگیراوە، بە بەرواری ١٤ی ئابی ١٨٥٦:—

TAM1897 Q1 52.14ئایا ئینجیلی عیسا مافی بەکارهێنانی شمشێری پێ بەخشیویت، چەکداربوون بە چەکی جەستەیی، شمشێر هەڵگرتن بۆ «دابینکردنی پێداویستییەکانی خێزانەکەت»، ڕزگارکردنی چەوساوەکان لە دەستی ستەمکار، بە پێشێلکردنی شەشەمین فەرمانی خودا، «مەکوژن»؟ عیسا دەڵێت، «دوژمنەکانتان خۆشبوێ.»

TAM1897 Q1 52.15ئایا پێت وایە کە تۆ، وەک مەسیحییەک کە لە ژێر پەیامی مزگێنییەوە دەژیت، مۆڵەتێکی کتێبی پیرۆزت هەیە بۆ ئەوەی بە هەر شێوەیەک بێت تێکەڵ بە ململانێ سیاسییەکان ببیت؟ جا لە داڕشتنی یاساکاندا بێت، یان جێبەجێکردنی یاساکانی حکومەتی مرۆڤ؟ ئەگەر وایە، پێم وایە بە شێوەیەکی گەورە لە هەڵەدایت.

TAM1897 Q1 52.16ئەوە ئەوە بوو کە دەستەی ئایینی لە ساڵی ١٨٦٤دا گوتی. ئەوان ئەوەیان وەک بەڵگە پێشکەش بە حکومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکان کرد کە باوەڕیان بە جەنگ نییە، و ناتوانن بەشداری لە هەڵگرتنی چەکدا بکەن، و ئەگەر ناویان بۆ سەربازی تۆمار بکرێت، نابێت چاوەڕێی ئەوەیان لێ بکرێت کە شەڕ بکەن. حکومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکان گوێی لە ڕاگەیاندنەکانیان گرت، و ڕێوشوێنانی بۆ دابین کرد کە بچنە نەخۆشخانەکان بۆ ئەوەی بتوانن کاری خزمەتکارانی مزگێنی ئەنجام بدەن، و چاودێریی نەخۆشەکان بکەن، و ڕزگاری بۆ ئەوانەی لە سەرەمەرگدان بهێنن. ئێستا ئەگەر ئەوە پێچەوانە بکرێتەوە، دەبێت ئێمە بە شێوەیەکی دادپەروەرانە لەبەردەم حکومەتدا بوەستین، و ڕایبگەیەنین کە ئەوە پێچەوانە کراوەتەوە.

TAM1897 Q1 52.17درێژە بە خوێندنەوە دەدەم:—

TAM1897 Q1 52.18هەر دەقێک کە دەیهێنیتەوە، یان هەر هۆکارێکی باوەڕپێکراو کە دەیخەیتە ڕوو، دەبێت بەپێی نووسراوە پیرۆزە ڕوون و وشەییەکان تاقی بکرێتەوە. ڕەنگە لە کاتی گونجاودا هەموو ئەو نووسراوە پیرۆزانە یان هۆکارانەی کە پێشکەشی دەکەیت، سەرنجیان بدەین؛ بەڵام سەرەتا، گوێ لە مزگێنی دەگرین. بۆ ئەو مەسیحیانەی کە ئامادەن شوێن عیسا بکەون، ئەمە دەبێت بەس بێت.

TAM1897 Q1 52.19عیسا دەڵێت، «ئەوەی خزمەتم دەکات با بەدوام بکەوێت.» یۆحەنا ١٢:٢٦. بەڵام ئایا تۆ دەڵێیت، من دەتوانم ئەمە بکەم و وەک هاووڵاتییەکی دڵسۆز خزمەتی وڵاتەکەم دەکەم، لە سیاسەتە نیشتمانییەکان و حکومەتەکەیدا؟ بوەستە. عیسا دەڵێت، «کەس ناتوانێت کۆیلایەتی دوو گەورە بکات.» مەتا ٦:٢٤. «ئەگەر ئێوە هی جیهان بوونایە، ئەوا جیهان وەکو هی خۆی خۆشی دەویستن. ئێستا ئێوە هی جیهان نین بەڵام من ئێوەم لە جیهانەوە هەڵبژاردووە، لەبەر ئەوە جیهان ڕقی لێتانە.» یۆحەنا ١٥:١٩.

TAM1897 Q1 52.20چ بەشدارییەک دەتوانن لە سیاسەتەکانی جیهاندا بکەن، ئەگەر «ئێوە هی جیهان نین»، بەڵکو جیهان ڕقی لێتانە و «لە جیهانەوە» هەڵبژێردراون؟ بەڵام ئایا دەبێت دەسەڵات بدەینە دەستی خراپەکاران؟ ئێوە دەڵێن. هیچ چارەیەکتان نییە. پیاوانی خراپ و فریودەران خراپتر و خراپتر دەبن؛ و لە کاتی کۆتایی جیهاندا، خراپەکاران خراپەکاری دەکەن، و هیچ کام لە خراپەکاران تێناگەن. دانیال ١٢:١٠. هۆکارەکەی ئەوەیە کە جیهان ئامادە نییە گوێڕایەڵی خودا بێت، یان شوێن عیسا بکەوێت، و دان بەوەدا نانێت کە تەنها یەک یاسادانەر هەیە. یاقوب ٤:١٢.

TAM1897 Q1 53.1«جا پەروەردگار دەفەرموێت: «لەبەر ئەوەی ئەم گەلە هەر بە دەم نزیک دەبنەوە و بە لێوەکانیان ڕێزم لێ دەگرن، بەڵام دڵیان لێم دوورە، پەرستنیان بۆ من تەنها فێرکردن و ڕاسپاردەی خەڵکە. لەبەر ئەوە ئەوەتا من جارێکی دیکە کاری سەیر و سەمەرە بەم گەلە دەکەم، دانایی داناکانی لەناودەبەم و تێگەیشتنی تێگەیشتووانی ون دەبێت.»» ئیشایا ٢٩: ١٣، ١٤. چەندە بە شێوەیەکی سەرسوڕهێنەر ئەمە لە ژیانی زۆرێک لە ئەوانەدا کە بانگەشەی دیندارییەکی بەرز دەکەن ڕوون بووەتەوە، کە ماوەیەکی کەم لە ڕابردوودا، سەرکردایەتیی زیندووبوونەوەی ئایینی، چاکسازیی ئەخلاقی، و کۆمەڵەکانی ئاشتییان کردووە: کە کڵێسای مەسیحیان پێشەوایەتی دەکرد، چەکدار بەو مزگێنییەی کە ژیان و نەمری دەهێنێتە ئاشکرا؛ بە پاڕانەوە و نوێژ و فرمێسکەوە کاریان دەکرد؛ ئێستا لە بەرامبەر خودی مزگێنییەکەدان، لە کاتێکدا عیسا فەرموویەتی، «بیستووتانە گوتراوە: ﴿نزیکەکەت خۆشبوێت،﴾ ”ڕقت لە دوژمنت بێتەوە.“ بەڵام من پێتان دەڵێم: دوژمنەکانتان خۆشبوێ، ئەوانەی نەفرەتتان لێدەکەن داوای بەرەکەتیان بۆ بکەن، چاکە بکەن لەگەڵ ئەوانەی ڕقیان لێتان دەبێتەوە، و نوێژ بکەن بۆ ئەوانەی خراپەتان لەگەڵ دەکەن و دەتانچەوسێننەوە؛» «تاکو ببنە ڕۆڵەی ئەو باوکەتان کە لە ئاسمانە، ئەو خۆری خۆی بەسەر چاک و خراپدا هەڵدێنێت و باران بەسەر پیاوچاک و زۆرداریشدا دەبارێنێت.» «بە بەزەیی بن، هەروەک چۆن باوکتان بە بەزەییە.» مەتا ٥:٤٣-٤٥؛ لۆقا ٦:٣٦. سەرەڕای ئەم نووسراوە پیرۆزانە، ئێمە دۆخی دڵتەزێنی کڵێساکانی مەسیحی دەبینین کاتێک پاشەکشەی ئەخلاقییان ڕوودەدات و خۆیان لەگەڵ جیهاندا دەگونجێنن. بۆ چەند نموونەیەکی کەم لەنێو زۆرێکدا، دەیانخەینە ڕوو.

TAM1897 Q1 53.2لێرەدا چەندین لێدوانی وتاربێژە دیارەکان دێن، کە هەناسەی «چەک»، «شەڕکردن»، «جەنگ»، «شەڕ»، هتد لێوە دێت. پاشان بەم شێوەیە بەردەوام دەبێت:—

TAM1897 Q1 53.3بە لەبەرچاوگرتنی ڕاستییەکانی لەم جۆرە، کە گۆڕانی باشترین زێڕ بۆ شتێکی لە پاشماوەش خراپتر نیشان دەدەن، و پشتگوێخستنی تەواوەتی شایەتییەکانی مەسیح و دانپێدانانی پێشوویان، دەبێت هاوار بکەین، «ڕێگای قایینیان گرتووە؛ بۆ بڕێک دەستکەوت خۆیان داوەتە دەست چەواشەیی بەلعامەوە.»

TAM1897 Q1 53.4ئایا ئەم پیاوانە شوێن عیسا دەکەون؟ ئایا خۆیان و شوێنکەوتووانیان بە چەکەکانی مزگێنی پۆشاندووە؟ ئایا متمانەیەکی بێسنوور بە یاسا کامڵەکەی خودا نیشان دەدەن؟ ئایا دان بەوەدا دەنێن کە تەنها یەک یاسادانەر بۆ مەسیحی هەیە؟ ئایا گوێیان لە پۆڵسە کە دەڵێت، «ئەو چەکەی شەڕی پێدەکەین جیهانی نییە، بەڵکو چەکی خوداییە کە توانای وێرانکردنی قەڵای هەیە»؟ ٢ کۆرنسۆس ١٠:٤. ئایا لە کۆتاییدا گوێ بەو نووسراوە پیرۆزانە دەگرن کە بانگەشەی فێرکردنیان دەکەن؟

TAM1897 Q1 53.5تەواوی زرێی خودا لەبەر بکەن، تاوەکو بتوانن لەبەرامبەر فێڵەکانی شەیتاندا بوەستن. بۆچی؟ — «چونکە زۆرانبازی ئێمە لەگەڵ گۆشت و خوێن نییە.» نەخێر؛ ئەوە بانگەوازی شوێنکەوتووانی عیسا نییە. بەڵکو ئێمە ململانێ «لە دژی سەرۆک و دەسەڵاتدار و فەرمانڕەوایانی ئەم جیهانە تاریکەیە، هەروەها لە دژی سەربازە بەدکارە ڕۆحییەکانە [ڕۆحە بەدکارەکان، پەراوێز] لە شوێنەکانی ئاسمان.» دەکەین. «بۆیە چەکی تەواوی خودا هەڵبگرن، تاکو بتوانن لە ڕۆژی بەدکاردا خۆڕاگر بن و دوای تەواوبوونی هەموو شتێک، بچەسپێن.» ئەفەسۆس ٦: ١١-١٣.

TAM1897 Q1 53.6پۆڵس چەکەکانی مەسیحییەت لە نامەی ئەفەسۆس ٦: ١٤-١٨دا دەخاتە ڕوو، و دەڵێت، «شمشێری ڕۆحی پیرۆز [نەک لە پۆڵا] هەڵبگرن کە پەیامی خودایە. بە هەموو جۆرە نوێژ و پاڕانەوەیەک، هەموو کاتێک لە ڕۆحی پیرۆزدا نوێژ بکەن.» لە کاتێکدا ئەم زرێیە ئاسمانییەیان لەبەردایە، و پێیەکانیان بە ئامادەکاریی مزگێنیی ئاشتی داپۆشراوە، هەوڵ دەدەن چێژ لە بەرەکەتی مەسیح وەربگرن،—«خۆزگە دەخوازرێت بەوانەی کە دڵیان پڕ لە بەزەییە، چونکە بەر بەزەیی دەکەون. … خۆزگە دەخوازرێت بە ئاشتیخوازان [نەک ئاشتیپێکشکێنەران]، چونکە بە ڕۆڵەی خودا ناودەبردرێن.» مەتا ٥:٧، ٩. گوێ لە یۆحەنا بگرن کاتێک سەربازەکان لێی دەپرسن چی بکەن. ئەویش وەڵام دەداتەوە، «دەستدرێژی مەکەنە سەر هیچ کەسێک.» لۆقا ٣:١٤.

TAM1897 Q1 53.7بیرتان بێت کە عیسا بە پەترۆسی وت، کاتێک ئەو فێرکارییە کردارییە گەورەیە بە هەموو مەسیحییەکان درا کە دەبێت چی بە شمشێر بکەن، «شمشێرەکەت بگەڕێنەوە شوێنی خۆی، چونکە هەموو ئەوانەی شمشێر هەڵدەگرن، بە شمشێر دەمرن.» مەتا ٢٦:٥٢.

TAM1897 Q1 53.8با مەسیحییەکان بە ڕووناکیی ئەم ڕاستییانەدا بڕۆن، و ئەوا تەنها ژمارەیەکی کەم لە فەرماندە و سەربازی مەسیحی دەبن بۆ بەکارهێنانی «بیست و پێنج تفەنگی شارپی قەشە بەیچەر»، هەرچەندە کتێبێکی پیرۆز بە دیندارییەکی ڕیاکارانەوە بە پشتی هەر یەکێکیانەوە بەسترابێت.

TAM1897 Q1 53.9ئەوان گوێبیستی عیسا دەبن کە دەڵێت، «پاشایەتی من سەر بەم جیهانە نییە. ئەگەر پاشایەتی من سەر بەم جیهانە بووایە، ئەوسا خزمەتکارەکانم دەجەنگان.» یۆحەنا ١٨:٣٦. مەسیحییەکان بەم چەکانەی مزگێنییەوە چەکدار کراون، و بە تەواوی لە چەکە جەستەییەکان بێبەش بوون، و بە تەواوی لە حکومەتەکانی جیهان جیا بوونەتەوە، دەتوانن ڕێگە بدەن جیهان، کە خۆی بە چەکی مەرگ چەکدار کردووە، بە ڕێگە فراوانەکەدا ڕابکات، و یاسا نامەسیحییەکانی خۆی بە سزای مەرگ جێبەجێ بکات.

TAM1897 Q1 53.10ئەمە شانازییەکی وتەنەکراوی پاشماوەی کڵێسایە، کاتێک سەیری مێژووی ڕابردوو دەکەن، و دەبینن، هەرچەندە قوتابییەکانی مەسیح وەک پۆڵس هاواریان کردووە، «لە پێناوی تۆ بە درێژایی ڕۆژ ڕووبەڕووی مردن دەبینەوە، وەک مەڕ بۆ سەربڕین دادەنرێین [ڕۆما ٨:٣٦]»؛ لە کاتێکدا ڕێڕەویان بە فرمێسک تەڕ بووە، بە خوێنیان ئاوەدار بووە، و بە تەرمە پارچەپارچەبووەکان و ئێسکە سپی بووەکانیان داپۆشراوە؛—ئیمتیازێکیانە کە لەگەڵ بەلعام هاوار بکەن، کاتێک دەبینن کە گەلی خودا «بە تەنها نیشتەجێ دەبێت و لەنێو نەتەوەکاندا هەژمارد ناکرێت»، «با وەک مردنی سەرڕاستان بمرم و کۆتاییم وەک ئەوان بێت!» سەرژمێری ٢٣: ٩، ١٠.

TAM1897 Q1 53.11لەم بڵاوکراوەیەدا زۆر شتی تریش هەیە، بەڵام پێویستم بە خوێندنەوەی زیاتری نییە. دەقێک یان دوو دەقی تر لە خوداوەندەوە دەخوێنمەوە کە بۆ ئێمە لە سەردەمی خۆماندا لێرەدان. ئەمە چوار ساڵ لەمەوبەر لە ڕۆحی پێشبینییەوە پێمان دراوە، و لێرە لەم کڵێسایەدا بۆمان خوێندرایەوە:—

TAM1897 Q1 53.12«یەزدان یاقوبی بۆ خۆی هەڵبژارد، و ئیسرائیلیش بۆ گەنجینەی تایبەتی خۆی. چونکە دەزانم کە یەزدان مەزنە، و یەزدانی ئێمە لە سەرووی هەموو خوداوەندەکاندایە.» برا و خوشکەکانم، بیر لەوە بکەنەوە کە یەزدان گەلێکی هەیە، گەلێکی هەڵبژاردە، کڵێساکەی، کە هی خۆی بێت، قەڵای خۆی، کە لە جیهانێکی گوناهبار و یاخیدا هەڵیکردووە؛ و مەبەستی ئەوە بوو کە هیچ دەسەڵاتێک تێیدا نەناسرێتەوە، دان بە هیچ یاسایەکدا نەنێت، جگە لە هی خۆی.

TAM1897 Q1 53.13یەکێکی تر لە کۆنفرانسی گشتیدا لەم ساڵەی ئێستادا هاتە بەردەممان. ئەمە ڕاستەوخۆ دەمانباتەوە بۆ ئەو شوێنەی کە تێیدا هەڵگەڕانەوە دەستی پێکرد، و ڕووبەڕووی خودا و ڕاستییەکەی و تەواوی ئەم بابەتەمان دەکاتەوە، وەک چۆن لەلایەن خوداوەندەوە بووە؛ هەرچۆنێک کە ئەو ئارەزوو دەکات ئەمڕۆ لەگەڵ گەلەکەیدا بێت.

TAM1897 Q1 53.14هێڵی جیاکەرەوەی نێوان خەڵکی خودا کە بانگەشەی پابەندبوون بە فەرمانەکانی دەکەن و جیهان، وەک جاران ئەوەندە ڕوون نییە. ئەوانەی کە بە هاوئاهەنگی لەگەڵ خودا دەڕۆن، لە کۆبوونەوە سیاسییەکاندا بەشدار نابن. ئەوانەی ئەمە دەکەن، بەڵگە دەدەن کە خزمەتکارە دڵسۆزەکانی عیسا نین. ئەوەندە ماوە ئاگری ئاسایییان بەکارهێناوە کە توانای جیاکردنەوەی خۆیان لەدەستداوە. گەلێک هەن کە خۆیان تۆمار کردووە بۆ ئەوەی لەژێر ئاڵای عیسادا بوەستن. ئەوان سوپای مەسیحن. ئەوان پەیمانیان داوە کە لە جیهان بێنە دەرەوە و جیاببنەوە. ئەوان پەیمانیان داوە کە شمشێری ڕۆح، کە وشەی خودایە، بەکاربهێنن بۆ ئەوەی جەنگێکی هێرشبەرانە دژی گوناه و هەموو بێدادی بکەن. پێویستە دڵسۆزیی خۆمان نیشان بدەین.

TAM1897 Q1 53.15ئەوە زاراوەیەکی حکومەتییە؛ زاراوەیەکە کە پەیوەندی بە هاووڵاتیبوونەوە هەیە. دەبێت دڵسۆزیی خۆمان بۆ چی نیشان بدەین؟ ئەوە پرسیارەکەیە.

TAM1897 Q1 53.16ئێمە دەبێت دڵسۆزیی خۆمان بۆ پاشای خۆمان، یەزدان عیسای مەسیح، نیشان بدەین. نێردراو یاقوب ڕایدەگەیەنێت: «کەواتە هەرکەسێک ببێتە دۆستی جیهان، دوژمنی خودا دەبێت.» و یۆحەنای خۆشەویست، ئەو قوتابییەی کە لە ڕۆحدا زۆرترین لێکچوونی لەگەڵ عیسادا هەبوو، ئاگادارکردنەوەکەی داوە: «خۆشەویستی بۆ جیهان و بۆ شتەکانی ناوی مەکەن. ئەگەر کەسێک خۆشەویستی بۆ جیهان هەبێت، خۆشەویستی باوک لە ئەویدا نییە.» هیچ مرۆڤێک بەدڵخۆشی ناگات بە پەیڕەوکردنی نموونەی ئادەم، و لادان لە دروستکەرەکەی.

TAM1897 Q1 54.1کەواتە ئەم وانانە ڕێک لەوێدا کۆتاییان دێت کە لێی دەستمان پێکرد—لەگەڵ ئادەم و دروستکەریدا، و یەکەمین فەرمانی گەردوون—«بە هەموو دڵ و بە هەموو گیان و بە هەموو بیر و بە هەموو تواناتانەوە یەزدانی پەروەردگارتان خۆشبوێ.» ئەوا لە دروستکەرەکەتان دوور ناکەونەوە. ئەوا هیچ هەڵگەڕانەوەیەک نابێت. ئەوا هیچ بتپەرستییەک نابێت. ئەوا هیچ حکومەتێک بەپێی شێوازی نەتەوە بتپەرستەکان دانانرێت کە لە خودا دوورکەوتوونەتەوە؛ بەڵکو خودا هەموو شتێک دەبێت، و گەلەکەی دەبات بۆ ئەو خاکە شکۆدارەی کە بە باوکمان ئیبراهیمی نیشان دا کاتێک لە هەموو حکومەتەکانی جیهان جیای کردەوە، و بە جیایی هێشتی کاتێک لە جیهاندا دەژیا.

TAM1897 Q1 54.2ئەو کەسەی بانگمان دەکات بەدوایدا بڕۆین و بەپێی هەنگاوەکانی ئەو باوەڕە بڕۆین کە باوکمان ئیبراهیم هەیبوو، کاتێک هێشتا خەتەنە نەکرابوو، ئەو کاتە دەمانبات بۆ ئەو خاکەی کە شکۆی هەموو خاکەکانە؛ و لەوێ لەبەردەم خوداوەندا و لەژێر باڵە شکۆدارەکانی هەرە بەتوانادا بۆ هەتاهەتایە دەمێنینەوە—خودامان بە هەموو دڵ و بە هەموو گیان و بە هەموو عەقڵ و بە هەموو هێزمان خۆش دەوێت؛ و ئەو دەتوانێت ئێستا و ئەوکات و بۆ هەتاهەتایە لەبەردەم گەردووندا ئاماژەمان پێ بکات و بڵێت، «کە ڕاسپاردەکانی خودا بەجێدەگەیەنن و باوەڕی عیسا دەپارێزن.»

TAM1897 Q1 54.3و با هەموو گەل بڵێن: «ئامین و ئامین.»