Ndị oziọma maka Chineke

TAM1897 Q1 14.2Okwu ozi e nyere n’abalị Wenezdee, Machị 3, 1897 E bipụtara ya na General Conference Bulletin, Ọnwa Atọ Mbụ, 1897, Vol. 2, No. 1, peeji 14-20.

TAM1897 Q1 14.3Nkuzi anyị n’abalị gara aga mechiri na ntọlite steeti mbụ a maara na akụkọ ihe mere eme; n’eziokwu, mmalite steeti. Akwụkwọ Nsọ kwuru maka alaeze Nimrọd:—

TAM1897 Q1 14.4Obodo ndị bụ mmalite alaeze ya bụ, Babel, Erek, Akad na Kalne, ndị dị nʼala Shaịna. Site nʼala ahụ ọ gara Asịrịa, ebe o wuru obodo Ninive.

TAM1897 Q1 14.5Nsụgharị anyị na-agụ: “Ashua pụrụ wee wuo Ninive.” Ma echiche ziri ezi, dịka akara n’akụkụ akwụkwọ si gosi ya: “ọ [Ashua] gara Asịrịa, ebe o wuru obodo Ninive,” na obodo ndị ọzọ e kwuru aha n’ebe ahụ. Ya mere, mmalite alaeze ya dị na Shaịna, ma mgbasawanye ya gara Asịrịa.

TAM1897 Q1 14.6Nimrọd abụghị naanị onye na-achụ anụ ọhịa siri ike; kama ọ bụkwa onye na-emegbu mmadụ. Ike ọ nwetara, nke batara ya n’aka site n’ịtọlite na ịgbasa alaeze ya, ka o ji manye ndị mmadụ ịnakwere ikike ya na chi ọ na-ejere ozi. Ya mere, site na steeti mbụ dị n’ụwa ruo na nke ikpeazụ ga-adị n’ụwa, onye ọ bụla n’ime ha ejiwo ike ha megide Chineke.

TAM1897 Q1 14.7Aga m ekwupụta nke ahụ ọzọ: Steeti ọ bụla, site na nke mbụ dị adị, ya bụ nke Nimrọd, ruo na nke ikpeazụ ga-adị, ya bụ nke a, ejiwo ike ya megide Chineke, megide eziokwu Ya, megide ndị Ya; iji mee ka ndị mmadụ pụọ n’aka Chineke. Site na mmalite ruo na ngwụcha, nke ahụ bụ ndekọ nke onye ọ bụla n’ime ha. Mgbe ụwa ga-agwụ, nke ahụ ga-abụ ndekọ nke alaeze na steeti ụwa.

TAM1897 Q1 14.8Nke a bụ nkwupụta sitere na isiokwu dị na peeji mbụ nke Review, Eprel 14, 1896: Onye aghụghọ kacha elu “dụrụ ndị mmadụ ka ha kụọ isi n’ihu chi ụgha, ma si otú a nwetara ọchịchị n’ala eze ụwa. O chere na ịbụ chi nke ụwa a bụ ihe kacha nso n’inweta oche eze Chineke n’eluigwe.” N’akụkọ ihe mere eme e kwuru na nkuzi gara aga, ị nwere ike ịhụ otú atụmatụ a si arụ ọrụ dịka e gosipụtara ya na Mmụọ Amụma. Nke mbụ, ndị mmadụ malitere ife arụsị, emesịa ha malitere ọchịchị eze. Onye mbụ mere nke a guzobere steeti, ma bụrụkwa onye na-emegbu mmadụ site n’ike ọ nwetara. Nke ahụ bụ akụkọ ihe mere eme. Ị ga-ahụ ka ọ si arụ ọrụ n’ala ndị ọzọ ka anyị na-aga n’ihu.

TAM1897 Q1 14.9N’oge na-adịghị anya mgbe Nimrọd gasịrị, mmadụ niile nọ n’ala ahụ chefuru Chineke, ma e wezụga naanị Ebraham. Ebraham naanị ya chọrọ Chineke ma chọta ya; na site na Ebraham, Chineke malitereghachi agbụrụ ahụ n’ụzọ Onyenwe anyị. Ugbu a, lebara anya n’ihe o kwuru na Ebraham. N’ileba anya n’ihe anyị mụrụ, n’ileba anya n’ihe dị n’ihu anyị na nkuzi gara aga, na ihe m kpọrọ uche unu ugbu a, tụlee ihe Chineke kwuru na Ebraham mgbe ọ malitere mba ọhụrụ na ya; ya bụ, mba Chineke. Jenesis 12:1 na-agwa anyị ihe Onyenwe anyị kwuru ya na mbido. “Onyenwe anyị gwara Ebram, Pụọ na”—gịnị?—“mba gị.” Gịnị ka ọ kpọrọ mbụ?

TAM1897 Q1 14.10(Ndị nzukọ) Ala gị.

TAM1897 Q1 14.11“sikwa na ụmụnna gị na ezinaụlọ nna gị, gaa nʼala m ga-egosi gị.” Ihe atọ Chineke kwuru na Ebram ga-ahapụ. Nke mbụ, ọ ga-ahapụ, gịnị?—Obodo ya. Nke na-esote?—Ụmụnna ya. Nke na-esote?—Ụlọ nna ya. Ndị nọ n’ụlọ nna ya bụ ndị na-efe arụsị. Mba ya manyere ndị mmadụ ife arụsị; ọ na-emegide Chineke. Ndị mba ya, ụmụnna ya na ndị ụlọ nna ya bụ ndị na-efe arụsị, ọ ghaghịkwa ịhapụ ha niile. Onyenwe anyị gosiri ya ala ahụ; ma o nyere ya ka ọ nwee ya?—“ọ bụladị ihe ruru otu nzọ ụkwụ.” Mgbe Chineke kpọrọ ya pụọ n’ala ahụ, ò butere ya n’ala ọzọ?—Mba; kama “o kwere ya nkwa na ọ ga-enye ya na ụmụ ụmụ ya ala ahụ.” Mgbe ahụ, mgbe Chineke kpọrọ ya pụọ n’ala ya, ma ọ bụghị ibute ya n’ala ọzọ, ebe ka nke ahụ hapụrụ ya?

TAM1897 Q1 14.12(Ndị nzukọ) Onye njem nsọ na onye ọbịa.

TAM1897 Q1 14.13Nke ahụ hapụrụ onye nnọchi anya Chineke n’ụwa a, kpamkpam enweghị mba n’ụwa a?

TAM1897 Q1 14.14Ma o nọ n’eziokwu na ọ nweghị obodo?—Mba, ọ na-achọ “obodo ka mma, nke dị n’eluigwe.”

TAM1897 Q1 14.15Ka anyị gbanwee gaa na isi iri na otu nke Akwụkwọ Hibru, lee ya. Nke asatọ, malite:—

TAM1897 Q1 14.16Site nʼokwukwe, Ebraham rubere isi mgbe a kpọrọ ya ka ọ hapụ, gaa nʼala ahụ nke ọ ga-enweta dịka ihe nketa. Ọ gawara nʼamaghị ebe ọ na-aga.

TAM1897 Q1 15.1Ma olee ebe o si pụta?—Site n’ala ya, ọ maghị ebe ọ na-aga. “Okwukwe ka o jiri biri dịka ọbịa nʼala ahụ e kwere ya na nkwa, na-ebi nʼụlọ ikwu, ya na Aịzik na Jekọb, bụ ndị e kwere ya na ha otu nkwa ahụ.” Ị maara na ọ nyeghị ya ihe nketa ọ bụla, ọbụna ebe ọ ga-etinye ụkwụ ya; ma n’agbanyeghị nke ahụ, o kwere nkwa inye ya na ụmụ ụmụ ya ndị ga-abịa n’azụ ya ala ahụ. O wepụtara ya n’ala ya; ọ nweghịkwa ala ọzọ n’ụwa o nyere ya ọbụna ebe ọ ga-etinye ụkwụ ya. N’ụzọ dị otú a, a hapụrụ ya kpamkpam na-enweghị ala n’ụwa. Nke a anyị ji n’aka; ma cheta ihe Chineke na-ekwu. Ònye bụ Ebraham n’oge a?—Ọ bụ “enyi Chineke,” “nna ndị niile kwere Chineke.” Ò bụ nna gị? Ị nwere ala n’ụwa a?

TAM1897 Q1 15.2Nʼihi na ọ na-ele anya ala ahụ nke nwere ntọala, nke onye tụrụ atụmatụ ya ma wuokwa ya bụ Chineke. Site nʼokwukwe ọ natara ike ọmụmụ. Ọ bụ ezie na ọ gafeela oge ịmụta nwa, ọ bụladị Sera nʼonwe ya bụ nwanyị aga, nʼihi na ọ gụrụ onye ahụ kwere ya nkwa dị ka onye kwesiri ntụkwasị obi. Ya mere site nʼotu onye a, onye a gụrụ dị ka onye nwụrụ anwụ ka e si nweta ụmụ ndị ọnụọgụgụ ha dị ka kpakpando dị na mbara eluigwe, dị ka aja dị nʼakụkụ osimiri. Ndị a niile nwere okwukwe nwụrụ na-anataghị nkwa ahụ.

TAM1897 Q1 15.3Gịnị ka Chineke kwere ya mgbe Ọ wepụtara ya n’ala ya? Ò kwere ya ala?—Ee. Ma ọ nwetaghị ala n’ụwa a; “ma site nʼebe dị anya ha hụrụ ma nabatakwa nkwa ndị a. Ha kwupụtakwara na ha bụ ndị ọbịa na ndị mba ọzọ nʼụwa. Ndị na-ekwu otu a na-ezipụta na ha na-ele anya obodo nke aka ha.” Ò nwere ike ka mmadụ chọọ obodo mgbe ọ nwere otu?—Mba; n’ihi na mmadụ enweghị ike inwe obodo abụọ, dịka ọ gaghị enwe ike ijere ndị nwe abụọ ozi.

TAM1897 Q1 15.4Onye ga-asị, “Ee, Ebraham si n’ala ya pụọ.” Ee, mana o nwere ohere ịlaghachi ma ọ bụrụ na ọ chọrọ. Ọ bụrụ na ọ tụlere ya ka ala ya, nke dị n’obi ya, ma ọ malitere ịnwe agụụ maka ụlọ mgbe ọ rutere narị asatọ ma ọ bụ puku maịlụ pụọ, ma e nwere agụụ n’ala ahụ, ma ọ bụghị njem ntụrụndụ dịka o chere, ọ gaara ekwu, “Achọrọ m ịhụ ndị obodo ahụ otu ugboro ọzọ, mbara ala ochie dị nma na osisi m maara nke ọma. Ọ bụrụ na m nwere ike ime nke ahụ, mgbe ahụ, aga m adị njikere ịlaghachi ma nọrọ n’ebe a ruo oge ụfọdụ.” Ọ bụrụ na ọ chebara nke a echiche, ọ ga-enwe ohere ịlaghachi; n’ihi na e dere: “Ọ bụrụ na ha na-eche echiche banyere obodo nke ha hapụrụ, ha gaara enwe ohere ịlaghachi azụ.”

TAM1897 Q1 15.5Ịcheta; gịnị bụ icheta?—Ọ bụrụ na uche ha jupụtara n’ala ahụ ha si pụta, ha ga-enwe ohere ịlaghachi. Ha gaara enwetakwa ohere ahụ; n’ihi na ha onwe ha gaara emepụta ya.

TAM1897 Q1 15.6Ma otu ọ dị, ha na-elesi anya ike maka obodo ahụ ka mma, bụ nke dị nʼeluigwe. Ya mere, [ya mere, n’ihi nke a] ọ dịghị eme Chineke ihere ka a kpọ ya Chineke ha, nʼihi na o dozielara ha ebe obibi.

TAM1897 Q1 15.7Ị pụọla n’ala gị? Lee Rom 4:1-12:—

TAM1897 Q1 15.8Gịnị ka anyị nwere ikwu banyere Ebraham, nna nna anyị na o nwetara ihe niile site nʼanụ ahụ? A sị na a gụrụ Ebraham dịka onye ezi omume site nʼọrụ aka ya, ọ gaara enwe ihe ọ ga-eji anya isi, ma na ọ bụghị nʼihu Chineke. Ma gịnị ka akwụkwọ nsọ kwuru? “Ebraham kweere na Chineke, a gụrụ nke a nye ya dị ka ezi omume.” Mgbe mmadụ rụrụ ọrụ, ụgwọ ọrụ a kwụrụ ya abụghị onyinye, kama ọ bụ ihe ruru ya nʼihi ọrụ ọ rụrụ. Ma nye onye na-enweghị ọrụ ma tinye okwukwe ya na onye ahụ na-agụnye ndị ajọọ omume dịka ndị ezi omume, a ga-eji okwukwe ya gụnyere ya dịka ezi omume. Devid nʼonwe ya kwukwara banyere ọṅụ dịịrị onye ọbụla Chineke gụrụ nʼonye ezi omume nʼagbanyeghị ọrụ ya. “Ngọzị na-adịrị ndị a gbaghaara ajọ omume ha niile, ndị ekpuchikwara mmehie ha niile. Ngọzị na-adịrị nwoke ahụ, onye Onyenwe anyị na-adịghị agụnyere mmehie ya.” Ngọzị a ọ dịrị naanị ndị e biri ugwu ka ọ bụ nyekwa ndị a na-ebighị ugwu? Ihe anyị na-ekwu bụ na a gụrụ okwukwe Ebraham dị ka ezi omume nye ya. Olee mgbe a gụrụ ya nye ya? Ọ bụ tupu e bie ya ugwu, ka ọ bụ mgbe e bichara ya ugwu? Ọ bụghị mgbe e bichara ya ugwu kama ọ bụ tupu e bie ya ugwu. Ọ natara ihe ịrịbama nke obibi ugwu dịka akara nke ezi omume nke okwukwe o nwere mgbe ọ nọ na-ebighị ugwu. Nke a bụ ime ya nna ndị niile kweerenụ, ndị ahụ ọ gụrụ dịka ndị ezi omume, ọ bụ ezie na ha bụ ndị a na-ebighị ugwu. Nʼụzọ dị otu a kwa, ọ bụ nna ndị niile e biri ugwu. Ndụ ya na-egosikwa ha na ọ bụghị obibi ugwu ha na-azọpụta ha, kama ọ bụ okwukwe ha. Nʼihi na Chineke nabatara Ebraham naanị site nʼokwukwe o nwere tupu e bie ya ugwu.

TAM1897 Q1 15.9Ugbu a, okwukwe nna anyị Ebraham, nke ọ nwere tupu e bie ya ugwu, bụ okwukwe ahụ o nwere mgbe Chineke kpọrọ ya pụọ n’ala ya, n’ezinụlọ ya, n’ụlọ nna ya, wee hapụ ya n’aka Chineke, na-enweghị ala ọ bụla n’ụwa. Ọ bụkwa nna nke ndị niile kwere ekwe, ọbụlagodi na a bighị ha ugwu; nakwa nke ndị ọzọ niile, ma ọ bụrụ na anyị niile na-agbaso nzọụkwụ okwukwe o nwere mgbe a na-ebighị ya ugwu. “Ọ bụrụ na unu bụ ndị nke Kraịst, mgbe ahụ unu bụkwa mkpụrụ Ebraham, ndị nketa dị ka nkwa ahụ si dị.”

TAM1897 Q1 15.10“ụmụ ụmụ gị ga-anọ dịka ndị ọbịa nʼala na-abụghị nke ha.” Ị bụ mkpụrụ ya? Ị bụ mkpụrụ Ebraham n’ihi na ị kwere na Jisọs Kraịst? Ị bụ onye mba ọzọ n’ala ị nọ?—Ọ bụrụ na ị bụ mkpụrụ ya, ị bụ. Gịnị mere?—N’ihi na ọ bụghị obodo gị. Ọ bụghịzi obodo gị.

TAM1897 Q1 15.11Ugbu a, nke a abụghị echiche. Nke a metụtara okwukwe bara uru nke kwa ụbọchị. Nwanne Dan. Jones ụnyaahụ, ị chetara, na-ekwu maka ndị oziọma na-aga Mexico, ọ chọrọ ka ndị oziọma gaa ebe ahụ were obi ha gaa. Ọ chọghị ndị ga-ahapụ obi ha na United States, ma ọ bụ Steeti ọ bụla ọ ga-adị, mgbe ha gara ebe ahụ ime ọrụ oziọma; n’ihi na mgbe ahụ ha agaghị enwe ike ime ọrụ oziọma.

TAM1897 Q1 15.12Onyenwe anyị chọrọ ka Ebraham bụrụ onye oziọma nye mmadụ niile ọ ga-ezute n’ụwa; ọ bụkwa nke ahụ. Ma Chineke maara, onye ọ bụla hụrụ nke a dịka Onyenwe anyị si ele ya anya maara, na ọ dịghị mmadụ nwere ike ịbụ onye oziọma n’ụwa a ma ọ bụrụ na ọ nwere mba n’ụwa a. Ị na m enweghị ike ịbụ ndị oziọma n’ala ọ bụla ọzọ ma ọ bụrụ na America bụ obodo anyị. Anyị enweghị ike ịbụ ndị oziọma na America, ọ bụrụ na America ka bụ obodo anyị. Ị gaghị enwe ike ịbụ onye oziọma ọbụna n’ụlọ gị, ma ọ bụrụ na ị pụọghị n’obodo gị mbụ. Nke ahụ bụ eziokwu. Ọ bụ otú ihe si dị n’onwe ha.

TAM1897 Q1 16.1Ajụjụ.—Olee otú i si ruo ná nkwubi okwu ahụ?

TAM1897 Q1 16.2Anyị enweghị ike iguzobe nke ahụ n’onwe anyị. Anaghị m ezube iguzobe ya n’onwe m. Onyenwe anyị eguzobela ya, mụ na unu ga-aghọtakwa ya ma kwere ya.

TAM1897 Q1 16.3Gịnị mere anyị ji bụrụ ndị oziọma n’ụwa? Ka anyị leba nke a anya. Gịnị mere e ji zitere anyị ka anyị bụrụ ndị oziọma? Ndị oziọma nke gịnị? Gịnị bụ ọrụ oziọma anyị? Gịnị bụ ebumnuche ya? Ọ̀ bụ na anyị bụ ndị oziọma maka America, ma ọ bụ maka Chineke? America ọ bụ ala Chineke pụrụ iche, ewezuga mba ndị ọzọ niile n’ụwa? Ọ naghị ezuru ka ọ bụrụ ala Chineke; ọ naghịkwa ezuru maka ndị Chineke, ọbụlagodi na ọ dị mma.

TAM1897 Q1 16.4Ị na m bụ ndị oziọma maka Chineke, ịkpọ ndị mmadụ ka ha bịa n’ebe Chineke nọ; ịkpọ ha si ebe ha nọ bịa n’ebe Chineke nọ, si n’ime mmehie bịa n’ime ezi omume, si n’ime ọchịchịrị bịa n’ime ìhè, si n’ala ha nọ bịa n’ala ka mma Chineke kwadebere.

TAM1897 Q1 16.5Ugbu a, ma Germany bụ mba m—ma obi m dị ebe ahụ, ọ bụ mba m—kedu ka m ga-esi kpọọ ndị mmadụ ka ha bịa n’ala nke m na-abụghị onye obodo ya, nke na-abụghị nke m? Ma ọ bụrụ na America bụ mba m, kedu ka m ga-esi rụọ ọrụ oziọma n’aha mba ọzọ?—Enweghị ike ime ya. Mgbe Chineke chọrọ ka Ebraham bụrụ onye oziọma n’aha Ya, onye oziọma maka mba Chineke na-akpọ mmadụ niile, Ọ tinyere ya n’ebe ọ ga-adị n’eziokwu onye oziọma nye mmadụ niile. Chineke kpọrọ ya ka ọ bụrụ onye oziọma, ma na nke a Ọ guzobere ihe atụ maka mmadụ niile ga-esote, nke ihe ọ pụtara ịmalite ọrụ oziọma. Ihe mbụ bụ ịpụ n’ala mụrụ gị. Ya mere, ọ bụrụ na ị ga-abụ onye oziọma na Nebraska, pụọ n’ala gị. Ọ bụrụ na ị ga-abụ onye oziọma na Mexico, pụọ n’ala gị mbụ. N’ihi na ọ bụrụ na ị ga-abụ onye oziọma n’ụwa n’ozuzu, Onyenwe anyị na-agwa gị, “Pụọ n’ala gị;” mgbe ahụ ọ na-agbakwụnye, “si n’ala gị, na si n’ụlọ nna gị.” Ihe ndị a niile na-egbochi ọrụ oziọma, ruo mgbe ị hapụrụ ha ma pụọ n’ime ha. Ma mgbe ị pụọla n’ala gị, n’ezinụlọ gị na n’ụlọ nna gị, mgbe ahụ ebe ọ bụla ị nọ n’ụwa, ị bụ onye oziọma. Ọ dịghị mkpa ka ị gbalịa ịbụ ya; ị bụ ya. “onye ọbụla na-ajụghị ihe niile o nwere, apụghị ịbụ onye na-eso ụzọ m.” Na “Ọ bụrụ na ị hụrụ nne gị maọbụ nna gị nʼanya karịa m, i kwesighị ịbụ onye nke m.” “Site nʼobodo gị, sikwa na ụmụnna gị na ezinaụlọ nna gị, gaa nʼala m ga-egosi gị.”

TAM1897 Q1 16.6Ugbu a, m kwuru ntakịrị oge gara aga, ana m ekwukwa ọzọ, na nke a bụ ibi ndụ Ndị Kraịst kwa ụbọchị dịka ọ dị mgbe niile site n’aka ndị kwere na Chineke.

TAM1897 Q1 16.7(Olu) Olee otú mmadụ ga-esi nọgide na Nebraska, ma pụọ n’ala ya?

TAM1897 Q1 16.8Site n’ịbụ onye a mụrụ ọzọ. Ọ bụrụ na a mụrụ ya na Nebraska, ọ dị mkpa ka a mụọ ya ọzọ. Ọ bụrụ na a mụrụ ya na America, ka a mụọ ya ọzọ, ọ ga-esikwa otú ahụ pụọ n’ala ya. Ọ bụrụ na a mụrụ ya na Germany, ka a mụọ ya ọzọ, ọ ga-esikwa otú ahụ pụọ n’ala ya.

TAM1897 Q1 16.9Ugbu a, ụmụnna, e nwere ọtụtụ ihe dị na nke a. Enweghị ihe ọ bụla n’ụwa a gbochiri ọrụ oziọma anyị karịa ịga ugboro ugboro n’ebe ọrụ oziọma dị ná mba ọzọ na ịkwadebe ịlaghachi ngwa ngwa. Onye ọ bụla n’ime ndị oziọma Adventist nke Ụbọchị nke Asaa nke gara mba ọzọ maara na nke a bụ eziokwu. Ọ dịghị mkpa ka ọ pụọ United States ka ọ mata nke a. E tụrụ aro na ọ ga-adị mma inweta ụgbọ mmiri nke abụọ iji weghachite ndị oziọma ụgbọ mmiri “Pitcairn” na-ebuga; ka “Pitcairn” si ebuga ha, ka ụgbọ mmiri ọzọ soro ya n’oge na-adịghị anya, mgbe ha na-enwe agụụ maka ụlọ, ka ọ kpọghachite ha n’ụlọ! Ugbu a, ihe a ga-akwụsị, ma ọ bụghị ya, anyị agaghị abụ ndị oziọma n’ụwa a; Onyenwe anyị achọghị ihe dị otú ahụ.

TAM1897 Q1 16.10Ọ bụrụ na obi gị nọ n’ala a; ma ọ bụrụ na obi gị nọ ebe a na ndị ikwu gị; ọ bụrụ na obi gị nọ ebe a n’ụlọ nna gị,—mgbe ahụ maka mkpụrụobi gị, na maka ọrụ Chineke, apụla na ya ruo mgbe ị wepụrụ obi gị kpamkpam na ihe ndị a niile. N’ihi na ebe obi gị nọ, ebe ahụ ka akụ gị ga-adị, ma ị ga-achọ ịlaghachi ngwa ngwa o kwere mee.

TAM1897 Q1 16.11Ọ bụrụ na ị gaa mba ọzọ, mgbe obi gị nọghị ebe ahụ, ị gaghị enwe ike ime ihe ọma ọ bụla mgbe ị nọ ebe ahụ; ị ga-abụ ihe na-ewute onwe gị na ndị niile gbara gị gburugburu. Ị gaghị eche na nke a agaghị eme; n’ihi na ọ ga-eme.

TAM1897 Q1 16.12Ihe anyị kwesịrị ime bụ ịmata ebe obibi anyị dị—obibi anyị ziri ezi—na ọ dịghị ebe ọ bụla n’ụwa a; na ọ dị n’eluigwe, na anyị ga-aga ebe ahụ n’oge na-adịghị anya. Mgbe ahụ, n’ebe ọ bụla a kpọrọ gị n’ụwa a, cheta na ị na-aga n’ụlọ. Mgbe ahụ, ọ bụrụ na ọ bụ na Agwaetiti Oké Osimiri Ndịda, ma ọ bụ na Mexico, ị ga-adị n’ụlọ; ị maara nke a, ị nọ ebe ahụ iji biri n’ụlọ ma rụọ ọrụ maka Chineke ebe ị nọ ruo mgbe ọ ga-akpọ gị n’ebe ọrụ oziọma ọzọ; ma mgbe ị rutere ebe ahụ, ị ga-adịkwa n’ụlọ. N’ụzọ dị otú a, ị gaghị adị n’ebe a na-amaghị ama, ndị mmadụ agaghị abụ ndị a na-amaghị ama nye gị.

TAM1897 Q1 16.13Ugbu a, echiche a nke inwe mba ọ bụla n’ụwa na-arụ ọrụ n’ụzọ a. Banyere mba, mba nke bụ nke gị bụ isi ihe n’uche gị; ma ọ bụrụ na ị gara mba ọzọ, ị ga-anọgide na-atụnyere mba ahụ na nke gị mgbe niile. Ihe ọmụmụ ị na-akụzi, okwu oziọma ị na-ekwupụta, na mmetụta niile na-eso gị ga-ejupụta na ya, n’amaghị ama, nke mere na ndị mmadụ ga-achọpụta ya mgbe niile. Ya mere, e nwere mgbidi n’etiti gị na ha nke ị gaghị enwe ike ịgafe ruo mgbe ị pụọ n’ala mụrụ gị.

TAM1897 Q1 17.1Ka ihe ahụ nọ n’ime gị, e nwere mgbidi n’etiti gị na ha. Ọrụ gị agaghị arụ ọrụ nke ọma ruo mgbe a ga-ebibi mgbidi ahụ n’etiti gị na ndị mmadụ, ha wee hụ na ị kewara onwe gị na mba gị, na ndị ikwu gị, na ụlọ nna gị. Ma mgbe ị pụọ n’ala mụrụ gị, mgbe a mụrụ gị ọzọ, ala eluigwe ahụ bụzi ala a mụrụ gị na ya; ebe obibi gị dị ebe ahụ; ọ bụkwa naanị ala ahụ ka obi gị dị. Mgbe ahụ, agaghị enwe mgbochi ọ bụla n’etiti gị na onye ọ bụla n’ụwa a, ị ga-enwe ike iburu oziọma gaa n’aka mmadụ niile n’ụwa a. Ị ga-ahụ enyi n’ime onye ọ bụla ị zutere n’ụwa; ha agaghị abụ ndị ị maghị.

TAM1897 Q1 17.2N’eziokwu, ị nwere ike ịga n’etiti ndị mmadụ n’ala ndị ọzọ, ị ga-achọpụta na ha dịkwa mma dịka ndị mmadụ nọ na mba a. N’oge ọkọchị nke bu nke ikpeazụ ụzọ, anọ m na ọtụtụ n’ime mba ndị ọzọ a. Anọ m na Denmark, Norway, Sweden, Germany, Switzerland, Bohemia, Austria, Hungary, Bulgaria, Turkey, Griis, Itali, Holland, England, Ireland, Scotland,—n’ozuzu, mba iri na isii dị iche iche. Otu mba ọ bụla n’ime mba ndị a, n’ebe ya nọ, dị m mma dịka mba a siri dị mgbe ọ bụla.

TAM1897 Q1 17.3N’ọtụtụ ihe, ha yiri ibe ha kpamkpam. Mmiri dị n’ebe ahụ dị ka mmiri dị n’ala a. Ahịhịa na-eto ebe ahụ kpọmkwem dịka ọ na-eto n’ala a—isi ya na-eto elu. Osisi na-eto ebe ahụ kpọmkwem dịka ha si eto n’obodo a, ma ha dịkwa ka osisi nọ n’obodo a. Ọbụna ndị mmadụ nọ ebe ahụ nwere ọdịdị ahụ na ọdịdị izugbe kpọmkwem dịka ndị nọ n’obodo a. Ọfọn, mgbe ugwu, nkume, mmiri, osisi, ahịhịa na ndị mmadụ nọ ebe ahụ dị kpọmkwem ka ha dị n’obodo a, ha adịghịkwa mma dịka nke ndị a? Anaghị m ahụ ọdịiche ọ bụla.

TAM1897 Q1 17.4Pasto Ballenger.—Ị ga-enwe nnwere onwe ikwu ihe ndị a n’obodo ndị ahụ niile dịka ị nwere ebe a?

TAM1897 Q1 17.5N’ezie. M kụziri ihe ndị a n’eziokwu n’ala ndị ahụ. Ị nwere ike ikwusa oziọma n’ebe ọ bụla. Ndị nwanne, achọtara m ndị ọma n’ụzọ niile, ọ dịghịkwa ndị ọzọ ewezuga ndị ọma. Ahụghị m ụdị ọ bụla ọzọ. N’eziokwu, emeghị m. Ndị mmadụ bụ ndị m na-amaghị ama kpamkpam—ndị m na-ahụtụbeghị mbụ, asụsụ ha amaghị m, ha amaghịkwa nke m—ga-eme ihe niile ha nwere ike ime iji nyere m aka, gosi m ụzọ, ma nyere m aka n’ụzọ niile ha nwere ike. N’ebe m nọ, ego m nwere n’akpa m bụ ụdị ego ha. Enweghị m ike ịgụ ya. Mgbe m gara ịkwụ ụgwọ ụgbọ oloko n’okporo ámá, zụta tiketi maka ụgbọ oloko, ma ọ bụ ihe ọ bụla dị otú ahụ,—ihe niile m nwere ike ime bụ inye ego zuru oke ka m wee jide n’aka, hapụ ka ha were ego m kwesịrị ịkwụ, ha were ya, wereghị karịa nke ahụ, ma nye m ego m kwesịrị inweta.

TAM1897 Q1 17.6Ana m agwa unu, ụmụnne, mmadụ niile yiri ibe ha n’ebe niile. Ihe dị iche naanị bụ na n’ebe ụfọdụ ha ka mma ntakịrị karịa ebe ndị ọzọ. Nke ahụ bụkwa ihe dị iche niile m hụrụ. Ma oziọma—oziọma ahụ bụ otu, anyị maara, n’ebe niile n’ụwa. Enweghị ajụjụ ọ bụla gbasara nke ahụ. Ma ebe oziọma ahụ dị otu ebe niile, a kwadobere ya maka mmadụ niile. Ma ebe mmadụ niile yiri ibe ha ma dịkwa otu dịka oziọma ahụ si dị, mgbe ị nabatara oziọma n’ụzọ Onyenwe anyị, ma gaa n’ebe ndị mmadụ nọ n’ụzọ Onyenwe anyị, ị ga-achọpụta na ọ na-arụ ọrụ n’ụzọ a mgbe niile na ebe niile.

TAM1897 Q1 17.7Mgbe m nọ na Denmark, n’echiche m, ọ bụ n’eziokwu ala kacha mma n’ụwa; ma enweela m ọṅụ ya na ndị mmadụ niile gbara m gburugburu! Mgbe m nọ na Norway, n’echiche m, ọ bụkwa ala kacha mma n’ụwa. Mgbe m nọ na Turkey, n’echiche m, ọ bụkwa ala kacha mma n’ụwa; ma ọ bụrụ na m ga-achọ ubi oziọma, aga m aga Turkey ozugbo. Ndị Turki dị ka ndị ọzọ—ha dị obiọma ma nwee nkwanye ùgwù mgbe ha zutere gị n’okporo ámá, na n’ime obodo mgbe ha zutere gị n’ụzọ.

TAM1897 Q1 17.8Nwanne Holser na mụ chere ka ụgbọ mmiri kwụsịrị na ọdụ mmiri Smyrna, Eshịa, wee pụọ gaa leta ihe fọdụrụ nke Efesọs. Ọ gara n’ebe dị anya karịa m, ma anyị gara ọnụ ihe dị ka maịl isii n’ime ime obodo naanị anyị. Anyị gara otu ka unu si apụ n’ubi ebe a. Anyị zutere ndị mmadụ n’okporo ụzọ otu ka unu si eme ebe a. Anaghị m eche na m nọ n’ihe ize ndụ ọ bụla, ma echere m na ọ dịkwa otu a maka ya. Anyị hụghị ihe ọ bụla ga-eme ka anyị tụọ ụjọ. Anyị gara ije n’ebe ahụ dịka anyị si eme ebe a. Anyị nọ na Nicomedia mgbe ndị Armenia kwuru na ọ fọrọ nke nta ka ọ ghara ịdị nchebe ịpụ n’ụlọ, karịsịa ka a hụ mmadụ ka ọ na-eje ije n’ugwu; ma anyị pụọ n’obodo wee rịgo n’ugwu, mgbe anyị na-echere ụgbọ oloko. Anyị zutere ndị Turki n’okporo ụzọ na ụgbọ ha nke ehi na-adọkpụ na ehi ha; anyị hụrụ ha ka ha na-ezu ike n’akụkụ ụzọ. Anyị enweghị ụjọ. Enweghị ihe ize ndụ ọ bụla nye anyị. E nwere nchekwa n’ebe niile.

TAM1897 Q1 17.9Ana m agwa gị na n’otu n’otu n’ime mba ndị ahụ, ndị mmadụ bụ ndị ọma, ndị nwere amamihe, ndị obiọma, ndị na-enyere aka. Ha ga-ahapụ ọrụ ha iji nyere gị aka, iji gosi gị ụzọ, iji duzie gị gafee okporo ámá, iji soro gị jee ogologo otu akụkụ okporo ámá ma ọ bụ abụọ iji gosi gị ụzọ, ọ bụ ezie na ha ahụghị gị mgbe ọ bụla tupu, ma na-atụghị anya ịhụ gị ọzọ. Mmụọ m jupụtara n’ịhụnanya maka ndị ọma ndị ahụ n’ebe niile, ma achọrọ m ka ha bịa na anyị gaa n’ala ka mma ebe anyị ga-anọ ọnụ ma na-enwe ebere maka ibe anyị mgbe niile. Dị ka m kwuru n’oge na-adịbeghị anya, na dị ka D. T. Jones gwara unu ụnyaahụ, nke a bụ mgbọrọgwụ ọrụ oziọma. Ọ bụ nke ahụ. E nwere ndị e zigara, ndị kwetara, na-enwe obi ụtọ ịga ọrụ ozi n’ala ọzọ. Ọ bụ nke ahụ ka ha malitere ime, ọ bụkwa ihe ha kwuru na ha na-aga ime; ha jiri nnukwu ego rute ebe ahụ. Oge adịghị anya, a natara akwụkwọ na-arịọ ka e hapụ ya laghachi. “O, hapụ m ka m laghachi n’ụlọ! Anaghị m arịọ ka unu kwụọ ụgwọ njem m ịlaghachi n’ụlọ; naanị hapụ m ka m laghachi.”

TAM1897 Q1 18.1(Olu) Ọ̀ bụ na Kọmitii Ozi Ọma Mba Ọzọ na-enye ndị dị otú ahụ ohere ịlaghachi?

TAM1897 Q1 18.2N’ezie. Kedu ka ha ga-esi mee ihe ọzọ? Nke a abụghị akụkọ efu. Ọ bụ eziokwu, ụmụnna. Ma nke ahụ abụghị ọrụ oziọma. N’ezie, Kọmitii Ozi Ọma Mba Ọzọ agaghị achọ ka ndị dị otú ahụ nọrọ ebe ahụ. Ihe kacha mma ha nwere ike ime bụ ịhapụ ka ha laghachi n’ụlọ; n’ihi na naanị ebe ha nwere ike ime ihe ọ bụla bụ n’ụlọ. Obi ha nọ n’ụlọ ha dị na America.

TAM1897 Q1 18.3N’eziokwu, ụfọdụ tụrụ ụjọ nke ukwuu na ha ga-anwụ ma ha nọrọ ebe ahụ, ha wee laghachiri n’ụlọ ma nwụọ. Nke a bụ eziokwu. Anaghị m eji okwu ahụ ma ọ bụ tinye ya n’ụzọ ahụ iji kpalie mmetụta obi unu n’ụzọ aghụghọ, ma ọ bụ ihe ọ bụla dị otú ahụ. Ụfọdụ ndị ji agụụ maka ụlọ dị ukwuu nke mere na ha tụrụ egwu na ha agaghị enwe ike ibi ebe ahụ; ha wee bịa n’ụlọ n’arịrịọ onwe ha, ma n’oge na-adịghị anya mgbe ahụ nwụọ. Ha agaraghị eme ihe na-erughị ịnwụ ma a sị na ha nọrọ ná mba ọzọ.

TAM1897 Q1 18.4Ama m, ị maara kwa, na ọtụtụ ndị gara ọrụ oziọma mba ọzọ n’echiche nke ịga njem ntụrụndụ karịa ịga ọrụ oziọma siri ike. Mgbe ha chọpụtara, na njedebe njem ahụ, na ọ bụghị njem ntụrụndụ kama ọ bụ ihe siri ike; na ọ pụtara ịjụ onwe ha, ọrịa, na ọkụ ọrịa na-ere ọkụ, nke wepụrụ njem ntụrụndụ ahụ n’ime obere oge. Nke ahụ abụghị ihe ha tụrụ n’uche mgbe ha malitere.

TAM1897 Q1 18.5Ama m, ị ma, na na mbido, echiche ọrụ oziọma nwere otuto pụrụ iche gbara ya gburugburu. Ma anyị chọrọ ịbanye n’eziokwu siri ike, wepụ anya anyị n’otuto ahụ, ma cheta na e nwere ihe siri ike n’azụ ya. E nwere ụdị otuto mgbe ị na-ebili n’ụgbọ oloko ma ọ bụ ụgbọ mmiri n’etiti nnukwu ìgwè mmadụ na nnukwu emume mgbe anyị na-amalite ọrụ oziọma, a na-asọpụrụ anyị otú ahụ; n’ezie nke ahụ dị mma, ma ndị na-aga ga-ejide n’aka na uche na obi ha dị n’ihe siri ike karịa nke ahụ. Ha kwesịrị icheta na, ọ bụ ezie na ụmụnna dị njikere iduga ha n’ụgbọ oloko ma ọ bụ ụgbọ mmiri, ma kwaa ákwá ma ọ bụrụ na ọ dị mkpa mgbe ha na-ekewa onwe ha, n’agbanyeghị ihe niile ahụ, onye ọ bụla n’ime ndị oziọma ndị ahụ agaghị echefu na ọ na-apụ iji zutere ihe isi ike, mgbagwoju anya, ihe ize ndụ, na ọrịa.

TAM1897 Q1 18.6Ka ọ cheta na ọ gaghị ezute ihe ndị a niile naanị, kamakwa ọ ga-agafe ha, ma ghara ịtụ egwu na ọ ga-anwụ. Ka onye ọ bụla jide n’aka kpamkpam na ọ nwụrụla tupu ọ malite njem, ma ọ gaghị atụ egwu na ọ ga-anwụ mgbe ọ rutere ebe ahụ. Ma ọ bụrụ na ị nwụghị tupu ị malite, ekwela ka ị malite ruo mgbe ị nwụrụla; n’ihi na ma ọ bụghị ya, ị gaghị enwe uru ọ bụla nye onwe gị ma ọ bụ nye ọrụ ahụ. Ị ga-abụ naanị ibu nye ndị nọ ebe ahụ—ọ bụrụ na e nwere ndị kwesịrị ntụkwasị obi nọ ebe ahụ tupu ị pụọ.

TAM1897 Q1 18.7Nke ahụ bụ eziokwu, ị maara ya. Yabụ, gịnị mere anyị ga-eji hapụ ka e chefuo ihe a? Ihe dị otú ahụ ka a na-achọ n’ọrụ anyị n’afọ ndị a niile. A gaara echekwa nnukwu ego ma a sị na e siri ọnwụ na a ga-eme ihe dị otú ahụ tupu unu amalite. A gaara ezere nnukwu njehie na ahụhụ dị ukwuu ma a sị na e siri ọnwụ na a ga-eme ihe a tupu ndị ọrụ apụ.

TAM1897 Q1 18.8Dị ka m kwuru n’oge na-adịbeghị anya, ma ọ bụrụ na ị nwụrụ n’ezie tupu ị pụọ, na mgbe ị nọ ebe ahụ, a gaghị emetụ gị nnukwu nchekasị site n’echiche ọnwụ. Ọ pụtaghị na ị ga-anwụ n’ihi na ị na-arịa ọrịa, ọrịa siri ike,—ahụ gị na-ekpo ọkụ nke ukwuu n’ihi ahụ ọkụ. Ọ pụtaghị na ị ga-anwụ, ma ọ bụ na ị ga-eche na ị ga-achịkọta ngwongwo gị ma malite ịlaghachi n’ụlọ ozugbo ị pụọ n’ọrịa ahụ, ma ọ bụ mgbe ị dị mma iji malite njem.

TAM1897 Q1 18.9Amaara m ndị oziọma, ikekwe ị maara ha kwa, otu n’ime ha karịsịa, na nwunye ya, onye m na-eche n’uche, bụ ndị gara misọnịọ n’ala ọzọ. Ha abụọ bụ ndị ntorobịa. Echere m na ọ dịghị onye n’ime ha karịrị afọ iri abụọ na abụọ; di ahụ nwere ike ịdị afọ iri abụọ na atọ n’ogo kacha elu. Ha gara n’ebe ọrụ oziọma ha, malite ọrụ ahụ. Ka oge na-aga, ọrịa bịara ha. Nwunye ahụ ka ọrịa ọkụ obodo kụrụ mbụ, ọ dịkwa njọ nke ukwuu—ọ dị njọ dịka mmadụ nwere ike ịdị, echere m, ma dị ndụ; ma ọ dịghị onye n’ime ha nwere ọchịchọ ịlaghachi n’ụlọ n’ihi ọrịa ahụ. Ha jidere ya n’aka n’ike obi; di ya lekọtara ya ruo mgbe ọ gbakere; mgbe nwunye ya ka malitere inwe ntakịrị ike ịnọdụ ọtọ na ịgagharị, otu ahụ ọkụ ahụ dakwasịrị di ya nke ukwuu dịka o si dakwasị nwunye ya. N’agbanyeghị adịghị ike ya, nwunye ya lekọtara ya ruo mgbe ọ gbakere. Ma ha gara n’ihu niile dịka ndị Kraịst dike, daalụ Onyenwe anyị. Ha ka nọ n’ebe ọrụ oziọma ahụ; ha na-enwe ihe ịga nke ọma n’ebe ahụ, ha enwewokwa ihe ịga nke ọma kemgbe ụbọchị ha rutere ebe ahụ. Nke ahụ bụ ihe nlereanya anyị kwesịrị ịgbaso.

TAM1897 Q1 18.10Ugbu a, anaghị m ekwu na ọ dịghị onye n’ime ndị gara pụọ kwesịrị ịlaghachi. Anaghị m ekwu na ọ dịghị onye n’ime ha kwesịrị ịlaghachi ozugbo ha rutere n’ebe ọrụ oziọma. Ma ihe m chọrọ ikwu, ụmụnne, bụ na ha kwesịrị ịma tupu ha apụ, ma ha ga-alaghachi ozugbo ma ọ bụ na ha agaghị alaghachi.

TAM1897 Q1 18.11Na Ụlọ Ọrụ Mision na-eche na ị nwere ike ịbụ onye oziọma ọma abụghị ihe àmà zuru oke ka ị ga-esi mee ihe gaa na ọrụ oziọma mba ọzọ. Ị chọrọ ịmata n’onwe gị na Chineke na-akpọ gị ka ị gaa ebe ahụ; na ị na-aga ebe ahụ n’ihi na Chineke chọrọ ka ị nọ n’ebe ahụ. Mgbe ahụ, mgbe ị gara, ị ga-aga n’ihi na Chineke na-akpọ gị, ị ga-amatakwa na ọ nọnyere gị mgbe ị na-aga. Ị ga-amata na ọ nọnyere gị mgbe ị rutere ebe ahụ; ị gaghị atụ egwu n’ihu ihe isi ike ọ bụla, ma ọ bụ daa mbà n’obi n’ihi ihe siri ike ọ bụla, ma ọ bụ laghachi azụ n’ihi ọrịa ọ bụla, ọbụna n’echiche ọnwụ.

TAM1897 Q1 19.1Ọ bụrụ na ọ ga-eru n’eziokwu nke ịnwụ ọnwụ anụ ahụ, ị maghị otú ị ga-esi mebie ọrụ ahụ ma ọ bụrụ na ị gba ọsọ gbapụ ya. Gị na mụ, onye Kraịst ọ bụla, karịsịa onye Kraịst Adventist nke Ụbọchị nke Asaa ọ bụla, n’ihi na ọ bụ ahụmịhe Ndị Kraịst, anyị ga-ejide ụkpụrụ ndụ a, na ọrụ onye Kraịst agwụghị mgbe ọ nwụrụ ọnwụ anụ ahụ. Ọ bụrụ na ọ kwụsiri ike n’ọrụ ya mgbe ọ dị ndụ, ma nwụọ n’ọkwá ya, ọrụ ya na-aga n’ihu mgbe ọ nwụsịrị.

TAM1897 Q1 19.2Nke ahụ bụ eziokwu. Ọ bụrụ na ị gara n’oku Chineke, ọ bụrụ na Chineke nọnyere gị, ma ị nwụọ tupu ị pụọ, ọ bụrụ na ị bụ ụdị onye oziọma Chineke na-akpọ—ụdị Ebraham bụ—ị ga-amata n’onwe gị, n’ihu Chineke, n’okpuru Chineke, na Chineke nọnyere gị, na nke a bụ uche Ya gbasara gị.

TAM1897 Q1 19.3Na ị nwere nkwenye taa na ị ga-aga dịka onye oziọma, abụghị ihe àmà na ị ga-amalite site na Nzukọ a iji gaa n’ebe ọrụ oziọma ahụ. Ọ bụrụ na nkwenkwe gị bụ nke ziri ezi ma dị mma, ọ ga-adịgide. Ọ bụrụ na ọ bụghị ụdị nkwenye ziri ezi, o kwesịghị ịdịgide. Ọ kwesịrị ịla n’iyi ngwa ngwa. Ma ọ bụrụ na ị ga-echekwa ya ntakịrị oge, ma ọ laa n’iyi, ọ ka mma ka ọ laa n’iyi ebe a karịa mgbe ị nọ n’ebe ọrụ oziọma.

TAM1897 Q1 19.4Ọ bụrụ na nkwenye gị si n’aka Onyenwe anyị bịara, ọ bụ nke ọma ma ga-adịgide. Devid nwere nkwenye ruo afọ iri abụọ na ọ ga-abụ eze Izrel. Ma ọ nweghị nchekasị ọ bụla maka oge ga-abịa mgbe ọ ga-abụ eze Izrel. Ọ gbalịghị ime ka ihe ahụ mee ngwa ngwa. Mgbe ihe niile dị n’aka ya, ọ gaghị eji mkpịsị aka mee ihe iji tinye onwe ya n’oche eze. O nwere nkwenye siri ike nke zuru oke iji debe ruo afọ iri abụọ; ma mgbe Onyenwe anyị nwara ya ma nwee ike ịtụkwasị ya obi, Onyenwe anyị onwe Ya wetara ya n’oche eze.

TAM1897 Q1 19.5Ya mere, ị nwere ike inwe nkwenye siri ike gbasara otu ngalaba ọrụ. Ọ nwere ike ịbụ site n’aka Chineke. Ugbu a, egbula mbọ ime ihe ị chere n’onwe gị ma Bọọdụ Mision kwenyere ya ma ọ bụ na ọ bụghị, ma ọ bụ ma Nzukọ kwenyere ya ma ọ bụ na ọ bụghị. Naanị chere Chineke, ma hapụ ka ọ gwa ndị ọzọ na nke a bụ eziokwu. Mgbe anyị chere Chineke otú a, wee pụọ, Onyenwe anyị na-aga na anyị, anyị maara nke ahụ; ọ nọkwa na anyị mgbe anyị nọ ebe ahụ, anyị maara nke ahụ. Nke ahụ bụ ọdụ anyị, anyị ga-anọkwa na ọdụ ahụ ruo mgbe Chineke kpọrọ anyị pụọ. Ma ọ bụrụ na Ọ jiri anyị rụọ ọrụ ebe ahụ ogologo oge o kwere mee, n’ụzọ dị irè, ka anyị dị ndụ; ma Ọ nwere ike iji mmetụta gị rụọ ọrụ nke ọma karị ma ị nwụrụ anwụ; mgbe ahụ ihe ị ga-eme bụ ịdina ala ka ị nwụọ dịka onye Kraịst nwere obi ụtọ; na-amara na Chineke ga-aga n’ihu na ọrụ gị mgbe ị nwụsịrị. Nkwenye Chineke tinyere n’obi mmadụ site n’aka gị mgbe ị nọ ndụ na-agwa ha okwu, a ga-eme ka ọ dị omimi, sie ike ma dị ndụ site n’omume ọma gị mgbe ị nwụsịrị; site na nke a, a ga-eduga ha na Jisọs Kraịst.

TAM1897 Q1 19.6Ị kwadebere, ya mere, ka Chineke kụzie ozi ọma site n’ọnwụ gị dịka ọ na-eme site na ndụ gị? Ị kwadebere ka ọ kụzie ozi ọma site na gị, mgbe ị nwụrụ anwụ, n’ahụ nwụrụ anwụ, na n’ili, n’eziokwu dịka ị kwadebere ka ọ kụzie ozi ọma na gị dị ndụ na-eje ije n’ala? Ọ bụrụ na ị kweghị, ị dịghị njikere ịga na ọrụ ozi.

TAM1897 Q1 19.7Ugbu a, aga m agụ nke ahụ site n’Akwụkwọ Nsọ. Gbanwee gaa na isi mbụ nke Akwụkwọ Filịpị. N’ebe ahụ bụ ihe atụ nke onye oziọma ahụ Chineke kpọrọ, dị ka ihe nlereanya nye unu, dị ka ihe atụ nye ndị niile ga-ekwere na Jisọs Kraịst n’ọdịnihu, maka ndụ ebighi ebi. Ị na-echeta ihe isi ike Pọl. Ị na-echeta mgbanwe ndụ ya, ọnwụnwa ya, mkpagbu a kpagburu ya, ụtarị a pịara ya, ihe ize ndụ ya n’ebe niile; ma ị maara na ọ nweghị mgbe ọ dara mbà n’ebe ọ bụla ọ nọ.

TAM1897 Q1 19.8Ugbu a ụmụnna m, nke a bụ ihe m chọrọ ime ka unu ghọta, na nsogbu niile dakwasịrị m emeela ka ọrụ ikwusa oziọma na-aga nʼihu. Nʼihi na ọ pụtala ihe nye ndị nche nke ụlọeze ahụ na onye ọbụla ọzọ, na ọ bụ naanị nʼihi na m bụ onye na-eso Kraịst ka e ji tụọ m mkpọrọ. Amaokwu 12, 13.

TAM1897 Q1 19.9Mgbe e dere nke a, ọ maghị ụbọchị a ga-emezu iwu eze ahụ, ka a ga-egbu ya. Ọ na-atụ anya nke ahụ. Ugbu a, chee echiche banyere ihe niile ọ gafere. Ụtarị a pịara ya, ọnwụnwa, mkpagbu, ihe ize ndụ, ihe ndị ohi zuru ya, otu ugboro a tụrụ ya nkume, dọpụta ya n’obodo wee hapụ ya, na-eche na ọ nwụọla. Ugbu a ọ na-ekwu, achọrọ m ka unu ghọta na ihe ndị a mere m maka ịkwalite oziọma. Gịnị ka Chineke na-eme site n’ime nnwale, ahụhụ na ihe ize ndụ ndị a niile?—Ọ na-eji nwoke ahụ kụziere oziọma site n’aka ya, ka mgbe ndị ahụ tụrụ ya nkume, dọpụta ya n’obodo ma hapụ ya, na-eche na ọ nwụọla, Mmụọ Nsọ Chineke na-etinye akara eziokwu ya n’obi ha, na nwoke ahụ bụ nke Chineke, na ozi ọ wetara ha bụ nke Chineke; ma ọ bụrụ na ha jụrụ ya, e kpebiri mbibi ha; ma ọ bụrụ na ha nabatara ya, a zọpụta ha.

TAM1897 Q1 19.10Nke a bụ ihe Chineke ga-eme site n’aka anyị. Ihe niile mere anyị ji dị n’ụwa bụ ka Chineke wee kụziere oziọma site n’aka anyị. Ọ bụghị nke ukwuu na anyị na-eme ya, kama Chineke na-eme ya site n’aka anyị, ma site n’okwu ma site na mmetụta; Chineke nwere ike ime nke ọma site na mmetụta dịka ọ na-eme site n’okwu. Chineke ga-etinye oziọma na mmetụta anyị dịka ọ na-etinye ya n’okwu anyị. Anyị na-ekwupụta ozi mgbe niile site na mmetụta anyị dịka anyị si ekwupụta ya site n’okwu anyị.

TAM1897 Q1 19.11Site na mkpọrọ a a tụrụ m, e meela ka ọtụtụ ụmụnna anyị bụrụ ndị nwere ezi ntụkwasị obi nʼime Onyenwe anyị, nwekwa oke nkwuwa okwu, izisa oziọma ahụ na-atụghị egwu ọbụla. Ọ bụ eziokwu na ụfọdụ ji ekworo na anya ụfụ na-ekwusa Kraịst, ma ụfọdụ kwa na-ezisa ya site nʼọchịchọ obi ziri ezi. Ndị ahụ ji ọchịchọ obi ziri ezi na-eme nke a nʼịhụnanya ebe ha matara na e tinyere m ebe a nʼihi izisa oziọma. Ndị mbụ ahụ na-ekwusa Kraịst site nʼọchịchọ obi nke onwe ha, ọ bụghị site nʼezi obi, ebe ha na-eche na ha ga-akpalị nsogbu nye m nʼime mkpọrọ. Gịnịkwa ka ogbochiri? Otu ọ dị, maọbụ nʼụzọ aghụghọ maọbụ nʼeziokwu, ihe dị mkpa bụ nʼụzọ ọbụla a na-ekwusa oziọma Kraịst, nʼihi nke a ka m na-aṅụrị ọṅụ. E, m ga-aṅụrịkwa ọṅụ mgbe niile. Nʼihi na-amaara m na site nʼekpere unu, ya na ịgbaume nke Mmụọ Jisọs Kraịst ihe ndị a niile dakwasịrị m ga-emesi ghọọrọ m nzọpụta. Nʼihi na olileanya m na ntụkwasị obi m bụ na ihere agaghị eme m nʼụzọ ọbụla, kama, aga m enwe ezi agbamume nke ga-eme ka e bulie Kraịst elu nʼahụ m, ma ugbu a ma mgbe niile, maọbụ na ndụ, ma ọ bụkwanụ nʼọnwụ.

TAM1897 Q1 20.1Ọ̀ bụghị edere, sị na Chineke ga-eji nwoke nwụrụ anwụ mee ka oziọma na ebube Jisọs Kraịst too? Ị kwetara ka ọ mee ya site n’aka gị, mgbe ọ nwere ike ime ya ka mma mgbe ị nwụrụ anwụ karịa mgbe ị dị ndụ? Nwụrụ anwụ n’eziokwu, ma dị ndụ nye Ya. Ya mere, ị naghị ahụ na n’echiche ọma ahụ, Onye Kraịst anaghị anwụ anwụ. “nʼihi nʼebe ọ nọ mmadụ niile dị ndụ.” “ya mere ma anyị dị ndụ ma anyị nwụrụ anwụ, anyị bụ nke Onyenwe anyị.” Ị bụ? Ọ bụrụ na ị bụ nke Onyenwe anyị mgbe ị dị ndụ, ị bụ nke Onyenwe anyị mgbe ị nwụrụ anwụ. Ma dịka o doro anya na Chineke ji gị mgbe ị dị ndụ kụziiri oziọma, ọ ga-eji gị mgbe ị nwụrụ anwụ kwusaa oziọma. Ma ọrụ gị agaghị akwụsị mgbe ị nwụrụ anwụ. Dị ka ọrụ gị si bụrụ nke Kraịst mgbe ị dị ndụ, ọ ga-aga n’ihu mgbe ị nwụrụ anwụ. Mmetụta gị ga-apụta ìhè, ma Chineke ga-eme ihe site n’aka gị mgbe ị nwụrụ anwụ, ihe ọ na-apụghị ime nke ọma mgbe ị ka dị ndụ.

TAM1897 Q1 20.2Tụlee na Pọl ga-anwụ. Ọ tụrụ anya ya. Lelee amaokwu iri na asaa nke isi na-esote. Ma, ka m kwuo ya, n’ịtụle nke a, gịnị ka ọ na-eme mgbe niile? “nʼihi nke a ka m na-aṅụrị ọṅụ. E, m ga-aṅụrịkwa ọṅụ mgbe niile.”

TAM1897 Q1 20.3“Nʼezie, ọ bụrụ na-awụpụ m dị ka aja ihe ọṅụṅụ nʼelu aja nʼife ofufe nke sitere na Chineke nʼihi okwukwe unu. E, a si na e gbuo m nʼihi unu, aga m aṅụrị ọṅụ na-esorokwa unu niile nwe obi ụtọ.” Gịnị ka ọ na-ezo aka mgbe ọ sịrị, “ọ bụrụ na-awụpụ m dị ka aja ihe ọṅụṅụ nʼelu aja nʼife ofufe nke sitere na Chineke nʼihi okwukwe unu”? Ọ na-atụ anya kwa ụbọchị na a ga-eweta ya dịka aja n’ihi okwukwe Jisọs Kraịst. Gịnị ka ọ na-eme banyere ya?—“aga m aṅụrị ọṅụ na-esorokwa unu niile nwe obi ụtọ.” Gịnị ka ha ga-eme?— “otu aka ahụ, unu onwe unu kwesiri inwe obi ụtọ ma sorokwa m ṅụrịa ọṅụ.”

TAM1897 Q1 20.4Ò chere na ndị Filipai ga-esoro ya ṅụrịa ọṅụ mgbe e gbutere isi ya? Ee; ọ sịrị otú ahụ. Ndị nwanne, mgbe anyị ghọtara na ọrụ onye Kraịst anaghị akwụsị mgbe ọ nwụrụ, anyị agaghị na-eme ọtụtụ mkpebi idepụta na izigara ndị mmadụ akwụkwọ nkasi obi n’ihi na mmadụ nwụrụ. Daalụ Onyenwe anyị, n’agbanyeghị na ọ nwụrụ, ọrụ ya ka na-aga n’ihu. Nwee obi ụtọ n’ihi ya—ọ bụghị n’ihi na ọ nwụrụ, kama n’ihi na ọrụ ya na-aga n’ihu; na Chineke na-eji ya rụọ ọrụ nke ọma n’ụzọ ahụ karịa ka ọ ga-esi rụọ ya ma ọ bụrụ na ọ dị ndụ.

TAM1897 Q1 20.5Ya mere, ka Chineke banye ma were ebe niile, ka anyị wee hụ Chineke n’anya site n’obi niile, na mkpụrụobi niile, na uche niile, na ike niile. Nke ahụ bụ ihe ọ pụtara ịbụ onye oziọma.

TAM1897 Q1 20.6Ihe mbụ n’ime ihe niile, iji bụrụ ụdị onye oziọma dị otú ahụ, bụ, “pụọ n’ala gị.”