Ịhapụ okwukwe nke Izrel. – Nọmba 2 · Ozi nke Mmụọ Ozi nke Atọ

TAM1897 Q1 40.5Okwu ozi e nyere n’abalị Sọnde, Machị 14, 1897 Ebipụtara na General Conference Bulletin, Nkeji Afọ Mbụ, 1897, Vol. 2, No. 1, peeji 40-45.

TAM1897 Q1 40.6Dị ka anyị hụrụ na nkuzi gara aga, Izrel hapụrụ Chineke ma rịọ ka e nye ha eze ka ha wee dị ka mba niile. N’ihe ọmụmụ a, anyị ga-ahụ otú ha si ghọọ nnọọ ndị yiri mba ndị ahụ. Ma Izrel hapụrụ Chineke; n’ihi na ha ekweghị Chineke n’obi ha niile. Okwu ahụ ejikọghị na okwukwe n’ime ndị nụrụ ya. Ha ghọrọ ndị na-eme ihe n’usoro omenala naanị, mgbe ahụ ihe ọjọọ ndị ha ga-esi zere ma ọ bụrụ na ha kwere Chineke, bịara ha, dịka ọ bịara ndị mba ọzọ ọ bụla; mgbe ahụ, dịka Mmụọ Amụma si kwuo, ha tara ọchịchị Chineke ụta maka ihe ọjọọ niile sitere n’ịhapụ okwukwe ha. Ha chere na ọchịchị ya dara ada; ọ naghị adị ha mma, ọ naghị ezute mkpa ha n’ụwa a, ha ga-enwerịrị ọchịchị nke ha—otu ha ga-achịkwa ma jiri ya chịkwaa onwe ha ma chebe onwe ha.

TAM1897 Q1 40.7Mgbe ahụ ha sịrị Samuel, “họpụtara anyị onye ga-abụ eze anyị … dịka mba ndị ọzọ”, “anyị onwe anyị ga-adị ka ndị mba niile ọzọ”; ọ bụ ezie na Onyenwe-anyị, site n’aka Samuel, jụrụ nke ahụ n’ụzọ siri ike, ha jụrụ nkwupụta ahụ, sị, “Anyị chọrọ eze ga-achị anyị. Mgbe ahụ, anyị onwe anyị ga-adị ka ndị mba niile ọzọ.” Ka ha chọrọ ya, Onyenwe-anyị hapụrụ ka ọ dị. Ọ bụghị naanị na ha kpebiri na ha ga-enwe eze, kamakwa ha ekpebiela onye ha ga-ahọrọ ka ọ bụrụ eze ha. Ọ bụ Sọl, nwa Kish; Onyenwe-anyị hapụrụ ka ha nwee ya, n’ihi na ha ga-eme ihe ha chọrọ.

TAM1897 Q1 40.8Ma ihe ọjọọ niile Onyenwe-anyị gwara ha na ọ ga-abịa n’ihi na ha họọrọ eze na alaeze, bịara daa ha. Ha malitere ịhụ ụfọdụ n’ime ya n’ụbọchị Sọl. E nyere ha aka nke ukwuu ịgbanarị ihe ọjọọ ndị ahụ site na mmetụta Devid nwere n’ebe ha nọ na ọchịchị ya. N’agbanyeghị na ha jụrụ Chineke, ọ hapụghịkwa ha; ọ ka nọnyere ha iji duzie ndị niile ga-eso nduzi ya, ma zọpụta ha, ma ọ bụrụ na o kwere mee, n’ihe ọjọọ ga-abịa n’eziokwu, nke ọ maara na ọ ga-abịa, nke ha enweghị ike ịgbanarị dịka mba. Ma ọ ga-azọpụta onye ọ bụla ga-esi na ya pụọ dịka mmadụ n’onwe ya. Ha malitere n’ụzọ nke n’enweghị mgbagha na nke na-apụghị ịgbanwe, na-ebuga ha n’ihu, otu nzọụkwụ mgbe otu nzọụkwụ, ruo mgbe, dịka anyị ga-ahụ, mbibi bịara.

TAM1897 Q1 40.9Site na Solomọn ka nsogbu malitere n’ụzọ doro anya, nke bụ nsonaazụ a na-apụghị izere ezere nke ụzọ ha si were megide mgbochi Onyenwe-anyị. Ma Ijipt na-adị mgbe niile na ya. Ijipt na-abanye mgbe niile. Solomọn were nwunye si Ijipt, megide okwu Onyenwe-anyị. O zigara Ijipt maka ịnyịnya, megide okwu Onyenwe-anyị. Ebube Onyenwe-anyị nyere ya, o jiri ya mee ọrụ Ijipt na ikpere arụsị Ijipt, na ikpere arụsị nke mba niile gbara ha gburugburu. Ibu arọ ndị e bokwasịrị ndị mmadụ iji lekọta ndị nwunye Solomọn 700 na ndị iko ya 300 si mba ndị mba ọzọ niile n’ọrụ ịsọpụrụ chi ụgha ha, bụ ụdị ihe ndị ahụ ndị mmadụ ekwesịghị iburu, nke agaghị abara ha uru; ya mere, maka ọdịmma nke ìgwè mmadụ abụọ ahụ, Onyenwe-anyị kpebiri ịkewapụ agbụrụ iri site na agbụrụ abụọ ahụ.

TAM1897 Q1 40.10Anyị enweghị ike ịmata ihe ọma ahụ Onyenwe-anyị tụrụ n’uche maka agbụrụ iri ahụ, ma ọ bụ maka agbụrụ abụọ ahụ, n’ihi na o mezughị ma ọlị. A họpụtara Jeroboam ka ọ bụrụ onye ga-achị agbụrụ iri ahụ mbụ. Ma Jeroboam, chefuola ihe atụ ebube Devid, ya bụ ichere oge ọma Onyenwe-anyị ma ka Chineke bute ya n’oche eze nke agbụrụ iri n’ụzọ ya—ọbụna mgbe Solomọn ka dị ndụ, o welitere aka ya megide eze, n’ihi na o mere ihe iji weghara ocheeze agbụrụ iri ahụ ma chịkwaa ha, iji guzobe onwe ya dịka eze megide Solomọn. Nke ahụ bụ ime mpụ n’ala na imegide ọchịchị. Solomọn chọrọ ịta ya ahụhụ maka nke ahụ, o wee gbaa ọsọ gaa Ijipt ma nọrọ ebe ahụ ruo mgbe Solomọn nwụsịrị.

TAM1897 Q1 40.11Ọ bụrụ na ọ bụghị Onye Ijipt n’obi tupu, ọ ghọrọ otu mgbe ọ rutere ebe ahụ. Mgbe Solomọn nwụsịrị, Jeroboam laghachiri si Ijipt. Oge eruola ka e kewaa agbụrụ iri n’agbụrụ abụọ, Rehoboam wee họrọ ụzọ nke kewara ha. Mgbe ndị mmadụ bịarutere ma rịọ ya ka o belata ibu ndị nna ya tinyere ha, ọ bụ arịrịọ ziri ezi ma kwekọrọ. Ndị agadi bụ ndị ndụmọdụ Solomọn gwara ya ka o mee nke ahụ. Ma Rehoboam enweghị afọ ojuju ịnakwere ndụmọdụ ndị a, n’ihi na ọ chọghị ịbụ ohu ndị mmadụ, dịka ha tụrụ aro ka ọ bụrụ; ọ chọrọ ịbụ onyeisi ndị mmadụ, ya mere o jụrụ ndụmọdụ n’aka ndị ntorobịa ha na ya tokọrọ. Nne ya bụ onye Amọn, otu n’ime ndị nwunye Solomọn kacha njọ n’ime ndị na-ekpere arụsị; ụmụ nwoke ha na ya tokọrọ bụ ụmụ ndị nwunye ndị ọzọ Solomọn nwere, bụ ndị na-efe chi ọzọ. Ụmụ nwoke a toro n’ime ihe ọjọọ niile nke okpukpe ndị mba ọzọ Solomọn na-eme na ndị nwunye ya. Rehoboam nabatara echiche ha ma soro ha jee, o jụrụ ndụmọdụ Onyenwe-anyị na ndụmọdụ ndị nwoke nwere egwu Onyenwe-anyị n’obi ha.

TAM1897 Q1 41.1Rehoboam nyere ndị mmadụ azịza anyị niile maara nke ọma: “Unu rịọrọ m ka m mee ka ibu unu dị mfe, ma kama nke ahụ, aga m eme ka ha dị arọ; ebe ha dị ka mkpịsịaka nta unu, aga m eme ka ha dị ka úkwù unu.” Ha wee sị, “Ndị Izrel, laanụ nʼụlọ ikwu unu! Gị Devid lekọtakwa ụlọ nke gị.” Rehoboam, mgbe ọ hụrụ ihe mere, tụrụ ya n’anya nke ukwuu; ma nke ahụ abụghị ihe ijuanya n’ebe ọ nọ, n’ihi na ọ dị ka onye na-adịghị ahụ anya nke mere na ọ ghọtaghị na okwu o kwuru bụ ihe nzuzu kacha njọ, ya mere ọ bụghị ihe ijuanya na ọ tụrụ ya n’anya na ihe sochiri mgbe o kwuru ya. O zitere onye nlekọta ego ya ka ọ gaa n’aka ha, ka ọ mee ka ha dị jụụ, dozie ihe ahụ ma weghachite ha, ma ọ bụrụ na o kwere mee. Ma ha kụrụ onye nlekọta ego ahụ nkume ruo ọnwụ ozugbo, Rehoboam, mgbe ọ hụrụ ihe si na ya pụta, wee tụrụ ụjọ, gbaa ọsọ banye n’ụgbọ agha ya wee gbaa ọsọ laghachite Jerusalem, kpọrọ ndị agha ka ha bịa merie ha ma mee ka ha rụọ ọrụ ya. Ma onye amụma Onyenwe-anyị gwara ya na nke ahụ abụghị ihe a ga-eme, na ha ga-anọ n’ụlọ ha, ha wee mee otú ahụ.

TAM1897 Q1 41.2Mgbe ahụ Jeroboam weere alaeze, guzobere ụmụ ehi ọlaedo ọ butere si Ijipt, ya mere agbụrụ iri gara Ijipt ozugbo, banye n’ife arụsị ndị Ijipt na usoro ọchịchị Ijipt mgbe ha kewapụrụ n’ime abụọ ahụ. N’ụzọ a, site n’aka Jeroboam, a malitere usoro ahụ, a guzobere ihe atụ nke e soro mee ihe site n’aka eze ndị ọzọ niile nke agbụrụ iri. Ma mgbe niile mgbe e mesịrị, a na-ekwu “Jeroboam, nwa Nebat, onye mere mmehie ma mee ka Izrel mee mmehie.” Ma ndapụ n’okwukwe ahụ gara n’ihu na-ada mbà nwayọ nwayọ, ruo mgbe alaeze niile dara, a naghịkwa ahụ ya ọzọ, ọ gaghịkwa apụta. Ndapụ n’okwukwe n’ahịrị eze nke agbụrụ iri gara site na njọ ruo na njọ karịrị. Jeroboam jọgburu onwe ya; ndị sochiri ya ozugbo jọgburu onwe ha kwa. Mgbe ahụ bịara Omri, ọ jọgburu onwe ya karịa ndị ọzọ; mgbe ahụ bịara Ehab, ọ jọgburu onwe ya karịa ndị niile gara aga ya. O si otú a gara n’alaeze ahụ, ruo mgbe niile ya dara ma tufuru.

TAM1897 Q1 41.3Ma Onyenwe anyị na-agbalịsi ike mgbe niile ka ha rụọ ya ọrụ. O zigara ha ndị amụma, otu na-eso ibe ya; o kpọrọ ndị eze ugboro ugboro ka ha tụọ ya egwu, ka ha rụọ ya ọrụ. Mgbe anyị rutere n’ụbọchị ikpeazụ nke Izrel, ị nwere Emọs na Hosiya karịsịa na-amụma. Emọs, Hosiya, na Maịka kwupụtara amụma maka Izrel, na nye Izrel, n’ụbọchị ikpeazụ nke Izrel. Otú ọ dị, obere akụkụ nke amụma Maịka metụtara ozugbo agbụrụ iri ahụ. Fọrọ nke nta ka amụma Emọs niile metụtara ha, yana ọtụtụ n’ime amụma Hosiya. Amụma Emọs na Hosiya bụ n’ozuzu, fọrọ nke nta ka ọ bụrụ niile, amụma gbasara Izrel, na oku ikpeazụ Chineke nye Izrel ka ha laghachite n’aka Ya ọzọ, ka e wee zọpụta ha pụọ na mbibi zuru oke.

TAM1897 Q1 41.4Amụma ndị ahụ niile, na akụkọ ihe mere eme nke Izrel, etinyere ha na Baịbụl maka ịdọ aka ná ntị ndị bi n’ụbọchị ikpeazụ nke akụkọ ihe mere eme ụwa a. Nduzi Chineke dị ebe ahụ maka ndị nọ n’ụbọchị ikpeazụ—ka ha tụgharịa na Chineke ka e wee zọpụta ha pụọ na mbibi n’ezie. Nke a bụ ihe kpatara e ji tinye ihe ndị ahụ ebe ahụ. Ya mere, Emọs na Hosiya bụ eziokwu nke ugbu a n’ụbọchị a, maka gị na maka m, na maka mmadụ niile n’ụwa, dịka ha siri bụrụ maka ndị nọ n’ime agbụrụ iri n’oge ha dere ha.

TAM1897 Q1 41.5Emọs kwupụtara amụma, ma onye ụkọchukwu nọ na Betel sịrị ya, “Ebula amụma ebe a; nke a bụ ụlọ eze na ụlọ ọrụ eze; gaa na Juda.” O wee gaa gwa Jeroboam nke abụọ na Emọs na-amụma ihe ọjọọ gbasara ala ahụ, na-akụziri mmegide megide eze, na-ekwu na mma agha Onyenwe-anyị ga-ada n’elu ya niile, na ala ahụ agaghị enwe ike ibu okwu ya niile.

TAM1897 Q1 41.6Ka anyị tụgharịa ugbu a na nkebi ahụ kpọmkwem, ma gụọ Emọs 7:10-15:—

TAM1897 Q1 41.7Mgbe ahụ, Amazaya onye nchụaja nọ na Betel zigaara Jeroboam bụ eze Izrel ozi na-asị, Emọs na-akwalị izu nzuzo ka ọ megide gị nʼetiti ụlọ Izrel, ala apụghị ibu okwu niile sị ya nʼọnụ apụta. Nke bụ ihe Emọs nọ na-asị, “ ‘Jeroboam aghaghị ịnwụ site na mma agha, Izrel aghakwaghị isite nʼala amụrụ ha jee biri nʼala ọzọ, dịka ndị a dọtara nʼagha.’ ” Mgbe ahụ, Amazaya gwara Emọs, “Gị onye ọhụ ụzọ, gbara ọsọ gbalaa ala Juda. Jee nʼebe ahụ, rie achịcha nke sitere nʼibu amụma gị, nọrọkwa nʼebe ahụ buo amụma gị. Ebula amụma ọzọ na Betel, nʼihi na ọ bụ ebe nsọ nke eze, ọ bụkwa ụlọnsọ ukwu nke alaeze ya.” Mgbe ahụ, Emọs zaghachiri Amazaya, Ọ dịghị mgbe m bụ onye amụma, abụkwaghị m nwa onye amụma, kama abụ m onye na-elekọta igwe ewu na atụrụ, na onye ọrụ na-azụ osisi sikamọ. Ma Onyenwe anyị sitere nʼebe ịzụ igwe ewu na atụrụ kpọpụta m, Onyenwe anyị sịrị m: ‘Gaa buoro ndị m Izrel amụma.’

TAM1897 Q1 41.8O wee kwuo amụma n’ebe ha nọ; ma echefula na ọ bụ ụbọchị ikpeazụ nke Izrel. Ma mgbe ha jụrụ Emọs ịkọ amụma n’ala ahụ, ha chụpụrụ ya ma kpagbuo ya, dịka ha mere ọtụtụ ndị amụma gara aga, Onyenwe-anyị kpọrọ Hosiya n’ala Juda; ọ nọ n’ala Juda, ebe onye ụkọchukwu na-efe chi ọzọ gwara Emọs ka ọ pụọ, o wee kọọ amụma gbasara Izrel, ha enweghị ike ịta ya ahụhụ ma mee ya ihe ha chọrọ.

TAM1897 Q1 42.1Ugbu a, okwu ole na ole, ka anyị leba anya ọzọ n’ala a niile: Ị maara na site n’oge Samuel gaa n’ihu, eze Izrel na-emegbu ndị Chineke, na-emegbu ndị amụma, na-egbu ndị ụkọchukwu dịka ha si họrọ. Ha mere ya n’ihi na ha nwere ike na mmụọ ime ya. Ma ugbu a, ọ bụrụ na Izrel enweghị eze, alaeze, ma ọ bụ ọchịchị nke ha, ha ga-enwe ike ime nke ahụ? — Mba; ọ gaghị ekwe omume. Ị maara na eze Izrel jọrọ njọ karịa eze ndị mba ọzọ megide ndị Chineke na ndị amụma Onyenwe-anyị: ya mere, ebe eze Izrel na eze Juda na-emegbu ndị amụma Onyenwe-anyị nke ukwuu, eze ndị mba ọzọ na-asọpụrụ ha ma na-akwado ha.

TAM1897 Q1 42.2Hosiya, dịka m kwuru, kwupụtara amụma gbasara nke a kwa. Ugbu a aga m agụ ụfọdụ ahịrịokwu n’akwụkwọ Hosiya ka unu hụ ihe ọ na-ekwu gbasara nke a. Lelee isi nke itoolu mbụ, okwu ole na ole:—

TAM1897 Q1 42.3Ha agaghị anọgidekwa nʼala Onyenwe anyị, ma Ifrem ga-alaghachi nʼala Ijipt.

TAM1897 Q1 42.4Ifrem bụ otu n’ime agbụrụ iri; mana a na-eji aha ya ebe a maka ha niile. Agbụrụ iri ahụ gara Asịrịa; ndị Asịrịa jidere ha ka ha bụrụ ndị mkpọrọ. Ma mgbe ndị Asịrịa jidere ha ka ha bụrụ ndị mkpọrọ, gịnị ka Onyenwe anyị pụtara mgbe ọ kwuru na ha ga-alaghachi Ijipt?—Ijipt pụtara ndapụ n’okwukwe kacha anya site n’ebe Chineke nọ. Ọchịchịrị nke bụ ọchịchịrị Ijipt kpamkpam bụ ebe mmadụ na-achị n’ọkwa Chineke, na ọchịchị niile—gọọmenti, ndị mmadụ, na ihe niile—na-emegide Chineke na ndị ya, dịka ọ dị megide Izrel mgbe ha nọ n’ala Ijipt tupu ọrịa ndị dara na Ijipt, a napụtakwara Izrel. Ma mgbe Onyenwe anyị kwuru ebe a na Ifrem ga-aga Ijipt, ọ bụ ezie na Asịrịa—ọchịchị Asịrịa—ga-eburu ha n’agha, ọ na-egosi na ha kpebiri ịhapụ okwukwe kpamkpam, ya mere ha enweghị ike, n’ihi na ha achọghị, ibi “n’ala Onyenwe anyị.”

TAM1897 Q1 42.5Ị chetara na anyị gụrụ ihe Onyenwe anyị gwara Ebram: “Site nʼobodo gị, sikwa na ụmụnna gị na ezinaụlọ nna gị, gaa nʼala m ga-egosi gị.” Ya mere, ala ahụ bụ ala Onyenwe anyị. Ma mgbe Ọ sịrị site n’aka Hosiya na Izrel agaghị bi n’ala Onyenwe anyị, ọ naghị ezo aka n’ebe obibi nta gbara gburugburu Sameria; kama ọ na-ezo aka n’ala e gosiri Ebraham, nke Chineke kpọrọ ndị ya ka ha bịa mgbe Ọ wepụtara ha si Ijipt. Ha agaghị bi n’ala Onyenwe anyị; mgbe ahụ na-esochi Ijipt, ịhapụ Chineke kpamkpam. Ị ga-ahụ nke a nke ọma ka m na-agụ.

TAM1897 Q1 42.6Ha agaghị anọgidekwa nʼala Onyenwe anyị, ma Ifrem ga-alaghachi nʼala Ijipt nọdụ nʼAsịrịa rie nri rụrụ arụ. Ha agaghị awụsa ihe ọṅụṅụ dịka aja nye Onyenwe anyị, nʼihi na ọdịghị aja ha ga-achụ ga-atọ ya ụtọ. Aja ndị a ga-adị ha ka nri nke ndị na-eru ụjụ si dị. Onye ọbụla riri nri ndị a ga-abụ onye na-adịghị ọcha. Nri ndị a ga-adịrị naanị ha onwe ha, ha agaghị ewebata ya nʼụlọnsọ ukwu Onyenwe anyị. Gịnị ọzọ ka unu ga-eme nʼụbọchị mmemme unu ndị ahụ a kara aka, ma nʼụbọchị mmemme nke Onyenwe anyị? A sịkwa na ha agbanarị mbibi, ndị Ijipt ga-achịkọta ha. Ndị Memfis ga-elikwa ha. Akụnụba nke ọlaọcha ha ka uke ga-ewekọrọ, ogwu na uke ga-etokwa nʼime ebe obibi ha niile.

TAM1897 Q1 42.7Isi nke iri:—

TAM1897 Q1 42.8Izrel bụ osisi vaịnị efu, ọ na-amịtara onwe ya mkpụrụ: dịka ọtụtụ mkpụrụ ya si dị, o mụbaala ebe ịchụ aja; dịka ịdị mma nke ala ya si dị, ha emeela ihe oyiyi mara mma. Obi ha kewara ekewa: ugbu a, a ga-achọpụta na ikpe mara ha: ọ ga-akwatu ebe ịchụ aja ha, ọ ga-emebi ihe oyiyi ha. (ntụgharị okwu n’okwu nke KJV) Ma ugbu a, ha ga-asị, Anyị enweghị eze.

TAM1897 Q1 42.9N’oge a ha enweghị eze. E gbuola ya, ma e nweghị onye eze ruo oge ụfọdụ. Eze ọzọ abịabeghị n’ọnọdụ ya. Ma lelee ihe ọ na-ekwu, “Ma ugbu a, ha ga-asị, … Anyị enweghị eze.” Onyenwe-anyị gwara ha, mgbe ha họpụtara eze ahụ megide mgbochi ya, na ha jụrụ ya. “Anyị chọrọ eze.” Ha nwere eze?—Ee; ma oge bịarutere mgbe a manyere ha ikwu, “Anyị enweghị eze.” Ma gịnị ka Onyenwe-anyị kwuru n’oge a kpọmkwem?

TAM1897 Q1 42.10Ma ugbu a, ha ga-asị, “Anyị enweghị eze, nʼihi na anyị anaghị atụ Onyenwe anyị egwu, ma olee ihe eze nwere ike ị mere anyị?” Ha na-ekwu okwu na-abaghị uru, were ịṅụ iyi na-agbakwa ndụ, ya mere ikpe ikpe jiri jupụta nʼebe niile, dịka ahịhịa ọjọọ nʼubi. Ndị bi na Sameria ga-atụ ụjọ nʼihi chi nke nwa ehi a kpụrụ akpụ dị na Bet-Aven. Ndị ya ga-eruru ya ụjụ, otu a kwa ka ndị nchụaja ya rụrụ arụ ga-esi ruoru ya ụjụ, maka ebube nke a napụrụ ya.

TAM1897 Q1 42.11N’isi nke iri na atọ, ị nwere ihe Onyenwe-anyị na-ekwu. N’ahịrị nke itoolu:—

TAM1897 Q1 42.12O Izrel, i bibiela onwe gị; ma n’ime m ka enyemaka gị dị. Aga m abụ eze gị. (ntụgharị okwu n’okwu nke KJV)

TAM1897 Q1 42.13Ma ha achọghị ka ọ dị otú ahụ. Ya mere ị na-ahụ site ná mmalite ruo ná ngwụcha, Onyenwe-anyị chọrọ ịbụ naanị eze ha; ọ chọrọ ka ha chọta ya dị ka eze ha, ka ha ghara inwe onye ọzọ. Mgbe ahụ, dịka ọ siri kwuo na ahịrị sochirinụ, “Esitere m nʼiwe m nye gị eze, sitekwa nʼọnụma m, napụ gị ya.” Ya mere, ka m gụọ ahịrị ahụ dum:—

TAM1897 Q1 42.14Aga m abụ eze gị: ebee ka onye ọzọ ọ bụla nọ, nke pụrụ ịzọpụta gị n’obodo gị niile? na ndị ikpe gị, ndị i kwuru banyere ha sị, ‘Nye m eze na ndịisi’? (ntụgharị okwu n’okwu nke KJV)

TAM1897 Q1 42.15Ọ na-eduga ha azụ n’oge ha kwuru, “Nye anyị eze ka ọ na-achị anyị.” Ugbu a ọ na-ekwu, “M megidere n’oge ahụ ka unu nwee ya, ma gwa unu na ihe ọjọọ a ga-abịa; ugbu a unu onwe unu kwetara na unu enweghị eze, ma unu bibiri onwe unu. Aga m abụ eze unu; ka m bụrụ eze unu.” Ugbu a lee isi iri na otu, ahịrịokwu mbụ:—

TAM1897 Q1 42.16Mgbe Izrel bụ nwantakịrị, ahụrụ m ya nʼanya, ọ bụkwa site nʼIjipt ka m kpọpụtara nwa m.

TAM1897 Q1 43.1Gịnị mere o ji kwuo nke a ebe a n’ụbọchị ikpeazụ nke Izrel, puku afọ mgbe o si Ijipt wepụta ha? Gịnị bụ nzube nke a?

TAM1897 Q1 43.2Mgbe Izrel bụ nwantakịrị, ahụrụ m ya nʼanya, ọ bụkwa site nʼIjipt ka m kpọpụtara nwa m. Ma dịka m na-akpọ ha, otu a ka ha na-aga nʼebe dị anya site nʼebe m nọ. Ha chụrụ Baal aja, surekwa aja ihe nsure ọkụ na-esi isi ụtọ nye arụsị dị iche iche. Ọ bụ mụ onwe m kuziiri Ifrem otu e si aga ije, ejidere m ha nʼaka m abụọ, ma ha amaghị na ọ bụ mụ onwe m gwọrọ ya. Eji m ụdọ nke mmadụ bụ ebere, na ịhụnanya duo ya. Adịrị m ha dịka onye nʼebuli ibu arọ site nʼolu ha, ehulatakwara m ala, were aka m tinye ha nri nʼọnụ. Ọ bụ na ha agaghị alaghachi azụ nʼIjipt, Asịrịa ọ gaghị abụ eze ha, nʼihi na ha ajụla ịlọghachikwute m? Mma agha ga-efegharị nʼobodo ha niile, ọ ga-eripịa ndị nchụaja na-agba afa, ọ ga-eripịakwa nzube ọjọọ ha niile. Ndị m ekpebiela nʼobi ha ịhapụ m. Nʼagbanyeghị na ha na-akpọ m Chineke nke kachasị ihe niile elu, ma mụ onwe m agaghị ebuli ha elu nʼụzọ ọbụla.

TAM1897 Q1 43.3Onyenwe anyị na-ebe akwa maka Izrel ugbu a, n’oge ọ nọ n’ọnọdụ mbibi. Ọ na-akpọ oku ikpeazụ: amụma ikpeazụ na-abịa ugbu a; na nke a, n’oge a kpọmkwem, Hezekaya na-achị na Juda. Mgbe ọ rutere n’oche eze, o malitere imeghari alaeze ahụ ma weghachite ya site na ịhapụ okwukwe nke Ehaz. Mgbe o sachachara ụlọ nsọ ma hazie ihe niile, ha mere emume Pasova nke gara izu abụọ. Ma tupu emume Pasova ahụ, Hezekaya zigara ndị ozi n’ala niile nke agbụrụ iri ahụ, ihe fọdụrụ n’ime ha, ka ha kpọọ ha bịa emume Pasova na Jerusalem, ka ha fee Onyenwe anyị Chineke nke usuu ndị agha; ma akụkọ na-ekwu na ha kpara ndị ozi ahụ ọchị, wee chịa ha ọchị ịkwa emo. Agbanyeghị, “ọtụtụ mmadụ” si Isaka, na Zebụlọn, na Naftalị, na mpaghara dị iche iche bịarutere Jerusalem, ha mere Ememme Pasova, ma jikọtara onwe ha na Onyenwe anyị. Mgbe ndị a gara Jerusalem wee nọdụ n’etiti ndị Juu, n’oge ahụ ka eze Asịrịa si bịa were ala niile nke agbụrụ iri. Ya mere, ndị zara oku Hezekaya ka ha gaa Jerusalem ife Onyenwe anyị, a zọpụta ha n’aka ịdọrọ gaa Asịrịa.

TAM1897 Q1 43.4Ugbu a, tupu Hezekaya mee arịrịọ ya, Hosiya na-ede nke a, Onyenwe-anyị na-ebe akwa maka ihe ndị mmadụ kpebiri ime. Lee ihe ọ na-ekwu:—

TAM1897 Q1 43.5Ọ bụ mụ onwe m kuziiri Ifrem otu e si aga ije, ejidere m ha nʼaka m abụọ.

TAM1897 Q1 43.6Onyenwe-anyị chọrọ ka ha jee n’ụzọ ziri ezi nke ukwuu, ya mere o jidere ha n’aka ma duzie ha; ma ha dọpụrụ aka, ha achọghị ka e duzie ha ọbụna n’ụzọ ahụ. Ma ọ ka enweghị ike ịhapụ ha. Lee:—

TAM1897 Q1 43.7M ga-esi aṅaa rara gị nye, gị Ifrem? M ga-esi aṅaa rara gị nye, gị Izrel? M ga-esi aṅaa mee gị ka ịdị ka Adma? M ga-esi aṅaa meso gị dịka Zeboiim? Obi m na-akwasị akwa ike nʼime m; ọ na-agụsị m agụụ ike inyere unu aka. Agaghị m emezu iwe ọkụ m maọbụ bibiekwa Ifrem ọzọ. Nʼihi na abụ m Chineke, abụghị m mmadụ. Abụ m Onye Nsọ na-ebi nʼetiti unu. Agaghị m emegidekwa obodo ha.

TAM1897 Q1 43.8Ya mere, ọ na-ejide onwe ya ka ọ ghara iweta ikpe ndị ahụ aghaghị ịdakwasị ha. N’ihi na ọ bụ Chineke, ọ gaghị ekwe ka ikpe ahụ dakwasị ha ugbu a, ọbụna mgbe ọ ghaghị ịdakwasị ha. Ma ha ka na-emegide; ha ka gara n’ụzọ nke ha. Nsonaazụ ya edere na 2 Ndị Eze 17:5-8:—

TAM1897 Q1 43.9Eze Asịrịa wakporo ala ahụ niile nʼagha, gbagoo imegide Sameria, nọchibido ya gburugburu, afọ atọ. Nʼafọ itoolu nke ọchịchị Hoshea, eze Asịrịa dọtara Sameria nʼagha, dọkpụrụ ndị Izrel niile buga ha nʼala Asịrịa. O mere ka ha biri nʼobodo Hala, nʼime Gozan nke dị nʼosimiri Hoboa, na nʼime obodo ndị Midia. Ihe ndị a niile mere nʼihi na ndị Izrel mehiere megide Onyenwe anyị, bụ Chineke ha, onye ahụ mere ka ha site nʼokpuru ike Fero, eze Ijipt pụta. Ha kpọrọ isiala nye chi ndị ọzọ gbasoro omenaala niile nke ndị mba ahụ Onyenwe anyị chụpụrụ site nʼala ha. Ha gbasokwara omenaala ọjọọ ndị ahụ niile ndị eze ha webatara.

TAM1897 Q1 43.10Mgbe ahụ, ọ na-esochi ha ruo n’ahịrị nke iri na atọ:—

TAM1897 Q1 43.11Mgbe niile ka Onyenwe anyị na-eziga ndị amụma ya, na ndị ọhụ ụzọ, ịdọ Izrel na Juda aka na ntị, sị ha, “Sitenụ nʼajọ ihe unu na-eme chegharịa. Debenụ iwu na ụkpụrụ m, dịka iwu ahụ niile m nyere nna unu ha ka ha debe si dị, nke m sikwa nʼọnụ ndị ozi m bụ ndị amụma nye unu.” Ma ndị Izrel jụrụ ige ntị. Kama ha kpachara anya kwesie olu ha ike dịka nna nna ha mere, bụ ndị na-ekwenyeghị na Onyenwe anyị Chineke ha. Ha jụrụ ụkpụrụ ya niile na ọgbụgba ndụ ya, nke ya na ndị bụ nna nna ha gbara na iwu nke ọ dọrọ ha aka na ntị ka ha debe. Ha gbasooro chi arụsị bụ ihe efu, ha onwe ha ghọkwara ihe efu. Ha ṅomiri mba dị iche iche ndị ahụ bi ha gburugburu, nʼagbanyeghị na Onyenwe anyị nyere ha iwu sị, “Unu emela dịka ha.”

TAM1897 Q1 43.12Ya mere, agbụrụ iri ahụ lara n’iyi. Hosiya, mgbe ọ kwupụtara amụma banyere ha, sịrị, “Juda ka na-esoro Chineke achị, ọ bụkwa onye kwesịrị ntụkwasị obi, ya na ndị nsọ” (ntụgharị okwu n’okwu nke KJV). Juda ka nwere ike ịnọgide ntakịrị oge. Hezekaya bụ eze; Manase soro Hezekaya, o wee tụba alaeze ahụ n’ime ịhapụ okwukwe ọzọ; nwa ya nwoke soro nzọụkwụ ya; Josaya soro ya, wee megharịa alaeze ahụ ọzọ; ma mgbe e gbuuru Josaya, alaeze ahụ gawara mbibi ozugbo. Enweghị onye ọ bụla mgbe Josaya nwụsịrị tụrụ egwu Onyenwe-anyị. Ọbụna n’oge Hezekaya, ha na-akpọ Ijipt mgbe niile, na-ejide Ijipt, na-agbalị ka Ijipt zọpụta ha, na-achọ enyemaka n’aka Ijipt, n’agbanyeghị na nsogbu niile e butere ha bụ n’ihi enweghị okwukwe ha na ịhapụ Onyenwe-anyị.

TAM1897 Q1 43.13Lee ugbu a ụbọchị ikpeazụ nke Juda. Ehaz ziri ozi nye Tiglat-Pilesa, eze Asịrịa, o rịọrọ ka ọ bịa napụta ya n’aka eze Damaskọs na eze Sameria. Tiglat-Pilesa mere otú ahụ; ọ were Damaskọs, si otú a napụta Ehaz. Ehaz kwụrụ ya ụtụ, wee gbaa elu gaa Damaskọs izute ya, ma kwụọ ya nsọpụrụ dịka onye nọ n’okpuru ọchịchị ya. Mgbe ọ nọ ebe ahụ, ọ hụrụ ebe ịchụàjà nye chi ụgha, o mere ka e mee otu dị ka ya, wee guzobe ya n’ọnụ ụzọ ụlọ nsọ Onyenwe-anyị. N’ụzọ dị otú a, o duziri mba ahụ n’ịhapụ okwukwe, dịka ndị ọzọ nọ na Izrel.

TAM1897 Q1 43.14Na Juda, Hezekaya sochiri Ehaz. Mgbe Hezekaya ghọrọ eze, ọ chọrọ ka e wepụ ya n’okpuru ọchịchị na ụtụ ndị Asịrịa. E nwere otu ìgwè n’ime Juda nke kwadoro Hezekaya, kpebisiri ike ịpụ n’aka Asịrịa. Otu a chere na naanị ụzọ iji mee nke a bụ inweta enyemaka Ijipt. Aịzaya na-ebu amụma n’oge ahụ, o gwara ha ka ha tụkwasịrị Onyenwe-anyị obi maka nnwere onwe site na Ijipt na Asịrịa. O gwara ha na ọ bụ n’ihi mmehie ha megide Onyenwe-anyị ka e ji emegbu ha. O gwara ha na mbọ ha ịrịọ enyemaka na Ijipt agaghị abara ha uru; n’ihi na mbọ ha ịrịọ enyemaka na Ijipt ga-eweta ha nrụgide karịrị, n’ihi na Ijipt ga-eme ha ihe ike kama inyere ha aka; na Ijipt enweghị ike ịzọpụta.

TAM1897 Q1 44.1Lee ugbu a isi nke asatọ nke Aịzaya. Kedu akụkụ Akwụkwọ Nsọ anyị na-ejikarị n’akwụkwọ Aịzaya, gbasara ịbịa Onyenwe-anyị na ichere ịbịa Onyenwe-anyị? Ebee ka anyị na-ahụ ya? Ị chetara na isi nke asatọ nke Aịzaya bụ nke na-ekwu maka ndị na-agakwuru ndị na-ajụ mmụọ ase, ndị na-eme ụda dị ka ụmụ nnụnụ ma na-atamu ntamu,—na-ezo aka na Spiritualism? N’ebe ahụ ka e kwuru, “Kechie ihe ịgba ama nke iwu a kpuchie ntụziaka Chineke nke ọma nʼetiti ndị na-eso ụzọ ya. Aga m echere Onyenwe anyị, onye na-ezonarị ụlọ Jekọb ihu ya ugbu a. Aga m atụkwasị obi m na ya.” Ọ̀ bụ isi gbasara ọbịbịa Onyenwe-anyị?—Ee. Ọ̀ bụ isi nke na-eru n’ịbịa Onyenwe-anyị?—Ee.

TAM1897 Q1 44.2Lee ihe dị na isi ahụ. Lee ihe dị na mmalite nke isi a, malite na amaokwu nke ise.

TAM1897 Q1 44.3Onyenwe anyị gwakwara m okwu ọzọ sị, “Nʼihi na ndị a ajụla mmiri Shiloa nke ji nwayọọ na-asọ ma na-aṅụrị ọṅụ nʼihi Rezin na nwa nwoke Remalaya [nke a bụ Asịrịa na Damaskọs], ya mere, Onyenwe anyị na-aga iweta iju mmiri nke osimiri Yufretis megide ha, bụ eze ndị Asịrịa ya na ebube ya niile. Ọ ga-erubiga oke, gafee ụzọ ya niile, ọ ga-erubiga ma tofeekwa ọnụ ya niile, wụsịakwa nʼala Juda niile. Ọ ga-erikpu ala Juda niile, ọ ga-agabiga, kpuchiekwa ọ bụladị nʼolu ka ọ ga-eru. Nku ya ga-agbasa kpuchie obosara niile nke ala gị, O Ịmanụel.”

TAM1897 Q1 44.4Nke ahụ bụ eziokwu n’eziokwu gbasara ha. Eze Asịrịa biliri wee kpuchie ala niile. Ma gịnị mere e ji dee nke ahụ n’otu njikọ na n’ebe a na-atụ anya mbata Onyenwe-anyị, na gbasara ndị kwesịrị ịtụ anya mbata Onyenwe-anyị? E dere nke ahụ n’ebe ahụ, e nyefere ya ruo anyị, iji gosi ndị mmadụ niile n’oge anyị a na nsogbu, ihe isi ike na mgbagwoju anya ga-abịa n’ala niile na mba niile, ga-asọba, gafere, ruo ọbụna n’olu ma jupụta obosara ala ahụ, na ndị mmadụ agaghị ama otu ha ga-esi gbapụ ya. Nke a bụkwa ihe mere e ji nyefee nkebi a ruo anyị, ndị na-atụ anya Onyenwe-anyị. Ka anyị gụọkwuo ma hụ.

TAM1897 Q1 44.5Jikọọnụ onwe unu ọnụ, unu ndị mmadụ, a ga-etipịakwa unu; geekwanụ ntị, unu niile nọ n’ala ndị dị anya: keenụ onwe unu ike n’úkwù, a ga-etipịakwa unu; keenụ onwe unu ike n’úkwù, a ga-etipịakwa unu. Gbaanụ izu ọnụ, ọ ga-abụkwa ihe efu; kwuonụ okwu, ọ gaghịkwa eguzo: n’ihi na Chineke nọnyere anyị. N’ihi na Onyenwe anyị ji aka siri ike gwa m otu a, dọọkwa m aka na ntị ka m ghara ije n’ụzọ ndị nke a, sị, Unu asịla, Njikọ aka, nye ndị niile ndị nke a ga-asị, Njikọ aka; unu atụla egwu ha na-atụ, unu atụkwala ụjọ. (ntụgharị okwu n’okwu nke KJV)

TAM1897 Q1 44.6Ọ̀ dị oge dị otú ahụ ugbu a, n’oge a na-atụ anya mbata Onyenwe-anyị? Hà na-ejikọta onwe ha ọnụ n’ihi na ụjọ na mgbagwoju anya dị n’ime ha? n’ihi na nsogbu na-abịa n’ala? Ànyị na-ahụ ihe dị otú ahụ n’ebe ọ bụla? Ọ̀ nwere onye n’ime unu hụrụ ya?—Ee, unu hụrụ ya! Ọ̀ bụ́ naanị ndị Adventist nke Ụbọchị nke Asaa ka hụrụ ya?—N’eziokwu, ọ bụrụ na e nwere ihe dị iche, fọrọ nke nta ka mmadụ niile na-ahụ ya nke ọma karịa ndị Adventist. Ma a na-ahụ ya; nke ahụ doro anya nke ọma. Ha na-ejikọta onwe ha ọnụ, na-ejikọta onwe ha n’òtù na n’òtù, ma na-akwadebe onwe ha. Gịnị ka ha na-akwadebe onwe ha maka ya? Gịnị ka ga-abịa?—A ga-ebibi ha kpamkpam. Ya mere, gịnị ka ha na-akwadebe onwe ha maka?—Ka e gbajie ha n’akụkụ. Ma ha anaghị eche otú ahụ; kama ha na-eche na ha na-akwadebe onwe ha megide ihe ọjọọ na-abịa. Ma mbọ ha na-agbalị iji napụta onwe ha n’ihe ọjọọ ahụ na-eme ka ihe ahụ dịkwuo njọ, na-ewetara ha nso n’ọnwụ na n’ịgbaji ha n’akụkụ.

TAM1897 Q1 44.7Onyenwe anyị, Onye pụrụ ime ihe niile, ya ka unu ga-edo nsọ. Ya bụ onye unu kwesiri ịtụ ụjọ. Ya bụ onye unu ga-atụ egwu ma jijiji. Ọ ga-abụkwa ebe nsọ; nye ụlọ Izrel na Juda, ọ ga-aghọrọ ha nkume nke na-eme ka ndị mmadụ sọọ ngọngọ, oke nkume nke na-eme ka ha daa. Ọ ga-abụkwara ndị Jerusalem igbudu na ọnya nke ha ga-adaba nʼime ya. Ọtụtụ nʼime ha ga-asọ ngọngọ; ha ga-ada bụrụ ndị e tipịara. Ha ga-abụ ndị ọnya ga-ama, na ndị a ga-anwude. Kechie ihe ịgba ama nke iwu a kpuchie ntụziaka Chineke nke ọma nʼetiti ndị na-eso ụzọ ya. Aga m echere Onyenwe anyị, onye na-ezonarị ụlọ Jekọb ihu ya ugbu a. Aga m atụkwasị obi m na ya. Lee mụ onwe m, na ụmụ ndị Onyenwe anyị nyere m. Anyị bụ ihe ịrịbama na ihe iji cheta ihe nye ndị Izrel site na Onyenwe anyị, Onye pụrụ ime ihe niile, onye na-ebi nʼugwu Zayọn.

TAM1897 Q1 44.8O doro anya na nke ahụ ruru n’ịbịa Onyenwe-anyị. Ọ bụ ndụmọdụ nye ndị ga-ezute Onyenwe-anyị. Ma gịnị mere o ji weta nsogbu n’oge Asịrịa na-emegbu Juda? N’ihi na nke ahụ na-egosi kpọmkwem ụdị nsogbu ga-adị n’ala niile ma mee ka ndị mmadụ niile nwee nsogbu n’oge ịbịa Onyenwe-anyị. Ma mbọ ndị Juda mere iji gbapụ n’ihe ọjọọ ndị ahụ ma wezọpụ onwe ha n’ime ha, bụkwa ụdị mbọ ndị a ga-eme site n’aka ndị na-ekwupụta na ha bụ ndị Chineke, iji wezọpụ onwe ha n’ihe ọjọọ ndị na-abịa.

TAM1897 Q1 44.9Chineke na-akpọ mgbe niile: Atụkwasịla Asịrịa obi; atụkwasịla Ijipt obi; kama tinye ntụkwasị obi gị na Onyenwe-anyị naanị. Tụgharịa azụ gị megide Asịrịa: nke ahụ ziri ezi. Ma agakwala Ijipt iji gbanarị Asịrịa. Chọọ Onyenwe-anyị. Agala Ijipt; gaa n’aka Onyenwe-anyị. Mgbe ị chọtara Onyenwe-anyị n’obi gị niile, a ga-azọpụta gị n’ọnwụnwa niile na n’ịkpagbu niile nke Asịrịa. Okwu ole na ole gbasara nke ahụ. Isi nke iri atọ nke Akwụkwọ Aịzaya na-agwa anyị ihe nzuzo nke nke ahụ.

TAM1897 Q1 45.1“Ahụhụ ga-adịrị ụmụ ndị nnupu isi,” otu a ka Onyenwe anyị kwupụtara, bụ ndị na-agbaso nzube nke na-esiteghị nʼaka m, ndị ha na ndị ọzọ na-agba ndụ nke Mmụọ m na-anabataghị, si otu a na-eme ka mmehie na-aba ụba nʼelu mmehie. Ndị na-aga Ijipt ịchọ enyemaka ma ha ajụtaghị ase site nʼaka m. Ndị were obi ha tụkwasị na Fero maka nchebe, chọsiekwa ike ime Ijipt ebe mgbaba. Ma nchekwa Fero ga-aghọrọ unu ihe ihere, ndo ndị Ijipt ga-etinye unu nʼọnọdụ mweda nʼala. Nke 1-3.

TAM1897 Q1 45.2Ndị ozi ya bịarutere ebe ahụ iji mee arịrịọ ha na Ijipt. Mgbe Juda zitere ndị ozi na Ijipt, ihere ndị ozi ahụ wee mee Ijipt.

TAM1897 Q1 45.3Ọ bụ ezie na ha nwere ndị ozi na Zoan ndị nnọchi anya ha erutekwala Hans, ihere ga-eme onye ọbụla nʼihi ndị na-abaghị uru nye ha, ndị na-abụghị ihe inyeaka maọbụ ihe iba uru, kama naanị ihe ihere na ịta ụta. Amụma banyere ụmụ anụmanụ bi na Negev. Nʼala ahụhụ na mkpagbu, nke ọdụm na nne ọdụm, nke ajụala na agwọ ọjọọ na-efe ka ọkụ, ndị nnọchite anya obodo na-ebu akụ ha niile nʼelu ịnyịnya ibu, na-ebukwa akụnụba ha dị oke ọnụahịa nʼelu ịnyịnya kamel, na-agakwuru mba ahụ na-abaghị uru, bụ Ijipt, ndị inyeaka ha na-enye enweghị isi. Nʼihi nke a, ana m agụ ya Rehab, onye na-enweghị ihe ọ na-arụ. (Ahịrị 4–7).

TAM1897 Q1 45.4Ugbu a ka unu wee hụ na nke a abụghị ihe na-enweghị ihe jikọrọ ya na anyị, ana m atụgharị ebe a ma gụọ site n’akwụkwọ àmà, nke e dere na Julaị 5, 1896, dị ka ọ dị:—

TAM1897 Q1 45.5Ịdọ aka ná ntị ndị e nyere n’okwu Chineke nye ụmụ Izrel e mere ha ọ bụghị naanị maka ha, kamakwa maka ndị niile ga-ebi n’ụwa. Ọ na-agwa ha, “Ọ dị njọ nye ụmụaka na-emegide, ... ndị na-achọ ndụmọdụ, ma ọ bụghị n’aka m; na ndị na-ekpuchi onwe ha, ma ọ bụghị n’ime Mmụọ m, ka ha wee tinye mmehie n’elu mmehie; ndị na-aga Ijipt, ma ha ajụghị m ndụmọdụ; iji mee ka onwe ha sie ike n’ike Fero, na ịtụkwasị obi na ndò Ijipt.” Ọ bụrụ na Onyenwe anyị kọrọ ndị ya ikpe n’oge gara aga n’ihi na ha chefuola ịjụ ndụmọdụ n’aka ya mgbe ha nọ n’ọnọdụ siri ike, ọ̀ gaghị enwe iwe taa ma ọ bụrụ na ndị ya, kama ịdabere na ìhè na-enwu nke Anyanwụ nke ezi omume iji mee ka ụzọ ha pụta ìhè, tụgharịrị azụ n’ebe ya nọ n’ule na nnwale ha, na-achọ enyemaka n’aka mmadụ ndị na-ezighị ezi ma na-adịghịkwa ike dịka ha onwe ha? Ebee ka ike anyị dị? Ọ̀ dị n’aka ndị mmadụ ndị na-enweghị ike ma na-adaberekwa dịka anyị; ndị chọrọ nduzi site n’aka Chineke dịka anyị si chọọ ya? Kraịst kwuru, “Na-enweghị m unu agaghị eme ihe ọ bụla;” o wee kwadebe Mmụọ Nsọ ka ọ bụrụ enyemaka dị ugbu a n’oge mkpa ọ bụla.

TAM1897 Q1 45.6Ma ị maara na n’ime mgbagwoju anya nke afọ gara aga, nke a tụrụ anya na mkpọsa ndọrọndọrọ ọchịchị ga-edozi, ọbụna Ndị Adventist nke Ụbọchị nke Asaa kpafuru nke ukwuu n’ebe ntụkwasị obi ha nye Chineke dị nke mere na ha sonyere na mkpọsa ahụ n’ịgbalị ijikwa ihe ndọrọndọrọ ọchịchị na ijikwa ntuli aka na ime ka ihe dị otú ha chọrọ. Gịnị maka nke a?—Iji nyere ala ahụ aka ịpụ na nsogbu ndị ha ji n’aka na ga-abịa n’ala ahụ. N’ezie, nsogbu na-abịa n’ala. Ma ọ̀ bụ́ na Ndị Adventist nke Ụbọchị nke Asaa ga-ejikọta onwe ha n’òtù maka ọrụ dị otú ahụ? Ka e zọpụta ha n’aka Asịrịa; ka e zọpụta ha n’aka Asịrịa na Ijipt ka ha bịa n’aka Chineke. Nke a bụ naanị nzọpụta. Nke a bụ naanị nnwere onwe, ma n’oge ahụ, ma ugbu a, ma ruo mgbe ebighị ebi.