Adventist Pioneer
Library
aplib.orgKutubxona
09 / 121897 yilgi xutbalar

Ma’naviy Misr

Alonzo Trevier Jones

TAM1897 Q1 26.25Xutba 1897 yil 5 mart, juma kechasi berilgan General Conference Bulletin, 1897 yil, birinchi chorak, 2-jild, 1-son, 26–33-betlarda chop etilgan.

TAM1897 Q1 26.26Oldingi darsda men tasvirlagan tarixning barchasi “Muqaddas Kitob imperiyalari” kitobida ekanini aytishni unutib qo’ydim. 77-betdan 150-betgacha Misr tarixi keltirilgan va kecha kechqurun bergan qisqa bayonimda qamrab olingan mavzular ham shu yerda.

TAM1897 Q1 26.27Bugungi kechki dars mavzusi Vahiy 11:8.

TAM1897 Q1 27.1Ularning jasadlari ruhiy jihatdan Sodom va Misr deb ataladigan ulkan shaharning ko’chasida yotadi; aynan shu yerda Rabbimiz ham xochga mixlangan.

TAM1897 Q1 27.2Men bu oyatni faqat bitta maqsad bilan o’qidim: siz ruhiy Misr deb ataladigan narsa mavjudligini va Allohning so’zi aynan “ruhiy jihatdan Misr deb ataladigan” narsani ochib berishini ko’rishingiz uchun.

TAM1897 Q1 27.3Ma’naviy Misr haqiqatan ham haqiqiy Misrdir, chunki ma’naviy narsalar barcha narsalardan eng haqiqiyidir. Shimoliy Afrikada, Nil daryosi oqib o’tadigan jismoniy Misr har doimgidek mavjud; lekin bu haqiqiy Misr emas; haqiqiy Misr ma’naviy Misrdir.

TAM1897 Q1 27.4Endi kecha Misrdan Isroilning qutqarilishi mavzusidagi darslarga murojaat qilsak, Muso qo’shig’i kuylangan nuqtadan ularning yo’lini yana kuzatamiz. Ular Qizil dengizni quruqlik bo’ylab, muz devorlari orasidan kesib o’tib, qirg’oqda g’alaba bilan turganlarida, orqalaridan ergashishga uringan misrliklar cho’kib ketdi; shunda ular jismonan, tana jihatidan jismoniy Misrdan ozod bo’ldilar; lekin undan ham chuqur Misr bor edi, undan ular hali ham ozod bo’lmagan edilar.

TAM1897 Q1 27.5Siz bilasizki, ularning tajribasida qadam-ba-qadam yuraklari Misrda edi; va ularni xafa qiladigan biror voqea yuz berganda, ular: “Keling, Misrga qaytaylik!” deb baqirishardi. Qan’on chegaralariga yetib kelgach, Rabbiy ularni ichkariga kirishini xohlaganida, ular: “Keling, o’zimizga bir sardor tayinlab, Misrga qaytaylik!” deb aytishdi. O’shanda yuraklari qayerda edi? — Misrda. Ularning fikrlarida birinchi o’rinda har doim Misr turardi.

TAM1897 Q1 27.6Sinay tog’i etagida turib, Rabbiyning ovozini eshitib, Muso tog’ cho’qqisidan Allohning qonuni bilan qaytishini kutayotgan paytlarida, o’zlari uchun bir but yasadilar va uni ibodat qildilar; bu but esa Misr buzog’ining timsoli edi. So’ngra, ular Sinay tog’i cho’qqisidan uning qonuni so’zini e’lon qilayotgan Rabbiyning ovozini tinglab, surnay ovozi tobora balandlashini eshitib, tog’ cho’qqisi butunlay tutun bilan qoplanganini ko’rgach — bularning barchasidan keyin Misr ularning qalbida shunchalik katta o’rin egallaganki, ular Muso Sinay tog’i cho’qqisidan Allohning xabarini olib tushishini kutmay, Misr butlariga sajda qilishga o’tishganini aniq ko’rish mumkin. Va ular yer chegaralaridan qaytarilib, sahroda sayohat qilishga majbur bo’lgach, ularni ushlab turgan va ular undan ozod bo’lmagan aynan shu Misr qulligi sababi ekanini ko’rishingiz mumkin. Siz e’tibor berasizki, Rabbiy ularni har kuni osmondan tushgan non — farishtalar taomi — bilan boqayotgan paytda ham ular undan juda uzoqda va Misrga shunchalik berilib qolishgan ediki, “O, biz Misrga qaytsak edi, u yerda porey, piyoz va sarimsoq yegandik!” deyishgan.

TAM1897 Q1 27.7Sizga boshqa misol keltirishga hojat yo’q; bu Qizil dengiz qirg’og’ida turib Musoning qo’shig’ini kuylagan paytda Isroil xalqi to’liq Misrdan chiqmaganligiga e’tiboringizni qaratish uchun yetarli. Jismonan ular Misrdan chiqqan edilar, lekin ruhonan chiqmagan edilar. Ular jismoniy Misr qulligidan ozod bo’lgan, lekin ruhiy Misr qulligiga bog’langan edilar; va muammo shundaki, ular hech qachon Misr qulligidan chiqmaganlar. Ular Misr qulligida vafot etganlar. Rabbimiz Sinay tog’ida o’z qonunini e’lon qilganda, Muso ularga: “Gunoh qilmaslik uchun”, dedi. Endi yana Ibroniylarga 11:25-oyatni o’qing: “U bir muddat gunoh zavqlaridan bahramand bo’lishdan ko’ra, xuddi Xudoning xalqiga bo’lgan azob-uqubatlarni afzal ko’rdi.” Ammo biz avvalgi darsimizda bu yerda tilga olingan gunoh zavqlari aslida Misr zavqlari ekanini ko’rdik. Muso Misr taxtining vorisi bo’lgani uchun Misrning barcha boyligi, barcha shuhrati va barcha qudrati uning qo’liga tushishga tayyor edi; u shunchaki taxtga chiqib, undan bahramand bo’lishi kifoya edi. Bular Misrning zavq-shavqi edi; lekin yozuvda ularni gunoh zavqlari deb atashgan. Unda Misrning ruhiy qulligi nima? Va ruhiy Misr nima? — Bu gunohning qulligidir.

TAM1897 Q1 27.8Buni faqatgina qisqa chizma orqali ham erishishning boshqa yo’li bor. Alloh, esingizda bo’lsa, Abramni Qaldayadan chiqarib, unga ko’rsatadigan bir yurtga chaqirdi. U hali unga o’sha yurtni bermagan edi; u yashagan yurtda ocharchilik bo’lib, u Misrga tushib ketdi va u yerda Saray Misrlik Hajar ismli bir xizmatkor qizni oldi. Alloh Abramga uning avlodlari osmon yulduzlari kabi ko’p bo’lishini va’da qildi. Imonsizlik sababli va’da ular kutganidek darhol bajarilmadi, va Saray Abramga dedi: “Rabbiy menga farzand ko’rishni taqiqlab qo’ydi; va’da bajarilmadi; mana mening Misrlik xizmatchim bor; uni ol, balki Rabbiy uning orqali bizga avlod beradi.” Shunday qilindi; Ismoil tug’ildi; va Rabbiy Abramga dedi: “Saray rostdan ham bola ko’radi, o’g’il tug’adi, va uning ismini Ishoq deb qo’yishsin.” Va Abram bunga javoban dedi: “Ey, Ismoil sening huzuringda yashasin!”

TAM1897 Q1 27.9O’sha misrlik xizmatchi qullikda yashaydigan ayol edi; uning o’g’li esa qullikda yashaydigan o’g’il, qul xizmatchi edi. Endi, Abram “Oh, Ismoil sening oldingda yashasin!” deb aytganda, u Ismoilni Alloh va’da qilingan urug’ sifatida hisoblashini, uning orqali inson o’g’illari va Allohning barcha farzandlariga najot va ozodlik kelishini duo qilgan edi. Lekin qul orqali kimdir ozod bo’la oladimi? Abram o’zi ozod edi. U va’da qilingan urug’ orqali qutqarilishi kerak edi. Agar uning o’g’li, qul o’g’li bo’lib, va’da qilingan urug’ sifatida qabul qilinsa, Abram o’zi qullikka solinardi, qullikdan ozod bo’lish o’rniga. Va Ismoilga bo’ysunganlarning barchasi ham qullikka solinardi. Lekin qanday qullik? — Gunoh qulligi. Ammo uning onasi misrlik qul ayol edi. Va Ismoil qul o’g’li bo’lgani uchun bu Misr qulligi edi. Demak, siz ko’ryapsizmi, Abram oilasida Misr qulligi — ma’naviy Misr — bo’lgan?

TAM1897 Q1 28.1Galatiyaliklarga murojaat qilsak, Rabbimiz aynan shu nuqtani ochiq-oydin ko’rsatganini ko’ramiz. Siz Galatiyaliklarga 4:22-24 oyatlarini eslaysiz:—

TAM1897 Q1 28.2Chunki yozilganki, Ibrohimning ikki o’g’li bo’lgan: biri qul ayoldan, ikkinchisi esa ozod ayoldan. Lekin qul ayoldan bo’lgani tananing xohishiga ko’ra tug’ilgan; ozod ayoldan bo’lgani esa va’da asosida bo’lgan. Bu narsalar esa allegoriya bo’lib, ular ikki ahdni anglatadi: biri Sinay tog’idan kelgan ahd bo’lib, u qullikka olib boradi, u esa Agar.

TAM1897 Q1 28.3Ko’rib turganingizdek, bu bevosita Abram oilasiga va Misrlik Hagar haqida gapiradi. U shunday deydi: bu ahd qullikka tug’adi, ya’ni Hagar. Allegoriyada Abram oilasidagi Hagar Sinay ahdini ifodalaydi. O’sha ahd qullikka tug’di. Hagar misrlik edi. Unda Sinay ahdida qaysi qullik tasvirlangan? — Misr qulligi. Ammo bu ruhiy qullik edi. Shuning uchun o’sha paytda ruhiy Misr ham bo’lgan. 25, 26-oyatlarni o’qing:—

TAM1897 Q1 28.4Chunki bu Agar Arabistondagi Sinay tog’i bo’lib, u hozirgi Quddusga to’g’ri keladi va o’z farzandlari bilan birga qullikda yashaydi. Ammo yuqoridagi Quddus erkin, u bizning hammamizning onasidir.

TAM1897 Q1 28.5Shunday qilib, Abram “Sening oldingda Ismoil yashasa edi” dedi, u qullik xizmatkori va’da qilingan urug’ sifatida qabul qilinishini so’radi. U Alloh, butun insoniyat va butun koinot ruhiy Misrda qullikka ketishini so’radi. Misr zulmat ramzi va hamda gunoh ramzidir, deb ko’rdik. Gunoh ham zulmatning o’zidir. Shunday qilib, Misr gunoh va zulmatni ifodalagani uchun, gunoh va zulmat ma’naviy Misr ekanligi ravshan bo’ladi.

TAM1897 Q1 28.6Rabb hech qachon qulni va’da qilingan urug’ sifatida qabul qila olmas edi. Shuning uchun Rabb Ibrohimga quyidagi so’zlar bilan javob berdi:—

TAM1897 Q1 28.7Xotining Sarra senga haqiqatan ham o’g’il tug’adi; unga Ishoq deb ism qo’yarsan; men esa u bilan abadiy ahdni va undan keyingi avlodlari bilan ham ahdni mustahkamlayman. Ismoil haqida esa, men seni eshitdim: Mana, men uni baraka berdim, unga farzand ko’paytiraman va nihoyatda ko’paytiraman; u o’n ikki shahzodani dunyoga keltiradi va men uni buyuk millat qilaman. Lekin men shartnomamni Ishoq bilan mustahkamlayman, uni Sarra kelasi yil shu paytda senga tug’adi.

TAM1897 Q1 28.8Ishoq va’da qilingan urug’ edi. Va o’ylab ko’ring! Ishoq hech qachon Misrga bormagan. Siz buni eslaysiz. Misrda ocharchilik bo’ldi va u u yerga ketishni boshladi, lekin Rabbiy unga: “Misrga borma”, dedi. Ibrohim Misrda bo’lgan; Sarra Misrda bo’lgan; Isroil Misrda bo’lgan, lekin Ishoq hech qachon Misrga bormagan. U boshidanoq ruhdan tug’ilgan, va’da bolasi edi. Yana o’qiymiz:—

TAM1897 Q1 28.9Ibrohimning ikki o’g’li bo’ldi: biri qullikdagi xotinidan, ikkinchisi esa ozod ayoldan. Lekin qullikdagi xotinidan bo’lgan o’g’il tananing xohishiga ko’ra tug’ildi; ozod ayoldan bo’lgan o’g’il esa va’da bo’yicha tug’ildi. Bu narsalar allegoriya bo’lib, ular ikki ahdni anglatadi: biri Sinay tog’idan, qullikka tug’adigan, ya’ni Agar. Chunki bu Agar Arabistondagi Sinay tog’i bo’lib, u hozirgi Quddusga mos keladi va o’z farzandlari bilan birga qullikdadir. Ammo yuqoridagi Quddus erkin bo’lib, u bizning barchamiz onasidir. Chunki yozilganki: “Farzand ko’rmaydigan ayol, quvonsin; tug’maydigan ayol, qichqirsin; chunki erisiz ayolning farzandlari erli ayolnikidan ko’proqdir.” Endi biz, birodarlar, Ishoq kabi va’da farzandlarimiz.

TAM1897 Q1 28.10Va biz kimmiz? — “Agar siz Masihniki bo’lsangiz, demak, siz Ibrohim urug’isiz va va’daga ko’ra merosxo’rsiz.” Ishoq Ibrohimning farzandi edi — va’da farzandi. Va Masihga bo’lgan imon orqali gunoh qulligidan, ma’naviy Misrdan ozod bo’lib, Ibrohim urug’iga aylangach, biz ham Ishoq kabi bo’lamiz; u esa hech qachon Misrda bo’lmagan.

TAM1897 Q1 28.11Shunday qilib, siz Misr qulligi va nasroniy erkinligi Ibrohim oilasida bo’lganini ko’rasiz. Go’shtga ko’ra tug’ilgan Ismoil Misr qulligini, ruhga ko’ra tug’ilgan Ishoq esa Iso imoni orqali Allohning farzandlarini ifodalaydi.

TAM1897 Q1 28.12Yusuf tug’ildi va yoshligida aka-ukalarini ko’rishga chiqdi, Ismoil o’g’illari kelib, uni sotib olib, Misrga olib ketib, u yerda sotishdi. Keyinchalik Yaqubning uyi Misrga tushib bordi va nihoyat Misr qulligidan qutqarildi. Bu, Ibrohim chaqirig’idan tortib va’da qilingan yurt chegaralariga yetib borganlarigacha bo’lgan ularning butun yo’lini ko’rishga yetarli. Ko’rib turibsizki, jismoniy Misr bo’lgani kabi ruhiy Misr ham mavjud edi; va xalq jismonan Misrdan ozod bo’lganda, agar ular Allohning farzandlari bo’lishni istasalar, undan ham chuqurroq Misrdan qutqarilishlari kerak edi.

TAM1897 Q1 28.13Endi men kecha kechqurun tilga olgan parchani o’qiyman. U ushbu katta nashrning “Buyuk mojaro”, 4-jild, 457-betida keltirilgan:—

TAM1897 Q1 28.14Qadimgi Isroil tarixi Adventist jamoasining o’tgan tajribasiga hayratlanarli misoldir. Xudo Advent harakatida xalqini, xuddi Misrdan Isroil bolalarini olib chiqqani kabi, yetaklagan. Buyuk umidsizlikda ularning imoni Qizil dengiz bo’yida yahudiylarning imoni sinagandek sinovdan o’tdi.

TAM1897 Q1 28.15Keyin Advent xalqining katta umidsizliklarida, Isroil tarixida ular qayerda turishgan edi?

TAM1897 Q1 28.16(Ovozlar) Qizil dengizda.

TAM1897 Q1 28.17Alloh o’sha paytda Isroilni, kecha kechqurun o’qiganimizdek, to’g’ridan-to’g’ri Ibrohimga va’da qilgan yurtga — uning muqaddas yashash joyiga, o’zi yashashi uchun yaratgan joyga; merosiga; qo’llari bilan barpo etgan muqaddas maskaniga olib borishni xohladi. Misrdan o’sha yurtga borish faqat o’n bir kunlik yo’l edi. Ammo ularga bu qirq yil vaqt ketdi. Va yo’lga chiqqanlardan faqat to’rttasi u yerga yetib bordi.

TAM1897 Q1 28.18(Ovoz) To’rtta, yoki ikkita?

TAM1897 Q1 29.1To’rtta. To’rtta ekanini bilmadingizmi? U yerda Qaleb va Yo’shua, shuningdek, Harun o’g’illari bo’lgan ikki ruhoniy — Eleazar va Itamar bor edi. Albatta, har doim faqat ikki kishi — Qaleb va Yo’shua — haqida gapiriladi, lekin ikki ruhoniy ham ular bilan birga kirgan.

TAM1897 Q1 29.2(Ovoz) Ular yigirma yoshga to’lmagan bo’lishi mumkin.

TAM1897 Q1 29.3Ha; ular o’ttiz edi; chunki ular ruhoniylik lavozimiga moylangan edilar. Shunday qilib, katta umidsizlik paytida Advent xalqi go’yo Qizil dengiz bo’yida turgan edi.

TAM1897 Q1 29.4Agar ular o’tgan tajribalari davomida ular bilan bo’lgan yo’l-yo’riq beruvchi Qo’lga hanuzgacha ishonishganida, ular Xudoning najotini ko’rgan bo’lardilar. Agar 1844 yilda ishda birgalikda mehnat qilgan barcha odamlar uchinchi farishtaning xabarini qabul qilib, Muqaddas Ruh qudrati bilan e’lon qilganida, Rabb ularning sa’y-harakatlarida kuchli tarzda ishlagan bo’lardi. Dunyo ustiga nur to’lqini yog’ilgan bo’lardi. Yillar oldin yer aholisi ogohlantirilgan bo’lardi, yakunlovchi ishlar bajarilgan bo’lardi va Iso o’z xalqini qutqarish uchun kelgan bo’lardi.

TAM1897 Q1 29.5Qachon?

TAM1897 Q1 29.6(Ovozlar) Yillar oldin.

TAM1897 Q1 29.7Unda, umidsizlikdan beri o’sha xalq qaerda bo’ldi?

TAM1897 Q1 29.8(Ovozlar) Cho’lda.

TAM1897 Q1 29.9Xuddi qadimda Isroil xalqi bo’lgani kabi. Lekin nega qadimgi Isroil xalqi cho’lda ushlab turilgan? — Iymonsizlik tufayli. Ular Rabbiy ularga nimani tayyorlaganini ko’rmadilar. Va ular ko’rmaganlarining sababi shundaki, ular Allohga ishonmaganlar. Agar ular Allohga ishonishganida, ko’rmagan narsalarini ko’rgan bo’lardilar. Va aynan shu yerda yashayotgan bu xalq bilan muammo ham shunda. Biz qadimda Isroilga aytilgan so’zlarga ishonmadik. Ular bizga ham, ularga ham aytilgan. Aynan ularga xuddi shu Injil bizga ham e’lon qilindi.

TAM1897 Q1 29.10Shunday ekan, qo’rqaylik: biz ham uning dam olishiga kirish va’dasiga ega bo’lgan bo’lsak-da, sizlardan hech kim undan chetda qolgandek bo’lib qolmasin. Chunki bizga ham, ularga ham xuddi shu Injil xushxabari yetkazilgan edi; lekin eshitganlarning imoni bilan birlashmagani uchun, ularga yetkazilgan so’z foyda bermadi. Chunki biz, imon keltirganlar, dam olishga kiramiz.

TAM1897 Q1 29.11Demak, ularni o’sha yerga kiritmagan narsa aynan bizni ham o’sha yerga kiritmayapti. Va kecha aytganimdek, biz bu yerda aslo haqimiz yo’q, chunki biz dunyoda bo’lishimiz kerak emas. Qanday qilib Isroil qirq yil cho’lda bo’lishi kerak bo’lmaganidek, biz ham bu cho’lda bo’lishimiz kerak emas. Tinglang:—

TAM1897 Q1 29.12Xudoning irodasi Isroilning cho’lda qirq yil aylanib yurishi emas edi; u ularni to’g’ridan-to’g’ri Kanaan yurtiga olib borib, u yerda muqaddas va baxtli xalq qilib barqaror qilishni xohladi. Ammo ular “imonsizlik tufayli” kirishga qodir bo’lmadi. Ularning orqaga qaytishi va dinni tark etishi tufayli ular cho’lda halok bo’ldi va va’d qilingan yurtga kirish uchun boshqalar turdi. Xuddi shunday, Masihning kelishi shunchalik kechikishi va uning xalqi bu gunoh va qayg’u dunyosida shuncha yillar qolishi Xudoning irodasi emas edi. Ammo imonsizlik ularni Xudodan ajratdi. Ular uning ularga belgilab qo’ygan ishni bajarishni rad etganlari uchun, xabarni e’lon qilishga boshqalar ko’tarildi. Dunyo rahm-shafqati uchun Iso kelishini kechiktiradi, shunda gunohkorlar ogohlantirishni eshitish va Xudoning g’azabi to’kilishidan oldin unda panoh topish imkoniga ega bo’lsinlar.

TAM1897 Q1 29.13Masihning kelishi shunchalik kechikib qolishi va uning xalqi bu gunoh va qayg’u olamida shuncha yillar qolib ketishi Allohning irodasi emas edi. Ah, buning uchun biz javobgarmiz. Shunday emasmi? Mas’uliyat qaerda? Qaysi narsada biz aybdor? — Iymonsizlik. Lekin Isroilning yuragida bo’lib, uning iymonsizligiga sabab bo’lgan narsa nima edi? — Misr, Misr, Misr. Unda, bu odamlarning yuragida nimalar bo’lganki, ularni shu ishonchsizlikka va Allohdan chekinishga undagan? — Misr, xuddi u yerdagi Misr kabi. Ruhiy jihatdan Misr — bu dunyo, butbozlik, zulmat, ya’ni ishonchsizlikdir. “Ishonchsizlik” so’zi bularning barchasini ifodalaydi. Bilasizki, “Misr” so’zi o’zi zulmat ramzidir.

TAM1897 Q1 29.14Bu parchaga yana bir bor nazar soling:

TAM1897 Q1 29.15Agar 1844 yilda ishda birgalikda mehnat qilganlarning barchasi uchinchi farishtaning xabarini qabul qilib, Muqaddas Ruh qudrati bilan e’lon qilganida, Rabb ularning sa’y-harakatlari bilan kuchli tarzda ishlagan bo’lardi.

TAM1897 Q1 29.16Ish boshida Rabbiy ularning sa’y-harakatlari bilan kuchli tarzda ishlagani holda, yetishmovchilik sababi nima edi? — Muqaddas Ruhning yetishmasligi. Yagona yetishmovchilik Muqaddas Ruh qudrati edi. Aynan shu qudrat bizga kuch-quvvat beradi va buyuk ishlarni amalga oshiradi. Bu Muqaddas Ruhdir; va agar u qabul qilinganida, “dunyo yorug’lik to’lqini bilan to’lardi.”

TAM1897 Q1 29.17Bu narsa Vahiy kitobining o’n sakkizinchi bobida bayon etilgan: “Yana bir farishta, ulug’ qudratga ega, osmondan tushdi; va uning ulug’vorligidan yer yoritildi.” Bu aynan shu narsani ko’rsatadi. O’sha nur to’fonini nima to’xtatib turibdi? O’sha vaqtdan beri o’sha nur to’foni dunyoga portlashni kutib yotibdimi? — Ha. 1844 yildan keyin uni nima to’xtatib turibdi? — Iymonsizlik. O’shandan beri nima uni to’xtatib turibdi? — Iymonsizlik. Unda Misr qulligidan qutqarilish vaqti kelmadi-mi? O’ylab ko’ring! Xabar Muqaddas Ruh qudratida e’lon qilingan bo’lardi; Rabbiy ularning sa’y-harakatlarida buyuk qudrat bilan ishlagan bo’lardi; yorug’lik to’lqini yerga sochilgan bo’lardi; yillar oldin dunyo aholisi ogohlantirilgan, yakunlovchi ishlar bajarilgan va Masih o’z xalqini qutqarish uchun kelgan bo’lardi! Ey, unda endi kechiktirmaylik! Nega biz Misrdan, so’zning mazmunida yotgan ma’no — ruhiy Misrdan qutula olmaymiz? Muqaddas Ruh berilsin va gunohkorlar uchun o’sha ulug’ qudratni ishga solsin; o’sha nur to’lqini dunyoni yoritib, dunyoni ogohlantirsin; Masih kelsin; shunda biz bu gunoh va qayg’u dunyosidan qutqarilamiz.

TAM1897 Q1 30.1Endi hozirgacha vaziyatni ko’ryapsiz. Misr zulmati va qulligi shu yillar davomida ustimizda bo’lib kelmoqda, xuddi Qizil dengizni kesib o’tgan va cho’lda bo’lgan Isroil ustida bo’lganidek. Va Alloh bu xalqni ham osmondan non bilan boqishni taklif qildi — u ma’qullay oladigan non, ularga beradigan non, u ularni har qanday ruhiy baraka bilan baraka topadigan holatga keltiradigan non. Lekin bu yerda hanuzgacha ko’pchilik aytadi: “Ey, jonimiz bu yengil nonni nafratlanadi.” Keling, piyoz, porey va sarimsoq bor Misrga qaytaylik. Agar bu sog’liqni saqlash islohotlari bo’lsa, men bunday islohotlardan voz kechaman. Biz qayerda bo’ldik? Rabbimiz bizni boqishiga yo’l qo’yamizmi? Allohdan kelgan taomlar ro’yxatini qabul qilamizmi? Yoki Misrning piyozlari, poreylari, sarimsoqlari va go’shtli qozonlarini sog’inamizmi? Savol shundan iborat.

TAM1897 Q1 30.2Endi siz hammasi shunday ekanini, Misr qulligi bularning barchasining sababi ekanini va imonsizlik Misr qulligining sababi ekanini tan oldingiz. Siz endi, boshqalar kutishi shart bo’lmaganidek, Misr qulligidan qutqarilish uchun uzoq kutishimiz shart emasligiga rozi bo’ldingiz. Endi esa bu qutqarilish qanday bo’lishini bir lahza o’rganamiz; uning kaliti mana bu so’zlardadir: “Mana, ular Allohning amrlarini va Iso e’tiqodini saqlaydiganlardir.”

TAM1897 Q1 30.3Keling, Allohning amrlariga murojaat qilaylik va ularni Chiqish kitobining yigirmanchi bobida bir lahza ko’rib chiqaylik. Agar biz hali ham Misr qulligi ta’siri ostida ekanligimizga yana bir dalil kerak bo’lsa, albatta, bu narsa shu dalilni yakunlovchi asosiy dalildir. Yaqin o’tmishgacha siz ham men ham Yettinchi kun adventistlari tomonidan nashr etilgan o’n amr nusxasini ko’rmagan edik, unda barcha o’n amr to’liq keltirilgan bo’lardi. Men ham yaqindagina shunday qilganman. Ammo shunga qaramay, biz amrlarni ado etish haqida gaplashdik; boshqalarga amrlar haqida xutba qildik; Rim amrlarni qanday o’zgartirganini, to’rtinchisini chiqarib tashlaganini va o’ninchisini bo’lib yuborganini ko’rsatdik, holbuki butun shu vaqt davomida biz o’zimiz, amrlarning nashr qilingan nusxalaridan yoki kimdir boshqa nashr qilgan nusxalarni sotib olib, amrlarning bir qismini o’zimiz ham chiqarib tashlaganmiz.

TAM1897 Q1 30.4Alloh o’z qonunini osmondan e’lon qildi. U amrlarga tegishlisidan ortiq gapirdi-mi? U ortiqcha gapirdi-mi? U kerak bo’lganidan ortiq gapirdi-mi? — Yo’q; chunki u mukammal edi va u gapirishni to’xtatganda unga hech narsa qo’shishning hojati yo’q edi. Xo’sh, u gapirishni tugatgach qo’shiladigan hech narsa bo’lmagani uchun, u kerak bo’lganidan oldin gapira boshlaganmi? U gapirishni tugatgach qo’shiladigan hech narsa bo’lmagani uchun, bizning manfaatimiz uchun to’g’ridan-to’g’ri gapira boshlashidan oldin ham nimadir bormi? Boshqacha qilib aytganda, u ortiqcha bir so’z yoki kamroq bir so’z aytganmi? —Yo’q! yo’q! yo’q!

TAM1897 Q1 30.5Keling, u nima deganini ko’rib chiqaylik. Mana u: “Va Alloh bu so’zlarning barchasini aytib dedi: ... Mendan boshqa xudolarni tanimaysan.” U aynan shu yerda boshlaydimi? U “Mendan boshqa xudolarni tanimaysan” deb gapirishni boshlaydimi? — Yo’q. Siz shu yerdan boshladingizmi? Bilasizki, boshladingiz. Xo’sh, agar Alloh u yerda boshlamagan bo’lsa, va siz ham men ham aynan shu yerdan boshlasak, demak, biz ham yaxshiligimiz uchun muhim bo’lgan, U aytgan bir narsani o’tkazib yubormayapmizmi? U qayerdan boshladi? O’qing. “Va Alloh bu so’zlarning barchasini aytib dedi: Men — Egamiz, sening Xudoyingman, Misr yurtidan, qullik uyi ichidan seni olib chiqqan. Mendan boshqa xudolarga sig’inma.”

TAM1897 Q1 30.6Misr qulligidan ozod bo’lishni ko’rsatadigan aynan shu narsani e’tibordan chetda qoldirganimizni ko’rmaysizmi? Va nega biz uni chetga surib qo’ydik? Oh, chunki biz Misrdan ozod bo’lmaganimizni hisobga olganmiz — va bu rost. Biz hech qachon Misr yurtidan chiqarilmaganimizni hisobga olganmiz — va bu ham bizning imonsizligimiz tufayli rost. Biz “Biz hech qachon hech kimning qulligida bo’lmaganmiz” deb o’ylaganmiz. Ammo biz bo’lganmiz. Biz o’zimizga, gunoh qudratiga — ma’naviy Misrga qullikda edik. Ammo bugun kechasi Misr qulligidan qutqarilish bor, va Alloh sizni va meni shu qutqarilishga chaqiradi. Va u bugun kechasi sizga va menga, Sinaydan yangraganidek gumburlagan ovoz bilan, Iso Masih najoti bilan, shunday deydi: “Men — Egamiz, sening Xudoyingman, seni Misr yurtidan, qullik uyi ichidan chiqarib olganman.” Siz chiqasizmi? U sizni Misr yurtidan, qullik uyi ichidan ozod qilganini qabul qilasizmi? Agar yo’q bo’lsa, nega?

TAM1897 Q1 30.7Dushmanlarimiz buni bizga qarata aytishyapti: “Ey, bu amrlar menga tegishli emas. Men hech qachon Misrdan chiqarilmaganman.” Allohning qonuni dushmanlari, Allohning najotiga qarshi chiquvchilar buni sizga ham tashlashadi. Ular menga — barchamizga — shunday deyishgan: “Bu qonun faqat yahudiylarga majburiy, chunki Misr qulligidan qutqarilganlar faqat yahudiylar.” Ular deyishadiki: “Ey, menga buni va’z qilishing shart emas, meni hech qachon Misrdan chiqarishmagan.” Albatta, bu gap rost; lekin bu ularning foydasiga emas. Siz va men Misr qulligidan qutqarilganlar kabi turib, shunday javob berishimiz kerak: “Rabbimizga shukur, meni Misrdan chiqardilar”; va: “Ey, bechora, yolg’iz qolgan ukam, agar Misrdan qutqarilmasang, Misrning buzilishida halok bo’lasan.”

TAM1897 Q1 30.8Albatta, Misrda bo’lgan odam bu qonunni ado qila olmaydi. Ular buni uddalay olmagan edilar. Alloh ularni Misrdan qonunni ado qilishlari uchun ozod qilgan. Misrda bo’lish – gunohda bo’lish demakdir, va hech kim gunohda Allohning qonunini ado qila olmaydi; chunki gunoh o’zi qonunni buzishdir. Albatta, Misrda bo’lganingizda amrlarni ado qila olmaysiz. Siz qila olmaysiz; men ham qila olmayman. Ammo Rabbiy bizni ozod qilsin, shunda biz amrlarni ado eta olamiz, lekin undan avval emas. Rabbiy buni yaxshi bilardi; shuning uchun u Fir’avnni Isroil o’g’illari ketishiga ruxsat berishga undagach, “Mening xalqimni qo’yib yuboring, ular menga ibodat qilsinlar”, dedi. Albatta, ular Misrda Allohga ibodat qila olmas edilar. U ularni nafaqat jismonan, balki ma’naviy jihatdan ham ozod bo’lishini xohladi. Keyin, ularga o’z qonunini berib, unga rioya qilishlarini istaganida, u ularga birinchi bo’lib shunday dedi: “Men — Egamiz, sening Xudoying, Misr yurtidan, qullik uyi ichidan seni chiqarib olganman”, shunda ular uni saqlashlari mumkin bo’lsin.

TAM1897 Q1 31.1Bu qanday qonun axir? — Ruhiy qonun. “Biz qonunning ruhiy ekanini bilamiz.” Unda qonunning birinchi oyatidagi Misr nima? — Bu ruhiy Misr. “Qonun ruhiy.” Demak, qonunda tilga olingan Misr — ruhiy Misr bo’lib, bu siz va men uchun ruhiy Misrdan, ya’ni gunoh qulligidan ozod bo’lish demakdir.

TAM1897 Q1 31.2S. H. Lane.— Siz ular bir muddat ruhiy jihatdan Misrdan chiqqan deb o’ylaysizmi?

TAM1897 Q1 31.3Bu aytish qiyin. Muso har doim, albatta; Qaleb har doim; Yo’shua har doim.

TAM1897 Q1 31.4E. J. Waggoner.—Yetmish qariya Allohni ko’rdi.

TAM1897 Q1 31.5Ha; ular Allohni ko’rishdi. Ammo xalq Misrdan ruhiy jihatdan chiqqanmi, deyish qiyin. Muso esa har doim shunday edi. Hatto jismonan Misrda bo’lsa ham, u ruhiy jihatdan undan tashqarida edi. Qaleb va Yo’shua har doim ruhiy jihatdan Misrdan tashqarida edilar. Qizil dengiz bo’yidagi g’alaba qo’shig’ida, menimcha, butun denominatsiya ruhiy jihatdan Misrdan tashqarida bo’lgan, agar ular bunga mahkam yopishganida. Rabbimiz aytganidek: “Ey, xalqim mening ovozimga quloq solib, mening qonunlarim bo’yicha yurganida, men ularning dushmanlarini tezda ularning ostiga solgan bo’lardim.” Ammo imonlari sinovdan o’tkazilganda, ularning birinchi qadamida, Marahda achchiq suv bo’lganida, imonlarini tashlab, yana Misrga qaytishni xohlashdi. Agar biz achchiq tajribaga duch kelsak, buni Rabbimiz bizni tark etganining dalili deb qabul qilamizmi? — Yo’q; Rabbimizga shukr qilaylikki, bu achchiq tajriba bizning manfaatimiz uchun va Alloh achchiqni shirinlikka aylantira oladi.

TAM1897 Q1 31.6(Ovoz) Kechirasiz, aka Jones, lekin mana Ibroniylarga maktubning o’n birinchi bobining yigirma yettinchi oyati — u Muso aynan Misrda Misrdan yuz o’girganini ko’rsatadi.

TAM1897 Q1 31.7Albatta. Shunday qilib, tanasi Misrda bo’lsa-da, u ruhiy jihatdan Misrdan tashqarida edi.

TAM1897 Q1 31.8E. J. Waggoner.—Rabbimiz qutqarganlar qo’shiq kuylab Siyon tomon keladilar.

TAM1897 Q1 31.9Ha: agar ular Musoning qo’shig’ini kuylashni davom ettirganida va uni o’sha paytdagi imon bilan kuylaganida, ular o’sha yaxshi yurtga kirib borar ekan, kuylashni ham davom ettirgan bo’lardilar. Va xuddi shuni Alloh bizning ongimizda saqlamog’imizni xohlaydi. U yuragimizni o’sha yaxshi yurtga yo’naltirishimizni istaydi; shunda yuragimiz u yerda bo’lsa, hayotimizning intilishi ham u yerda bo’ladi. Va shunda Alloh tez orada hayotimizni o’sha baraka topgan yurtning quvonchi bilan to’ldirishi mumkin. Va bu — Alloh biz bilan.

TAM1897 Q1 31.10Siz yaxshi bilasizki, hatto hozir ham yurak o’sha yurtda emas, balki shu yerda. Ba’zi o’zimizdagilarga bir kishini bu mamlakatdan ajralishga chaqirish xiyonatdek tuyuladi. Bir kishini bu mamlakatdan ajralib, o’sha yurtga ketishga va bu millatning idoralari hamda siyosatidan voz kechishga chaqirish ularga deyarli majburlashdek ko’rinadi. Odamlar Misrda bo’lishsa-da, Alloh ularni Misrdan chaqirib olib chiqdi, yuraklarini yaxshiroq yurtga qaratishlari, barcha mehrlarini o’sha joyga bag’ishlashlari va butun kuch-g’ayratlari bilan o’sha yurt uchun ishlashlari uchun; shunda o’sha yurtdan keladigan quvonch va shon-shuhrat daryolari ularning yuraklariga oqsin; shunda butun dunyo va butun koinot Allohning haqiqatan ham ularning Xudosi ekanini bilsin. Bu amalga oshgach, ishning bajarilishi va Rabbiyning kelishi uchun ozgina vaqt kifoya bo’ladi.

TAM1897 Q1 31.11Isroil o’g’illari Qizil dengiz bo’yida bo’lganlarida, u yerda namoyon bo’lgan Allohning qudrati millatlarni hayratga soldi; josuslar yurtga kirganlarida Rahab dedi: “Sizdan qo’rqish va vahima butun yurtga tushdi, chunki biz Allohning siz uchun qilgan ishlarini eshitdik va xalqning yuraklari eridi.” Bu rost. Ma’naviy Misr haqida yana bir fikr: Iso haqida yozilgan: “Men o’g’limni Misrdan chaqirdim.” Nega bu Iso haqida yozilgan? Nega Iso Misrga bordi? Nega uni Misrga olib ketishdi? U Betlehemda o’ldirilgan bolalar qirg’inidan qochish uchun o’sha joydan biroz uzoqlashib ketishi kifoya edi va Misrga shunchalik uzoqqa borishga hojat bo’lmas edi. Herodning farmoni chiqqanida Falastindagi barcha kichik bolalar o’ldirilmagan edi. Bu faqat Betlehem, uning atrofidagi hududlar va uning chekkalari uchun edi. Betlehem Quddusdan atigi olti milya uzoqlikda edi, va Quddusdagi bolalar o’ldirilmagan; shuning uchun agar uni o’n yoki o’n ikki milya uzoqqa olib ketishganida ham, Rabbiy qochib ketishi mumkin bo’lardi.

TAM1897 Q1 31.12Unda nega u Misrga olib ketilgan? — Shuning uchun yozilgani bajarilsin: “O’g’limni Misrdan chaqirdim”. U biz edik; siz va men. U biz edik; va xuddi Alloh Misrda o’z xalqiga duch kelib, ularni olib chiqqanidek, najotkorimiz ham biz turgan joyga keldi, biz kabi bo’ldi va Misrdan chaqirildi, shu bilan kim u kabi bo’lishni istasa, u ham Misrdan chiqishi kerakligini ko’rsatdi. U Allohning O’g’li edi va Misrdan chaqirildi, shu bilan barcha Allohning o’g’illari bo’lishni istaganlar ham Misrdan chiqishi kerakligini ko’rsatadi; chunki barchalar haqida ham uning haqidagi kabi yozilgan: “O’g’limni Misrdan chaqirdim.” Siz Allohning o’g’lisimisiz? “O’g’limni Misrdan chaqirdim.”

TAM1897 Q1 31.13Bir oz oldin biz Allohning amrlarini saqlash uchun Misrdan chiqarilishimiz kerakligini ko’rdik. Endi Iso ortidan ergashish uchun Misrdan chaqirilishimiz kerakligini ko’ramiz. Allohning amrlarini saqlash Misrdan chiqarilishimizni talab qiladi; Isoga bo’lgan imon ham xuddi shunday Misrdan chiqarilishimizni talab qiladi. Va bularning ikkalasi ham Vahiy 14:12-da ifodalangan: “Mana, ular Allohning amrlarini saqlaydilar va Isoga bo’lgan imonni saqlaydilar.”

TAM1897 Q1 32.1Shunday qilib, boshidan oxirigacha ma’naviy Misr mavjudligini ko’rasiz; najotning butun rejasi esa Allohning qudratiga tayanib Misr qulligidan ozod bo’lishdan iborat; bu Misrdan chiqib, Allohning o’g’illari shonli erkinligiga chaqirilishdir. Unda biz haqiqatan ham Rabbiyga xizmat qilish uchun Misrdan chiqaylikmi? Allohning amrlarini va Iso e’tiqodini haqiqatan ado etishimiz uchun shunday qilaylikmi? Nima qilamiz? Ushbu konferensiyani Misrda tark etamizmi? Ushbu konferensiyada qolib, Misrda qolamizmi? Yo’qmi, biz Misrdan va so’zning mazmunida ifoda etilgan barcha narsalardan to’liq qutularmiz?

TAM1897 Q1 32.2Qutqarilish biz uchun bepul, u bizga berilgan. Unday bo’lsa, har bir yurak ochilsin, har bir ruh Allohga yuzlansin va gunohni iqror etish orqali Uni izlasin, shunda zulmatdan qutqarilamiz; va shunday qilib, Konferensiya tugashidan oldin Allohning o’g’illari shonli nur va erkinligiga olib chiqilamiz; chunki: “Men o’g’limni Misrdan chaqirdim.” Mana shuni u kutmoqda. Uni kutdiraylikmi? Va bu vaqt kelganda, bu so’z ro’yobga chiqadi; uchinchi farishtaning xabari Muqaddas Ruh qudratida e’lon qilinadi; Rabbimiz bizning sa’y-harakatlarimiz bilan buyuk qudrat bilan ishlaydi; dunyoga nur toshqini yog’adi; tez orada dunyo aholisi ogohlantiriladi; yakunlovchi ishlar yakunlanadi; va Masih o’z xalqini qutqarish uchun keladi. Ey, menimcha, biz Allohning bizni qutqaradigan vaqtiga ilgari hech qachon orzu qilganimizdan ham yaqinroqmiz. Allohning najoti bizga juda yaqin! Biz va’da qilingan yurtga kirib boramizmi? Isroil imon keltirmagani uchun muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Ular Uning va’dalaridagi mo’jizaviy narsalarni ko’rmadilar. Endi bu va’dalar biz uchun. Ular siz va men uchun ham xuddi Isroilga berilganida Uning O’zi uchun bo’lgani kabi haqiqiy bo’lishi kerak, garchi Isroil ularni haqiqiy deb bilmagandi.

TAM1897 Q1 32.3Bilasanmi, yozilganki:—

TAM1897 Q1 32.4Va men go’yo olov bilan aralashgan shisha dengizini ko’rdim; va yovuz hayvon, uning tasviri, uning belgisi va uning ismi raqamiga qarshi g’alaba qozonganlar shisha dengiz ustida Allohning arfalarini ushlab turganlarini ko’rdim. Va ular Allohning xizmatkori Musoning qo’shig’ini kuylashadi.

TAM1897 Q1 32.5Ah, lekin Allohning xizmatkori Musoning qo’shig’i Misr qulligidan qutilish qo’shig’i edi; va yovuz hayvon, uning nomi, uning tasviri va uning nomining raqamiga qarshi g’alaba qozonganlar nimadan qutqarilgan? — Ular Muso kabi Misr qulligidan qutqarilgan. Va ular Muso qo’shig’ini kuylashadi, chunki ular ham Misr qulligidan qutqarilgan. Muqaddas Kitob bunga to’la. Ma’naviy jihatdan biz ham Misrda bo’ldik, va, Alloh bizni undan qutqarsin. Shunda biz ham bu qo’shiqni Rabbiyga kuylaymiz:—

TAM1897 Q1 32.6Men Egamizga qo’shiq aytaman, chunki u ulug’vor g’alaba qozondi: u otni ham, uning minuvchisini ham dengizga uloqtirdi. Egamiz mening quvvatim va qo’shig’im, u esa mening najotim bo’ldi. U mening Xudoyimdir, men esa unga yashash joyini tayyorlayman.

TAM1897 Q1 32.7Siz ham shunday qilasizmi? Shunday qilasizmi? Men ularning ichida yashayman va ularning ichida yuraman; ular mening xalqim bo’ladi va men ularning Xudosi bo’laman.

TAM1897 Q1 32.8Shuning uchun ularning ichidan chiqing va ajraling, deydi Rabb, va najis narsaga tegmang; shunda men sizni qabul qilaman. Va men sizga Ota bo’laman, va siz mening o’g’illarim va qizlarim bo’lasiz, deydi Qodir Rabb.

TAM1897 Q1 32.9Ammo, “Men o’g’limni Misrdan chaqirdim.”

TAM1897 Q1 32.10[U] mening otamning Xudosi va men uni ulug’layman. Egamiz urush insonidir; Egamiz uning nomi. U Fir’avnning aravalari va uning qo’shinini dengizga uloqtirdi; uning tanlangan sardorlari ham Qizil dengizda cho’kib ketdi. Chuqurliklar ularni qopladi: ular toshday tubga cho’kib ketdilar. Ey Rabb, o’ng qo’ling qudratda ulug’vor bo’ldi; ey Rabb, o’ng qo’ling dushmanni maydalab tashladi. O’z ulug’vorligingning buyukligi bilan senga qarshi turganlarni ag’darib tashlading; g’azabingni jo’natding, u ularni somon kabi yo’q qildi. Va burun teshiklaringdan chiqqan nafasing bilan suvlar to’planib, to’lqinlar g’ovga aylanib turdi, chuqurliklar dengiz qalbida qotib qoldi. Dushman dedi: “Men quvaman, men yetib olaman, men o’ljani bo’lib olaman; istagim ular ustida qondiriladi; men qilichimni tortaman, qo’lim ularni yo’q qiladi.” Sen shamolingni esdirganda, dengiz ularni qoplab oldi; ular kuchli suvlarda qo’rg’oshin kabi cho’kib ketdilar. Ey Rabb, xudolar ichida senga kim teng? Muqaddaslikda ulug’, madhiyalarda qo’rqinchli, mo’jizalar qiluvchida senga kim o’xshaydi? O’ng qo’lingni cho’zding, yer ularni yutdi. Rahm-shafqating bilan qutqargan xalqingni olib chiqding.

TAM1897 Q1 32.11Mana nima deyiladi: “Sen qutqargan xalqni olib chiqding.” U seni qutqardi-mi? Nimadan qutqardi? — Gunohdan qutqardi. Gunoh esa ma’naviy Misrdir.

TAM1897 Q1 32.12Ularni qudrating bilan muqaddas maskaningga yetaklading. [Unga yo’l bering.] Xalq eshitib, qo’rqadi.

TAM1897 Q1 32.13Muso qo’shig’ini kuylash vaqti keldi. Uni kuylaymizmi? Lekin biz uni Misrda kuylamaymiz. Agar Misrda bo’lsangiz, uni kuylay olmaysiz, chunki ular Misrdan qutqarilmaguncha uni kuylay olishmagan.

TAM1897 Q1 32.14Xalq eshitib, qo’rqadi; Falastin aholisi qayg’uga botadi. O’shanda Edomning hokimlari hayron qoladi; Moabning qudratli erkaklariga titroq kiradi; Kan’on aholisi barchasi erib ketadi. Ularning ustiga qo’rqinch va vahima tushadi; qo’lingning ulug’vorligi tufayli ular toshday jim bo’lib qolishadi; ey Rabbim, xalqing o’tib ketguncha, Sen sotib olgan xalqing o’tib ketguncha. Sen ularni olib kirasan.

TAM1897 Q1 32.15Kimni olib kiradi? Nima deysiz? Rabbiy kimni o’z yashash joyiga olib kiradi? Sizni? Siz Misrdan chiqqansizmi? “Men o’g’limni Misrdan chaqirdim.” Sen ularni “merosing tog’iga, ey Rabbiy, o’zing yashashing uchun yaratgan joyga ekasan.” Shunda biz u yerda Rabbiy bilan yashaymiz va shunday qilib doimo Rabbiy bilan bo’lamiz.

TAM1897 Q1 33.1Muqaddas joyda, ey Rabbim, Sening qo’llaring barpo qilgan joyda. Rabb doim va abadiy hukmronlik qiladi. Chunki Fir’avnning otlari, uning aravalari va otchilari bilan birga dengizga kirdi, va Rabb dengiz suvlarini ularning ustiga qaytardi; lekin Isroil o’g’illari dengiz o’rtasida quruq yerdan o’tib ketishdi. Va payg’ambar Miriam, Harunning opasi, qo’liga doira olib chiqdi; va barcha ayollar doiralar va raqslar bilan uning ortidan chiqdilar. Va Miriam ularga dedi: “Rabbga qo’shiq ayting, chunki u ulug’vor g’alaba qozondi; otni va uning minuvchisini dengizga uloqtirdi.”

TAM1897 Q1 33.2“Men seni Misrdan chaqirdim,” deydi Rabbiy, va biz Misrdan chiqdik. Endi u shunday deydi: Men sening Allohingman, va sen mening xalqimsan. “Men — Egamiz, Xudoying, seni Misr yurtidan, qullik uyidan chiqarib olganman”; va “Men o’g’limni Misrdan chaqirdim”. Va bugun “Mana ular, mana ular, MANA ULAR — Xudoning amrlariga va Iso e’tiqodiga rioya qiladiganlar” deyilganda, aynan shu anglatiladi.

TAM1897 Q1 33.3Jamoa kuylaydi:—

TAM1897 Q1 33.4Qutqarildim! Qanchalik sevarman buni e’lon qilishni! Qo’zining qoni bilan qutqarildim; Cheksiz rahm-shafqati bilan qutqarilgan, Men uning farzandiman, abadiy.

Sahifa osti izohi

Orqaga