Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
12 / 121897 елгы вәгазьләр

Вавилоннан һәм Мисырдан

Alonzo Trevier Jones

TAM1897 Q1 45.8Вәгазь 1897 елның 15 мартында, дүшәмбе кичендә бирелде Гомуми Конференция Бюллетенендә, 1897 елның беренче кварталы, 2 том, № 1, 45–54 битләрдә басылган.

TAM1897 Q1 45.9Кичәге дәресебездә без Иудея тарихының шундый мизгеленә килеп җиттек, анда Ассириядән килгән бәла-казалар илне ташкын кебек тутырган иде. Алар моның астыннан котылырга теләделәр, һәм Раббы аларны коткару өчен бөтен йөрәкләре белән Үзен эзләргә чакырды. Алар үзләрен коткару өчен берләшеп, союздашлык һәм Мисыр белән берлек кору юлы белән тырыштылар.

TAM1897 Q1 45.10Шулай итеп, бу хәл Езекия тормышындагы бер мизгелгә кадәр дәвам итте, һәм шул вакытта Мисырдан килгән бөтен ярдәм тулысынча өзелде — бу аның теләге түгел, ә шундый хәл булуы нәтиҗәсе иде. Ассирия патшасы Иерусалим белән Урта диңгез арасында әйләнеп үтеп, Мисыр һәм Иерусалим гаскәрләре арасында урнашты, шуның белән Яһүд һәм Мисыр гаскәрләренең кушылуына юл куймады. Шуннан соң ул аларның теләсә кайсын аерым җиңә ала иде.

TAM1897 Q1 45.11Сеннахириб беренче тапкыр Иерусалимга һөҗүм иткәндә дә шул ук эшне кабатлады, һәм Езекия шулкадәр гаепле булды ки, Изге Язмаларда язылганча, ул Ассирия патшасы янына чыгып: «Мин хата кылдым; миннән чиген, син миңа салырга җыйган салымны мин түләрмен», — диде. Һәм Ассирия патшасы аңа утыз алтын талант һәм өч йөз көмеш талант салым итеп салды, һәм Езекия бу салымны түләү өчен Ходай йортын талауга мәҗбүр булды.

TAM1897 Q1 45.12Бу бәланең сәбәбе Экрон халкының Ассирия халкына каршы күтәрелүе иде; әмма Экрон патшасы Ассирия патшасына тугры калды һәм халыкның бу күтәрелешенә кушылмады. Аннары халык аны көчләп тоткын итеп Иерусалимга алып килде һәм саклау өчен Хизекьяга тапшырды. Хизекья аны кабул итте. Хизекья Ассирия патшасына каршы булган бунтны шулкадәр якын кабул итте ки, шул дәрәҗәдә аңа кушылырга да әзер булды.

TAM1897 Q1 45.13Ассирия патшасы килеп, Экронны яулап алды. Аннары ул Иерусалимга китте, Экрон патшасын алып килеп, аны яңадан Экрон тәхетендә утыртмакчы булды. Езекия шәһәрне ныгытты, кирәкле барлык саклану корылмаларын һәм диварларын төзеде; ләкин бу чаралар ярдәм итмәде, чөнки Аллаһы Тәгалә аларны шул рәвешле коткара алмады. Мин шул кампания турында Сенахериб язмасын һәм Библиядәге язманы укыячакмын. Бу ике язма «Библия империяләре» китабының 322-нче битендә һәм аннан соңгы өч биттә бергә үрелгән. Мин 15-нче абзацтан укый башлыйм. Сенахериб Экрон халкының баш күтәргәнен һәм аларның патшасын тотып, тоткынга алганнарын сөйли. Ул болай ди:—

TAM1897 Q1 46.1Экронның баш руханиләре, аристократлары һәм халкы, үзләренең патшасы Падияне (Ассириягә ышану һәм гыйбадәт итүне тотучы) тимер чылбырларга салган; һәм алар аны Иудея патшасы Езекиягә тапшырган; һәм Аллаһыга дошманлык күрсәткән; бу кешеләр хәзер йөрәкләрендә куркуга баттылар.

TAM1897 Q1 46.2Һәм ул шәһәрне яулап алды, һәм болай ди: «Иудея патшасы Езекия минем камытка буйсынмады». Аннары Библия болай ди: «Шуңа күрә Ассирия патшасы Сенахериб Иудеяның барлык ныгытылган шәһәрләренә менде дә, аларны яулап алды». Аннары Сенахериб болай ди:—

TAM1897 Q1 46.3Шуларның кырык алтысы — ныклы калалар, ә территорияләрендәге саны санап бетергесез шәһәрләрне мин сугыш коралларын кулланып облогага алдым, яулап алдым, таладым һәм трофей итеп санадым.... Ике йөз мең бер йөз илле кеше — кечкенәсе дә, зурысы да, ир-ат та, хатын-кыз да, атлар, кобылалар, осликлар, верблюдлар, сыерлар һәм саны санап бетергесез сарыкларны алар арасыннан алып китеп, трофей итеп бүлеп бирдем.

TAM1897 Q1 46.4Аннары Библия болай ди:—

TAM1897 Q1 46.5Езекия Сәннахириб килгәнен һәм ул Иерусалимга каршы сугышырга ниятләгәнен күргәч, ул үз кенәзләре һәм батырлары белән киңәшләшеп, шәһәр читендәге чишмәләрнең суын томаларга кушты; алар аңа булыштылар. Шулай итеп, күп халык җыелды, һәм алар барлык чишмәләрне һәм иле уртасыннан агып үтүче елганы томалап куйдылар, «Ни өчен Ассирия патшалары килеп, күп су табарга тиеш?» – дип әйттеләр. Ул үзен ныгытып, җимерелгән барлык диварларны торгызды, манараларга кадәр күтәрде, тыштан тагын бер дивар салды, Давыт шәһәрендә Миллон ныгытты, күпләп ук-садак һәм калканнар ясады.

TAM1897 Q1 46.6Хәзер Сәннахириб болай ди:—

TAM1897 Q1 46.7Ул [Езекия] үзе, кошлар клеткасындагы кош кебек, үзенең башкаласы Иерусалим эчендә калды; мин аны тыеп тоттым: аңа каршы мин һөҗүм манаралары корып куйдым (чөнки ул шәһәренең зур капкасын ныгытырга боерган иде).

TAM1897 Q1 46.8Ә хәзер Библия болай ди:—

TAM1897 Q1 46.9Ул халык өстенә сугыш башлыкларын билгеләде, аларны шәһәр капкасы урамнарында җыйды да, аларга болай дип рухландырып сөйләде: «Көчле һәм кыю булыгыз, Ассирия патшасыннан да, аның белән булган бөтен күпчелек хәрбиеннән дә курыкмагыз һәм өметегезне өзмәгез; чөнки без ягында аның ягындагылардан күбрәк кеше бар: аның ягында — фәкать җисман көч; ә безнең белән безнең Раббыбыз Аллаһ бар — ул безгә ярдәм итәр һәм безнең өчен сугышыр. Һәм халык Иудея патшасы Езекия сүзләренә таянып ныгынып калды.

TAM1897 Q1 46.10Бу барысы да дөрес булыр иде, әгәр ул бу эшкә гаепсез катнашкан булса; ләкин шул вакытта Иерусалимда төрмәдә утырган Экрон патшасы Падия белән булган хәл аркасында Раббыбыз Езекиянең шәһәрне яклау юлындагы гамәлләрен хуплый алмады. Шуңа күрә Сенахериб болай ди:—

TAM1897 Q1 46.11Үзе Езекияне минем бөеклегемнең хурлау куркынычы басып алды; шулай ук Урбины, үз солдатларын һәм ул патша шәһәре Иерусалимга керткән башка солдатларны да.

TAM1897 Q1 46.12Аннары Библия болай ди:—

TAM1897 Q1 46.13Һәм Ассирия патшасы Иудея патшасы Езекияга өч йөз талант көмеш һәм утыз талант алтын билгеләде. Һәм Езекия аңа Раббы йортында һәм патша йортының хәзинәләрендә табылган бөтен көмешне бирде. Шул вакытта Езекия Изге Йортның ишекләреннән һәм Яһүдә патшасы Езекия каплаган баганалардан алтынны кисеп алып, Ассирия патшасына бирде.

TAM1897 Q1 46.14Һәм моның турында Сенахериб болай ди:—

TAM1897 Q1 46.15Элек ел саен түләнә торган салымга мин үземнең хуҗалыгымның союз салымын да өстәдем һәм аны аңа йөкләдем.... Иерусалимны, аның патша шәһәрен ныгыту өчен җыелган осталар, солдатлар һәм төзүчеләр хәзер салым ташыдылар. Утыз талант алтын, сигез йөз талант көмеш; чигелгән, җете кызыл төстәге тукыма; зур кыйммәтле ташлар; фил сөягеннән ясалган ятак-креслолар, фил сөяге күчмә тәхетләр; буйвол тирләре; дан агачы, ку агачы; һәртөрле зур хәзинә; һәм аның кызлары, сарай евнухлары, ир-ат һәм хатын-кыз музыкантлары; боларны барысын да минем патшалык шәһәрем Ниневиягә минем артымнан җибәрде. Һәм ул хөрмәт күрсәтү һәм салым түләү өчен илчесен җибәрде. Мин талаган шәһәрләрен аның патшалыгыннан өздем һәм Ашдод патшасы Митинтига, Экрон патшасы Падияга һәм Газа патшасы Зилли-Белга бирдем. Мин аның патшалыгын киметтем.

TAM1897 Q1 46.16Бу — Изге Язмалардагы шул аятьнең тулы хикәясе, анда әйтелә: Езекия Ассирия патшасына илчеләр җибәргән һәм: «Мин хата кылдым; миннән чиген: син миңа салырлыкны мин күтәрәчәкмен», — дигән.

TAM1897 Q1 46.17Бераз вакыт узгач, Езекия Мисырга илчеләр җибәрде, һәм Мисыр Езекия белән союз төзеп, гаскәр җибәрде. Сенахериб моны ишетеп, гаскәрен Мисыр белән Иерусалим арасында урнаштырды. Аннары ул башта Иерусалимга Езекияга бирелергә чакыру җибәрде: ул Мисырдан кире кайткач, килеп, аларны аларның үз илләренә охшаш, шундый ук яхшы бер илгә әсиргә алып китәчәк. Ләкин Езекия аларга берни дә җавап бирмәскә кушты, һәм ул кеше Лахишка кайтты, анда патшаның Либнага киткәнен тапты, һәм алар аңа шунда хәбәр иттеләр.

TAM1897 Q1 46.18Шуннан соң Сеннахириб Мисыр гаскәрләренең килә башлавын ишетте дә, ул яңадан Иерусалимга хат җибәрде, анда ул үзе нәрсә эшли алачагын һәм Раббы нәрсә эшли алмавын аңлатты; һәм Езекия Раббыга таянырга тиеш түгел, чөнки Раббы аларны аның кулыннан коткара алмас; һәм ул Мисыр патшасын җиңеп бетергәч, кире килеп, Иерусалим җавап тотарга мәҗбүр булачак, дип язды.

TAM1897 Q1 46.19Шул вакытка Езекия Раббыга ышанырга өйрәнгән иде, чөнки ышаныр өчен башка беркем дә юк иде. Ахыр чиктә ул Раббыга ышанырга мәҗбүр булды. Шуңа күрә ул гыйбадәтханәгә менде, Сеннахирибның шул хатын Раббы каршына куйды да: «Менә ул хәзер; без берни дә эшли алмыйбыз», — диде. Раббым, безне якла. Раббым шулай эшләде. Шул төнне Сеннахириб гаскәрләре һәлак булды, һәм ул Ниневиягә кайтты. Шулай итеп, ахыр чиктә, бу барлык авыр чорлар, аларга төшкән бәла-казалар, аларны бөтенләй ябып куйган һәм Мисырдан да, бүтән беркайда да ярдәм таба алмаган вакытлар аларны Раббының башта теләгән урынына — ул аларны коткара алган урынга — китерде.

TAM1897 Q1 47.1Әгәр алар һәрвакыт шул вакыттагыча Раббыга гына таянсалар, Раббы да һәрвакыт шул вакыттагыча алар өчен эшләр иде. Алар беркайчан да Ассириягә буйсындырылмаслар, Мисыр белән бернинди эше дә булмас иде. Алар беркайчан да таланып, әсиргә эләкмәсләр иде. Алар Раббының халкы һәм аның патшалыгы булып, һәрвакыт ялгыз яшәр, халыклар арасында исәпкә алынмаслар иде.

TAM1897 Q1 47.2Миңа Иүдә тарихын җентекләп күзәтеп барырга кирәкми. Бу ун кабилә тарихын кабатлау гына булыр иде. Бу без кичә караган тарихны гына кабатлау булыр иде, без Раббыбызның соңгы патша Зедекиягә пәйгамбәрен җибәргән урынга җиткәнче: ул аңа: «Диадеманы ал, таҗны төшер; бу элеккечә булмаячак: түбәнне күтәр, югарыны төшер». Мин аны аударачакмын, аударачакмын, аударачакмын; һәм ул тагын булмаячак, аның хокукы булган кеше килгәнче; һәм мин аны аңа бирәчәкмен.”

TAM1897 Q1 47.3Шуннан соң күп тә үтмичә бөтен халык Вавилонга әсиргә озатылды — илендә бернисе дә булмаган иң ярлы кешеләр генә калды. Алар илендә калды, теләгәнчә аны үзләштерсеннәр өчен. Шулай итеп, ул вакытта ярлы булу һәм бернигә ия булмау файдалы иде; һәм бу хәзер җирдә яшәүче барлык кешеләр аңласын өчен язылган. Хәзер бай булу һәм зур милеккә ия булу — бәрәкәт түгел. Һәм тиздән шундый көннәр киләчәк: бу дөньяда иң рәхәт тормышта яшәүчеләр – ярлылар һәм бернисе дә булмаганнар булачак. Шулай булган иде Иерусалим шул көннәрдә җимерелгәндә: аларны Вавилонга әсиргә алып киткәннәр яки үтергәннәр.

TAM1897 Q1 47.4Ул вакытта бернисе дә булмаганнар ил буйлап теләсә кайда өйле була алдылар; чөнки бөтен ил аларныкы иде. Калганнары барысы да әсиргә алындылар. Һәм болай тагын булачак. Дөнья малына ябышып торучылар, бай булырга теләүчеләр, байлыклары аркасында әсиргә алынган булачаклар һәм бөтен дөнья белән бергә һәлак булачаклар. Аннары бу дөнья байлыкларында ярлы булганнар һәм бернисе дә булмаганнар, чөнки алар бөтен нәрсәне Аллаһ юлына багышлаганнар — алар Раббының илендә яшәрләр, җир йөзендәге барча халык әсиргә алынгач һәм бөтен җир юк ителгәч.

TAM1897 Q1 47.5Израилнең рухи тайпылуы һәм юкка чыгуы турында бу хисап юкка язылмаган. Осия һәм кичә кичкә телгә алынган пәйгамбәрлекләр юкка язылмаган. Ишая китабының сигезенче бүлеге юкка язылмаган. Бу сүзләр безнең өчен язылган, һәм без аларга үз заманыбызда колак салырга тиешбез.

TAM1897 Q1 47.6Хәзер без Иудеянең соңгы көннәренә килеп җитәбез. Иеремия һәм Езекииль китапларын укыгыз. Алар бүгенге көндә Җиденче көн адвентистлары өчен Ачылыш китабы кебек үк хәзерге хакыйкать. Иеремия һәм Иезекииль безнең өчен язылган, чөнки без дөнья ахырына җиткән кешеләр, ә бу китаплар Иудея ахыры чорында язылган; Иерусалимның җимерелүе һәм аңа бәйле вакыйгалар дөнья халыкларына дөнья ахыры һәм аның җимерелүе якынлашканын күрсәтү, шулай ук аңа бәйле вакыйгалар һәм аның белән бергә киләчәк газаплар турында кисәтү өчен язылган.

TAM1897 Q1 47.7Исраил Патша Ходай каршылыгына карамастан патша сайлады. Аерылгач, ун кабилә «Бездә патша юк» дип әйтергә мәҗбүр булды, һәм Ходай: «Мин сезнең патшагыз булам»,— диде. Тагын алар: «Юк; бездә патша булырга тиеш»,— диделәр. Һәм алар тагын бер патша сайладылар, һәм ул соңгысы булды. Шуннан соң аларда патша да, патшалык та калмады; алар әсиргә эләктеләр һәм мәңге югалдылар, чөнки Ходайны патша итеп кабул итмәделәр.

TAM1897 Q1 47.8Иудея тагын бераз вакыт тотты, аннары без бер мизгел элек укыган хәл килеп чыкты — «Диадеманы ал, тәҗне салдыр», Иудеянең инде патшасы юк. Ул «Безнең патшабыз юк» дип әйтергә мәҗбүр. Ул Вавилонга әсирлеккә китәргә тиеш. Халык һәм кабиләләр үзләренең чын Патшасы — хакимлек итү һәм идарә итү хокукына ия булган Патша килгәнче патшасыз калды; хәтта ул килгәч тә, алар Саул чорында Ходайны кире каккан шул ук рух белән шулкадәр тулган иделәр ки, Раббының алар өстеннән хакимлек итүен теләмәделәр; алар аны кире кактылар һәм дөнья патшасын сайладылар — «Безнең патшабыз Цезарь гына».

TAM1897 Q1 47.9Бу барысы да бер үк хикәя. Алар Ходайны кире каккач, алар моны Аның каршылыгына карамастан эшләделәр һәм Саул исемле патшаны сайладылар. Раббы монда аларның үз патшалары Иисусны кире кагуларын һәм Цезарь белән Бараббасны сайлауларын күрде. Мәсихне кире кагулары һәм Цезарьны сайлаулары — Ходайны кире кагулары һәм Саулны сайлауларының табигый логикасы гына иде. Алар Аны кире каккач һәм Саулны сайлагач, Раббы аларның кире кагып Цезарьны сайлаячакларын белде. Һәм соңгы адым беренче адымда ук иде.

TAM1897 Q1 47.10Шуңа күрә Раббыбыз әйтте: «Самуил, алар сине түгел, ә миннән баш тарталар, мин алар өстендә хакимлек итмәсәм иде», — һәм бу җиденче көн адвентистлары өчен дә әһәмиятле. Ходай үз халкының идарәчесе булырга, аның патшасы булырга тели. Ул шулай булырмы? Аның патшалыгы җитәрлек булырмы? Аның хакимияте халкы өчен җитәрлек булырмы? Хәзер дә сорау шул ук, элеккеге кебек. Ул вакытта ул аларга җитмәде, чөнки алар бөтен йөрәкләре белән аңа буйсынмадылар. Алар формализмга бирелделәр һәм дөньяга шулкадәр охшап киттеләр ки, дөньяның идолга табынуына да иярделәр. Аларга башка халыклар кебек патша кирәк иде. Һәм бүген дә хәл шул ук. Әгәр Аллаһ Җиденче көн адвентистлары өчен җитәрлек хаким түгел икән, моның сәбәбе – аларның аңа бөтен йөрәкләре белән ышанмаулары. Алар ят халыкларга шулкадәр охшаганнар ки, үз-үзләрен саклау һәм үз-үзләрен идарә итү өчен ят халыклар хөкүмәте һәм көче кирәк дип саныйлар. Әй, бүгенге Җиденче көн адвентистлары, Раббының бүгенге сүзен тыңлагыз: «Мин сезнең Патшагыз булам».

TAM1897 Q1 48.1Юдея, мин әйткәнчә, Вавилонга әсиргә алынды, ә иң ярлы берничә кеше генә җирдә калды. Шунда алар калырга тиеш иделәр. Ләкин алар үз теләкләре белән Мисырга киттеләр. Раббының тагын бер кат каршылыгына карамастан, алар Мисырга киттеләр. Шулай итеп, Раббының бөтен халкы ят халыклар арасында, Вавилон һәм Мисырда таралды. Шуннан бирле Изге Язмалар аның халкын Вавилоннан һәм Мисырдан чыгаруы турында сөйли; хәзер дә шулай.

TAM1897 Q1 48.2Бүгенге көндә сүз болай: «Чыгып китегез аннан, халкым, гөнаһларына катнашмасын өчен һәм газапларын алмасыннар өчен». Шушы — Вавилон. Ә «Ачылыш» китабының унберенче бүлегендә «рухи яктан Мисыр дип аталган» нәрсә турында сөйләнә; һәм хайванга, аның сурәтенә, тамгасына һәм исеменең санына каршы җиңү яулаганнар «Моисей җырын җырлыйлар» — охшашын түгел — ә «Ходай хезмәтчесе Моисей җырын». Моисей җыры нәрсә иде? — Мисырдан коткарылу җыры. Шулай итеп, хайванга, аның сурәтенә, тамгасына һәм исеменең санына каршы җиңү яулаганнар Моисей җырын җырлыйлар, чөнки алар Мисырдан коткарылганнар. Чөнки бүген дә, дөнья ахырына кадәр, «Мин улымны Мисырдан чакырдым». Бүген дә Вавилон да, Мисыр да бар. Бүген дә Вавилонда һәм Мисырда Ходайның халыклары бар. Һәм бүген Раббыбыз чакыра: «Минем халкым, аныңнан чыгып килегез;» һәм «Мин улымны Мисырдан чакырдым».

TAM1897 Q1 48.3Тагын бер кат карагыз: Нимрод кайда иде? — Ул Вавилонда иде һәм Вавилон патшалыгын идарә итте. Ибраһим кайда иде? — Ул Нимрод нигез салган патшалык идарә иткән илдә иде. Ләкин Аллаһы аны шул илдән чакырды. Ул ил рухи яктан да, физик яктан да Вавилон иде. Моннан да кала: Нимрод – Куш улы, ә Куш – Хам улы иде, һәм Мисыр – Хам иле. Шулай итеп, Нимродта Мисыр да, Вавилон да булган. Аллаһ Ибраһимне чакырганда, ул аны Мисырдан да, Вавилондан да чыгарга чакырган. Һәм «әгәр сез Мәсихнеке булсагыз, димәк, сез Ибраһим нәселеннән һәм вәгъдә буенча мирасчылар». Һәм сез дә Мисырдан да, Вавилондан да чакырылгансыз.

TAM1897 Q1 48.4Әйдәгез, барыбыз да Библияне өйрәнергә, анда язылганнарны һәм рухи мәгънәләрне укырга тотыныгыз. Шулай итеп бөтен Библия, беренче аятьтән ахыргача, һәрберебез өчен тере, балкып торган нәрсә булачак.

TAM1897 Q1 48.5Аннары без Исраилне Мисырда таптык, һәм Раббы аларны тагын Мисырдан чыгарды. Аннары алар Раббыны кире кактылар, һәм ахыр чиктә Бабилонга әсирлеккә киттеләр, һәм тагын Мисырга кайттылар. Гайсә килгәч, алар аны кире кактылар һәм Цезарьны сайладылар. Аннары христиан чиркәве барлыкка килде, һәм чиркәүнең апостасиясе тагын бер Бабилон тудырды, һәм Алла кешеләрне шул Бабилоннан чыгарга чакырды. Реформация чорында ул аларны шул Вавилоннан чыгуга чакырды. Аннары протестантизм, ягъни реформалаштырылган христианлык килеп чыкты, ул да хыянәткә китте һәм хәзер хайванга һәйкәл ясый, бу тагын Вавилонны — ана һәм кызлары — дөнья хакимиятләре белән берләшкән итеп барлыкка китерә. Һәм Аллаһы һаман да чакыра: «Вавилондан чыгыгыз, Минем халкым!»

TAM1897 Q1 48.6Христиан чиркәвендә апостасия тудырган фәлсәфә — христиан мәктәпләренә кергән һәм апостасияне барлыкка китергән ялган, мәҗүси тәгълимәт — Мисырдан килгән. Бу мисыр фәлсәфәсе христиан мәктәпләрен бозды, апостасияне тудырды һәм бүгенге көндә бер үк вакытта Вавилон да, Мисыр да булган Рим чиркәвен төзеде. Шуңа күрә бүгенге тере хәзерге хакыйкатьтә Раббыбыз үз халкын Вавилоннан да, Мисырдан да чыгарып чакыра.

TAM1897 Q1 48.7Ләкин Раббы барысын да тели. Ул барысын да идарә итәргә тели. Ул бөтен җирдә үз патшалыгы булуын тели. Ул моны чиркәүдә дә тели; мәктәптә дә тели; нәшрият учреждениеләрендә дә тели; исеме аталган һәр җирдә дә тели. Сез аңа моны рөхсәт итәрсезме?

TAM1897 Q1 48.8Әгәр шулай булса, сез, һәрберегез үзе өчен, Раббыга үз йөрәгегездә бөтен урынны бирергә башларга тиешсез. Бу Патша анда үз патшалыгында, Рух патшалыгында хакимлек итсен. Бу патшалык һәм хакимлек шулкадәр тулы һәм абсолют булырга тиеш ки, сез Аллаһыдан башка бер патшаны, бер хакимне, Аллаһы кануныннан башка бер канунны да танымассыз.

TAM1897 Q1 48.9Шуннан соң гына, һәм шул вакытка кадәр түгел, без Мисырдан һәм Вавилоннан котылачакбыз. Шуннан соң, Мисыр һәм Вавилоннан шундый итеп азат ителгәч, чынлап та әйтеп булачак, һәм Раббы бөтен галәмгә әйтер: «Менә Аллаһның боерыкларын һәм Иисусның иманын саклаучылар» — түгел тырышып караучылар, ә Аллаһның галәм алдындагы таныклыгы, ул җирдә Аллаһның боерыкларын һәм Иисусның иманын саклаучы халыкка ишарә итә. Ул вакыт якын, һәм Аллаһ Бабилдан һәм Мисырдан халыкны чакыра, бу гамәлгә ашсын өчен, һәм ул бөтен галәмгә шаһитлек итәр: «Менә бу халык – Аллаһның идарәсен кабул итәчәк, һәм аларга Аллаһтан башка идарәче, башка канун, башка хөкүмәт кирәкми».

TAM1897 Q1 48.10Хәзер моны тагын бер кат карап чыгыгыз. Аллаһ кешене барлык боерыкларның иң беренчесе белән башлап җибәрде, ул боерык кешенең эчендә яшәде: «Йөрәгең, җаның, акылың һәм бөтен көчең белән Раббың Аллаһны сөй». Ләкин кеше башка юл сайлады, башка берәүгә колак салды һәм шуның белән барысын да югалтты. Ходай аны яңадан аякларга бастырды һәм аңа яңадан бөтен йөрәге, җаны, акылы һәм көче белән Ходайны ярату хөрмәтен бирде. Кыска вакыт эчендә аның нәселләре Ходайдан шулкадәр ераклаштылар ки, Раббының аларның тормышында урыны калмады, һәм кешеләрне Җирдән су басу белән юып алып китәргә туры килде. Тормышларында Раббыны кабул итәргә риза булганнар бары тик сигез кеше генә иде.

TAM1897 Q1 49.1Раббы җирдә үз эшен яңадан сигез кеше белән башлап җибәрде. Аларга барлык боерыкларның беренчесе болай булды: «Йөрәгең, җаның, акылың һәм бөтен көчең белән Раббы Аллаһыңны сөй». Ләкин алар шуннан читләштеләр, башка илаһларны кабул иттеләр, идолга табынудан патшалыкка күчтеләр. Дәүләт оештырылды — дөньядагы беренче дәүләт. Бу диннән аерылу җимеше иде.

TAM1897 Q1 49.2Шул явыз дәүләттән Ходай үзенең халыкларын яңадан чакырды һәм яңа затлар нәселе башлап җибәрде. Ходай Ибраһимне шул илдән, туганнарыннан һәм атасының йортыннан чакырды, аңа күрсәтергә җыенган җиргә. Һәм ул аңа җирдә аягын куярлык урын да бирмәде; әмма ул әле баласы да булмаган чакта үзенә һәм аның нәселе өчен шул җирне бирәчәген вәгъдә итте. Шулай итеп Аллаһ аны яшәгән иленнән чыгарды һәм дөньяда аңа бер ил бирмәде. Шуңа күрә Аллаһның дусты, Аллаһның чиркәве булган Ибраһим бу дөньяда илсез калды, һәм «әгәр сез Мәсихнеке булсагыз, димәк, сез Ибраһим нәселеннән һәм вәгъдә буенча мирасчылар».

TAM1897 Q1 49.3Без әтиебез Ибраһимнең әле сүннәтләнмәгән вакытта булган иман юлы буйлап атларга тиешбез. Син бу дөньяда илеңнән мәхрүмме? Раббы сине үз илеңнән чыгарып, күрсәткән җиргә чакыра. Ул — күктәге иле. Син аны кабул итәрсеңме?

TAM1897 Q1 49.4Ибраһим нәселе Мисырга китте, һәм Аллаһ аларны шул илдән аерды. Ул чорда Муса бөек үрнәк иде. Ул тәхет мирасчысы иде. Ләкин ул аңа аркасын борып, Аллаһ белән китте; Аллаһ белән барыр өчен ул аңа аркасын борырга мәҗбүр булды.

TAM1897 Q1 49.5Ходай үз халкын коткарып, аларга болай диде: «Халык ялгыз яшәр, һәм халыклар арасында исәпкә алынмас». Ләкин алар Ходайдан баш тартып, тирә-яктагы ят халыклар кебек үзенә патша һәм дәүләт кордылар; һәм моның нәтиҗәсе ни булды? Бу аларга бернинди файда китердеме? Раббы аларны ташламады; әмма бу аларга берәр файда китердеме? Бу бертуктаусыз түбәнгә таба бару иде, алар бүленгәнче, аннары икесе дә юкка чыкты; һәм шул көндән бүгенгәчә алар “халыклар арасында адашканнар” булып калды. Алар халыклар арасында исәпкә алынмады, хәтта тырышсалар да.

TAM1897 Q1 49.6Шулай итеп, Мәсих килгәч, ул яңадан рухи гаиләне күтәрде. Ләкин янә диннән тайпылу килеп чыкты, чиркәү идолларга табынуга һәм явыз ышануларга китте, һәм яңадан дәүләт — чиркәү белән патшалык — корды. Бу папалык иде; ә аның язмышы нинди булачак? — Сез беләсез, ул «һәлакәткә китәчәк». Аннары Ходай христиан протестантлыгында тагын бер рухи гаиләне күтәрде. Ләкин ул да иманнан тайды, зина кылучылар анасына кушылды һәм хайван сурәтен урнаштыра — җирдә Ходай патшалыгы булуын игълан иткән дәүләт; һәм боларның барысы ничек тәмамланачак? — Сез беләсез, ул мәңгелек юкка чыгу белән юк ителәчәк.

TAM1897 Q1 49.7Нимрод патшалыгы ни булды? — Ул юкка чыкты. Мисыр патшалыгы ни булды? — Ул юкка чыкты. Ассирия патшалыгы ни булды? — Ул юкка чыкты. Ун кабилә патшалыгы ни булды? — Ул юкка чыкты. Иудея патшалыгы ни булды? — Ул юкка чыкты. Вавилон патшалыгы ни булды? — Ул юкка чыкты. Мидо-Пәрсия патшалыгы ничек булды? — Ул юкка чыкты. Греция патшалыгы ничек булды? — Ул юкка чыкты. Рим патшалыгы ничек булды? — Ул юкка чыкты. Аның урынына килгән ун патшалык ничек булды? — Алар юкка чыгачак. Рим җимерекләре өстендә барлыкка килгән папалык ничек булды? — Ул юкка чыгачак. АКШта аның сурәтендә ясалган патшалык белән ни булачак?—Ул юк ителәчәк.

TAM1897 Q1 49.8Раббы безгә күрсәтергә тели: ул үз халкын бу әйберләр белән бәйләргә теләми. Бу шул дәрес түгелме? Ул үз халкын юкка чыга торган нәрсәләргә мәхәббәтләрен бәйләргә телиме? Адәмнән башлап хәзерге вакытка кадәр Ходай кешеләрне үз өсләреннән патша булып хакимлек итәргә Аңа рөхсәт бирергә чакыра; кешеләр үз иленнән, туганнарыннан, ата-ана йортыннан чыгып, аерым яшәргә һәм халыклар арасында исәпкә алынмаска тиеш. Ул үз теләгенчә эш итәргә рөхсәт итә торган халыкны таба алырмы?

TAM1897 Q1 49.9(Тавышлар) Әйе.

TAM1897 Q1 49.10Әйе; без беләбез, Аның шундый халык булачак, чөнки Аллаһының сүзе шулай ди. Ләкин хәзер үзенең халкы булуын таныганнар арасында Аның шул халыкны таба алачакмы? Менә шул сорау. Син шуларның берсе булырсыңмы? — Әйе, дисең. Аннары син үз илеңнән, туганнарыңнан һәм әтиеңнең йортыннан чыгып китәрсеңме? Ялгыз яшәрсеңме һәм халыклар арасында исәпкә алынмассыңмы? Патшаң итеп Аллаһны кабул итәрсеңме һәм башка патшаң булмасмы? Идарәң итеп Аллаһның хакимиятен кабул итәрсеңме һәм башка хакимияткә мохтаҗ булмассыңмы?

TAM1897 Q1 49.11Бу сезнең башка берәр хакимияткә каршы чыгуыгыз дигән сүз түгел; сезгә башка хакимият кирәкми, чөнки сездә иң камил хакимият бар. Әгәр бу хакимият сезнең тормышыгызда булса, сезне җирдәге бернинди дә хакимият идарә итәргә тиеш булмаячак, һәм алар сезнең белән бернинди кыенлыкка да очрамаячак. Раббыбыз шуны гына сорый. Сез аңа моны тормышыгызда булдырырга рөхсәт итәрсезме?

TAM1897 Q1 50.1Нәкъ өченче фәрештәнең хәбәрендә, аның ярдәмендә һәм аның аша, Аллаһ «христианлыкны мәңгелек нигезгә урнаштырырга» ниятли. Шулай итеп, өченче фәрештәнең хәбәрендәге кебек үк, Аллаһ христианлыкны мәңгелек нигезгә урнаштыра; ул бу җирдәге берни белән дә бәйләнмәгән христианлык булачак. Ул бары тик Аллаһ белән; бары тик Аның мәңгелек Сүзе белән; Аның мәңгелек Рухы белән яктыртылган; мәңгелектән килүче Ул өйрәткән; һәм шулай итеп мәңгелек Аллаһыга илтеләчәк, Ул хакимлек итсен өчен, һәм аскы ягында мәңгелек кочаклар булыр.

TAM1897 Q1 50.2Мин беләм, сез дә беләсез, кайбер кардәшләр моны дөрес дип санамый. Ике ел элек бу вәгазь ителде һәм BULLETINда басылып чыкты. Күпләр аны кабул итмәде. Кайберәүләр әле дә кабул итми. Аны бөтенләй ялгыш дип саныйлар. Ләкин соңгы Генераль конференциядә безгә ике шаһитлык укылды — бу конференция өчен махсус язылган, һәм шуларның берсе, күрәсең, BULLETIN № 4 санында басылып чыккан; икенчесе әле басылмаган, ләкин тиздән басылып чыгар дип уйлыйм — алар җиденче көн адвентистларын сәяси эшләргә катнашулары өчен тәнкыйтьли. Мин монда шуның мәгънәсен күрсәтә торган бер өзек укыйм:—

TAM1897 Q1 50.3Раббыбыз Иисус үз халкына өметсез. Ул — башлык, алар аның байрагы астына тезелергә тиеш. Аларда сәяси партияләр ягын тоту өчен вакыт, зирәклек һәм көч юк. Кешеләр түбәннән көчле активлык белән хәрәкәткә китерелә, ә Ходайның уллары һәм кызлары бу сәяси низагка үз йогынтыларын бирмәскә тиеш. Ләкин без хәзер өченче фәрештәнең хәбәре, дөньяга ахыргы рәхмәт хәбәре астында булуыбызга ышанган, бер үк иман кардәшләребез булган кешеләр сәяси партияләрнең каршылыклы билгеләрен тагып, каршы фикерләрне игълан итеп, бүленгән карашларын белдергәндә безнең халыкка нинди рух йогынты ясый?

TAM1897 Q1 50.4Хәзер мин бу сорауны тәкъдим рәвешендә бирәм: әгәр дә ике ел элек хөкүмәт һәм чиркәү темасы буенча вәгазь ителгәннәрне барлык Җиденче көн адвентистлары кабул итеп үтәгән булсалар, бу шаһитлыкка урын калыр идеме? — Ачык әйткәндә, юк. Шулай итеп, ул дәресләр хаталы эш кылганнармы, Аллаһының халыкларын шундый торышка чакырып, анда Алла аларны гаепләү мөмкинлегеннән мәхрүм иткәнме? Мин нәкъ менә шушы нокта турында әйтәм. Мин болай диям: Ходай сүзеннән хакыйкать сызыгы тәкъдим ителсә, һәм Аның халкы аны Ходай каршында һәм бөтен дөнья алдында кабул итсә, ул аларны шундый торышка китерер иде ки, бу хакыйкать сызыгына кагылышлы мәсьәләләрдә Раббы аларда кимчелек таба алмас иде — моны хакыйкать буларак кабул итү ышанычлы түгелме? Ничек инде ул ялгыш булырга мөмкин?

TAM1897 Q1 50.5Ләкин бу — шаһитлекләрнең берсе генә. Икенче шаһитлектә дә шул ук төрле кисәтүләр бик күп битләр буена язылган — үз халкына соңгы кампаниянең сәяси бәхәсләрендә катнашканнары өчен; шулай итеп, ике чиратлы шаһитлектә Раббыбыз үз халкына нәкъ менә шул эш өчен кисәтү җибәрергә мәҗбүр булды — әгәр алар кампания башланганчы унсигез ай алдан бирелгән хәбәрне кабул иткән булсалар, нәкъ шундый хәлдән котылган булырлар иде. Ни өчен соң Раббы ул хәбәрне үз халкына кампания башланганчы унсигез ай алдан җибәргән, аларга каршы юл тотарга бернинди сәбәп булмаган вакытта? Ул бит үз халкын бу буталчык һәм бәхәсләр чоры килеп җиткәндә әзер торырга теләгән: алар дөрес юлны белсеннәр, башка буталганнар белән буталмасыннар һәм Раббы тәнкыйтьләргә мәҗбүр булган гамәлләрдә катнашмасыннар өчен.

TAM1897 Q1 50.6Мин хәзер беркемнән дә аны шунда гына бар дип кабул итүләрен сорамыйм. Мин алардан аны кабул итүләрен, өйрәнүләрен, дога кылуларын, тикшерүләрен һәм чынлык булганы өчен кабул итүләрен сорыйм, чөнки ул чынлык һәм Аллаһының халыкларын Раббының аларны мондый мәсьәләләрдә шелтәләргә яки төзәтергә мәҗбүр булуы ихтималыннан коткарачак. Ләкин мин беләм, әле дә барлык нәрсәне дә ялгыш дип санаучы кардәшләр бар; алар әйтәләр: бу безнең кешеләрне ультра позициягә китерә, һәм ул үзе дә ультра позиция булды. Дөньяны бутый торган буталчык әйберләрдән тулысынча азат булу өчен Аллаһының халыкны ул теләгән урында тотарга өндәүче позиция ультра позиция була аламы?

TAM1897 Q1 50.7Бу ел шул ук фикер юлы башкача килеп чыкты. Ике ел элек искә алынган язмалар быелгы дәресләргә бөтенләй кермәде. Ул вакытта ул Инҗил иде; хәзер дә ул Инҗил; чөнки ул гади генә Инҗил, бөтен Библияне тутырып тора, һәм Библиянең теләсә кайсы урыныннан аның шуны сөйләвен ишетмичә кала алмыйсың.

TAM1897 Q1 50.8Тагын бер нәрсәне исәпкә алырга кирәк. Әгәр без сәяси эшчәнлектә һәм сәяси бәхәсләрдә катнашсак, төрле кешеләр төрле якны тотачак, каршы сәяси партияләрдә торып, каршы фикерләрне игълан итеп, үзләренең бүленгән карашларын белдерәчәкләр, шул ук вакытта абый-эне булуларын да әйтәчәкләр. Сәяси эшчәнлектә соңгы адым нинди? — Әлбәттә, сугыш. Ә башында нәрсә бар? — Ахырда булган нәрсә генә — сугыш. Башыннан ахырына кадәр шул ук рух. Мәсихтә бер булган кардәшләр, дошманлык рухы белән аларны бүлүче берәр эшкә керешә аламы? Алар моны эшли аламы? — Юк; Мәсихтә бер булып калырга теләсәләр, моны эшли алмыйлар. Алар бердәмлеккә омтылырга, Рух бердәмлеген эзләргә, «тынычлык бәйләнешендә Рух бердәмлеген сакларга тырышырга» тиеш.

TAM1897 Q1 50.9Кайберәүләр шуның логикасын кабул итәргә әзер булдылар һәм ахыр чиктә хәтта христианнарга, теләсә кайсы христианга, Җиденче көн адвентистларына яки башкаларга сугышырга ярый дип саныйлар. Әлбәттә, бер-берсе белән сугышу түгел, ә үз иле өчен көрәшү һәм гражданлык хакимиятен саклау өчен сугышка катнашу. Ләкин христианның иле кайда? Христианның хөкүмәте кайда? Сез әйтә аласызмы?

TAM1897 Q1 50.10(Тавышлар) «Бу дөньяныкы түгел».

TAM1897 Q1 50.11Ул бу илнеке дә, бу дөньяныкы да түгел. Безнең патшалыгыбыз һәм илебез бу дөньяныкы түгел. Ләкин христианнар үз иле өчен тән сугышы кораллары белән сугыша аламы? Ул илнең Патшасы үз иле өчен сугышырга кулын күтәрү урынына үзен хачка кадап үтерүләрен, үтерелүен һәм күздән читтә җирләүләрен рөхсәт итте. Шулай итеп, шундый нәтиҗәгә илтүче логика башында ук дөрес булырга мөмкинме?

TAM1897 Q1 51.1Ләкин бу барысы да түгел. Әгәр без, Җиденче көн адвентистлары буларак, шул принципларны вәгазь итәргә һәм аларга тугры калырга тиеш булсак, безгә дөрес яктан күренер өчен АКШ хөкүмәтенә, Мичиган штатына һәм тагын берничә штатка карата гаделлекне саклап, мөһим бер адым ясарга кирәк.

TAM1897 Q1 51.2Мин моны тагын бер кат әйтәм, сез нәрсә турында сөйләвемне аңласын өчен. Әгәр без христианнарның сугышырга, иле һәм хөкүмәте яклап уң кулларын күтәрергә хокуклы дигән принципны кабул итәчәкбез икән, димәк, безнең конфессия үз-үзенә гадел булу өчен, бигрәк тә АКШ хөкүмәтенә һәм берничә штатка карата гадел булу өчен, моны ачык игълан итәргә, элек конфессия тарафыннан тотылган курсны кире какарга һәм кире борырга тиеш.

TAM1897 Q1 51.3Миндә монда 1865 елда басылган ике кечкенә документ бар, ләкин аларда язылганнар 1864 елда булган. Аларның берсе «Кайбер штатлар губернаторлары һәм [ягъни, АКШ] генераль-провост-маршалы каршында корал тоту мәсьәләсе буенча Җиденче көн адвентистларының карашлары, теркәү законының бер өлеше белән» дип атала.

TAM1897 Q1 51.4Шул вакытта Җиденче көн адвентистлары, Генераль конференция комитеты аша, АКШ хөкүмәтенә, Иллинойс, Мичиган, Пенсильвания, Висконсин һәм тагын бер-ике штат хөкүмәтләренә белдерделәр: адвентистлар, христианнар буларак, һәм нәкъ менә христианнар булганга күрә, бернинди шартларда да корал тотарга һәм сугышырга мөмкин түгел дип саныйлар. Икенче документ — җиденче көн адвентистларының язмалары һәм басмаларыннан өзекләр, алар аша хөкүмәт бу конфессиядән килгән мөрәҗәгатьне чын дип кабул итүне нигезли.

TAM1897 Q1 51.5Әгәр бу карар кире кагыла һәм без христианнарның теләсә нинди шартларда, хөкүмәт өчен яки башка максатларда сугыша алулары мөмкинлеген кабул итәбез икән, безнең бурыч — АКШ хөкүмәтенә генераль конференция комитеты, конфессияне вәкиллек итеп, АКШ хөкүмәтенә барып, безнең карашларыбыз үзгәрүен хәбәр итү; һәм бу штатларның губернаторларына барып, безнең карашларыбыз үзгәрүен әйтергә; шулай итеп, бу темага кагылышлы яңа һәм төзәтелгән карашларыбызга ярашлы рәсми язмалар саклансын.

TAM1897 Q1 51.6Мин бер мизгелгә дә ышанмыйм ки, без бер эшне бары тик ул эшләнгән өчен генә тотарга тиешбез. Әмма әгәр эшләнгән эш дөрес булса, аңа ябышып торырга кирәк. Һәм мин хәзер әйтәм: әгәр безнең карашларыбыз бу мәсьәләдә үзгәрсә, без бу хөкүмәтләргә моны хәбәр итәргә бурычлы, алар безне чынбарлыкта нинди булсак, шундый гына дип кабул итсеннәр өчен. Бу хөкүмәтләргә карата гаделлек; чөнки конфессия буларак без рәсми рәвештә каршы караш тотуыбызны теркәгән идек.

TAM1897 Q1 51.7Ике ел элек, бу дәресләр бирелгәндә, мин бу документларның барлыгын белми идем. Мин аларның барлыгын 1897 ел башларына кадәр белми идем. Кемдер аларны миңа конверт эчендә җибәрде, һәм мин шул хакта шуны гына беләм. Алар 1865 елда «Steam Press of the Seventh-day Adventist Publishing Association, Battle Creek, Mich.» нәшриятында басылган. АКШ хөкүмәтенә тапшырылган документларда Гомуми конференция комитеты әгъзаларының исемнәре, ә штат конференция комитетлары әгъзаларының исемнәре штат губернаторларына тапшырылган документларда куелган.

TAM1897 Q1 51.8Хәзер мин сезгә шул вакытта җиденче көн адвентистларының документларыннан, басмаларыннан һәм кәгазьләреннән АКШ хөкүмәтенә дә, штат губернаторларына да дәлил итеп бастырылган кайбер өзекләрне укып ишеттерәм. Бу өзекләр конфессиянең Гомуми конференция комитеты тоткан позициянең аларның төп аңлавы буенча булуын, аны чакырудан качу яки сугыш нәтиҗәләреннән качу өчен генә уйлап табылган вакытлы позиция түгеллеген күрсәтә. Бу мәсьәлә хөкүмәтләргә дәлил итеп тәкъдим ителде: җиденче көн адвентистлары өчен бу принцип булуын һәм алар моны христианлыкка туры килүче принцип буларак нык тотуларын күрсәтү өчен.

TAM1897 Q1 51.9Мин моның берничә өзеген укыйм, һәм сез мин укыганнан соң ук күргәнне күрерсез — әгәр бу документ ике ел элек бу Тәбәрнаклда минем кулымда булса, мин анда язылган принципларны БЮЛЛЕТЕНЬдә басылып чыккан дәресләрдәгедән дә ачыграк аңлата алмас идем. Менә 1853 елда пастор Джеймс Уайт тарафыннан «Signs of the Times» газетасында язылган бер өзек:—

TAM1897 Q1 51.10Мәсихнең исемле чиркәве чын иренең кулыннан аерылып, хәзер канунның көчле кулына таяна. Ул дөньяның бозык хөкүмәтләреннән саклану һәм туену эзли, һәм ул иске ананың блудница кызлары белән дөрес чагылдырыла, чөнки ул Католик чиркәвенең символы. Хатын иренә ябышырга тиеш булган кебек, чиркәү дә Мәсихкә ябышырга тиеш, һәм канун кочагыннан яклау эзләү урынына бары тик яраткан Иренең көчле кочагына таянырга тиеш. Чиркәү дөньяга канунсыз өйләнгән. Бу гражданлык хакимиятенең төрле бүлекләрендә күренә. Хәтта сугыш бүлегендә дә үзен Иисус Мәсихнең хезмәткәре дип атаучы кеше тынычлык Аллаһыны сугышта уңыш өчен догалары белән көлке итә.

TAM1897 Q1 51.11Тагын бер кат, 1854 елның 9 маендагы «Review and Herald» газетасыннан цитата:—

TAM1897 Q1 52.1Бу хәлләр якындамы, юкмы [бу Раббыбызның килүе турында], факт шул: сугыш рухы тарала, нәфрәт һәм алдау рухы. Без куркабыз аның пычратучы йогынтысыннан — сугыш һәм кан коелу идеяләре белән таныш булуның әхлакны бозучы йогынтысыннан, сәламәт булмаган дулкынланудан, ачы партия рухыннан, ул явыз һәм явызлыкны таратучы.
TAM1897 Q1 52.2Бу сәбәпләр Христос шәкертләренә куркыныч китерми дип әйтелмәсен. Куркыныч бар; чөнки «гаделсезлек арту белән күпләрнең мәхәббәте суыныр». Менә шундый серле һәм аңлатылмаслык мөнәсәбәтләр кешене кешегә бәйли, аерым һәм ялгыз мәнфәгатьләрдән тыя; без аңламыйча гына хөкем сөргән тонны үзеннән-үзе кабул итәбез һәм моны акыл бозылып, тотрыксызлангач кына сизәбез; һәм шулай итеп, сәламәт булмаган хәлдә, ул явызлыкны кабул итәргә һәм тудырырга әзер. Әхлакый бәла-каза хәтта чумадан да куркынычрак.

TAM1897 Q1 52.31856 елның 31 июльдәге «Review and Herald» газетасыннан тагын бер өзек:—

TAM1897 Q1 52.4Иисус әйткән: «Минем арттан йөр». Кадерле туган, сезнең иман үлчәмегез нәрсә? Ул Библия түгелме? – Әйе, дисез. Шулай итеп, без шунда килеп, Иисус артыннан барабызмы-юкмы икәнен белербез. Мин сезнең юлыгызга кереп, сезнең белән фикер алышырмын; ә бу юл – безнең тормышыбызның һәр гамәле. Беренчедән, без киң күзәтү ясап, сорарбыз: сез дөнья кебекме? Ләкин сез сорасагыз: «Нәрсә аңлатасың?» Мин аңлатырга тырышырмын. Сез дөньяның принциплары һәм кануннары белән бергә буласызмы? Әгәр шулай икән, сезнең юлыгыз — Гайсә басып узган юл түгел. Гайсә әйтте: «Алар (шәкертләр) дөньядан түгел, мин дә дөньядан булмаган кебек». Сез Гайсәне Цезарьның хөкем залында кайчан күрдегез? — Беркайчан да, бары тик корбанга барачак сарык кебек алып кителгәндә генә.
TAM1897 Q1 52.5Ләкин безгә яхшы кануннар кирәк, һәм аларны кабул итү һәм үтәү өчен яхшы кешеләрне табу безнең бурыч.
TAM1897 Q1 52.6Чыннан да безгә яхшы кануннар кирәк; һәм Иисус безне аларсыз үзенә иярергә калдырмады. Ул ди: «Сез ишеткән сүз Минеке түгел, ә Мине җибәргән Әтинеке». Яхъя 14:24.
TAM1897 Q1 52.7Псалм язучы болай ди: «Раббының кануны камил, ул җанны яңарта». Псалом 19:7. Павел болай ди: «Бөтен Изге Язмалар Аллаһның рухы илһамы белән язылган һәм укыту, кисәтү, төзәтү, гаделлектә тәрбияләү өчен файдалы; Аллаһ кешесе камил булсын, барлык изге гамәлләргә тулысынча әзерләнгән булсын». 2 Тимофейгә 3:16, 17. Тагын нәрсә телисең? Яки нәрсәне киметергә телисең, кадерле туган?
TAM1897 Q1 52.8Сез вәкилегездән таләп иткән киләсе адым — кануннар кабул итү; әгәр алар үтәлмәсә, христианнарга хас булмаган корал — кылыч белән көчләп үтәү. Әлеге кануннар — ул ул әгъза булып торган хөкүмәтнең асылы, төп нигезе; ул үз милләтен бары тик үтерү коралларыннан торган коралханәләр, зур флот һәм үтергеч кораллар белән җиһазланган гаскәрләр ярдәмендә генә саклый ала. Аннары сез үзегезнең изге кардәш-христианны, Тынычлык Патшасы тарафдарын, үлем җәзасы мәйданы янында үтерү өчен урнаштырасыз; яки хәрби отряд башлыгы итеп куеп, habeas corpus боерыгы белән фәкыйрь кардәшне, күктән ирекле һаваны суларга теләү җинаяте өчен, яңадан коллыкка кайтарасыз. Яки ул сезнең илнең баш хакимияте булса, сез үз яхшы епископыгызны баштан-аяк коралландырып, сугыш атына утыртасыз, илдәге үлем көчләренең барысының да баш генералы итеп билгелисез.
TAM1897 Q1 52.9Мин сорар идем, кадерле Иисус иярченнәре: кеше үтерүне дөрес дип санарга мөмкинме, Ходай «Үтермә!» дип әйткән булса? Кеше идарәсенең бөтен нигезе кылычта түгелме? Аларны ватырга тиеш түгелләрме, гаделлек белән идарә итүче килгәндә?
TAM1897 Q1 52.10Ләкин мин кеше хөкүмәтләре белән сугышта түгел. Юк, юк. Давыт Аллаһыга мактау җырында болай ди: «Чынлап та кешенең ачуы сине мактар; калган ачуны син тыярсың». Забур 76:10. Чөнки хакимнәр яхшы гамәлләрдән түгел, ә яман гамәлләрдән куркыта. Син хакимияттән курыкмаска телисеңме? Яхшы эш кыл, һәм шуның өчен мактау ишетерсең. Чөнки ул синең [христиан] өчен яхшылык кылучы Аллаһының хезмәткәре. Римлеләргә 13:3, 4.
TAM1897 Q1 52.11Әгәр, кардәшләрем, сез истә тотсагыз, христианнар — башка бер төркем, кечкенә бер сарык табыны, дөньядан аерылган, дөнья өчен яктылык булып торырга сайланган; дөнья аларның яхшы гамәлләрен (яктылыкны) күреп, шул кечкенә табынга кушылырга өйрәнсен, көн саен корбанга исәпләнсен һәм шулай итеп сезнең Күк Әтиегезне данласын, — димәк, сез Ромилеләр 13 кебек аятьләрне аңлый алачаксыз, һәм 1 Тимофейгә 1; 2, аларны мин соңрак билгеләп үтәрмен. «Керамика кисәкләре җир кисәкләре белән көрәшсен» [Ишая 45:9]; әмма христианнар Иисусның фикерен үзләштерсәләр, алар Иисуска иярерләр.
TAM1897 Q1 52.12Үзләрен христиан дип атаучыларның дөньяга иярү нәтиҗәләренең кайберләрен күрдекме? Бу безне Бәләам кебек югарылыкка ирешергә әзерләсен: Балак Бәләамны Исраилне каргарга чакырганда ул үзенең мәсәлен сөйләп болай диде: «Аллаһ каргамаганны мин ничек каргайм? Яки Раббы каршы чыкмаганга мин ничек каршы чыгам?» Чөнки мин аны таулар башыннан күрәм, калкулыклардан күзәтәм: менә, халык ялгыз яшәр, һәм халыклар арасында исәпкә алынмас». Саннар 23:8, 9.

TAM1897 Q1 52.13Мин хәзер 1856 елның 14 августындагы «Review» журналыннан яңадан басылган тагын бер өзекне укыйм:—

TAM1897 Q1 52.14Иисусның Инҗиле сезгә кылыч кулланырга, тән кораллары белән коралланырга, “үз гаиләгезне тәэмин итү өчен” кылыч алырга, алтынчы боерыкны — “Үтермә” — бозып, золым кылучының кулыннан золым күрүчеләрне коткарырга хокук бирдеме? Иисус әйтә: “Дошманнарыгызны яратыгыз.”
TAM1897 Q1 52.15Сез, Инҗил астында яшәүче христиан буларак, нинди дә булса рәвештә сәяси низагларда катнашырга Библия рөхсәте бар дип уйлыйсызмы? Закон чыгарудамы, әллә кеше идарәсе законнарын үтәүдәме? Әгәр шулай икән, сез бик нык ялгышасыз, дип уйлыйм.

TAM1897 Q1 52.161864 елда конфессия шулай диде. Алар моны АКШ хөкүмәтенә сугышка ышанмауларының, корал тота алмауларының һәм чакырылсалар да сугыша алмауларының дәлиле итеп тәкъдим иттеләр. Һәм АКШ хөкүмәте аларның мөрәҗәгатьләрен тыңлады һәм аларга хастаханәләргә барып, анда Инҗил хезмәткәрләре эшен башкарырга, авыруларга карарга һәм үлем алдында торучыларга коткарылу китерергә мөмкинлек бирүче чаралар күрде. Хәзер әгәр бу кире кагыла икән, без хөкүмәт алдында гадел торып, моның кире кагылганын әйтергә тиешбез.

TAM1897 Q1 52.17Мин укуны дәвам итәм:—

TAM1897 Q1 52.18Сез китергән һәрбер текстны яки ышанычлы дәлилне гади, сүзбе-сүз Изге Язмалар буенча тикшерергә кирәк. Мөгаен, сез китергән барлык шундый язмаларны яки дәлилләрне тиешле вакытта карарбыз; әмма иң элек без Инҗилне тыңларбыз. Гайсәгә иярергә теләгән христианнар өчен моның үзе җитәргә тиеш.
TAM1897 Q1 52.19Иисус әйтә: «Әгәр берәү миңа хезмәт итәргә теләсә, ул минем арттан килсен». Яхъя 12:26. Ләкин син әйтәсеңме: «Мин моны эшли алам һәм илемнең милли сәясәтендә һәм хөкүмәтендә тугры ватандаш булып хезмәт итә алам»? Тукта. Иисус әйтә: «Бер кеше ике хуҗага хезмәт итә алмый». Маттай 6:24. «Әгәр сез дөньядан булсагыз, дөнья үз кешеләрен яратыр иде; әмма сез дөньядан түгел, мин сезне дөньядан сайладым, шуңа күрә дөнья сезне нәфрәт итә». Яхъя 15:19.
TAM1897 Q1 52.20Әгәр сез дөньядан түгелсез икән, дөнья сезне нәфрәт итә һәм сез дөньядан сайлангансыз, димәк, сез дөнья сәясәтендә нинди өлеш ала аласыз? Әмма сез әйтәсез: «Без идарәне явызлар кулына тапшырырга тиешбезме?» Сез моңа берни дә эшли алмыйсыз. Явыз кешеләр һәм адаштыручылар көннән-көн яманлашачак; дөнья ахырында явызлар явызлык кылачаклар, һәм явызларның берсе дә аңламаячак. Даниил 12:10. Сәбәбе шунда: дөнья Аллаһы Тәгаләгә буйсынырга, Яисәгә иярергә теләми, бер генә Закон чыгаручы барлыгын танымый. Ягъкуб 4:12.
TAM1897 Q1 53.1“Шуңа күрә Раббы болай диде: «Бу халык авызы белән якынлаша, иреннәре белән мине хөрмәт итә, ләкин йөрәген миннән ерак тотты, һәм миңа карата куркулары кешеләр кагыйдәләре белән өйрәтелгән; шуңа күрә менә, мин бу халык арасында гаҗәеп эш, гаҗәеп эш һәм могҗиза башкарачакмын; чөнки аларның зирәкләренең зирәклеге юкка чыгачак, һәм аларның аңлаганнарының аңлавы яшереләчәк». Ишая 29:13, 14. Бу ничек гаҗәеп рәвештә күп кенә югары дәрәҗәле дин галимнәре мисалында чагыла: алар күптән түгел генә дини яңарышлар, әхлакый реформалар һәм тынычлык җәмгыятьләре башлыклары булып тордылар; гомер һәм үлемсезлекне яктыга чыгара торган Инҗил коралланган Мәсих чиркәвен җитәкләделәр; үтенечләр, догалар һәм күз яшьләре белән эш иттеләр; хәзер исә Инҗилгә ачыктан-ачык каршы килеп, Иисус болай дигәндә, «Сез ишеткәнсездер: “Күршеңне ярат, дошманыңны нәфрәт ит” дип әйтелгән. Әмма мин сезгә әйтәм: дошманнарыгызны яратыгыз, сезне сүгенгәннәрне бәрәкәтләгез, сезне нәфрәт иткәннәргә яхшылык кылыгыз һәм сезне мыскыл итеп, эзәрлекләгәннәр өчен дога кылыгыз; шулай итеп сез күктәге Әтиегезнең балалары булырсыз, чөнки ул яманнарга да, яхшыларга да кояшын чыгара һәм гаделләргә дә, гаделсезләргә дә яңгыр яудыра. «Шулай итеп, сез дә мәрхәмәтле булыгыз, сезнең Күкләрдәге Әтиегез кебек мәрхәмәтле булыгыз». Маттай 5:43–45; Лука 6:36. Бу язмаларга карамастан, без христиан чиркәүләренең әхлакый төшүе һәм дөньяга яраклашуы нәтиҗәсендә барлыкка килгән аяныч хәлен күрәбез. Күп очракларның берничәсен генә мисал итеп китерәбез.

TAM1897 Q1 53.2Моннан соң «корал», «сугышу», «бөек сугыш», «сугыш» һ.б. сүзләр белән сөйләгән берничә танылган вәгазьченең чыгышлары китерелә. Аннары ул болай дәвам итә:—

TAM1897 Q1 53.3Мондый фактларны исәпкә алып, иң саф алтынның чүп-чардан да начаракка әйләнүен, Мәсих шаһитлекләренә һәм элеккеге иман белдерүләренә тулысынча битараф булуларын күргәч, без болай дип кычкырырга тиешбез: «Алар Каин юлына керделәр һәм Бәләам хатасына алчылык белән йөгерделәр».
TAM1897 Q1 53.4Бу кешеләр Иисус юлын тоталармы? Алар үзләрен һәм үз иярченнәрен инҗил кораллары белән кораллаштыралармы? Алар Ходайның камил канунына тулы ышаныч күрсәтәләрме? Алар христиан өчен бер генә Канун чыгаручы барлыгын таныйлармы? Алар Павелнең: «Безнең сугыш коралларыбыз җисми түгел, ә ныгытмаларны җимерү өчен Аллаһ аша куәтле», — дигәнен ишетәләрме? (2 Кор. 10:4). Алар, ниһаять, өйрәтәбез дип әйткән Изге Язмаларга колак салалармы?
TAM1897 Q1 53.5Шайтанның алдау чараларына каршы тора алыр өчен Аллаһының бөтен коралларын киегез. Ни өчен? — «Чөнки безнең көрәш ит һәм кан белән түгел». Юк; бу — Иисусның иярченнәренең чакыруы түгел. Әмма без «идарәчелекләргә, хакимлекләргә, бу дөньяның караңгы көчләренә, югары урыннардагы рухи явызлыкка [явыз рухлар, маргиналда] каршы көрәшәбез». “Шуңа күрә Аллаһның бөтен сак-коралларын киегез, яман көндә каршы тора һәм барысын да үтәп бетергәч, нык басып тора алуыгыз өчен.” Ефеслеләр 6:11-13.
TAM1897 Q1 53.6Павел «Ефеслеләр» 6:14–18 аятьләрендә христиан кораллары исемлеген китерә һәм болай ди: «Рух кылычын [корычтан түгел] алыгыз, ул — Аллаһының сүзе; һәрвакыт Рухта догалар һәм үтенечләр белән дога кылып;» бу күк сак-коралларын киеп, аякларын тынычлык хәбәре әзерлеге белән каплап, Мәсихнең бәрәкәтен тоярга тырышып,—«Рәхимлеләр бәхетле: чөнки аларга да рәхим ителәчәк.... Тынычлык урнаштыручылар [тынычлыкны бозучылар түгел] бәхетле: чөнки алар Ходай балалары дип аталачаклар.” Маттай 5:7, 9. Иоаннның солдатларга нәрсә эшләргә кирәклеген әйткәнен тыңлагыз: алар сораганда ул җавап бирә: “Беркемгә дә көч кулланырга ярамый.” Лука 3:14.
TAM1897 Q1 53.7Иисус бөтен христианнарга кылыч белән нишләргә кирәклеген өйрәткән зур гамәли тәгълимәтне биргәндә Петруска әйткәннәрен истә тотыгыз: «Кылычыңны урынына куй; чөнки кылыч алганнар барысы да кылыч белән һәлак булачак». Маттай 26:52.
TAM1897 Q1 53.8Христианнар бу хакыйкатьләр нуры белән йөрсәләр, «хөрмәтле Мистер Бичерның 25 Шарп винтовкасын» кулланырлык христиан генераллар да, солдатлар да бик аз гына булыр иде, хәтта һәр винтовканың затворына изге китап ясалма диндарлык белән беркетелгән булса да.
TAM1897 Q1 53.9Алар Иисусның: «Минем патшалыгым бу дөньяныкы түгел: әгәр дә минем патшалыгым бу дөньяныкы булса, хезмәтчеләрем сугышыр иде», — дип әйткәнен ишетәләр. Яхъя 18:36. Шулай итеп, бу Инҗил кораллары белән коралланган һәм җисми кораллардан тулысынча аерылган христианнар дөнья хөкүмәтләреннән бөтенләй бәйсез булып, үлем коралы белән коралланган дөньяга киң юл буйлап чабып, үзенең христиан булмаган законнарын үлем җәзасы белән гамәлгә ашырырга ирек бирә алалар.
TAM1897 Q1 53.10Үткән тарихны күзәткәндә, чиркәү калдыгы өчен әйтеп бетергесез зур хөрмәт бар: алар күрәләр, Христос шәкертләре, Павел кебек, кычкырып әйткәннәр булса да, «Син өчен безне көн саен үтерәләр; безне чалырга куйган сарыклардай саныйлар [Римлеләргә 8:36];» юллары күз яшьләре белән чыланган, каннары белән чыланган, өзгәләнгән җәсәдләре һәм агарылган сөякләре белән капланган булса да;—Ходайның «халкы ялгыз яшәр, һәм халыклар арасында исәпкә алынмас», дип әйткәнен күргәч, Бәләам белән бергә кычкырып җибәрү — аларның изге хокукы. «Миңа гаделләр үлеме белән үләргә насыйп булсын, ахырым да аның кебек булсын!» Саннар 23:9, 10.

TAM1897 Q1 53.11Бу буклетта тагын шактый күп нәрсә бар, ләкин миңа аны тагын укырга кирәкми. Мин безнең көннәребез өчен монда язылган Раббыбыздан тагын бер-ике өзек укыйм. Бу безгә дүрт ел элек Пәйгамбәрлек Рухы аша бирелгән һәм безгә бу Тәбәрнаклда укылган иде:—

TAM1897 Q1 53.12«Раббы Ягъкубны үзенә сайлады, ә Исраилне үзенең аерым хәзинәсе итеп сайлады. Чөнки мин беләм: Раббыбыз бөек, һәм безнең Раббыбыз барлык илаһлардан өстен.” Энем-абыйлар һәм сеңелләр, уйлагыз: Раббыбызның үз халкы, сайланган халкы, үз чиркәве бар — ул аның үз каласы, ул аны гөнаһ баскан, баш тарткан дөньяда тота; һәм ул теләде, анда башка бер хакимият тә танылмасын, башка бер канун да кабул ителмәсен, бары тик аның үз кануны гына булсын.

TAM1897 Q1 53.13Бу елгы Генераль конференциядә безгә тагын берсе килде. Бу безне апостасия башланган урынга кире кайтара, безне Аллаһы Тәгалә, аның хакыйкаты һәм бу бөтен тема белән турыдан-туры йөзгә-йөз китерә — ул бүген үз халкы белән булырга тели.

TAM1897 Q1 53.14Илаһи боерыкларны үтәүче дип игълан ителгән Аллаһының халыгы белән дөнья арасындагы аерма элеккегедәй ачык түгел. Аллаһы белән татулыкта йөрүчеләрне сәяси җыелышларда катнашучы итеп табып булмый. Моны эшләүчеләр үзләренең Иисус хезмәтчеләре булуларына тугры түгеллеген күрсәтәләр. Алар гади ут белән шулкадәр озак эш иткәннәр ки, аларның аңлау сәләте югалган. Иисус байрагы астында торырга язылучы халык бар. Алар – Христос гаскәре. Алар дөньядан чыгып, аерылып торырга ант иттеләр. Алар рух кылычын, Аллаһының сүзен кулланып, гөнаһка һәм барлык явызлыкка каршы һөҗүмчел көрәш алып барырга ант иттеләр. Без тугрылыгыбызны күрсәтергә тиешбез.

TAM1897 Q1 53.15Дәүләт идарәсе төшенчәсе бар; гражданлыкка кагылышлы төшенчә дә бар. Без нинди нәрсәгә тугрылык күрсәтергә тиешбез? Менә шул сорау.

TAM1897 Q1 53.16Без тугрылыгыбызны Патшабызга, Раббыбыз Иисус Христоска күрсәтергә тиешбез. Апостол Ягъкуб болай дип белдерә: «Дөнья дусты булырга теләсәң, Аллаһының дошманы буласың». Һәм сөекле Яхъя, рухи яктан Иисуска иң якын шәкерт, кисәткән: «Дөньяны да, анда булган әйберләрне дә яратмагыз. Кем дөньяны яратса, Атаның мәхәббәте аның эчендә юк». Адәм үрнәген тотып, Яратучысыннан ераклашып, беркем дә бәхет таба алмас.

TAM1897 Q1 54.1Шулай итеп, бу дәресләр без башлаган урында — Адам һәм Аның Яратучысы, бөтен галәмдәге иң беренче боерык — «Йөрәгең, җаның, акылың һәм бөтен көчең белән Раббың Аллаһыны сөй» — тәмамлана. Шулай итеп син Яратучыңнан тайпылмаячаксың. Шунда диннән аерылу булмаячак. Шунда идолга табыну булмаячак. Шунда Аллаһыдан аерылган явыз халыклар үрнәгендә оештырылган хөкүмәт тә булмаячак; ә Аллаһ бар нәрсәдә бар нәрсә булачак һәм үзенең халкын бөтен дөнья хакимиятләреннән аерып, дөньяда яшәгәндә дә аерым тотып торган вакытта безнең атабыз Ибраһимга күрсәткән шул бөек җиргә илтәчәк.

TAM1897 Q1 54.2Безне әле сүннәтләнмәгән вакытта безнең атабыз Ибраһим тота торган иман юлы буйлап атларга чакырган Ул безне шул вакытта барлык җирләрнең данлы иленә илтеп куячак; Һәм анда без Раббыбыз йөзе каршында һәм Бөек Көчленең данлы канатлары астында мәңге-мәңгегә яшәрбез — Аллаһны бөтен йөрәгебез, бөтен җаныбыз, бөтен акылыбыз һәм бөтен көчебез белән яратып; һәм ул безне хәзер, аннары һәм мәңге-мәңгегә бөтен галәм каршында күрсәтеп: «Менә Аллаһның боерыкларын һәм Иисусның иманын саклаучылар», — дип әйтә ала.

TAM1897 Q1 54.3Һәм бөтен халык әйтсен: «Әмин, әмин».

Note

Back