Bamisioni mpo na Nzambe

TAM1897 Q1 14.2Liteya epesamaki na mpokwa ya mokolo ya misato, mokolo ya 3 sanza ya misato, 1897 Ebimisami na Bulletin ya Conférence Générale, Trimestre ya Yambo, 1897, Vol. 2, No. 1, nkasa 14-20.

TAM1897 Q1 14.3Liteya na biso ya lobi na butu esukaki na botongi ya ekolo ya liboso oyo eyebani na lisapo ya mokili; solo mpenza, ebandeli ya Leta. Makomi ya Santu elobi mpo na bokonzi ya Nimrode:—

TAM1897 Q1 14.4Ebandeli ya bokonzi na ye ezalaki Babel, na Erech, na Accad, mpe na Calneh, na mabele ya Shinar. Uta na mabele wana, Asshur abimaki mpe atongaki Ninive.

TAM1897 Q1 14.5Na version na biso, etángami boye: “Asure abimaki mpe atongaki Ninive.” Kasi likanisi ya solo ezali, ndenge ekomami na pembeni: “Ye [Asure] abimaki mpe akendaki na Asure mpe atongaki Ninive,” ná bingumba mosusu oyo batangi kuna. Yango wana, ebandeli ya bokonzi na ye ezalaki na Shinar, mpe bokóli na yango ekendeki na Asure.

TAM1897 Q1 14.6Nimrode azalaki kaka te mobomi monene ya banyama ya zamba; kasi azalaki mpe motungisi ya bato. Mpe bokonzi oyo azwaki, oyo ekɔtaki na mabɔkɔ na ye na nzela ya botɛmisi mpe bopanzani ya bokonzi na ye, asalelaki yango mpo na kotinda bato na makasi bándima bokonzi na ye mpe nzambe oyo azalaki kosalela. Yango wana, banda na bokonzi ya liboso oyo ezalaki na mokili kino na ya suka oyo ekozala na mokili, moko na moko na kati na bango asalelaki bokonzi na ye mpo na kotɛmɛla Nzambe.

TAM1897 Q1 14.7Nakozongela yango lisusu: Bokonzi nyonso, banda na oyo ya liboso oyo ezalaki, elingi koloba oyo ya Nimrode, kino na oyo ya suka oyo ekozala, elingi koloba oyo ya sikoyo, esalelaki nguya na yango mpo na kotemela Nzambe, kotemela solo na Ye, kotemela bato na Ye; mpo na kotinda bato bápɔnga Nzambe. Banda na ebandeli kino na suka, wana nde lisolo ya moko na moko na yango. Ntango mokili ekosila, wana ekozala lisolo ya makonzi mpe ya ba leta ya mokili.

TAM1897 Q1 14.8Tala liloba moko longwa na lisolo ya lokasa ya liboso ya zulunalo Review, ya mokolo ya 14 sanza ya minei, 1896: Mokosi monene “akosaki bato bákumisa bikeko, mpe na ndenge wana azwaki bokonzi likolo ya bokonzi ya mokili. Amonaki ete kozala nzambe ya mokili oyo ezalaki likambo ya malamu koleka mpo na kozwa kiti ya bokonzi ya Nzambe na likolo.” Na lisolo oyo elobelamaki na liteya eleki, okoki komona ndenge mwango oyo emonisami na Molimo ya esakweli esalaki. Ya liboso, bato bakotaki na losambo ya bikeko, sima na bokonzi ya mokonzi moko. Mpe moto ya liboso oyo asalaki bongo atelemisaki leta, mpe azalaki ye moko motungisi ya bato na nguya oyo azwaki na ndenge wana. Wana nde lisolo. Okomona ndenge esalemaki na bikolo mosusu ntango tokokende liboso.

TAM1897 Q1 14.9Eleki ntango mingi te nsima ya Nimrode, na mboka wana mobimba, bato babosanaki Nzambe longola kaka Abrahama moko. Abrahama moko nde alukaki mpe azwaki Nzambe; mpe na nzela ya Abrahama, Nzambe abandisaki lisusu ekolo na nzela ya Nkolo. Sikawa, botala malamu makambo alobaki na Abrahama. Na kotalela makambo oyo toyekoli, na kotalela oyo ezalaki liboso na biso na liteya eleki, mpe oyo nabendaki likebi na bino sik’oyo, bókanisa maloba oyo Nzambe alobaki na Abrahama tango abandaki na ye ekolo ya sika; elingi koloba, ekolo ya Nzambe. Genese 12:1 elobi na biso makambo oyo Nkolo alobaki na ye na ebandeli. “Mpe Nkolo alobaki na Abramo, Bima na—nini?—mboka na yo.” Nini ya liboso?

TAM1897 Q1 14.10(Lisanga) Mboka na yo.

TAM1897 Q1 14.11“Mpe uta na bandeko na yo, mpe uta na ndako ya tata na yo, na mboka oyo nakolakisa yo.” Makambo misato Nzambe alobaki ete Abram asengeli kotika. Ya liboso, asengeli kotika, nini?—Mboka na ye. Na sima?—Baninga na ye ya libota. Na sima?—Ndako ya tata na ye. Bato ya ndako ya tata na ye bazalaki basambeli ya bikeko. Mboka na ye ezalaki kotinda bato basambela bikeko; ezalaki likambo ya kotemela Nzambe. Mboka na ye, baninga na ye ya libota, mpe ndako ya tata na ye, bazalaki basambeli ya bikeko, mpe esengelaki atika yango nyonso. Nkolo amonisaki ye mabele yango; kasi apesaki ye yango lokola libula?—“Te, ata esika ya kotia lokolo na ye te.” Ntango Nzambe abengaki ye abima na mboka wana, amemaki ye na mboka mosusu?—Te; kasi “alakaki ete akopesa yango na ye mpe na momboto na ye sima na ye.” Bongo ntango Nzambe abengaki ye abima na mboka na ye, mpe amemaki ye te na mboka mosusu, esika wana etiki ye wapi?

TAM1897 Q1 14.12(Lisanga) Mopaya mpe mopembeni.

TAM1897 Q1 14.13Yango etiki motindami ya Nzambe na mokili oyo, kozanga mboka mpenza na mokili oyo?

TAM1897 Q1 14.14Kasi azalaki mpenza kozanga mboka?—Oh, azalaki koluka “mboka moko ya malamu koleka, elingi koloba oyo ya likolo.”

TAM1897 Q1 14.15Tóbongola na mokanda ya Baebre 11, mpe tótala yango. Vɛrsɛ ya mwambe, kobanda:—

TAM1897 Q1 14.16Na kondima, Abrahama, ntango abengamaki mpo na kobima mpo na kokende na esika oyo asengelaki kozwa na libula, atosaki; mpe abimaki, ayebaki te esika nini azali kokende.

TAM1897 Q1 15.1Kasi abimaki wapi?—Na mboka na ye, kozanga koyeba esika azalaki kokende. “Na kondima afandaki lokola mopaya na mboka ya elaka, lokola nde ezali mboka ya bapaya, afandaki na ba hema elongo na Isaac mpe Jacob, bakitani elongo na ye na elaka yango moko.” Boyebi ete apesaki ye libula te, ata esika ya kotia lokolo te; kasi atako bongo, alakaki kopesa yango na ye mpe na momboto na ye sima na ye. Abimisaki ye na mboka na ye moko; mpe na mboka mosusu ata moko na mokili apesaki ye ata esika ya kotia lokolo na ye te. Na boye, atikalaki mpenza kozanga mboka na mokili. Na likambo oyo tozali na bondimi; kasi kanisa nini Nzambe azalaki koloba. Abraham azalaki nani na tango wana?—Azalaki “moninga ya Nzambe,” “tata ya bandimi nyonso.” Azali tata na yo? Ozali na mboka na mokili oyo?

TAM1897 Q1 15.2Mpo azalaki kozela engumba moko oyo ezali na miboko, oyo Motongi mpe Mokeli na yango ezali Nzambe. Na nzela ya kondima, Sara ye moko mpe azwaki makasi ya kobota, mpe abotaki mwana atako alekaki mbula ya kobota, mpo andimaki ete Nzambe oyo alakaki azali ya kotyela motema. Na yango, na moto moko, ye oyo azalaki lokola akufi, ebele ebimaki, lokola minzoto ya likolo na ebele, mpe lokola zelo ya libongo oyo etangamaka te. Bango nyonso bakufaki na kondima, bazwaki te bilako.

TAM1897 Q1 15.3Nini Nzambe alakaki ye ntango abimisaki ye na mboka na ye? Alakaki ye mboka?—Iyo. Kasi azwaki mboka te na mokili oyo; “kasi ntango bamonaki yango mosika, bandimaki yango, bayambaki yango, mpe bandimaki ete bazali bapaya mpe bapaya ya mobembo na mokili. Mpo ete baoyo balobaka makambo ya boye balakisaka polele ete bazali koluka mboka.” Moto akoki koluka mboka mosusu soki azali na oyo ya ye?—Te; mpo moto akoki kozala na bamboka mibale te, ndenge moko akoki kosalela bankolo mibale te.

TAM1897 Q1 15.4Moto moko alobi, “Bon, Abrahama azalaki na mboka na ye te.” Ya solo, kasi azalaki na likoki ya kozonga soki alingaki. Soki azalaki komona yango naino lokola mboka na ye, na boye ete ezalaki na motema na ye, mpe mposa ya mboka ekangaki ye ntango akomaki na bamile nkama mwambe to nkoto mosika, mpe nzala ezalaki na mboka, mpe ezalaki te na esengo mingi ndenge akanisaki ekozala, alingaki koloba, “Nalingi komona bato kuna ata mbala moko lisusu, bitando ya kala ya bolingo mpe banzete oyo toyebaki. Soki nakoki kosala yango, wana nalingaki kondima kozonga mpe kofanda na elanga oyo mwa ntango.” Soki akanisaki bongo, alingaki kozala na likoki ya kozonga; mpo ekomami: “Ya solo, soki bazalaki kokanisa mboka oyo bautaki, balingaki kozala na likoki ya kozonga.”

TAM1897 Q1 15.5Kokanisa; kokanisa ezali nini?—Soki makanisi na bango ezalaki etondi na mboka oyo babimaki, balingaki kozala na libaku ya kozonga. Mpe balingaki kozwa yango mpenza; mpo na ntango wana, balingaki kosala yango.

TAM1897 Q1 15.6Kasi sikoyo balingaka mboka ya malamu koleka, elingi koloba, ya likolo; yango wana [yango wana, mpo na ntina wana] Nzambe azali na soni te kobengama Nzambe na bango: mpo abongiseli bango engumba.

TAM1897 Q1 15.7Bótiki mboka na bino? Bótala na Baroma 4:1-12:—

TAM1897 Q1 15.8Bongo, tokoyebisa nini ete Abraham, tata na biso, na oyo etali mosuni, azwaki? Mpo soki Abraham alongisamaki na misala, alingaki kozala na likambo ya komikumisa; kasi te liboso ya Nzambe. Mpo makomi elobi nini? Abraham andimaki Nzambe, mpe yango etangamaki ye mpo na bosembo. Kasi moto oyo asalaka mosala, lifuta na ye etangamaka te lokola ngolu, kasi lokola nyongo. Kasi moto oyo asalaka te, kasi andimelaka Ye oyo alongisaka bato mabe, kondima na ye etangami lokola bosembo. Ndenge moko mpe David alobeli lipamboli ya moto oyo Nzambe atangeli ye bosembo kozanga misala, na maloba oyo: ‘Lipamboli ezali na bato oyo mabe na bango elimbisami, mpe masumu na bango ezipami.’ Moto wana azali na mapamboli, oyo Nkolo akotángela te lisumu. Bongo, mapamboli oyo ezali kaka mpo na baoyo batyami ngenga, to mpe mpo na baoyo batyami ngenga te? Mpo tolobi ete kondima etángamaki epai ya Abraham lokola bosembo. Bongo, etangamaki ndenge nini? ntango azalaki na bokati, to na kozanga bokati? Te na bokati, kasi na kozanga bokati. Mpe azwaki elembo ya bokati, etimolo ya bosembo ya kondima oyo azalaki na yango liboso ya kokatisama: mpo akoma tata ya bandimi nyonso, ata soki bakatisami te; mpo ete bosembo etangama mpe mpo na bango: mpe tata ya bokati mpo na baoyo bazali kaka ya bokati te, kasi mpe baoyo batambolaka na matambe ya kondima ya tata na biso Abraham, oyo azalaki na yango liboso ya kokatama na lomposo.

TAM1897 Q1 15.9Sikoyo kondima wana ya tata na biso Abrahama, oyo azalaki na yango liboso ya kokatama, ezalaki kondima oyo azalaki na yango tango Nzambe abengaki ye abima na mboka na ye, na bandeko na ye, na ndako ya tata na ye, mpe atikalaki na maboko ya Nzambe, kozanga mboka na mokili. Mpe azali tata ya bango nyonso oyo bandimaka, ata soki bakatami te; mpe ya basusu nyonso, soki biso nyonso tolandi nzela ya kondima oyo azalaki na yango ntango akatamaki naino te. “Soki bozali ya Klisto, bongo bozali mwana ya Abraham, mpe bakitani kolanda elaka.”

TAM1897 Q1 15.10“Molɔngɔ́ na yo akozala mopaya na mboka oyo ezali ya bango te.” Ozali molɔngɔ́ na ye? Ozali molɔngɔ́ ya Abraham mpo ete ondimi na Yesu Klisto? Ozali mopaya na mboka oyo ozali?—Soki ozali molɔngɔ́ na ye, ezali bongo. Mpo na nini?—Mpo ezali mboka na yo te. Ezali lisusu mboka na yo te.

TAM1897 Q1 15.11Sikawa, oyo ezali likanisi mpamba te. Oyo etali losambo ya kosala ya mokolo na mokolo. Ndeko Dan. Jones lobi, okanisi, azalaki kolobela bamisionele oyo bakokende na Mexique, mpe alingaki bamisionele oyo bakokende kuna mpe bakomema mitema na bango. Bato oyo bakotika mitema na bango na Etats-Unis, to na Etat nyonso mosusu, ntango bakokende kuna mpo na mosala ya bomisionele, ye alingi bango te; mpo na ntango wana bakoki kosala mosala ya bomisionele te.

TAM1897 Q1 15.12Nkolo alingaki Abrahama azala misionele mpo na bato nyonso oyo akokutanaka na bango na mokili; mpe ye azalaki bongo. Kasi Nzambe ayebaki, mpe moto nyonso oyo amonaka makambo ndenge Nkolo amonaka yango ayebi, ete moto moko te akoki kozala misionele na mokili oyo, soki azali na mboka na mokili oyo. Yo na ngai tokoki te kozala bamisionele na mboka mosusu soki Amerika ezali mboka na biso. Tokoki te kozala bamisionele na Amerika, soki kaka Amerika ezali mboka na biso. Okoki te kozala misionele ata na mboka na yo moko, soki obimi naino te na mboka na yo. Ezali bongo. Ezali ndenge makambo ezali.

TAM1897 Q1 16.1Motuna.—Ndenge nini oyebi yango?

TAM1897 Q1 16.2Biso tokoki te kososola yango. Nalingi te koluka kososola yango. Nkolo asosoli yango, mpe yo na ngai tosengeli kaka kondima yango.

TAM1897 Q1 16.3Mpo na nini tozali bamisionele na mokili? Tótala yango. Mpo na nini batindami biso tózala bamisionele? Bamisionele ya nini? Mosala na biso ya bamisionele ezali nini? Mokano na yango ezali nini? Tozali bamisionele mpo na Amerika, to tozali bamisionele mpo na Nzambe? Amerika ezali mboka ya Nzambe, ekabwani na mikili misusu nyonso ya mokili? Ebongi te kozala mboka ya Nzambe; mpe ekoki te mpo na bato ya Nzambe, ata soki ezali malamu ndenge nini.

TAM1897 Q1 16.4Yo na ngai tosengeli kozala bamisionele ya Nzambe, mpo na kobenga bato epai ya Nzambe; kobenga bango uta esika bazali kino epai ya Nzambe, uta na lisumu kino na bosembo, uta na molili kino na pole, uta na mboka oyo bazali, kino na mboka ya malamu koleka oyo Nzambe abongiseli bango.

TAM1897 Q1 16.5Sikawa soki Allemagne ezali mboka na ngai,—mpe soki motema na ngai ezali kuna, ezali mboka na ngai,—ndenge nini nakoki kobenga bato na mboka oyo nazali moto na yango te, oyo ezali ya ngai te? Soki Amerika ezali mboka na ngai, ndenge nini nakoki kosala mosala ya bamisionele mpo na mboka mosusu?—Yango ekoki kosalema te. Ntango Nzambe alingaki Abrahama azala misionele na Ye, misionele mpo na ekolo oyo Nzambe abengaka bato nyonso, atiyaki ye esika oyo akokaki mpenza kozala misionele mpo na bato nyonso. Nzambe abengaki ye azala misionele, mpe na yango atikaki ndakisa mpo na bato nyonso oyo bakoya sima na ye, ya ndimbola ya kobanda mosala ya bomisionele. Likambo ya liboso ezali ya kobima na ekolo na yo. Na yango, soki olingi kokoma misionele na Nebraska, bima na mboka na yo. Soki olingi kokoma misionele na Mexique, bima naino na mboka na yo. Mpo soki olingi mpenza kokoma misionele awa na mabele, Nkolo alobi na yo, “Bima na mboka na yo;” mpe na sima abakisi, “na mboka na yo, mpe na ndako ya tata na yo.” Makambo oyo nyonso epekisaka mosala ya bomisionele, kino okolongwa mosika na yango mpe otika yango. Kasi soki olongwe na mboka na yo mpe na libota na yo mpe na ndako ya tata na yo, wana esika nyonso ozali na mokili, ozali misionele. Esengeli te ozala yango; ozali yango. “Moto nyonso kati na bino oyo atiki biloko nyonso oyo azali na yango te, akoki kozala moyekoli na ngai te.” Mpe “oyo alingaka tata to mama koleka ngai, abongi na ngai te.” “Bima na mboka na yo, mpe na libota na yo, mpe na ndako ya tata na yo, kende na mboka oyo nakolakisa yo.”

TAM1897 Q1 16.6Sikawa nalobaki mwa ngonga eleki, mpe nazali koloba lisusu, ete oyo ezali bokristo ya kosala ya mokolo na mokolo ndenge ezalaka ntango nyonso epai ya baoyo bandimaka Nzambe.

TAM1897 Q1 16.7(Mongongo) Ndenge nini moto akoki kotikala na Nebraska, mpe na ntango moko abima na mboka na ye?

TAM1897 Q1 16.8Na kobotama na sika. Soki abotamaki na Nebraska, asengeli kobotama na sika. Soki abotamaki na Amerika, tika abotama na sika, mpe akozala libanda ya mboka na ye. Soki abotamaki na Allemagne, tika abotama na sika, mpe akozala libanda ya mboka na ye.

TAM1897 Q1 16.9Sikawa, bandeko, makambo ebele ezali na kati ya likambo oyo. Eloko moko te na mokili oyo epekisaki mosala na biso ya bamisionele makasi koleka momeseno oyo ya kokende mbala na mbala na mabele ya bapaya mpo na mosala, mpe komibongisa mpo na kozonga pene na mbala moko. Moto nyonso kati na bamisionele ya Adventiste ya Mokolo ya Nsambo oyo asila kokende na mboka mopaya, ayebi ete oyo ezali solo. Mpe asengeli te kobima na Etats-Unis mpo na koyeba yango. Likanisi moko epesamaki kutu ete ekozala likambo ya mayele kozwa masuwa ya mibale mpo na kozongisa na mboka bamisionele oyo masuwa “Pitcairn” ememaka; lokola “Pitcairn” ememaka bango, masuwa mosusu elanda na nsima na ntango mokuse, tango bakoyoka mposa ya mboka, mpe ezongisa bango na ndako! Sikawa likambo oyo esengeli esila, soki te tokozala ata mokolo moko te bamisionele awa na mabele; Nkolo alingi likambo ya boye te.

TAM1897 Q1 16.10Soki motema na yo ezali na mboka oyo; to soki motema na yo ezali awa na bandeko na yo; soki motema na yo ezali awa na ndako ya tata na yo,—bongo mpo na bolamu ya molimo na yo, mpe mpo na nsango malamu ya Nzambe, kokende mosika na yango te kino motema na yo ekolongwa na makambo oyo nyonso. Mpo esika motema na yo ezali, kuna mpe biloko na yo ya motuya ekozala, mpe okolinga kozonga noki lokola ekoki kosalema.

TAM1897 Q1 16.11Soki okendi na mboka mosusu, nzokande motema na yo ezali kuna te, okoki kosala bolamu ata moko te ntango ozali kuna; okozala mokakatano mpo na yo moko, mpe mpo na bato nyonso oyo bazali pembeni na yo. Kokanisa te ete okozala bongo te; mpo ete okozala.

TAM1897 Q1 16.12Oyo esengeli biso kosala ezali ya koyeba esika ndako na biso ya solo ezali, mpe ete ezali esika moko te awa na mabele; ete ezali na likolo, mpe ete tokokende kuna mosika te. Mpe bongo, esika nyonso bakobenga yo awa na mabele, kanisá ete ozali kokende na ndako. Bongo soki ezali na Bisanga ya Mbu ya Sudi, soki ezali na Mexique, okozala na ndako; mpe okoyeba yango, mpe ozali kuna mpo na kofanda na ndako mpe kosalela Nzambe esika ozali kino akobenga yo na etando mosusu; mpe tango okokoma kuna, okozala kaka na ndako. Na lolenge wana, okozala ata mokolo moko te na esika ya mopaya, mpe bato bakozala bapaya na yo te.

TAM1897 Q1 16.13Sikawa, likanisi oyo ya kozala na mboka na mokili oyo esalaka boye. Mpo na likambo ya bamboka, mboka na yo nde ezalaka likambo ya liboso na makanisi na yo; mpe soki okende na mboka mosusu, okosala bokokanisi ntango nyonso kati na mboka wana mpe mboka na yo moko. Mateya oyo opesaka, mateya oyo osakolaka, ata bopusi oyo ezali na yo, nyonso ekotonda na yango, ata soki yo moko oyebi te, mpe bato bakoyeba yango ntango nyonso. Na boye, ezali na efelo kati na yo na bango oyo okoki koleka te soki obimi na mboka na yo te.

TAM1897 Q1 17.1Ntango nyonso eloko wana ezali na kati na yo, ezali na efelo kati na yo na bango. Mosala na yo ekoki kobota mbuma te kino efelo wana ekobuka kati na yo na bato, mpe bakomona ete okabwani na mboka na yo, na libota na yo, mpe na ndako ya tata na yo. Kasi ntango okobima na mboka na yo, ntango okobotama lisusu, mboka na yo ya mbotama ekozala na likolo; ndako na yo ezali kuna; mpe wana kaka nde mabele oyo olingaka na motema mobimba. Na ntango wana, ekokoma na efelo moko te kati na yo na moto moko na moko awa na mabele, mpe okoki komema nsango malamu epai ya moto nyonso na mokili oyo. Okokutana na moninga na moto nyonso oyo okokutana na ye awa na mabele; bakozala bapaya na yo te.

TAM1897 Q1 17.2Ya solo mpenza, okoki kokende na kati ya bato na mikili misusu, mpe okomona ete bazali malamu kaka lokola bato ya mboka oyo. Mbula moko eleki na eleko ya molunge, nazalaki na bikolo mosusu ebele kati na oyo. Nazalaki na Danemark, Norvège, Suède, Allemagne, Suisse, Bohême, Autriche, Hongrie, Bulgarie, Turquie, Grèce, Italie, Hollande, Angleterre, Irlande, Écosse,—na mobimba, bikolo zomi na motoba ekeseni. Ekolo na ekolo kati na oyo, moko na moko na esika na yango, ezalaki mpo na ngai malamu lokola mboka oyo ezalaka.

TAM1897 Q1 17.3Na makambo mingi, bazali ndenge moko mpenza. Mayi kuna ezali kaka lokola mayi ya mboka oyo. Matiti ekolaka kuna kaka ndenge moko na mboka oyo,—ekolaka likolo. Banzete ekolaka kuna kaka ndenge ekolaka na mboka oyo, mpe ezali lokola banzete ya mboka oyo. Ata bato moko, na lolenge ya nzoto mpe na komonana na bango, bazali kaka ndenge moko na baoyo ya mboka oyo. Bongo, soki bangomba, mabanga, mai, banzete, matiti, mpe bato ya kuna ezali mpenza lokola oyo ya mboka oyo, boye bazali mpe malamu lokola oyo te? Namoni bokeseni ata moko te.

TAM1897 Q1 17.4Pastɛrɛ Ballenger.—Bokokaki koloba makambo oyo na bonsomi nyonso na mikili wana lokola bozali awa?

TAM1897 Q1 17.5Ya solo. Nalobelaki kaka makambo oyo na bamboka wana. Okoki kosakola nsango malamu bisika nyonso. Bandeko, nakutanaki na bato ya malamu na esika nyonso, mpe bato mosusu te longola kaka bato ya malamu. Nakutanaki na lolenge mosusu te. Ya solo, te. Bato oyo tozalaki koyebana te—oyo namonaki ata mokolo moko te liboso, oyo nalongaki koyeba lokota na bango te, mpe bango mpe balongaki koyeba ya ngai te—bazalaki kosala nyonso oyo bakokaki mpo na kosunga ngai, kolakisa ngai, mpe kosalisa ngai na lolenge nyonso oyo bakokaki. Na bisika oyo nazalaki, mbongo oyo nazalaki na yango na libenga ezalaki mbongo ya mboka na bango. Nakokaki kotánga yango te. Tango nazalaki kokende kofuta mbongo ya tramway, kosomba tiké ya engbunduka, to eloko mosusu ya ndenge wana,—oyo nakokaki kosala ezalaki kaka kopesa mbongo oyo ekokaki mpenza, mpe kotika bango bázwa oyo esengelaki ngai nafuta, mpe bazalaki kozwa yango, mpe kozwa koleka te, mpe bazalaki kopesa ngai mbongo ya kozongisa oyo ebongi.

TAM1897 Q1 17.6Nalobi na bino, bandeko, bato bakokani bisika nyonso. Bokeseni ezali kaka ete na bisika mosusu bazali malamu moke koleka na bisika mosusu. Yango kaka nde bokeseni oyo namonaka. Mpe nsango malamu—ntango nyonso ezali ndenge moko, toyebi, na mokili mobimba. Likambo ya kotia ntembe ezali te na yango. Mpe lokola nsango malamu ezali ndenge moko bisika nyonso, ebongisami mpo na bato nyonso. Mpe lokola bato nyonso bakokani mpe bazali ndenge moko lokola nsango malamu ezali, soki ozwi nsango malamu na nzela ya Nkolo, mpe okende epai ya bato na nzela ya Nkolo, okomona ete esalaka kaka boye ntango nyonso mpe bisika nyonso.

TAM1897 Q1 17.7Ntango nazalaki na Danemark, mpo na ngai, ezalaki mpenza mboka eleki malamu na mokili; mpe nasepelaki na yango elongo na bato oyo bazalaki zingazinga na ngai! Ntango nazalaki na Norvège, mpo na ngai ezalaki mboka eleki malamu na mokili. Ntango nazalaki na Turquie, mpo na ngai ezalaki mboka eleki malamu na mokili; mpe soki nalingaki koluka esika ya mosala ya Nzambe, nalingaki kokende mbala moko na Turquie. Bato ya Turquie bazali lokola bato mosusu nyonso,—bazali na mayele mpe bato ya lokumu soki bakutani na yo na balabala, mpe na kati ya mboka soki bakutani na yo na nzela.

TAM1897 Q1 17.8Ngai na Ndeko Holser esengelaki tozela ntango masuwa etelemaki na Smyrna, na Asie, mpe tobimaki kokende kotala bitika ya Ephese. Ye akendeki mosika koleka ngai, kasi tokendeki elongo pene na bamile motoba na kati ya mboka, biso moko. Tokendeki kaka ndenge bino bobimaka na bilanga awa. Tokutanaki na bato na balabala monene kaka ndenge bokutanaka na bango awa. Nayokaki likama ya ndenge moko te, mpe nakanisi ye mpe ayokaki te. Tokutanaki na eloko moko te ya kobangisa. Totambolaki kuna kaka ndenge tokotambolaka awa. Tozalaki na Nicomedia tango bato ya Armenie balobaki ete ezalaki likama mpo na kobima na ndako, mpe mingi mpenza soki moto amonani azali kotambola na bangomba; kasi biso tobimaki na engumba mpe tomataki na bangomba, ntango tozalaki kozela mituka. Tokutanaki na bato ya Turquie na nzela, na makalo mpe bangɔmbɛ na bango; tokutaki bango bazali kopema pembeni ya nzela. Toyokaki bobangi te. Likama ezalaki te mpo na biso. Libateli ezalaki bisika nyonso.

TAM1897 Q1 17.9Nalobi na bino ete, na mboka nyonso wana, bato bazali bato ya malamu, bato ya mayele, bato ya boboto, mpe bato oyo bayambaka bato malamu. Bakotika misala na bango mpo na kosalisa bino, kolakisa bino nzela, kosunga bino na balabala, kotambola na bino mwa moke mpo na kolakisa bino nzela, atako bamoná bino naino te liboso, mpe bakanisi te ete bakomona bino lisusu. Motema na ngai etondi na bolingo mpo na bato wana ya malamu bipai nyonso, mpe nalingaki ete bakende na biso na mboka wana ya malamu koleka, esika tokoki kozala elongo, mpe kosalisana bolingo ntango nyonso. Ndenge nalobaki mwa moke liboso, mpe ndenge D. T. Jones ayebisaki bino lobi, oyo nde ezali na motema ya mosala ya bamisionele. Ezali yango. Bato mosusu bazalaki kotindama, na bolingo na bango moko mpe na esengo ya kokende na misioni ya bapaya. Yango nde mosala oyo babandaki, yango nde makanisi na bango ya likolo; na mosolo ebele nde bakomaki kuna. Kasi mwa moke mpamba, bakamati mokanda, ezali kosenga na mawa ete azonga. “O, tika kaka nazonga na mboka! Nazali kosenga te ete bófuta nzela na ngai ya kozonga; tika kaka nazonga.”

TAM1897 Q1 18.1(Mongongo) Lisanga ya Misioni ya Bapaya epesaka bato ya boye nzela ya kozonga?

TAM1897 Q1 18.2Ya solo. Ndenge nini bakokaki kosala mosusu? Oyo ezali lisapo ya mpamba te. Ezali likambo ya solo, bandeko. Kasi wana ezali mosala ya bamisionele te. Ya solo, Lisanga ya Misala ya Bomisionele na Bapaya elingaki te ete bato ya boye batikala kuna. Likambo ya malamu koleka oyo bakokaki kosala ezalaki ya kotika bango bázonga na mboka; mpo esika kaka moko oyo bakokaki kosala eloko ezalaki na mboka na bango. Motema na bango ezalaki na mboka na bango na Amerika.

TAM1897 Q1 18.3Kutu, basusu babangaki makasi ete bakokufa soki batikali kuna, na boye bazongaki na mboka mpe bakufaki. Oyo ezali solo. Nazali kosalela maloba wana te, to kotia yango na lolenge wana te mpo na kosakana na mayoki na bino, to eloko mosusu ya ndenge wana. Bato mosusu bazalaki na mposa makasi ya mboka na bango boye ete bazalaki kobanga bakoki te kobika kuna; mpe bazongaki na mboka na nsɛngi na bango moko, mpe mwa moke na sima bakufaki. Balingaki kosala eloko mosusu te soki batikalaki na mboka mopaya.

TAM1897 Q1 18.4Nayebi, mpe yo mpe oyebi, ete bato ebele bakendeki na misioni na mikili ya bapaya na makanisi ete bazali kokende na mobembo ya kosepelisa, kasi te mpo na mosala makasi ya bomisionele. Mpe tango bakomaki kuna, na suka ya mobembo, bamonaki ete ezalaki lisusu mobembo ya kosepelisa te, kasi mpasi; elingaki koloba komitika, bokono, mpe fievre makasi, oyo elongolaki bango mposa ya mobembo wana na mwa ntango moke. Wana ezalaki te likambo oyo bazalaki kokanisa tango babandaki mobembo.

TAM1897 Q1 18.5Nayebi, mpe oyebi, ete na ebandeli, likanisi ya mosala ya bamisionele ezalaka na lokumu mpe ngɛngɛ. Kasi tolingi kotalela makambo ya solo mpenza, kolongola miso na biso na lokumu wana, mpe kokanisa ete ezali na likambo ya mpasi kaka na sima na yango. Ezali na lokumu moko ntango bazali komata na engbunduka to na masuwa, elongo na ebele ya bato mpe na molulu mingi, ntango tobandi mosala ya bomisionele, na lokumu ya boye; solo, yango ezali malamu, kasi baoyo bakokende basengeli kozala na bondimi ete makanisi mpe mitema na bango ezali na likambo moko ya makasi koleka yango. Esengeli bábosana te ete, atako bandeko bazali na bolingo ya kokamba bango tii na engbunduka to na masuwa, mpe kolela, soki esengeli, na ntango ya kokabwana, kasi longola makambo wana nyonso, misionele moko na moko na bango asengeli te kobosana ete azali kokende kokutana na mpasi, na makambo ya kotungisa makanisi, na likama, mpe na bokono.

TAM1897 Q1 18.6Mpe tika akanisa ete akokutana kaka na makambo wana te, kasi akolonga mpe na kati na yango, mpe abanga te ete akokufa. Moto nyonso asengeli komindimisa mpenza ete akufá liboso ya kokende, mpe akobanga te ete akokufa tango akokoma kuna. Kasi soki okufá naino te liboso ya kokende, bongo kobanda te kino okokufa; mpamba te soki te, okosala bolamu te ezala mpo na yo moko to mpo na mosala ya Nzambe. Bokozala kaka mokumba mpo na baoyo bazali kuna—soki ezali na bato ya sembo kuna liboso bókende.

TAM1897 Q1 18.7Sikawa wana ezali solo, mpe boyebi yango. Bongo mpo na nini tondima ete likambo yango ebunga? Likambo ya boye esengelaki na mosala na biso bambula oyo nyonso. Mbongo ebele elingaki kobombama soki likambo ya boye etɛlɛmisamaki makasi liboso bobanda. Mabunga ya minene elingaki kopekisama, mpe mpasi ebele, soki likambo oyo etɛlɛmisamaki makasi, mpe etɛlɛmisamaki makasi liboso ete basali balongwa.

TAM1897 Q1 18.8Lokola nalobaki mwa ngonga moke eleki, soki okufi mpenza liboso ya kokende, mpe ntango ozali kuna, makanisi ya liwa ekotungisa yo mingi te. Yango elingi koloba te ete okokufa mpo ete obɛli, obɛli makasi mpenza,—ozali kotɔka na fɛfɛlɛ. Yango elingi koloba te ete okokufa, mpe ete osengeli kokanisa ete osengeli kobongama mpe kozonga na ndako kaka soki obimi na bokono wana, to soki nzoto ebongi mpo na kokende.

TAM1897 Q1 18.9Nayebi bamisionele, mbala mosusu yo mpe oyebi bango, moko mpenza, mobali mpe mwasi na ye, oyo bazali na makanisi na ngai, oyo bakendeki na mosala ya bamisionele na mboka mopaya. Bango mibale bazalaki bilenge. Nakanisi, moko te kati na bango alekaki mibu ntuku mibale na mibale; mobali, mbala mosusu, azalaki na mibu ntuku mibale na misato koleka te. Bakendeki na esika na bango ya mosala, mpe babandaki mosala. Nsima ya mwa ntango, bokono ekangaki bango. Mwasi azwaki liboso fɛfɛlɛ ya mboka, mpe abɛlaki makasi mpenza—ndenge nakanisi moto abɛlaka soki akoki kobika; kasi moko te kati na bango ayokaki mposa ya mboka elongo na fɛfɛlɛ yango. Batikalaki kaka na mosala na bango na mpiko; mobali abatelaki mwasi na ntango ya bokono na ye, mpe kaka ntango mwasi akomaki na makasi ya kofanda mpe kotambola moke, mobali moko azwaki fɛfɛlɛ yango mpe na makasi kaka ndenge ye azalaki na yango; mpe mwasi, na bolɛmbu na ye wana, abatelaki ye tii abiki. Kasi balekaki na yango nyonso lokola bakristo ya mpiko, matondi na Nkolo. Bazali naino na esika wana ya mosala; bazali na elonga na esika wana bazali, mpe bazalaki na elonga banda mokolo bakomaki kuna. Yango nde esengeli kozala ndakisa na biso.

TAM1897 Q1 18.10Sikawa nalobi te ete ata moko te kati na ba oyo bakendeki asengelaki kozonga lisusu te. Nalobi te ete ata moko te kati na bango asengelaki kozonga mbala moko sima ya kokoma na esika ya mosala. Kasi nalingi koloba, bandeko, ete basengelaki koyeba liboso ya kokende, soki bakozonga noki to te.

TAM1897 Q1 18.11Likanisi ya Lisanga ya Bamisioni ete okoki kokoma misionere ya malamu ezali elembeteli ekoki te mpo na yo mpo na kosala ete okende na misioni ya bapaya. Esengeli oyeba yo moko ete Nzambe nde abengi yo mpo na kokende kuna; mpe ete okokende kuna mpo ete Nzambe nde alingi ozala kuna na esika wana. Bongo, ntango okokende, okokende mpo ete Nzambe nde abengi yo, mpe okoyeba ete azali na yo ntango ozali kokende. Okoyeba ete azali na yo tango okokoma kuna; mpe okobanga te mpo na mikakatano, to kolɛmba nzoto te mpo na mpasi, to kozonga nsima te mpo na bokono, ata mpe na likanisi ya liwa.

TAM1897 Q1 19.1Soki esengeli kokufa mpenza na nzoto, okoyeba te ndenge ozali kobebisa mosala ya Nzambe soki okimi mpo na koboya yango. Yo na ngai, Kristu nyonso, mpe mingi mpenza Mkristu nyonso ya Adventiste ya Mokolo ya Nsambo, mpo ezali likambo ya bomoi ya bokristo, tosengeli kokanga motema na likanisi oyo ya bomoi, ete mosala ya Mkristu esilaka te ntango akufi na nzoto. Soki azali sembo na mosala na ye ntango azali na bomoi, mpe akufi na esika na ye ya mosala, mosala na ye ekobaka ata nsima ya liwa na ye.

TAM1897 Q1 19.2Sikawa yango ezali solo. Soki okendi na libiangi ya Nzambe, soki okendi na Nzambe azali elongo na yo, mpe soki okufi liboso okende, soki ozali lolenge ya misionele oyo Nzambe abengaka,—lolenge oyo Abraham azalaki,—esengeli yo moko oyeba mpo na yo moko, liboso ya Nzambe, na nse ya Nzambe, mpe elongo na Nzambe, ete oyo ezali mokano na Ye mpo na yo.

TAM1897 Q1 19.3Kozala na kondima lelo ete osengeli kokende lokola misionele, ezali elembo te ete osengeli kobanda mobembo na yo longwa na Likita oyo mpo na kokende na esika wana. Soki kondima na yo ezali ya sembo mpe ya malamu, ekowumela. Soki ezali lolenge ya kondima oyo ebongi te, esengeli te ewumela. Esengeli ebeba noki noki. Mpe soki esengeli owumela na yango mwa moke, mpe ebebi, ezali malamu ebeba awa na esika ya kozela kokoma na esika ya mosala.

TAM1897 Q1 19.4Soki kondima na yo euti na Nkolo, ezali ya malamu mpe ekobeba te. Davidi azalaki na kondima mpo na mbula ntuku mibale ete asengelaki kokoma mokonzi ya Yisraele. Kasi azalaki na mitungisi ata moke te mpo na ntango oyo ekokaki kokoma mokonzi ya Yisraele. Asalaki makambo na lombangu te. Ntango biloko nyonso ezalaki na maboko na ye, alingaki ata koningisa mosapi te mpo na komitia na kiti ya bokonzi. Azalaki na kondima ya solosolo oyo ekokaki kowumela mibu ntuku mibale; mpe ntango Nkolo amekaki ye mpe akokaki kotiela ye motema, amemaki ye na kiti ya bokonzi ye moko.

TAM1897 Q1 19.5Bongo, okoki kozala na kondima makasi mpo na etando moko boye. Ekoki kowuta na Nzambe. Sikawa, koluka te kosalela likanisi na yo moko, ata soki Lisanga ya Bamisioni endimi yango to te, to mpe soki Likita endimi yango to te. Zela kaka Nzambe, mpe tika ye ayebisa bato mosusu ete ezali bongo. Ntango tozelaka Nzambe na lolenge wana, mpe tokende, Nkolo akendeke na biso, mpe toyebaka yango; mpe azali na biso ntango tozali kuna, mpe toyebaka yango. Wana nde esika na biso ya mosala, mpe tokotelema na esika wana kino Nzambe abengi biso tokende. Mpe soki asaleli biso kuna ntango nyonso oyo akoki, na bomoi mpe na litomba; mpe akoki kosalela bopusi na yo malamu koleka soki okufi; bongo, likambo oyo esengeli yo osala ezali ya kolala mpo na kokufa lokola mokristo moko ya esengo; na koyeba ete Nzambe akokoba mosala na yo sima ya liwa na yo. Bondimi oyo Nzambe atiaki na mitema ya bato na nzela na yo ntango ozalaki na bomoi mpe ozalaki kosolola na bango, ekokoma mozindo, makasi mpe ekopelisa na nzela ya ndakisa na yo ya malamu, sima ya liwa na yo; mpe na nzela na yango bakomemama epai ya Yesu Klisto.

TAM1897 Q1 19.6Bongo, ondimi ete Nzambe asakola nsango malamu na nzela ya liwa na yo lokola mpe na nzela ya bomoi na yo? Ondimi ete asakola nsango malamu na nzela na yo, ata soki okufi, okufi mpenza mpe ozali na lilita, ndenge moko lokola ondimi ete asakola nsango malamu elongo na yo ntango ozali na bomoi mpe ozali kotambola na mabele? Soki te, obongi naino te mpo na kokende na mosala ya bomisionele.

TAM1897 Q1 19.7Sikawa nakotánga yango uta na Makomi Mosantu. Bofungola buku ya Bafilipi, mokapo ya yambo. Kuna ezali ndakisa ya misionele wana oyo Nzambe abengaki, lokola ndakisa mpo na bino, lokola ndakisa mpo na bango nyonso oyo bakondima na Yesu Klisto na sima, mpo na bomoi ya seko. Bokanisi mpasi ya Paulo. Bokanisi mbongwana na ye, bomekama na ye, bolandami na ye, bibɛti na ye, makama na ye bisika nyonso; mpe boyebi ete akweyaki ata moke te na esika nyonso azalaki.

TAM1897 Q1 19.8Kasi nalingi boyeba, bandeko, ete makambo oyo ekómelaki ngai esalemi nde mpo na kokende liboso ya nsango malamu; na boye ete minyololo na ngai na kati ya Klisto emonani polele na ndako ya mokonzi mobimba mpe na bisika mosusu nyonso. Vɛrsɛ 12, 13.

TAM1897 Q1 19.9Ntango makambo oyo ekomamaki, ayebaki te mokolo nini ekateli ya mokonzi monene ekosalema mpe bakoboma ye. Azalaki kozela yango. Sikawa, kanisá makambo nyonso oyo alekaki. Bibɛti, basambiselo, minyoko, makama, boyibi, babwakelaki ye mabanga mbala moko mpe babendaki ye libanda ya engumba mpe batikaki ye lokola akufi. Sikawa alobi, nalingi bóyeba ete makambo oyo esalemeli ngai ezali mpo na bokende liboso ya nsango malamu. Nini Nzambe azalaki kosala na nzela ya komekama, mpasi, mpe likama nyonso wana?—Azalaki kosalela moto yango mpo na kosakola nsango malamu na nzela na ye, bongo ntango bato wana babwakelaki ye mabanga, babendaki ye libanda ya engumba mpe batikaki ye lokola akufi, Molimo Mosantu ya Nzambe ezalaki kotia elembo ya solo na mitema na bango, ete moto wana azalaki wa Nzambe, ete nsango oyo ayelaki bango ezalaki ya Nzambe; mpe soki baboyaki yango, libebi na bango ekomaki ya solo; mpe soki bandimaki yango, babikaki.

TAM1897 Q1 19.10Yango nde Nzambe alingi kosala na nzela na biso. Ntina nyonso oyo tozali na mokili ezali ete Nzambe asakola nsango malamu na nzela na biso. Kasi ezali te biso moko tozali kosala yango, kasi nde Nzambe azali kosala yango na nzela na biso, ezala na nzela ya liloba to na nzela ya bopusi; mpe Nzambe akoki kosala malamu kaka ndenge moko na nzela ya bopusi lokola na nzela ya liloba. Nzambe akotia nsango malamu na kati ya bopusi na biso lokola mpe na kati ya maloba na biso. Tozali ntango nyonso kosakola na nzela ya bopusi na biso kaka ndenge moko na nzela ya maloba na biso.

TAM1897 Q1 19.11Mpe bandeko ebele na Nkolo, na kozwa mpiko na nzela ya minyololo na ngai, bakomi na mpiko koleka mpo na koloba liloba kozanga kobanga. Ya solo, bamosusu bazali kosakola Kristo na zuwa mpe na ntembe; mpe bamosusu na bolingo malamu. Bamosusu bazali kosakola Kristo na ntembe, na motema pɛtɛɛ te, bakanisaka ete bakobakisa mpasi na minyololo na ngai; kasi bamosusu na bolingo, mpo bayebi ete natiami mpo na kobatela nsango malamu. Bongo, nini? Ata ndenge nini, ezala na lokuta to na bosolo, Kristo azali kosakolama; mpe na yango nazali kosepela, ɛɛ, mpe nakokoba kosepela. Mpo nayebi ete likambo oyo ekobaluka mpo na lobiko na ngai na nzela ya mabondeli na bino, mpe na lisungi ya Molimo ya Yesu Klisto, kolanda elikya mpe mposa na ngai ya makasi, ete na eloko moko te nakoyoka soni, kasi ete na mpiko nyonso, lokola ntango nyonso, bongo mpe sikoyo, Klisto akokumisama na nzoto na ngai, ezala na bomoi to na liwa.

TAM1897 Q1 20.1Bongo, ekomami te ete Nzambe akosalela moto akufi mpo na kokumisa nsango malamu mpe nkembo ya Yesu Klisto? Ondimi ete asala yango na nzela na yo, nzokande akoki kosala yango malamu koleka soki okufi, koleka soki ozali na bomoi? Okufi mpenza, kasi ozali na bomoi mpo na ye. Bongo omoni te ete na ndimbola wana ya malamu, mokristo akufaka ata mokolo moko te. “Mpo bango nyonso bazali na bomoi mpo na ye.” “Bongo, soki tozali na bomoi to tokufi, tozali ya Nkolo.” Bongo, ozali ya Nkolo? Soki ozali ya Nkolo ntango ozali na bomoi, okozala ya Nkolo ntango okokufa. Mpe lokola Nzambe asalelaka yo ntango ozali na bomoi mpo na kosakola nsango malamu, akosalela yo mpe ntango okokufa, mpo na kosakola nsango malamu. Mpe mosala na yo ekotika te ntango okokufa. Ndenge mosala na yo ezali mosala ya Kristo ntango ozali na bomoi, ekokoba ntango okokufa. Bopusi na yo ekomonana, mpe Nzambe akosala makambo na nzela na yo sima ya liwa na yo, makambo oyo akoki kosala malamu te ntango ozali na bomoi.

TAM1897 Q1 20.2Tózwa ndakisa ete Paulo akufi. Azalaki kozela yango. Tala na vɛrsɛ ya zomi na nsambo ya mokapo elandi. Kasi, na kotalela likambo oyo, azalaki kosala nini ntango nyonso? “Na yango nazali kosepela, ɛɛ, mpe nakosepela.”

TAM1897 Q1 20.3“Mpe soki nabimisami likolo ya mbeka mpe mosala ya kondima na bino, nazali na esengo, mpe nasepeli elongo na bino nyonso.” Alingaki koloba nini ntango alobaki, “Soki nabimisami likolo ya mbeka mpe mosala ya kondima na bino”? Azalaki kozela mokolo na mokolo ete akobimisama lokola mbeka mpo na kondima ya Yesu Klisto. Azalaki kosala nini na ntina na yango?—“Nazali na esengo, mpe nasepeli elongo na bino nyonso.” Bango basengelaki kosala nini?—“Mpo na ntina yango moko, bino mpe bósepela, mpe bósanzana elongo na ngai.”

TAM1897 Q1 20.4Boni, azalaki kolikya ete bato ya Filipo básepela elongo na ye ntango bakataki ye motó?—Ɛɛ; alobi bongo. Bandeko, ntango tokosimba likanisi ete mosala ya mokristo esukaka te ata soki akufi, tokotika mingi momeseno oyo ya kokata makambo mpe kotindela bato maloba ya mawa mpo ete moto moko akufi. Tópesa Nzambe matondi, ete, atako akufi, mosala na ye ezali kokoba. Sepela na yango—kasi te mpo ete akufi, kasi sepela mpo ete mosala na ye ezali kokoba; ete Nzambe azali kosalela ye malamu koleka na lolenge wana koleka soki azalaki na bomoi.

TAM1897 Q1 20.5Yango wana, tika Nzambe akota mpe azwa esika nyonso, mpo tókoka kolinga Nzambe na motema na biso mobimba, na molimo na biso mobimba, na mayele na biso mobimba, mpe na makasi na biso mobimba. Yango nde elingi koloba kozala misionere.

TAM1897 Q1 20.6Mpe likambo ya liboso mpenza, mpo na kozala misionele ya lolenge wana, ezali, “bima na mboka na yo.”