Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
10 / 121897 елгы вәгазьләр

Израилнең апостасиясе. – № 1

Alonzo Trevier Jones

TAM1897 Q1 33.6Вәгазь 1897 елның 7 мартында, якшәмбе кичендә бирелде Генераль конференция бюллетенендә, 1897 елның беренче кварталы, том 2, № 1, б. 33–40.

TAM1897 Q1 33.7Узган кичәге дәрестә мин әйткән идем: соңгы вакытка кадәр Библиядән башка җиденче көн адвентистлары чыгарган ун боерык күчермәсен, Аллаһ аларны сөйләгәнчә, беркайчан да күрмәгәнмен. Мин шатмын, хәзер җиденче көн адвентистлары Аллаһ биргәнчә Аның кануны күчермәсенә ия була ала торган вакыт җитүенә. Мин шатмын, абый Хоу Ходай биргәнчә Аллаһының канунын күчермәләп чыгарганга. Һәм хәзер халык алдына чыкканда безне башкалар кебек Аллаһының кануныннан бер өлешне калдыруда гаепләүләренә юл куймас өчен сак булыйк.

TAM1897 Q1 33.8Сез ачык күреп торасыз: башкаларның күбесе куллана торган Аллаһының кануны күчермәсен беренче булып тараткан кеше мисырлы булган. Анда болай дип язылган: «Мин — синең Раббың Аллаһың, сине Мисыр иленнән, коллык йортыннан чыгарган». Ләкин ул үзенә болай диде: бу миңа да, хәзерге заман кешеләренә дә кагылмый; чөнки без беркайчан да Мисырдан чыгарылмаган идек. Бу бары тик яһүдиләр өчен генә иде. Шуңа күрә ул аны чыгарып ташлап, калган өлешне генә бастырды һәм дөньяга Раббының үзе биргән канунның киселгән, бозылган нөсхәсен тәкъдим итте. Шулай итеп ул Раббының күктән сөйләгән бердәнбер документын кем язганын әйтмичә, хәтта кем икәнен таныштырмыйча, аны билгесез, ачык булмаган рәвештә «Минем алда бүтән илаһлар булмасын» дип кенә башлап җибәрде. Шунда ук сорау туа: син кем соң? Кем сөйләшә? Әгәр канунны бирелгән килеш алсак, Аллаһ сөйләүченең кем икәнен үзе әйтә. «Мин — синең Раббың Аллаһы, сине Мисыр иленнән, коллык йортыннан чыгарган». Менә кем сөйли; син миңа каршы башка илаһлар тотмаска тиешсең, «Мисыр коллыгыннан коткара алырлык».

TAM1897 Q1 33.9Монда тагын бер фикер мөһим: гадәттә таблицаларда һәм карточкаларда канун Раббы үзе сөйләгән кереш сүзсез бастырылганда, аның башына «Ходай кануны» дип язу кирәк була. Бу кешеләрнең бу канунның кемнеке икәнен һәм боерыкларны кем әйткәнен раслый торган документ кирәклеген аңлавын күрсәтә. Һәм бу ихтыяҗны күреп, кешеләр Аллаһының кануны башына үзләренең «Бу – Аллаһының кануны» дигән таныклыгын куялар.

TAM1897 Q1 33.10Ләкин әгәр алар канунны Раббының үзе биргәнчә генә бастырсалар, аларда Раббының үзенең шаһадәте булыр иде: бу Аллаһының кануны һәм боерыкларны ул үзе әйтә. Ул болай ди: «Мин — синең Раббың Аллаһың, сине Мисыр иленнән, коллык йортыннан чыгарган. Минем алда бүтән илаһлар булмасын», һ.б. Кешеләр Аллаһының үз шаһадәтенә ия булганда, әлбәттә, Аллаһының кануны булуын раслаган беркемнең дә шаһадәтенә мохтаҗлык калмаячак.

TAM1897 Q1 33.11Һәм Раббының бу аның кануны икәнлеген раслаган шаһадәте бер кешенең яки барлык кешеләрнең бергәләп биргән шаһадәтеннән дә яхшырак түгелме? Әгәр кешеләр Раббының бу канун аның кануны икәнлеген раслаган шаһадәтен читкә куеп, аның урынына үзләренең шаһадәтен куйсалар, кешеләрнең үзләрен Ходай урынына куюларының тагын да ачыграк очрагы булыр идеме? О, без бу үзен бик зур санаучы, осталыксыз эшне читкә куеп, изге канунны изге Авторның сөйләгән һәм язганча кабул итик! «Мин — синең Раббың Аллаһы, сине Мисыр иленнән, коллык йортыннан чыгарган». Әмин. Шул булсын.

TAM1897 Q1 33.12Анда Раббының әйткән барлык сүзләре булгач, Аллаһының кануны дөньяга Коткаручыны да, Яратучыны да тәкъдим итә. Ул һәр кешегә әйтә: бу канунның авторы, кешене аңа буйсынырга чакыручы — ул Коткаручы да, Яратучы да. Моны канун үзе күрсәтә. Ә Коткаручыны ача торган өлешне чыгарып ташлагач, кешенең Яратучысын ача торган өлешне дә чыгарып ташларга әзер булулары гаҗәп түгел. Шайтан һәрвакыт кануннан котылырга һәм кешеләрдән аның әһәмиятен яшерергә теләде. Ул моны иң элек Азат итүчене кануннан чыгарып ташлаудан башлады; хәзер исә кешенең Яратучысын да кануннан чыгарып ташлау белән тәмамлый. Ләкин Раббыбыз безнең безне Мисырдан ул үзе коткарганын белүебезне тели, шуңа күрә без кеше өчен биргән канунда Азат итүчене дә, Яратучыны да күрә алачакбыз.

TAM1897 Q1 34.1Тагын бер нәрсә. Син дә мин дә күрәбез һәм аңлыйбыз: Израилләр җиргә кергәндә, алар Раббының алар өчен билгеләгән җиренә бөтенләй кермәгәннәр, ә аны бөтенләй читкә узып киткәннәр, шуңа күрә Муса өчен анда керә алмау зур үкенеч булган. Хәзер кайберәүләргә Израилнең Раббының алар өчен әзерләгән иленә керүе, һәм нәкъ менә шунда Раббының аларны алып барырга теләве кебек тоелгач, һәм соңыннан Муса үлеп җәннәткә китүен күргәч, алар Мусаның иң отышлы килешүгә ирешкән дип әйтәләр; аны илдән чыгарып җәннәткә алып бару зур үкенеч түгел иде, диләр.

TAM1897 Q1 34.2Ләкин без Раббының аны үзе яшәү өчен ясаган изге яшәү урынына, үз куллары белән нигезләгән изге урынга алып керергә теләвен аңлагач, Муса өчен дә шул җиргә кермичә үлеп күккә китүнең нинди зур үкенеч булуын күрәбез. Ул аңлагач, аларны вәгъдә ителгән бәрәкәтле җирдән читтә тотуда аның гөнаһлары да өлеш керткәнен; ул аңлагач, Израилнең Раббының алар өчен әзерләгән нәрсәсен югалтканын: Небо тавының иң биекеннән күргәнчә, ул бөек Җирне күргәч, Аллаһының эше һәм халкы үтәргә тиешле озак еллар буе адашуларны, диннән тайпылуларны һәм газапларны күз алдына китерергә мәҗбүр булгач, һәм шул озын адашу юлына китерүдә үзенең дә бераз гына булса да өлеше булуын аңлагач; Үлмичә генә шул җиргә керә алмавы — хәтта кабердән күтәрелеп җәннәткә күчсә дә — аның өчен нинди зур үкенеч булуын аңлау җиңел.

TAM1897 Q1 34.3Әгәр дә кемгәдер тагын бер дәлил кирәк булса, Израилнең чүлдә булган вакытта Мисырдан чыкмаганлыгын раслау өчен, ул Йошуа китабында табыла. Сез бу өзекне хәтерлисездер: Иорданны узганнан соң алар сүннәтләнделәр, һәм болай язылган: «Бүген мин сездән Мисыр хурлыгын алдым». Күрәсезме, Мисырдан чыккан ул кешеләр Иорданны кичкәнче Мисырдан чыкмадылар; чөнки шул вакытка кадәр Мисыр хурлыгы алынмаган иде. Шуннан соң алар барысы да үзгәргән кешеләр булды. Бөтен ул халык иман белән Иорданны кичте. Ул Аллаһыга ышанган халык иде, һәм бер тавыш та каршы чыкмады, бер шик тә булмады — шулчак алар Мисырдан чыктылар. Шулай итеп, рухи Мисырның Библиядәге чын Мисыр булуы тулысынча ачык.

TAM1897 Q1 34.4Хәзер без бүгенге кич өчен текстка күчәбез. Бу — Саннар китабының 23-нче бүлеге, 9-нчы аяте. Мин укый башлыйм 7-нче аятьтән. Бу — Валаам, Моаб патшасы Валак өчен пәйгамбәрлек иткәндә.

TAM1897 Q1 34.5Һәм ул үзенең мәсәлен сөйли башлады: «Моаб патшасы Валак мине Арамнан, көнчыгыш тауларыннан алып килде дә: “Кил, Якубны карга, кил, Исраилне карга”, — диде». Аллаһ каргамаганны мин ничек каргайм? Яки Раббы каршы чыкмаганны мин ничек каршы чыгыйм? Чөнки таулар башыннан мин аны күрәм, калкулыклардан мин аны күзәтәм: КАРАГЫЗ, ХАЛЫК ЯЛГЫЗ ЯШӘР, ҺӘМ МИЛЛӘТЛӘР АРАСЫНДА ИСӘПКӘ АЛЫНМАС.

TAM1897 Q1 34.6Бу текст безгә бүген кич монда әйтелә. Бу хәзерге хакыйкать. Бу Аллаһының үз халкына карата ачык әйтелгән теләге иде, алар Раббы үзләрен Мисыр иленнән чакырып чыгарганда алып барырга теләгән җирнең чигендә торган вакытта. Алар кырык ел буе чүлдә адашып йөрделәр, һәм хәзер җир чигенә килеп җиттеләр. Һәм алар турында аның теләге шунда: алар ялгыз яшәсеннәр һәм халыклар арасында исәпкә алынмасыннар.

TAM1897 Q1 34.7Шуның төп сәбәбе, яки төп сәбәпләрнең берсе, дияргә дә була, Апостоллар гамәлләре китабының җиденче бүлегенә мөрәҗәгать итсәгез аңлашыла. Шул көнне Стефан сөйләде һәм Раббының халыкны Мисырдан, коллык иленнән могҗизалар һәм билгеләр белән чыгарганын сөйләде, һәм утыз җиденче һәм утыз сигезенче аятьләрдә болай диелә; утыз сигезенче аятьтә менә бу өзек:—

TAM1897 Q1 34.8Бу — Муса, ул Израил балаларына: «Раббыгыз Аллаһы сезнең туганнарыгыз арасыннан, минем кебек пәйгамбәр тудырыр; аның сүзен тыңлагыз», — дигән. Бу — чүлдәге чиркәүдә булган ул.

TAM1897 Q1 34.9Аннары чүлдә Израил нәрсә иде? — Чиркәү. Елганы кичеп, җиргә кергәч, алар нәрсә булырга тиеш иде? — Чиркәү. Бу сүзләр чиркәү белән дәүләт арасында аерымлык булырга тиеш дигәнне генә аңлатмыймы? — Ничек Аллаһы Тәгалә Ибраһимне шул илдән чыгарганда дөньяга чиркәү белән дәүләт арасында аерымлык булырга кирәклеген өйрәткән кебек, һәм ничек ул Ибраһим аша бу аерымлык шәхеснең йөрәгеннән башланырга тиешлеген күрсәткән кебек.

TAM1897 Q1 34.10Әгәр мин йөрәгемдә дәүләттән аерылмасам, мин кайда гына булмасын, чиркәү белән дәүләт берлеге булачак. Шулай итеп, мин дәүләттә вазифа тотмасам да, яки анда сайлауларда катнашмасам да, чиркәүдә сәясәтче булам; анда вазифага дәгъва итәм һәм анда йогынты ясыйм. Шуңа күрә, әгәр кеше күңеленнән дәүләттән аерылмаган булса да, чиркәүгә карый икән, аңа дөнья сәясәтендә катнашу һәм анда сәясәтче булу яхшырак, чиркәү эчендә үз сәясәтен алып барудан бигрәк.

TAM1897 Q1 34.11Шулай итеп, Раббы Ибраһимне чакырганда, иң беренче чиратта: «Илеңнән чыгып кит», — диде. Ә хәзер Ибраһим үсеп, чиркәүгә әверелгәч һәм ул чиркәү халыклар алдында Раббының махсус хезмәтенә керергә җыенганда, ул бу чиркәүне халыклар арасында санамаска, аерым яшәргә тиеш дип игълан итә. Сез Раббының халыкны моңа нык тотарга теләвен күрә аласыз, чөнки ул халыкларның нинди икәнен һәм аларның ничек шул хәлгә килгәнен белгән. Ул үз чиркәвенең ялгыз яшәвен, аның башчысы бары тик үзе генә, кануны бары тик аның кануны, теләсә нинди канун чыгару бары тик Раббының сүзе, идарәсе бары тик Раббыныкы гына булуын теләгән.

TAM1897 Q1 35.1Аллаһ аларны җиргә китергәндә үзенең чиркәүнең баш булуын теләгән. Әлбәттә, Иисус Христос чиркәүнең башы иде, хәзерге кебек үк чын мәгънәдә. Без өйрәнгән дәресләрдән сез беләсездер, халык ничек патшалыкка, монархиягә һәм башка шундый формаларга күчкәнен; бу Аннан читләшү, Аллаһны бердәнбер идарәче, аның канунын бердәнбер канун итеп танымау нәтиҗәсе иде. Алар идолларга табына башладылар, шуның белән үзләре өстендә Ходай хакимиятен һәм Аның кануны көчен югалттылар; Ходайдан аерылып, алар арасында идарә булдыру мәҗбүри булды, чөнки кайберәүләр башкаларны идарә итү амбициясен канәгатьләндерергә һәм Ходайдан читләшү нәтиҗәсендә барлыкка килгән явыз холыктан үз-үзләрен сакларга кирәк иде.

TAM1897 Q1 35.2Ләкин Раббы Исраилне бөтен халыклардан һәм хакимиятләрдән үзенә аерып алды. Раббы Исраилне хәзер нәкъ Ибраһимне башлаган кебек үк башлап җибәрде: тирә-якларындагы патшалардан һәм хакимнәрдән, барлык җир өстендәге хакимиятләрдән аерылып торырга. Ул үз халкының ялгыз яшәвен, бернинди халыклар сафына да кермәвен теләде, шуның өчен халыклар аларны күргәндә, Исраилне үз төрләренә кертеп булмыйча торырга тиеш иде.

TAM1897 Q1 35.3Ул Исраилнең дөнья алдында шулкадәр аерылып торуын теләде — һәм бу аларны башка барлык халыклардан аерып куячак — ки, аларны күргән бөтен халыклар: «Бу үзенчәлекле; безнеке кебек хөкүмәт түгел», — диячәкләр. Аларның патшасы юк; һәркем үзенә җитәкче кирәкми кебек тоела. Һәм алар моны тикшерергә керешәчәк; «Бу нәрсәдән?» — диячәкләр. Ничек сез патшаның, гаскәрләрнең, салымнарның һәм безгә түзәргә туры килгән барлык бу әйберләрнең булмавына карамастан яши аласыз? Җавап болай булыр иде: «Чөнки безнең патшабыз – Аллаһ». Аның идарәсен алып бару өчен сезнекенә караганда күпкә азрак чыгым кирәк; чөнки бездә сездәге кебек кыенлыклар юк. Әйе; бездә салымнар юк, һәм ул шулкадәр мәрхәмәтле ки, без аңа булган бар нәрсәне бирергә яратабыз, аның хөкүмәтенең бәрәкәтләрен ныгыту һәм тарату өчен.

TAM1897 Q1 35.4Әгәр аның халкы бу хакта мәҗүсиләргә сөйләсә, мәҗүсиләр болай дияр иде: «Чынлап та бу халык зирәк һәм аңлы; җирдә нинди дә булса шулкадәр бөек халык бар, аның кануннары бу кадәр зирәк, бу кадәр яхшымы? Һәм без Аллаһыга мөрәҗәгать иткән һәр нәрсәдә Раббыгыз Аллаһы кебек үзләренә якын Аллаһысы булган халык бармы?» — Менә шуны Раббы теләгән. Һәм ул әйтте: «Израил ялгыз яшәр һәм халыклар арасында исәпкә алынмаячак». Ул бөтен дөньяга чиркәү белән дәүләтне аеруны өйрәтергә теләде — чиркәү эчендә генә түгел, дәүләтләр арасында да, дәүләтләр ягыннан да, чиркәү үзе ягыннан да.

TAM1897 Q1 35.5Монда Изге Язмаларга гына карагыз, һәм сез моны күрерсез. Икенче Канун 4. Берничә аять мин тасвирлаган бөтенне сөйли. Беренче аятьтән башлап сигезенчегә кадәр укып карагыз:—

TAM1897 Q1 35.6Хәзер инде, Исраил, мин сиңа өйрәткән кагыйдәләрне һәм хөкемнәрне тыңла; аларны үтәгез, шулай итеп яшәрсез, һәм Ата-бабаларыгызның Раббысы Ходай сезгә биргән җиргә кереп, аны мирас итеп алырсыз. Мин сезгә боерган сүзгә берни өстәмисез, берни киметмисез, шулай итеп мин сезгә боерган Раббыгыз Аллаһның боерыкларын үтәрсез. Күзләрегез күрде Раббының Бәал-Пеор аркасында нәрсә эшләгәнен: Бәал-Пеорга ияргән барлык ир-атларны Раббыгыз Аллаһ сезнең арадан юк итте. Әмма Раббыгыз Аллаһка тугры калган сезләрнең һәрберегез бүген дә исән. Менә, мин сезгә кануннар һәм хөкемнәрне өйрәттем, Раббым Аллаһ миңа боерганы кебек, сезгә мирас итеп алырга барачак җирдә шуларны үтәгез. Шуңа күрә аларны саклагыз һәм үтәгез; чөнки бу — сезнең зирәклек һәм аңлавыгыз, барлык халыклар күз алдында, алар бу кануннарны ишетеп: «Чыннан да бу бөек халык — зирәк һәм аңлавы тирән халык», — диячәкләр. Чөнки без аңа мөрәҗәгать иткән һәрнәрсәдә безнең Раббыбыз Аллаһ кебек якын Аллаһ булган зур милләт бармы? Һәм бүген мин сезгә тәкъдим иткән бу канун кебек гадел кануннар һәм хөкемнәр булган зур милләт бармы?

TAM1897 Q1 35.7Шуннан соң Израилдә нинди дә булса канун яки закон чыгару өчен урын бар идеме? — «Мин сезгә боерган сүзгә берни дә өстәмисез, берни дә киметмисез». Алар нәкъ менә шуны эшләргә тиеш иделәр. Аларның барлык кануннары да алар өчен ясалган иде. Аларның законнары тулысынча төгәлләнгән һәм камил иде; һәм шулар булган вакытта аларга башка канун кирәкми иде, ә башка канун кирәк булуы — Аллаһтан йөз боруларының үзе үк дәлиле иде.

TAM1897 Q1 35.8Үзләре өчен, үзләре араларында нинди дә булса кануннар кирәк булган саен, бу Аллаһыны онытканын, Аның кануны аларга инде җитмәвен һәм Аның идарәсе алар өчен хәзер инде җитәрлек түгеллеген күрсәткән. Калган бөтен мәҗүси халыклар белән дә нәкъ шулай була. Барлык милләтләр дә шулай. Шул рәвешле алар мәҗүси халыкларга әйләнделәр. Һәм син беләсең, Исраил дә шул ук юлны үтте. Алар Алланы онытып, идолга табына башладылар, аннары: «Безгә патша кирәк, безнең барлык халыклар кебек булуыбыз өчен», — диделәр. Ләкин онытмагыз: аларга патша булдыру өчен Аллаһыны кире какарга туры килде; Аллаһыны кире кагып, халыклар кебек, ягъни мәҗүсиләр кебек булырга тырышулары — менә шушы сүзләрнең төгәл мәгънәсе — Аллаһыны кире кагып, алар Аллаһыны кире каккан халыкларга охшап калдылар. Сез моны киләсе бөтен тарихтан да беләсез.

TAM1897 Q1 35.9Шулай итеп, бу тулысынча ачык: Аллаһының теләге түгел, һәм ул үз халкының башка халыкларга охшавын халкының мәнфәгатьләренә туры килүче дип санамый. Аллаһының теләге түгел, һәм ул үз халкының тирә-яктагы халыклар кебек теләсә нинди хөкүмәткә ия булуын да яхшылык дип санамый. Сез беләсездер, алар Ходайга буйсынудан түгел, ә иманнан тайпылудан барлыкка килделәр. Боларның барысыннан да ачык күренә: Ходай үз халкының үзләре арасында үз дәүләтләрен коруын теләмәгән.

TAM1897 Q1 36.1Раббы аларның тирә-яктагы халыклар кебек хөкүмәт коруын теләмәде. Ул: «Мин сезгә биргән сүземә берни дә өстәргә ярамый, берни дә киметергә ярамый», – дигәндә, сез күрәсез ки, ул аларны теләсә нинди канун чыгарудан, теләсә нинди закон чыгару күләгәсеннән дә тыя һәм шуның белән аларның үзләре арасында теләсә нинди хөкүмәт формасын коруыннан тыя.

TAM1897 Q1 36.2Шушыннан ачык күренә: алар үзләре арасында Ходайдан башка кануннар һәм хакимнәр булган нинди дә булса хөкүмәткә мохтаҗлык тойгач, бу үзе үк аларның Ходайны онытканын, аннан читләшкәнен, Аның идарәсе җитмәвен, Аның көче аларны тыеп тору өчен алар өстендә булмавын раслый; шуңа күрә алар үз-үзләреннән саклану өчен үз хөкүмәтләрен булдырырга һәм урнаштырырга мәҗбүр булганнар.

TAM1897 Q1 36.3Шулай итеп, сез күрәсез: Раббының теләге буенча аның халкы, ялгыз гына яшәп, үзләре арасында үз хөкүмәтләрен булдырырга тиеш булмаганнар. Аның теләге булмаган аларның башка халыклар арасында яшәүләре һәм халыклар кебек хөкүмәткә ия булулары; чөнки үзләре арасында үз-үзләрен идарә итәр өчен үз хөкүмәтләрен булдырырга тотынсалар, ул халыклар хөкүмәтләре кебек үк булыр иде, чөнки алар барысы да кешелекнеке, ә кешелек бары тик бер. Шулай итеп, Израил үз-үзен идарә итәр өчен хөкүмәт корырга тотынгач, ул тирә-яктагы халыкларныкы кебек булды, һәм башкача була алмады. Ул мәҗүсилеккә хас иде. Һәм аны кайда гына корырга тырышсалар да, ул һәрвакыт мәҗүсилеккә хас булып калачак.

TAM1897 Q1 36.4«Мин сезгә биргән сүземә берни дә өстәмисез, берни дә киметмисез, мин сезгә боерган Раббыгыз Аллаһының боерыкларын үти алуыгыз өчен». Аллаһының боерыклары, кануны һәм идарәсе үзенең халкы өчен җитәрлек булырга тиеш. Һәм бу аның халкы өчен җитәрлек. Бу хәл хәл ителгән. Ул һәрвакыт аның халкы өчен җитәрлек булачак. Ләкин аны кабул итмәүчеләр өчен бу җитәрлек түгел; Аллаһыдан һәм Аның кануныннан, идарәсеннән аерылучылар өчен дә җитәрлек түгел. Шуңа күрә Аның идарәсе алар өчен җитәрлек түгел, чөнки алар аны кабул итмиләр; ә үзләренекен төзесәләр, ул мәҗүси халыкларныкы кебек булачак.

TAM1897 Q1 36.5Күзләрегез күрде Раббының Бәал-Пеор аркасында нәрсә эшләгәнен: чөнки Бәал-Пеорга ияргән барлык ир-атларны Раббы, Аллаһыгыз, сезнең арадан юк итте. Әмма Раббы, Аллаһыгызга тотынган сезләрнең һәрберегез бүген дә исән. Менә, мин сезгә кагыйдәләр һәм хөкемнәрне өйрәттем, Раббы, Аллаһым, миңа боерганча, сез аларны мирас итеп алырга барачак илегездә үтәргә тиешсез. Шуңа күрә аларны саклагыз һәм үтәгез: чөнки бу — сезнең зирәклек һәм аңлавыгыз, халыклар күз алдында.

TAM1897 Q1 36.6«Бу — сезнең хикмәтегез һәм аң-фикерегез, халыклар күз алдында». Бу бары тик минем күз алдымда гына түгел; әмма моны эшләсәгез, бөтен халыклар, ягъни ят халыклар, сезне зирәк дип әйтерләр. Хәтта ят халыклар да сезнең акыллы булуыгызны таныячак.

TAM1897 Q1 36.7Менә, мин сезгә кагыйдәләр һәм хөкемнәрне өйрәттем, Раббым Аллаһ миңа боерганча, сез аларны мирас итеп алырга барачак илегездә үтәргә тиешсез. Шулай итеп, аларны саклагыз һәм үтәгез; чөнки бу — сезнең зирәклек һәм аңлавыгыз, бөтен халыклар күз алдында, алар бу кагыйдәләрнең барысын да ишетеп: «Чыннан да бу бөек халык — зирәк һәм аңлаган халык», — диячәкләр. Чөнки без Аллаһыга мөрәҗәгать иткән һәрнәрсәдә безнең Раббыбыз Аллаһыбыз кебек якын Аллаһы булган тагын нинди бөек халык бар? Һәм нинди зур халык бар, аның кануннары һәм хөкемнәре мин бүген сезгә тәкъдим иткән бу бөтен канун кебек гадел? Тик сак булыгыз, үз җаныңны ныклап саклагыз, күзләрегез күргәннәрне онытмагыз, алар тормышыгызның һәр көнендә йөрәгегездән китмәсен; ә улларыгызга һәм улларыгызның улларына өйрәтегез; бигрәк тә Хоребта Раббыгыз Аллаһы Тәгалә каршында торган көнне.

TAM1897 Q1 36.8Күргәннәреңне һәм ишеткәннәреңне онытма, бигрәк тә шул көнне Хоребта Ходай каршында басканда ишеткәннәреңне онытма. Алар нәрсә ишеттеләр? — Ходай канунын, Ходай боерыкларын һәм Иисусның иманын ишеттеләр; күктән килгән тавыш коткарылышны һәм барлыкка китерүне игълан итте, кешеләр гөнаһ кылмасыннар өчен. Ләкин Исраил Аллаһны онытты, идолга табына башлады һәм: «Безгә патша билгеләгез, безгә бөтен халыклар кебек патша булсын», — диде. Әмма ул вакытта, алар әле пакь булганда, Аллаһ соңыннан болай диде (Псалом 81:13-16):—

TAM1897 Q1 36.9Әгәр дә минем халык миңа колак салган булса, һәм Исраил минем юлларымнан йөргән булса! Мин тиздән аларның дошманнарын буйсындырган булыр идем һәм кулымны аларның каршы торучыларына күтәргән булыр идем. Раббыны яратмаучылар аңа буйсынган булыр иде: әмма аларның вакыты мәңгегә сузылган булыр иде. Мин аларны иң яхшы бодай белән туендырган булыр идем: һәм таудан агып чыккан бал белән сине канәгатьләндергән булыр идем.

TAM1897 Q1 36.10Хәзер Раббы безнең турында әйтә: ул безне караңгылык көченнән коткарып, кадерле Улының патшалыгына күчерде. Аллаһ патшалыгы үзенең халкы арасында яңадан урнашты, һәм «Аллаһ патшалыгы сезнең эчегездә», ул һәркемдә һәм барыгыз эчендә булуы белән сезнең арагызда. Хәзер исә Аллаһның патшалыгы камил патшалык, чөнки патшасы камил, чөнки шул патшалык кануны камил канун. Шулай итеп, камил патша, камил канун һәм камил патшалык сезгә җитәрлекме? Чынлап та шулаймы? Кеше өчен моның белән генә чикләнергә буламы? — Әйе, әлбәттә! Кеше өчен моның белән генә чикләнергә тиешме?

TAM1897 Q1 36.11Әгәр болар барысы да кеше өчен җитәрлек булмаса, проблема патшалыктамы, әллә кешедәме? — Сез беләсез, проблема бары тик кешедә генә була ала. Әмма әйтик, кеше үзен христиан дип игълан итә. Проблема һаман кешедәме, әллә патшалыктамы?

TAM1897 Q1 36.12(Тавышлар) Кешедә.

TAM1897 Q1 36.13Әйтик, ул Җиденче көн Адвентисты дип игълан итә, ә Ходайның патшалыгы аңа җитми; әйтик, аларны бергә җыйсаң, Ходайның патшалыгы аларга җитми, әмма аларга үз патшалыклары, башка патшалык кирәк; алар үз хөкүмәтләрен корырга, үзләреннән салым җыярга, үзләрен идарә итәр өчен үз араларыннан идарәчеләр сайларга тиеш; алар Ходай балаларымы? Аллаһның камил патшалыгы аларга җитәрлекме? Алар Аллаһның идарәсенә керәләрме? Аллаһның идарәсе аларга җитәрлекме? Аллаһның патшалыгы алардамы? Шулаймы? Ничек булсын, камил патшалык, камил патша һәм камил канун аларга җитәрлек түгел икән?

TAM1897 Q1 37.1Сез күрәсез, дин белән дәүләтне аеру, хәтта Җиденче көн адвентистлары арасында да, йөрәктән башлана; һәм ул һәр кешедә, һәр җирдә шуннан башланырга тиеш, югыйсә аның янында дин белән дәүләтне аеру булмаячак. Әгәр дүртенче гасырда Рим империясендә бер генә кеше дә үз йөрәгендә дин белән дәүләт берлеген тотмаса, дүртенче гасырда папалык барлыкка килмәс иде. Әгәр ул үз йөрәгендә бары тик чиркәүне генә, фәкать чиркәүне генә, дәүләттән берни дә, дәүләт принципларыннан берни дә булмаса, бары тик чиркәүне генә — Аллаһны, Аның патшалыгын, Аның канунын, Аның гаделлеген, анда фәкать Аның хакимлек итүен — тоткан булса, папалык барлыкка килә алыр идеме?

TAM1897 Q1 37.2(Тавышлар) Юк.

TAM1897 Q1 37.3Шулай итеп, һәрвакыт сакланырга тиешле төп нәрсә нәрсә соң? — Йөрәктә чиркәү белән дәүләтнең теләсә нинди берлеге. Ә папалыкка каршы бердәнбер ышанычлы саклану чарасы нәрсә соң? — Аллаһны бөтен йөрәгең, бөтен җаның, бөтен акылың һәм бөтен көчең белән ярату. Бу — «илеңнән, туганнарыңнан һәм әтиеңнең йортыннан чыгып кит» дигән сүз. Бу — Мисырга аркаңны бору. Бу — «ялгыз яшәргә һәм халыклар арасында исәпкә алынмаска».

TAM1897 Q1 37.4Мин хәзер «Библия империяләре» китабының 152-нче битеннән башлап шушы ук элемтә турында «Патриархлар һәм пәйгамбәрләр» китабыннан, изге язмалар белән бергә, анда мин керткән кайбер цитаталарны укыйм. Башта үземнең кайбер сүзләремне укыйм; әмма «Патриархлар һәм пәйгамбәрләр» китабыннан сүзләрне укыганда сезгә әйтермен:—

TAM1897 Q1 37.5“Менә, халык ялгыз яшәр, һәм халыклар арасында исәпкә алынмас.” Раббыбыз үз халкын дөнья халыклары кебек патшалыкка, дәүләткә яки хөкүмәткә әйләндерергә беркайчан да теләмәде. Алар тирә-яктагы халыкларга охшарга тиеш түгел иде. Алар “җир йөзендәге барлык халыклардан” Аллаһыга аерылып торырга тиеш иде. “Халык халыклар арасында исәпкә алынмас.”

TAM1897 Q1 37.6Әгәр мин үземне Германия дәүләтенә караган дип санасам, димәк, мин үземне милләтләр арасында саныйммы? Әгәр мин үземне Англия хөкүмәтенә караган, аның бер өлеше, байрак өчен сугышырга әзер тугры һәм патриотик ватандаш дип санасам, димәк, мин үземне милләтләр арасында саныйммы? Әгәр мин шул байрак өчен — үз байрагым, Бөекбритания байрагы өчен — сугышсам, ә мондагы җиденче көн адвентист энем АКШка карый, тугры һәм ватанпәрвәр, һәм ике ил арасында сугыш чыга, ул басып керүчеләрне кире борырга тиеш, конфликт барлыкка килә, мин бер якта, ә энем икенче якта, туган туганга каршы сугыша. Аллаһ моны боерып куйганмы? — Сез беләсез, ул боермаган. Шулай итеп, ул «халык ялгыз яшәр, аны халыклар арасында исәпкә алмаслар» дип әйткәндә, чынлап та берәр мәгънә аңлатырга теләгәнме?

TAM1897 Q1 37.7Мин «Библия империяләре» исемле үз язмамнан бер өзек укыйм: аларның хөкүмәте саф һәм гади теократия булырга тиеш иде — Аллаһ аларның бердәнбер Патшасы, бердәнбер Идарәчесе, бердәнбер Закон чыгаручысы. Чынлыкта ул чиркәү оешмасы иде, ул «чүлдәге чиркәү»не оештырудан башланды һәм дәүләт төшенчәләреннән бөтенләй аерылып торырга тиеш иде. Чүлдә Муса тарафыннан оештырылган һәм Йошуа аша Канаанда дәвам иткән бу система мәңгелек булырга тиеш иде.

TAM1897 Q1 37.8Хәзер мин «Патриархлар һәм пәйгамбәрләр:» китабыннан укыйм:—

TAM1897 Q1 37.9Израил хөкүмәте Йәһвә исеменнән һәм вәкаләте белән идарә ителде. Муса, җитмеш өлкән, идарәчеләр һәм хөкемдарлар эше — Аллаһ биргән кануннарны гамәлгә ашыру гына иде. Аларда милләт өчен канун чыгару вәкаләте булмады.

TAM1897 Q1 37.10Милләт өчен закон чыгару вәкаләте кемдә булмады?

TAM1897 Q1 37.11(Тавышлар) Чиркәү.

TAM1897 Q1 37.12Чиркәүне ничә кеше тәшкил итте? Анда бер кеше, ике кеше, ун кеше, ун ике кеше яки хәтта илле кеше бар идеме? — Әйе. Шулай итеп, аларның берсенең дә калганнарга яки хәтта үзләренә закон чыгару вәкаләте бар идеме? — Юк иде.

TAM1897 Q1 37.13Ишет, Израил, мин сезгә өйрәткән кагыйдәләрне һәм хөкемнәрне, аларны үтәгез, шул вакытта яшәрсез, әтиләрегезнең Раббысы Ходай биргән җиргә кереп, аны мирас итеп алырсыз. Мин сезгә боерган сүзгә берни дә өстәмисез, берни дә киметмисез.

TAM1897 Q1 37.14Тагын бер кат «Патриархлар һәм пәйгамбәрләр»дән цитата:—

TAM1897 Q1 37.15Бу — Израилнең милләт буларак яшәвенең шарты иде һәм шулай булып калды.

TAM1897 Q1 37.16Аннары Исраил шуннан тайпылып, патшалык коруга һәм башка халыкларга охшарга адым ясаганда, бу нәрсә аңлата иде? — Үз булуын югалту. Моны онытмагыз.

TAM1897 Q1 37.17Хәзер мин язган һәм хәзер кабатларга теләгән тагын бер абзац:—

TAM1897 Q1 37.18Израиль хөкүмәтенең принциплары бары тик саф теократиядән гыйбарәт иде. Һәр хөкүмәттә уңышка ирешү өчен гражданнарның хөкүмәт принципларына тугры булуы гына кирәк.

TAM1897 Q1 37.19Бу гомум кабул ителгәнчә шулай. Без монда нинди хөкүмәт турында сүз бара? — Аллаһ хөкүмәте. Алар нинди хөкүмәтнең ватандашлары иде? — Аллаһ хөкүмәте. Шулай итеп, халыкның шул хөкүмәт принципларына тугрылыгы гына бу хөкүмәтне һәм хакимлекне уңышлы итә ала торган бердәнбер нәрсә иде, хәтта Аллаһ каршында да.

TAM1897 Q1 37.20Андагы хөкүмәтнең уңышка ирешүе бары тик Аллаһның Израил белән даими торуы аркасында гына мөмкин булды. Шуңа күрә халыкның бу хөкүмәт принципларына тугрылыгы һәр кешенең көндәлек тормышында бердәнбер Патша, Идарәче һәм Закон чыгаручы буларак Аллаһның үз янында даими торуын эзләүне таләп итте. Ләкин «имансыз Аны риза кылу мөмкин түгел». Аллаһ йөрәктә «иман аша» яши һәм тормышта хакимлек итә. Шуңа күрә Исраил хөкүмәтенең төп принцибы, хәтта аның үзенең дә булуы, Исраил халкының тере, даими иманга ия булуында иде.
TAM1897 Q1 38.1Һәм нәкъ менә шушы урында Израил хата ясады. Чынлыкта, алар бары тик шушы урында гына хата ясый алырлар иде. Алар иманнарында нык тормадылар; үз Патшаларына һәм хакимиятләренә тугры калмадылар. Җиргә кергән халык — елга бөтенләй ташып торганда ышаныч белән коры җирдә Иорданны узган, алар Җерихонны җиде көн әйләнеп йөргәч, аның диварлары ышаныч кычкырышы белән җимерелгән, җиңү кычкырышын яңгыраткан — бу кешеләр Раббыга ышандылар, һәм ул алар белән көчле булды. Ләкин үзгәреш килде. Халык ышанычның сафлыгын югалтты һәм формализмга бирелде. Бу хикәя безгә Изге Язмаларда берничә кыска аятьтә сөйләнә. “Халык Йошуа гомере буе һәм Йошуадан озаграк яшәгән, Израил өчен Раббының башкарган бөтен бөек гамәлләрен күргән картлар гомере буе Раббыга хезмәт итте. Нун улы Йошуа, Раббының хезмәткәре, 110 яшендә вафат булды.... Һәм шул буын да ата-бабалары янына җыелды, һәм алардан соң Раббыны да, ул Израил өчен кылган гамәлләрен дә белмәгән башка буын күтәрелде. Һәм Израил балалары Раббы күз алдында яманлык кылдылар, Ваалларга гыйбадәт кылдылар; һәм алар ата-бабаларының Ходай Раббысын, ул аларны Мисыр иленнән чыгарган, ташлап, тирә-якларындагы халыкларның илаһларына иярделәр, аларга гыйбадәт кылдылар һәм Раббыны рәнҗеттеләр. Һәм алар Раббын ташлап, Ваал һәм Аштарөтка гыйбадәт кылдылар.” — «Библия империяләре», 153, 154 б.

TAM1897 Q1 38.2Бу нәкъ Нимрод чорында алар эшләгәнчә. Нимрод чорында нәтиҗә нинди булды? — Алар Ходайны патша итеп кире какканнан соң, үзләреннән берәүне патша итеп куйдылар. Хәзерге вакытта Израил белән дә нәтиҗә шундый ук булуы гаҗәпме?

TAM1897 Q1 38.3Йөрәкләрендә Аллаһының барлыгын тоймыйча, ул аларны хәтта үз-үзләреннән дә аерып тормады һәм шуның белән башка халыклардан аерылып торырга мөмкинлек бирмәде; шуңа күрә алар тирә-яктагы халыкларга бик охшап калдылар һәм аларның илаһларын гыйбадәт кылуда алар белән бергә кушылулары табигый хәл булды. Аларның иманнан тайган нәтиҗәсендә үз гамәлләренең авыр йөге һәм мәҗүси халыкларның басымы шулкадәр зур булды ки, алар моны күтәрә алмадылар; шуннан соң алар бөтен йөрәкләре белән Раббыга борылдылар, бары тик Аңа гына ышандылар һәм шулай итеп Анда гөнаһларыннан һәм барлык бастыручыларыннан данлы коткарылу таптылар. Ләкин коткарылганнарын сизгәч тә, алар Раббыларының һәм коткаручыларының янында булырга омтылмадылар; шуңа күрә диннәре яңадан формаль төс алды, һәм алар тиздән яңадан ят диннәр юлларын тотарга кереп, аларның илаһларына табына башладылар.
TAM1897 Q1 38.4Әгәр генә алар үз йөрәкләрен Раббыга юнәлтеп, һәрвакыт Аңа ышансалар иде, реформа чорындагы кебек, ул һәрчак алар өчен шул ук булыр иде. Шул очракта аларның бөтен тормышы Аның һәрвакыт теләгәнчә булыр иде — бер өзлексез алга һәм югары үсеш, мәрхәмәттә һәм безнең Коткаручыбыз Раббыны белүдә үсү. Шулай итеп, алар барлык халыклар өчен якты һәм балкып торган нур булырлар иде.
TAM1897 Q1 38.5Бу кабат-кабат булган тәҗрибәләр аларны ахыр чиктә һәм мәңгегә үзеңә ышанмаска һәм бары тик Раббыга гына ышанырга өйрәтү урынына, киресенчә, алар Раббыга ышанмаска һәм бөтенләй үзләренә генә таянырга карар кылган хәлгә килделәр. Аларның ышанмаулары һәм диннән тайпылулары аркасында, илне талап, халыкны кысрыклаган мәҗүси халыкларның өзлексез һөҗүмнәрен алар бары тик Ходай идарәсенең гамәлдә уңышсыз булуын күрсәтүче дәлил генә итеп кабул иттеләр.—«Библия империяләре», 154, 155 б.

TAM1897 Q1 38.6Хәзер янә «Патриархлар һәм пәйгамбәрләр» китабыннан цитата китерәбез:—

TAM1897 Q1 38.7Үзләренең гөнаһлары һәм ахмаклыклары нәтиҗәсендә барлыкка килгән барлык яманлыкларны да Аллаһының идарәсенә йөкләделәр.

TAM1897 Q1 38.8Сез күрәсез, Раббыныкы булуын белдергән теләсә кайсы халыкка Аның идарәсеннән башка идарә кирәк булганда, нинди проблема барлыгын. Алар Ходайдан читләштеләр; явызлыкка баттылар; төрле яманлыклар кичерәләр; һәм боларны Ходай идарәсенә япсыралар. Ходай идарәсе алар өчен җитәрлек яхшы түгел иде; ул алар өчен җитәрлек эшләмәде. Ни өчен? — Чөнки алар аны кабул итмәделәр.

TAM1897 Q1 38.9Мин «Патриархлар һәм пәйгамбәрләр» китабыннан укып дәвам итәм:—

TAM1897 Q1 38.10Алар акрынлап Ходайга булган хөрмәтләрен югалттылар һәм аның сайланган халкы булуның кадерен белми калдылар. Ягъмучы патшаларның зур тантаналы тормышы һәм күркәмлеге аларны җәлеп итте, һәм алар үзләренең гади тормышыннан туйдылар. Кабиләләр арасында көнчелек һәм хөсетлек уянды. Эчке низаглар аларны зәгыйфьләндерде; алар даими рәвештә явыз дошманнары һөҗүменә дучар булдылар, һәм халык милләтләр арасында үз дәрәҗәләрен саклап калу өчен кабиләләрнең көчле үзәк хакимият астында берләшүе кирәклегенә ышана башлады. Аллаһының канунына буйсынудан читләшкән саен, алар илаһи патша хакимиятеннән азат булырга теләделәр; һәм шулай итеп Израилдә монархия таләбе киң таралды.

TAM1897 Q1 38.11Хәзер мин «Библия империяләре» исемле китабымда язганнардан укыйм:—

TAM1897 Q1 38.12Бу тагын бер кат Вавилон һәм Мисыр тарихын кабатлады. Баш алдакчы аларны идолга табынуга, аннан патшалыкка өндәде, алар өстеннән өстенлеккә ирешү өчен, җир йөзендәге йогынтылар белән аларны Аллаһыга гыйбадәт кылудан җәлеп итү яки көчләп тыю максатыннан.

TAM1897 Q1 38.13Һәм сез беләсездер, Израил пәйгамбәрләрне эзәрлекләде, Аллаһының сүзен вәгазь итүне тыеп куйды, нәкъ Җирдәге һәр башка мәҗүси халык Нимрод чорыннан алып бүгенге төнгә кадәр шулай эшләгән кебек, һәм нәкъ шулай эшләячәк, хәтта ул җиденче көн адвентистлары тарафыннан оештырылган булса да.

TAM1897 Q1 38.14Хәзер мин янә “Патриархлар һәм пәйгамбәрләр” китабыннан цитата китерәм:—

TAM1897 Q1 38.15Ходай үз халкының бары тик Үзенә генә Закон бирүче һәм көч чыганагы буларак каравын теләде. Ходайга бәйлелекләрен тоеп, алар һәрвакыт Аңа таба тагын да якынаячаклар иде. Алар күтәрелеп, мәртәбәле булачаклар, Үзе сайлаган халык буларак чакырган югары язмыш өчен лаеклы булырлар иде. Ләкин кеше тәхеткә утыртылганда, бу халыкның игътибарын Ходайдан читкә юнәлтә иде.

TAM1897 Q1 38.16Һәм ул Җиденче көн адвентисты булуына карамастан, бу халыкның игътибарын Ходайдан читкә бора.

TAM1897 Q1 38.17Мин «Патриархлар һәм пәйгамбәрләр» китабыннан укып дәвам итәм:—

TAM1897 Q1 38.18Алар кеше көченә күбрәк, ә илаһи көчкә азрак ышанырлар иде—

TAM1897 Q1 39.1Аларга мәҗүси халыклардан саклану кирәк идеме? — Әйе. Мәҗүси халыклар аларга һөҗүм итмәделәрме, аларга һөҗүм итеп чабуыллар үткәрмәделәрме? — Әйе. Аларга саклану кирәк идеме? — Әйе. Ни өчен алар дәүләт корганнар? — Саклану өчен — мәҗүси халыкларның чабуылларына каршы саклану өчен.

TAM1897 Q1 39.2Раббы ни диде, әгәр алар аңа һәм аның кануннарына буйсынсалар? Бәйрәмнәр вакытында ир-атлар барысы да өйләреннән чыгып, Иерусалимга менеп китә алалар иде, һәм беркем дә аларга зыян салмас, җирләрен дә теләмәс иде. Ләкин алар Ходайдан читләшкәч һәм аның сакчылыгы астында булмагач, өйләреннән чыга алмадылар, чөнки ят халык керә иде. Һәм алар барысы да өйдә булганда да ят халык алар өстенә килеп керә иде. Бодайлары өлгергәч, уңышны җыярга әзер булганда, ятлар килеп, бөтенесен дә алып китәләр, хәтта ир-атлар өйдә булганда да. Һәм виноградлар өлгергәч, җыярга әзер булганда, ятлар килеп, аларны да бөтенесен җыеп бетерәләр. Ни өчен? Чөнки халык Аллаһыдан аерылган, һәм ул аларны аерылган килеш Үзе белән булганда бәрәкәтләгән кебек бәрәкәтли алмаган, чөнки моны эшләсә, аларның аерылуын гына ныгытыр иде.

TAM1897 Q1 39.3Шулай итеп:—

TAM1897 Q1 39.4Кеше тәхеткә утыртылгач, ул халыкның игътибарын Аллаһыдан читкә юнәлтә иде. Алар кеше көченә күбрәк, илаһи көчкә азрак ышаналар, һәм патшаларының хаталары аларны гөнаһка төшерә, милләтне Аллаһыдан аера иде.

TAM1897 Q1 39.5Шуңа күрә алар Самуилга әйттеләр: «Безгә башка барлык халыклар кебек хөкем итәр өчен патша билгелә».

TAM1897 Q1 39.6Хәзер мин “Патриархлар һәм пәйгамбәрләр” китабыннан тагын бер өзек китерәм, ул нәкъ менә хәзерге заманга кагыла:—

TAM1897 Q1 39.7Һәм әле дә [Бу нәрсәгә китерә? — хәзерге вакытка.] Аллаһының үзләрен динле дип санаучы халык арасында дөнья гадәтләренә һәм йолаларына иярү теләге бар. Раббыдан читләшкән саен, алар дөньяның табышлары һәм хөрмәт-хөрмәтләре өчен омтыла башлыйлар. Христианнар даими рәвештә бу дөньяның илаһын гыйбадәт итүчеләрнең гамәлләрен кабатларга тырышалар. Күпләр дөнья кешеләре белән берләшеп, аларның гадәтләренә иярсәләр, гөнаһлыларга көчлерәк йогынты ясый алырлар дип өнди.

TAM1897 Q1 39.8Шулай диде Исраил.

TAM1897 Q1 39.9Ләкин бу юлны сайлаганнар барысы да көч чыганагыннан аерыла. Дөнья белән дуслашып, алар Ходай дошманнары була. Җир йөзендәге аерымлык өчен алар Ходай чакырган әйтеп бетергесез хөрмәтне — караңгылыктан гаҗәеп яктыга чыгарган Аның мактауларын күрсәтүне — корбан итәләр. — «Патриархлар һәм пәйгамбәрләр», бүл. 59, абз. 13.

TAM1897 Q1 39.10Хәзер мин борынгы Израил турында укыйм:—

TAM1897 Q1 39.11«Башка барлык халыклар кебек». Израиллеләр бу яктан башка халыклардан аерылуның үзенчәлекле өстенлек һәм бәрәкәт икәнен аңламадылар. Ходай Израиллеләрне башка барлык халыклардан аерып, аларны үзенең үзенчәлекле хәзинәсе итәргә теләгән иде. Ләкин алар бу югары хөрмәтне исәпкә алмыйча, явыз халыклар үрнәгендә булырга ашкынып теләделәр.

TAM1897 Q1 39.12Мин әле дә «Патриархлар һәм пәйгамбәрләр» китабыннан укыйм:—

TAM1897 Q1 39.13Израильнең иң зур уңышлы көннәре — Йәһвәне үз патшалары дип таныган, ул куйган кануннарны һәм хакимиятне барлык башка халыкларныкыннан өстен санаган чорлар иде.

TAM1897 Q1 39.14Аллаһның хакимиятен һәм кануннарын башка барлык халыкларныкыннан өстенрәк дип санаган очракта, мин ничек башка халыклар белән бернинди элемтәдә була алам? Әгәр үземне идарә итү, үземне һәм минем кебек тирә-юньдәгеләрне дөрес юлда тоту өчен башка халыклар кебек берәр нәрсә булдырырга тиеш булсам, димәк мин Аллаһның хакимиятен һәм кануннарын үзем ясаячак кануннардан өстен дип саныйммы? Әгәр мин Аллаһның кануннарын үзем ясаячак кануннардан өстен дип санамасам, бу мине кайда куя?

TAM1897 Q1 39.15(Тавышлар) Аллаһыдан өстен.

TAM1897 Q1 39.16Башка папа кебек; Нимрод кебек — үземне Алланың урынына куеп. Беркем дә үзен Алланың урынына куеп, үзен Алладан өстен куймыйча булдыра алмый.

TAM1897 Q1 39.17Шуның белән бергә, мин сез танырлык хакыйкатьне яздым:—

TAM1897 Q1 39.18Ләкин боларның барысы да хәзер онытылды, аларның бөтен халыклар кебек патша, хөкүмәт, дәүләт булдыруга нык ниятләүләре аркасында. Раббының ачык теләгенә каршы, Израил дә халыклар арасында саналачак.... Әгәр Израил шул көннәрендә үзләренең тынычлыклары өчен кирәкле нәрсәләрне белгән булсалар иде! Әгәр алар Раббыга ышанган һәм аның үзләренең файдасы өчен тотарга тиешле юлны алардан яхшырак белүен таныган булсалар иде! Ләкин аның иң көчле үтенеченә һәм иң җитди кисәтүенә каршы алар колакларын яптылар, йөрәкләрен каты иттеләр, һәм шунда ук, кире кагылмаслык логика белән, милләт тә, сайланган халык та буларак юкка чыгуга илткән юлга керделәр.

TAM1897 Q1 39.19Шулай ук кабиләләр дә бүленде — ун һәм ике. Ун кабилә белән ни булды? — Алар даими рәвештә диннән тайпылу юлын тоттылар, ахыр чиктә «Безнең патшабыз юк!» дип кычкырдылар. Шуннан соң Раббы пәйгамбәр Осия аша аларга килде дә әйтте: «Мин сезнең Патшагыз булам; миңа кире әйләнегез, Израил, син миннән качтың; мин сезнең Патшагыз булам». Ләкин алар кире әйләнеп кайтмадылар; шуңа күрә алар әсирлеккә эләктеләр һәм мәңге югалдылар.

TAM1897 Q1 39.20Шуннан соң Осия пәйгамбәр Яһүдә турында болай дип язды: «Яһүдә һаман да Ходай белән идарә итә һәм изгеләр белән бергә тугры кала». Ләкин сез беләсез, Яһүдә адым-адым иманнан тайпылу юлына төште, хәтта болай дигән сүз килгәнче: «Диадеманы ал, тәҗне төшер; бу элеккечә булмас: түбәнне күтәр, югарыны төшер. Мин аны аударачакмын, аударачакмын, аударачакмын; һәм ул тагын булмаячак, аның хокукы булган килгәнче; һәм мин аны аңа бирәчәкмен».

TAM1897 Q1 39.21Раббыга үз халкын идарә итсен өчен мәҗүсиләрне кулланырга туры килде. Раббы мәҗүсиләр һәм аларның хакимияте аша үзе килеп җиткәнче аларны саклап калды, әмма алар һаман да Саул чорында әйткәннәре кебек кычкырып әйттеләр: «Юк; безгә патша булсын». Мәсих аларның патшасы булырга теләмәгәч, алар аны хачка кадакладылар һәм кычкырдылар: «Безнең патшабыз Цезарьдан башка юк».

TAM1897 Q1 40.1Самуил аша Раббының каршылыгына карамастан, алар «Юк; безнең өстендә патша булсын!» дип кычкырганда, Раббы шул кычкыруда аларның аңа каршы соңгы кычкыруын ишетте, һәм хәзер һәркемгә аны ишетергә җиңел — «Безнең патшабыз Цезарь гына». Алланы кире кагып, «башка барлык халыклар кебек» булырга тырышып, алар Алланы кире каккан барлык халыкларга охшадылар.

TAM1897 Q1 40.2Понтий Пилат хөкем утырышында Мәсихкә каршы кычкырган кычкырышлары Саул чорында әйтелгән «Безнең патшабыз булыр!» дигән кычкырышта ук бар иде, һәм Алла аны ишетте. Бу логика, һәм аннан качып котылу мөмкин түгел. Әгәр син дә мин дә аннан котылырга теләсәк, без бөтен йөрәгебез, бөтен җаныбыз, бөтен акылыбыз һәм бөтен көчебез белән Аллаһыга борылырга тиешбез. Безгә илебездән, туганнарыбыздан һәм әтиебезнең йортыннан чыгып китәргә кирәк. Без Җирдәге хакимлек тәхете баскычында торсак та, Мисырга арка борырга тиешбез; шуннан төшеп, арка борып, барысын да ташлап, тере иман белән Аллаһыга юнәлергә тиешбез; аннары безгә ялгыз яшәргә һәм халыклар арасында саналмаска кирәк.

TAM1897 Q1 40.3Шулай итеп, сез күрәсез: Ходай үз халкын һәм бөтен халыкларны һәрвакыт өйрәткән: аның халкының һәм һәркемнең мәңгелек коткарылышы йөрәктә чиркәү белән дәүләтне тулысынча аеруга бәйле.

Note

Back