Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
11 / 12Waarey 1897

Géddug Israyil. – N° 2

Alonzo Trevier Jones

TAM1897 Q1 40.5Waare buñu joxe ci ngoonu Dimas, 14 Maars 1897 Móol nañu ko ci General Conference Bulletin, Trimestre bu njëkk, 1897, Vol. 2, No. 1, xët 40-45.

TAM1897 Q1 40.6Ni nu ko gise woon ci njàng mi weesu, Israyil dafa wàcc ci diine, te ñaan benn buur ngir ñu mel ni mbooleem xeet yi. Ci njàng mii, dinanu gis ni ñu melalee xeet yi ci lépp. Waaye Israyil wàcc na Yàlla; ndaxte gëmunu woon Yàlla ak seen xol bépp. Kàddu gi jaxasuwul ak ngëm ci ñi ko dégg. Ñu daldi doon ay nit yu mel ni ñu ciy def rekk, te loolu tax, ay bon-bon yu ñu mënoon a moytu su ñu gëmoon Yàlla, dal ci ñoom, ni mu dale ci yeneen jaamukatu xërëm yi; ba noppi, ni ko Xelum yonent yi waxe, bon-bon yépp yu juddoo ci seen bopp wàcc Yàlla, ñu teg ko ci nguurug Yàlla. Gis nañu ne nguuram gi amul njariñ; doyul woon ci ñoom, matul woon ci àdduna bii, te war nañoo am seen bopp nguur—benn bu ñu mën a saytu, te bu ñu mën a jaarale ngir nguuru seen bopp te aar seen bopp.

TAM1897 Q1 40.7Ñu ne Saamuwel: « Defaral ñu buur bu melni réew yépp, ngir nu melni réew yépp; » te wax dëgg Yàlla, jaare ko ci Saamuwel, bañ na ko bu baax, waaye ñoom ñu bañ itam bañ googu, ne: « Déedéet; waaye danoo bëgg buur bu nu jiite, bu melni réew yépp. » Naka lañu ko bëggee noonu la Boroom bi defalee. Du rekk dañoo dogaloon te fasoon seen xalaat ne dañuy am buur, waaye sax dogaloon nañu ku ñu waroon a am niki buur. Sawul, doomu Kish la woon; te Boroom bi may na leen ko itam, ndaxte dañoo fasoon seen xalaat.

TAM1897 Q1 40.8Waaye bon-bon yépp yi Boroom bi leen waxoon ne dinañu leen dal ndaxte tànn nañu buur ak nguur, dal na leen. Ñu tàmbalee gis ci ñenn ci jamonoy Sawul. Ndimbalu Dawuda ak nguuram moo leen dimbali woon bu baax ngir ñu mucc ci seeni bon-bon. Donte bañ nañu Yàlla, moom bàyyiwu leen, des na ak ñoom ngir jiite ñépp ñi bëggoon ñu jiite leen, te musal leen, su manee nekk, ci musiba yi waroon a ñëw, te xamoon ne dina ñëw, te mënutoon cee raw, ci seen mbooloo. Waaye dafa doon musal képp ku ci mën a raw, ci boppam. Ñu ngi doon tàmbali ab yoon bu leen doon yóbbu, te kenn mënutoon koo dellu ginnaaw, jéego ci jéego, ba, ni nu ko gise di ñëw, ñakk gi ñëw.

TAM1897 Q1 40.9Ci Sulaiman la jafe-jafe yi tàmbalee ci anam gu leer nàññ, te loolu mooy li waroon a juddoo ci yoon wi ñu jël te Yàlla bañoon ko. Te Misira dafa àndoon ak ñoom saa su nekk. Misira day faral di ci dugg. Sulaiman jël na jabar ju jóge Misira, te loolu jéggul kàddug Yàlla. Yónni na ca Misira ngir jëndi ay fas, te loolu jéggul kàddug Yàlla. Cër bu Yàlla mayoon, dafa ko jëlee jëfandikoo ko ngir liggéeyal Misira ak seeni xërëm, ak xërëmu réew yépp yu leen wër. Yen yi ñu teg ci kaw askan wi ngir ñu toppatoo jabari Sulaymaan yu tollu ci juróom-ñaari téeméer ak taaraam yu tollu ci ñetti téeméer, yu jóge ci réewi ñi ñàkk gëm yépp, ci seen jaamu xërëm, dafa rëy lool ba askan wi mënunu ko woon dékku, te du ngir seen njariñ; te ngir njariñu ñaari askan yépp, Yàlla dogal na mu tàggale fukki xeet yi ci ñaar yi.

TAM1897 Q1 40.10Mënuñu xam lan la woon baax boobu Boroom bi naroon ngir fukki xeet yi, walla ñaar yi, ndaxte amul benn bés mu am. Yerobowam lañu tànnoon ngir mu jiite fukki xeet yi njëkk. Waaye Yerobowam, mu fàtte royukaay bu rafet bi Dawuda defoon, di xaar waxtu wi Yàlla tànn, te bàyyi ko mu indi ko ci nguurum fukki xeet yi ci yoonam—ba tey, bi Solomone di dund, dafa jóg ci buur bi, ndaxte dafa jël dogal bi mu bëggoon a jël nguurum fukki xeet yi te di leen njiit, ngir taxawal boppam buur ci kanamu Solomone. Loolu wor ak fippu la woon. Sulaiman bëggoon na koo mbugal ci loolu, mu daldi daw dem Misira te des fa ba kera Sulaiman faatoo.

TAM1897 Q1 40.11Bu fekkee ne nekku ko woon Misrawa ci xolam bu njëkk, ginnaaw bi mu fa agsee, loolu la mujj doon. Bi Sulaimaan faatoo, Yerobowam dellusi na ca Misra. Waxtu wi jot na ngir fukki xeet yi tàggalikoo ak ñaar yi, te Reoboowam def na li leen tàggalikoo. Bi askan wi ñëwee di ko ñaan mu woyofal leen poñ yi leen baayam tegaloon, laaj bu am xel te jub la woon. Mag ñi daan digle Sulaimaan, digal nañu ko mu def loolu. Waaye Reoboam nanguwul woon xelal googu, ndaxte bëggul woon nekk jaamu askan wi, ni ko ñu ko digale woon; dafa bëggoon nekk kilifag askan wi, moo tax mu laaj xalaatu ndaw ñi mu maggee ak ñoom. Yaayam Amonit la woon, benn ci jabar yu gën a bon yi daan jaamu xërëm yi Solomóon amoon; te waxambaane yi mu maggee ak moom, doomi yeneen jabar yu jaamu xërëm lañu woon yi Solomóon amoon. Waxambaane yooyu, ci biir mbooleem mbañeel yu bon yu jaamu xërëm yi Solomóon daan def ak jabaram lañu maggee. Rehoboam déglu na seen xalaat te topp seen yoon, kon nag dafa bañ xelal Yàlla bi, ak xelalu góor ñi daan ragal Yàlla.

TAM1897 Q1 41.1Rehoboam tontu na askan wi tontu gi ñépp xam: «Dañu ma laajoon ma woyofal leen seeni coono, waaye man, damay gën a diisal; fa seen baaraam bu ndaw nekke woon, damay def mu mel ni seen ndigg. Ñoom ñu ne, «Dellu leen ci seeni tant, yéen waa Israel: léegi, seetal sa kër ga, Dawuda.» Rehoboam, bi mu gisee li xew, dafa jaaxle lool; waaye loolu yéemewul ci moom, ndaxte bi mu nekkee ci ñàkk-gis-gi ba gisul ne wax ji mu leen waxoon mooy wax ji gën a ñàkk xel, kon yéemewul dara mu jaaxle ci li ci toppoon bi mu ko waxee. Yónni na fa kiy yor alalam, ngir dalal leen, jubanti mbir mi, te indiwaat leen, su manee nekk. Waaye ñu daldi sànni ki yoroon alal ji ay doj ba mu dee, te Reoboam, bi mu gisee li xew, dafa tiit, daldi daw jël saayaram, gaaw dellu Yerusalem, dajale xarekat ngir yéeg fey leen, noot leen te tax ñu liggéeyal ko. Waaye waxkatu Boroom bi ne ko loolu warul woon a def, te nañu des seen kër, te ñu def noonu.

TAM1897 Q1 41.2Booba Yerobowam jël na nguur gi, samp na nag yu wurus ya mu indi woon ca Misira, ba tax fukki xeet yi dugg nañu ca Misira, topp ci jaamu xërëm ak doxalinu nguur gu Misira, bi ñu tàggoo ak ñaar yi. Nii la Yerobowam tàmbalee mbir mi, te tek misaal bi ñi des ci buur fukki xeet yi topp. Te saa su nekk ginnaaw loolu, ñu ngi koy tudde “Yerobowam, doomu Nebat, mi def bàkkaar te tax Israyil def bàkkaar.” Te wàcc gi ci diine ji di gën a yokku rekk, ba bi nguur gi yépp tassee, te kenn masatu koo dégg, te kenn du ko mas a dégg. Wàcc gi ci diine ci biir buur yu fukki xeet yi, dafa doon gën a bon, gën a bon, gën a bon. Yerobowam bon la woon; ñi ko wuutu ci topp itam bon lañu woon. Gannaaw loolu, Omri ñëw, te moom moo gënoon a bon ñi ko jiitu woon; gannaaw loolu, Ahab ñëw, te moom moo gënoon a bon ñépp ñi ko jiitu woon. Nii la mbir mi demee ci biir nguur gi, ba keroog gi mu tas lépp te jeex takk.

TAM1897 Q1 41.3Waaye Boroom bi, saa su nekk, dafa doon jéem kàttanam ngir ñu jaamu ko. Dafa leen yónnee ay yonent yu toftaloo; dafa woo waat-waat buur yi ngir ñu ragal ko, jaamu ko. Bu ñu àggee ci bis yu mujj yu Israyil, Yonent Amos ak Ose dafa gën a fés ci ñiy yonent. Amos, Ose, ak Mikay yonent nañu ngir Israyil, te jëmale ko ci Israyil, ci bis yu mujj yu Israyil. Waaye, ci Mise, tuuti rekk a jëm ci fukki xeet yi. Lu ëpp ci Amos ñoom la jëm, ak lu bare ci Ose. Amos ak Ose, li ci ëpp ci seeni waxi yàlla, ci Israyil la jëm, ak ci woote bu mujj bu Boroom bi jox Israyil ngir mu dellu ci moom, te mucc ci alag gu matale.

TAM1897 Q1 41.4Yépp waxi yàlla yooyu, ak taarixu Israyil, dañu leen dugal ci Biibël bi ngir artu askan wi di dund ci bés yu mujj yu taarixu àdduna bi. Te njàngalem Yàlla nekk na fa ngir nit ñi ci bés yu mujj yi—di dellu ci Yàlla ngir ñu mucc ci alag gu wér. Looloo tax ñu dugal loolu fa. Kon, Amós ak Ose, dëgg-dëgg bu teew lañu tey, ci yaw ak ci man, ak ci ñépp ci àdduna bi, ni ñu nekke woon dëgg-dëgg bu teew ci askanu fukki xeet yi ci jamono ji ñu leen bindee woon.

TAM1897 Q1 41.5Amos di waxe xibaar bu sell, te saraxalekat bi nekkoon Betel ne ko, «Bul fi waxe xibaar; kër buur bi la, ak péncum buur bi; demal ca Yuda.» Mu dem yëgal Yerobowam bu ñaareel bi ne Amos dafa doon yégle ay musiba ci réew mi, te dafa doon jàngale ñu bañ buur bi, di wax ne jaasi Yàlla dina wàcc ci kawam lépp, te réew mi mënul woon dékku kàddoom yépp.

TAM1897 Q1 41.6Léegi, nanu jëm ci pàcc bi, te jàng Amós 7:10-15:—

TAM1897 Q1 41.7Ci noonu, Amaziya, saraxalekat bu Betel, yónni na ca Yerobowam, buur bu Israyil, di wax ne: «Amos dafa la bëgg a daanel ci biir kër gu Israyil; réew mi mënul dékku kàddoom yépp.» Ndaxte nii la Amós waxe: Yerobowam dina dee ci jaasi, te Israyil de, dinañu ko jébbal, ñu yóbbu ko ci njaam génne ko ci réewam. Te Amaziya wax Amós ne ko: «Yaw gis-gis-kat bi, demal, dawël ca réewum Yuda, foofu nga dem lekk sa mburu tey wax sa wax ca; waaye bulati waxati dara ca Betel, ndaxte kër Yàlla gu buur gi la, te di itam péncum buur gi.» Amos tontu Amaziya ne ko: «Man, nekkuma woon profeet, te itam nekkuma woon doomu profeet; waaye sàmmkatu nag laa woon, di dajale meññeefu garab gu ñuy wax sikomore: te Yàlla Jëli ma bi ma doon topp nag yi, Yàlla wax ma ne: Demal, profeetal sama askan Israyil.»

TAM1897 Q1 41.8Te mu profetale leen; waaye buleen fàtte, jamono yooyu lañu woon jamonoy mujjug Israyil. Waaye bi ñu bañee Amos di waxe ca réew ma, ñu dàq ko, te dàqanteel ko ni ñu ko defee woon ak yeneen waxkat yu bare, Yàlla taxawal Hosea ca réewum Yuda; te moom, bi mu nekkee ca réewum Yuda fa saraxalekat bu jaamu xërëm boobu waxee Amos mu dem, mën na waxe ci Israel, te mënunu koo dàqanteel te def ci moom li leen neexoon.

TAM1897 Q1 42.1Léegi nag, benn kàddu rekk, bu ñu dellusee seetwaat mbir mi mépp: Xam ngeen ne, dale ca jamonoy Samuwel ba ca kanam, buur yi ci Israayil dañoo sonal askanu Yàlla, sonal ay yonent, rey ay saraxalekat, ni leen neexee. Loolu def nañu ko ndaxte amoon nañu kàttan gi ak yéene ji ngir def ko. Waaye léegi, bu fekkoon ne Israyil amul woon benn buur, benn nguur, walla benn njiit bu mu moom boppam, ndax loolu mën nañu ko def?—Déedéet; loolu du mën a nekk. Xam ngeen ne buur yi ca Israyil ñoo gënoon a bon buur yu ñàkk gëm yi ci nit ñi Yàlla ak yonentu Boroom bi: ba tax, fa buur yi ca Israyil ak buur yi ca Yuda doon sonal yonentu Boroom bi, buur yu ñàkk gëm yi dañu leen doon wormaal te di leen jàppale.

TAM1897 Q1 42.2Osée, ni ma ko doon waxe, wax na ci loolu itam. Léegi dinaa jàng ay aaya yu néew ci téereb Osée, ngir ngeen gis li mu wax ci mbir mii. Seetleen bu njëkk ci xaaj bu juróom-ñeenteel bi, benn baat walla ñaar rekk:—

TAM1897 Q1 42.3Duñu dëkk ci suufu Boroom bi; waaye Efraim dina dellu Misira.

TAM1897 Q1 42.4Efraim bokkoon na ci fukki xeet yi; waaye fii tur wi ngir ñoom ñépp lañu ko jëfandikoo. Fukki xeet yi dem nañu Asir; waa Asir jaam nañu leen. Waaye bi waa Asir jaamee leen, lan la Boroom bi jublu bi mu nee dinañu dellu Misira?—Misira mooy tekki wàcc diine gu gën a sori ci Yàlla. Lëndëm gi, di lëndëm gu Misira rekk, mooy fi nit ñi di jiite ci palaasu Yàlla, te nguur gi gépp—nguur gi, nit ñi, ak lépp—mu jàmbat Yàlla ak askanam, ni mu jàmbatee woon Israayil bi ñu nekkee ca suufu Misira, tuuti laata ay mbëkkeet di dal Misira, te ñu mucc. Te bu Boroom bi nee fii Efraim dina dem Misira, donte Asiri—nguurug Asiri—la waroon a jàpp, loolu dafay wone ne dañoo fasoon yene dem ci ñàkk-gëm gu mat sëkk, te looloo taxoon ñu mënul woon, ndaxte bëgguñu woon rekk, dëkk “ci suufu Boroom bi.”

TAM1897 Q1 42.5Fàttaliku ngeen ne jàng nanu li Boroom bi waxoon Abram: «Génnal sa réew, ak say mbokk, ak kër sa baay, dem ci réew mi ma lay won.» Kon, réew moomu mooy réewu Boroom bi. Te bu waxee ci Hosée ne Israyil du dëkk ci suufu Boroom bi, du suuf su tuuti soosu nekkoon ci wetu Samariya la bëgg wax; waaye suuf si ñu wonewoon Abraham la bëgg wax, te Yàlla woo woon fa askanam bi mu leen yékkatee Misira. Duñu dëkk ci suufu Boroom bi; li ci topp mooy Misira, maanaam ñàkk ngëm gu mat sëkk. Dinga ko gis bu ma ko jàngee.

TAM1897 Q1 42.6Duñu dëkk ci suufu Boroom bi; waaye Efraim dina dellu Misra, te dinañu lekk lu setul ci Asiri. Duñu joxe saraxu biiñ Boroom bi, te duñu ko neexal. Seen sarax yi dinañu mel ni mburu ñiy jooy; képp ku ci lekk dina tilim. Ndaxte seen mburu ngir seen bakkan du dugg ci kër Boroom bi. Lu ngeen di def ci bés bu mag bi, ak ci bésu xewu Boroom bi? Ndaxte, gisal, dañoo dem ndax alku bi: Misra dina leen dajale, Memfis dina leen suul: bérab yu neex ya ñeel seen xaalis, ñaxum xorom dina ko moom: ay lëjëm dinañu nekk ci seeni néeg.

TAM1897 Q1 42.7Xaaj bu fukkeel:—

TAM1897 Q1 42.8Israyil nekk na garabu reseñ bu amul njariñ, dafay meññ ngir boppam: ci ni meññeefam baree la yokke ay saraxalukaay; ci ni suufam baaxee lañu def ay nataal yu rafet. Seen xol séddaliku na: leegi dinañu gis ne am nañu ay njuumte: dina tas seeni saraxalukaay, dina yàq seeni nataal. Ndaxte leegi dinañu ne, Amunu buur.

TAM1897 Q1 42.9Ci jamono jooju, amunu woon buur. Dañu ko woon rey, te amoon na jamono ju ñu amul buur. Beneen buur jëlagul woon plasam. Waaye xoolal li mu wax: “Ndaxte léegi dinañu ne, Amunu buur.” Boroom bi waxoon na leen, bi ñu tànnee buur boobu te mu bañ, ne dañu koo bañ. “Déedéet; waaye buur lañu bëgg.” Am nañu buur?—Waaw; te jot gi ñëw ba ñu mujj wax ne, “Amuñu buur.” Waaye Boroom bi lan la wax ci jamono jooju?

TAM1897 Q1 42.10Léegi dañuy wax ne, “Amunu buur, ndax ragalunu Boroom bi. Kon buur luñu man a defal?” Wax nañu ay kàddu, di giñ ci lu dul dëgg, ngir def ab déggoo: noonu àtte day feeñ ni garab gu bon ci biir xuru tool yi. Way-dëkk Samariya dinañu ragal ndax nag-nagi Bet-aven yi: ndaxte askanam dinañu ko jooyal, ak saraxalekatam yi ko daan bégël, ngir teddngaam, ndaxte mu sori na leen.

TAM1897 Q1 42.11Ci fukkeel ak ñetteelu sura, dinga fa fekk li Boroom bi wax. Juróom-ñeenteelu aaya bi:—

TAM1897 Q1 42.12Yaw Israyil, sa bopp nga yàq; waaye ci man la sa ndimbal nekk. Man laay doon sa buur.

TAM1897 Q1 42.13Waaye bëgguñu woon noonu. Kon, gis nga lépp, Boroom bi dafa bëggoon moom rekk di seen buur; dafa bëggoon ñu gis ne mooy seen buur, te bañ a am keneen. Noonu, ni mu ko waxee ci aaya bi ci topp, “Ci sama mer laa leen joxoon buur, te ci sama xadar laa ko jële.” Kon, ma jàng aaya boobu bépp:—

TAM1897 Q1 42.14Man laay nekk sa buur: Ana keneen ku fi nekk ku la mëna musal ci say dëkk yépp? Ak say àttekat yi nga waxoon ne: ‘Jox ma buur ak ay njiit?’

TAM1897 Q1 42.15Dafa leen delloo ci jamono jooju ñu waxoon: «Jox ñu buur bu ñu jiite.» Mu ne leen léegi: «Jamono jooju, maa ngi leen doon weddi ngeen bañ koo am, te wax leen ne bon-bon bii dina ñëw; léegi yeen ci seen bopp ngeen nangu ne amuleen buur, waaye yeen ci seen bopp ngeen tas seen bopp. Man laay doon seen buur; bàyyil ma ma doon seen buur.» Léegi, seetlul xaaj bu fukk ak benneel bi, ci ayatu bu njëkk bi:—

TAM1897 Q1 42.16Bi Israyel nekkee xale, maa ko bëggoon, te woo sama doom mu jóge Misira.

TAM1897 Q1 43.1Lu tax mu wax lii fii ci jamono ju mujj ju Israyil, junniy at ginnaaw bi mu ko génnee Misira? Lu tax mu wax ko?

TAM1897 Q1 43.2Bi Israyel nekkee xale, maa ko bëggoon, te woo sama doom mu jóge ca Misira. Bi ñu leen woowee, noonu lañu leen bàyyee: ñu saraxe Baal yi, te taal xeeñ ca nataal yu ñu defar ya. Jàngal naa Epraayim itam nu muy doxe, di leen jàpp ci seeni loxo: waaye xamuñu woon ne maa leen fajoon. Dama leen jiite woon ak ay buum yu nit, ak ay lëkkalekaay yu mbëggeel: te nekkal leen ni ku leen di dindi poŋ bi ci seeni gémmiñ, te teg leen lekk. Du dellu ca réewum Misira, waaye Asiriyaan bi mooy doon buuram, ndaxte bañ nañoo dellu. Te jaasi dina taxaw ci dëkkam yi, te dina lakk car yi, te lekk leen, ndax seeni xalaat yu bon. Te sama askan bi bëgg nañoo dellu ginnaaw ci man: donte woo nañu leen ca Aji Kawe ga, kenn du ko màggal.

TAM1897 Q1 43.3Yàlla mi ngi jooy ci Israyil léegi, ci jamono ju mu jege yàqu. Mi ngi woo bu mujj bi: wax ju mujj ji mi ngi ñëw léegi; te ci loolu, te ci jamono jooju sax, Ezekiya moo nekkoon buur bu Yuda. Bi mu jëlee nguur gi, dafa tàmbali di yeesalaat nguur gi, di ko jëlaat ci ñàkk-gëm gu Ahas. Bi mu setalee kër Yàlla gi, te teg lépp ci yoon, ñu def bésu Paas bi diirub ñaari ayu-bés. Waaye laata Paas bii, Ezekiya yónni na ay ndaw ci biir fukki xeet yépp, ci ñi ci desoon, ngir woo leen ci Paas bi ca Yerusalem, ngir ñu jaamu Boroom bi, Yàlla Boroom Xarekat yi; waaye li ñu bind mooy, dañoo ñagas ndaw yi, te ree leen ci anam gu ñàkk teggin; waaye “mbooloo” mu jóge ci Isakar, ak Sebulun, ak Naftali, ak ci gox-goxaan yu wuute yi, ñoo yéeg Yerusalem, te def Pàkk bi, te booloo ak Boroom bi. Te bi nit ñii yéegée Yerusalem te taxaw ci biir askanu Yuda, ci jamono jooju buurub Asiri bi yéeg, daldi nangu suufu fukki xeet yépp. Noonu la ñi dégg woo gu Ezekiya bi ngir yéeg Yerusalem jaamu Boroom bi mucce ci jaam gi ñu leen doon yóbbu Asiri.

TAM1897 Q1 43.4Léegi nag, lu jiitu tuuti Hezekiya di ñaan, Ose bi moo doon bind lii, te Boroom bi di jooy ci li askan wi fas-yéene woon a def. Xoolal li mu wax:—

TAM1897 Q1 43.5Jàngal naa Epraim itam nu muy doxee, di leen jàpp ci seeni loxo.

TAM1897 Q1 43.6Boroom bi dafa bëggoon lool ñu jël yoon wu jub wi, ba tax mu jël leen ci seeni loxo, di leen jiite; waaye ñu jële seen loxo ginnaaw, bëgguñu woon sax ñu jiite leen ci yoon woowu. Waaye teewul mënul leen bàyyi. Seetal:—

TAM1897 Q1 43.7Naka laay def ba bàyyi la, Epraim? Naka laay def ba jébbal la, Israyil? Naka laay def ba tax nga melni Adma? Naka laay def ba tax nga melni Seboyim? Sama xol dafa wëlbëtiku ci biir, sama yërmande yépp takk nañu. Duma wéyal meru sama xol bu metti bi, duma dellu ngir yàq Efraim: ndaxte Yàlla laa, du nit; Ki Sell ki nekk ci seen biir: te duma dugg ci dëkk bi.

TAM1897 Q1 43.8Looloo tax mu téye boppam ci àtte yi waroon a dal ci seen kaw. Ndaxte Yàlla la, du ko bàyyi mu dal leen léegi; donte sax jot na. Waaye ñoom, dañoo wéy di fippu; wéy ci seen yoonu bopp. Te li ci juddu, bindees na ko ci 2 Buur 17:5-8:—

TAM1897 Q1 43.9Ci noonu, buurub Asiri bi yéeg na ci réew mépp, dem Samari, te wër ko ñetti at. Ci juróom-ñeenteelu atum Hoshea, buurub Asiri bi nangu na Samari, yóbbu Israyel ca Asiri, teg leen ca Halah, ak ca Habor ci wetu dexu Gozan, ak ci dëkki Med yi. Ndaxte doom yi Israayil tooñ nañu Yàlla seen Boroom bi leen génne woon ca réewum Isipt, ci loxol Faraon buurub Isipt, te jaamu nañu yeneen yàlla, te dox nañu ci àttey askan yi Yàlla dàqe woon ci kanamu doom yi Israayil, ak buur yi Israayil yi ñu defaral seen bopp.

TAM1897 Q1 43.10Noonu la leen di topp ba ci fukkeelu aaya ak ñatt:—

TAM1897 Q1 43.11Waaye Yàlla seede na lu bonn ci Israel ak ci Yuda, jaarale ko ci profeet yépp ak gis-kat yépp, di leen wax ne: «Dëddu leen seeni yoon yu bonn yi, te sàmm samay ndigël ak samay àtte, ci anam gu topp yoon wi ma digaloon seen maam yi, ak bi ma leen yónnee woon jaarale ko ci samay jaam, profeet yi.» Waaye dégguñu, waaye dañoo dëgëral seen baat, ni baatu seen maam ya gëmul woon ci Boroom bi seen Yàlla. Te ñu bañ ay àtteem, ak digeem gi mu defoon ak seen maam yi, ak seedeem yi mu seede woon ci seen kaw; te ñu topp lu ñàkk njariñ, ñu mujj di ñàkk njariñ, te topp sàmm yi leen wër, yi Boroom bi leen santoon ne buñu def ni ñoom.

TAM1897 Q1 43.12Noonu la fukki xeet ya réeree. Ose, bi mu profeté ci ñoom, nee na, “Yahuuda moom ak Yàlla la nguur, te dëggu la ak ñi sell.” Yahuuda mën na woon a taxaw tuuti. Esekias moo nekkoon buur; Manase moo toppoon Esekias, te mu delloowaat nguur gi ci réerug diine; doomam topp ci tànkam; Yosiyas topp ci moom, te yeesalaat nguur gi beneen yoon; te bi ñu reyee Yosiyas, nguur gi daldi yàqu ba tas. Amul kenn ci ginnaaw Yosiyas ku ragaloon Yàlla. Sax ci jamonoy Hesekias, dañu doon woo Misira saa su nekk, di jàpp ci Misira, di jéem a def ba Misira musal leen, di wut ndimbal ci Misira, te fekk jafe-jafe yépp yi leen daloon, seen ngëmul ak seen dëddu Yàlla rekk a ko waraloon.

TAM1897 Q1 43.13Léegi nag, xoolal jamono ju mujj ju Yuda. Azay yónnee na ca Tiglat-Pileser, buurub Asiriya, mu ñaan ko mu yéeg, muccal ko ci loxol buurub Damas ak buurub Samariya. Tiglath-Pileser def na ko; jël na Damas, looloo tax mu noppal Ahaz. Ahaz fey na ko galag, dem Damas ngir dalal ko, te sàntu ko ni buuram. Bi mu nekkee foofu, gis na fa benn saraxalukaayu xërëm, defaral na benn bu ni mel, samp ko ci buntu këru Yàlla gi. Noonu la yóbboo askan wi ci ñàkk ngëm, ni ñi des ci Israyil.

TAM1897 Q1 43.14Ca Yuda, Ezekias moo wuutu Ahas. Bi Ezekias dooree buur, dafa bëggoon ñu goreel ko ci njiiteefu Asiriya ak ci galag li. Am na woon mbooloo ca Yuda mu àndoon ak Ezekias, te fasoon yéene gore ci Asiriya. Mbooloo moomu jàppoon na ne benn yoon rekk moo am ngir def loolu, mooy wut ndimbalu Misira. Esayi moo doon wax ca jamono jooju, te wax leen ne nañu wéeru ci Boroom bi ngir mu mucc leen ci Misir ak Asiir. Wax leen ne seen bàkkaar ci Boroom bi moo taxoon ñu leen di sonal. Wax leen ne seen jéem a wut ndimbal ci Misir du leen jariñ dara; ndaxte seen wut ndimbal ci Misir dina leen indil sonal gu gën a metti, ndaxte Misir du leen dimbali, waaye dina leen sonal rekk; te Misir mënul mucc kenn.

TAM1897 Q1 44.1Léegi, xoolal xaaj bu juróom-ñetteel bu Esayi. Ban pàcc ci Mbind mi lañu ciy jëfandikoo bu bare ci téereb Esayi, ci lu jëm ci ñëwum Boroom bi, ak xaar gi ñuy xaar ñëwam? Fan lañu ko fekk? Ndax fàttaliku ngeen ne xaaj bu juróom-ñetteel bu Esayi mooy bi wax ci ñiy wut ay rab yu ñu xam, ñiy xëcc-xëcci tey yëngël,—muy tekki wut rab? Foofu lañu bindee: «Dëgëral seede bi, tëj yoon wi ci sama ndaw yi. Te man, dinaa xaar Boroom bi, moom mi nëbb kanamam ci kër Yakub, te dinaa ko wër.» Kon, ndax xaaj bii di naan ci ñëw gi la?—Waaw. Ndax xaaj la bu yegg ba ci ñëwug Boroom bi?—Waaw.

TAM1897 Q1 44.2Léegi, seetal li nekk ci saare boobu. Seetal li nekk ci ndoorteelu saare bi, door ci juróomeelu aaya bi.

TAM1897 Q1 44.3Boroom bi waxaat na ak man, ne: «Ndaxte askan wii bañ nañu ndoxi Silowaa yi di wal ndànk, te di bég ci Resin ak doomu Remalaya [lii mooy Asiir ak Damask]; kon, léegi nag, xoolal, Boroom bi dina yëkkati ci seen kaw ndoxum dex gu am doole te bare, di buurub Asiri ak bépp ndamam: te dina yéeg ci bépp xuram, jàll bépp tefesam: te dina jaar ci Yuda; dina muur te jàll, dina yégg ba ci baat bi; te yaatuwaayu laafam dina fees dell ak sa suuf, yaw Immanuwel.

TAM1897 Q1 44.4Loolu dëgg-dëgg la woon ci ñoom. Buur bu Asiri bi yéeg na daldi muur réew mépp. Waaye lu tax ñu bind loolu ci barab bu ñuy xaaralee ñëwum Boroom bi, te di wax ci askan wu war a xaar ñëwam? Loolu lañu bind ci barab boobu, te yónnee ko ba ci ñun, ngir won askan wi yépp ci sunu jamono jii, ne ay jafe-jafe, ay coono ak ay jaaxle dinañu ñëw ci réew mépp ak ci xeet yépp, yu nar a fees dell, romb, ba egg ba ci baat bi te feesal réew mi bépp, te askan wi dootul xam nuñu koy rawale. Looloo tax ñu yónnee ñun, ñiy xaar Boroom bi, wax jooju. Nañu wéy di jàng ba gis.

TAM1897 Q1 44.5Booloo leen, yéen askan wi, te dingeen tas; te déglul leen, yéen ñépp ñi nekk ci réew yu sori yi: takku leen, te dingeen tas; takku leen, te dingeen tas. Joxanteen xalaat, te du am njariñ; waxleen kàddu gi, te du taxaw: ndaxte Yàlla ànd na ak nun. Ndaxte Boroom bi nii la ma waxee ak loxo ju dëgër, te jàngal ma ne warumaa dox ci yoonu askan wii, di wax ne, buleen wax ‘Mbooloo’ ñépp ñi askan wii di wax ‘Mbooloo’; buleen ragal seen ragal, te buleen tiit.

TAM1897 Q1 44.6Ndax jamono yu mel noonu am na léegi, ci biir ñuy xaar ñëwum Boroom bi? Ndax dañuy booloo ndax tiitaange ak jaaxle a ngi leen dal? Ndax jafe-jafe yi ñoo ngi ñëw ci réew mi? Ndax gis nanu lu mel noonu fenn? Am na ci yéen ku ko gis?—Waawaw, gis ngeen ko! Ndax am na keneen ku ko gis ba mu dul Adventist yu bésu juróom-ñaareel bi?—Dëgg-dëgg, su fekkee am na wuute, lu ëpp ci nit ñi gis nañu ko gën a leer Adventist yi. Waaye gis nañu ko; loolu leer na. Te ñu ngiy booloo, di boole seen bopp ci ay mbooloo ak ay kuréel, te di waajal seen bopp. Lu tax ñu ngiy waajal seen bopp? Lan mooy ñëw?—Dinañu leen tojj. Kon lan lañuy waajal seen bopp?—Ngir ñu tojj leen ba mu nekk ay dogi-dogi. Waaye xalaatuñu noonu; dañuy foog ne dañuy waajal seen bopp ngir xeex bon-bon yi di ñëw. Te jéego yi ñuy def ngir mucc ci bon-bon yooyu, dafay gën a xóotal mbir mi rekk, te di leen gën a jegeele ak alku, ak tojjiku gi.

TAM1897 Q1 44.7Sellal leen Boroom Xarekat yi; te moom lañu wara ragal, te moom lañu wara tiit. Te dina nekk bërëbu sellal; waaye di xeeru dàjj ak xeeru dàqante ngir ñaari kër Yisrayel yépp, di pax ak fiir ngir ñi dëkk Yerusalem. Te ñu bare ci ñoom dinañu dàjj, daanu, tojj, dugg ci pax bi, te ñu jàpp leen. Lëbal seede bi, tëjal yoon wi ci sama ndaw yi. Te man, dinaa xaar Boroom bi, mi nëbb kanamam ci kër Yakub, te dinaa ko wër. Xoolal, man ak doom yi Boroom bi may, ay firnde lañu ak ay kéemtaan ci biir Israyil, yu jóge ci Boroom Xarekat yi, mi dëkk ci tundu Sayoon.

TAM1897 Q1 44.8Leer na ne loolu day àgg ba ci ñëwum Boroom bi. Ab dénk la ñeel ñi war a dajeek Boroom bi. Waaye lu tax mu indi jafe-jafe yi ci jamono ju Asiri di noot Yuda? Ndaxte loolu dafay wone ci anam gu leer jafe-jafe yu mel noonu yu nar a dal réew mépp te sonal nit ñépp ci jamonoy ñëwum Boroom bi. Te jéem-jéem yi Yuda defoon ngir daw bon-bon yooyu te musal seen bopp ci, ñoo ngi mel ni jéem-jéem yi ñi wax ne ñooy askanu Yàlla di def, ngir musal seen bopp ci bon-bon yiy ñëw.

TAM1897 Q1 44.9Yàlla day woo saa su nekk: Bul wéeru ci Asiri; bul wéeru ci Misira; waaye wéeru rekk ci Boroom bi. Dëddul Asiri: loolu baax na. Waaye bul dem Misira ngir daw Asiri. Seetlul Boroom bi. Buleen dem Misira; demleen ci Boroom bi. Te bu ngeen gisee Boroom bi ak seen xol bépp, di ngeen mucc ci jafe-jafe yii yépp ak fitna ju Asiri. Ay kàddu yu néew rekk ci loolu. Xaaj bu fanweeri ci téere Yisaya moo ñuy wax liiwu loolu.

TAM1897 Q1 45.1Yoway doom ñi ñuy jéngu, nee na Boroom bi, ñiy jël xalaat, waaye du ci man; tey muur seen bopp, waaye du ci sama Xel, ngir yokk bàkkaar ci kaw bàkkaar; ñiy dox di wàcc di dem Misra, te laajunu sama gémmiñ; ngir dëgëral seen bopp ci dooley Farawon, te wóolu ci keru Misra. Looloo tax dooley Faraon dina nekk seen gàcce, ak wóolu kéewaru Misira dina nekk seen rus. Ay 1-3.

TAM1897 Q1 45.2Ay ndawam ñoo fa wàccoon ngir waxtaan ak Misira. Te bi Yudaa yónnee ay ndawam ca Misira, Misira rusu na ndaw yi.

TAM1897 Q1 45.3Ndaxte ay njiitam ñoo nekkoon Saan, te ay ndawam ñëwoon nañu Han. Ñoom ñépp rus nañu ci askan wu leen mënu woon a jariñ, te mënu leen woon a dimbali mbaa a jariñ, waaye rus rekk ak ñàkk-teggin. Yenu mala yu sudd yi: ci réewum coono ak mettit, fa la jóge gaynde gu ndaw ak gu màggat, jaan ji ak jaan ju safara ju naaw ji, dinañu yóbbu seen alal ci ndiggum magu-mag yu ndaw yi, ak seen xéewal ci kaw mbooloom gémét yi, jëm ci askan wu leen dul jariñ. Ndaxte waa Misira dinañu dimbali ci neen, te amul njariñ: looloo tax ma yuuxu ci lii ne: Seen doole mooy toog rekk. Ay 4-7.

TAM1897 Q1 45.4Léegi, ngir ngeen gis ne lii jëm na ci ñun, maa ngi wëlbëtiku fii di jàng ab seede, bu ñu bind ci 5 Sulet 1896, ni mu teggee nii:—

TAM1897 Q1 45.5Artu yi ñu joxoon doomi Israayil ci kàddug Yàlla, du ñoom rekk lañu jëmaloon, waaye ñépp ñi nar a dund ci kaw suuf lañu leen jëmaloon. Mu ne leen, “Yoway ci doom yu jublu yi, ... yiy jël xalaat, waaye du ci man; tey muur seen bopp, waaye du ci sama Xel, ngir yokk bàkkaar ci kaw bàkkaar: yiy dox dem ci Misira, te laajunu sama gémmiñ; ngir dëgëral seen bopp ci dooley Faraon, te wóolu ci keru Misira.” Su fekkee ne Boroom bi daan yedd askanam bu yàgg ga ndax dañoo fàtte woon di laaj ndimbal ci moom suñu nekkee ci jafe-jafe, ndax du mer tey jii su fekkee askanam, ci palàsu ñu wéeru ci leeru jantub njub gi ngir leeral seen yoon, dañoo wëlbatiku ci moom ci seen nattu ak seen jafe-jafe, di wut ndimbal ci nit ñu mel ni ñoom, di ay nitu juum te amul kàttan? Fan la sunu doole nekk? Ndax ci nit ñu ñàkk kàttan te wéeru ci ñun la nekk? Ñu soxla ndimbalu Yàlla ni ñun itam? Kirist nee na, “Su ma fi nekkeul dara mënuleen a def;” te joxe na Xel mu Sell mi mu nekk ndimbal ci jamono ju nekk juy jafe.

TAM1897 Q1 45.6Waaye xam ngeen ne ci jafe-jafey atum bi weesu, yi ñu yaakaaroon ne kampany politik bi dina leen faj, ba sax Adventist yu Bésu Juróom-ñaareel yi, seenug topp Yàlla dafa wàññeeku lool ba tax ñu bokk ci kampany bi, di jéem a doxal mbirum politik, di jéem a saytu voot yi, ak di jéem a jubanti mbir yi. Lu tax?—Waaw, ngir jàppale réew mi mu génn ci jafe-jafe yi ñu wóoroon ne dinañu dal ci réew mi. Dëgg la, jafe-jafe yi ngi ñëw ci réew mi. Waaye ndax Adventist yu Bésu Juróom-ñaareel yi dinañu booloo def ay mbooloo ngir liggéey bu mel noonu? Na ñu mucc ci Asiri; na ñu mucc ci Asiri ak Misra ñoom ñaar jëme ci Yàlla. Loolu rekk mooy mucc gi. Loolu rekk mooy musal gi, ci jamono jooju, léegi, ak ba fàww.

Note

Back