Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
09 / 12Waarey 1897

Misira gu ruu

Alonzo Trevier Jones

TAM1897 Q1 26.25Waare buñu joxe ci ngoonu Àjjuma, 5 Maars 1897 Mu génn ci General Conference Bulletin, Trimestre bu njëkk, 1897, Vol. 2, No. 1, xët 26 ba 33.

TAM1897 Q1 26.26Fàtte woon naa wax ci njàng mi weesu ne taariix bi ma leeral lépp ci téere bi tudd “Empires of the Bible” la nekk. Dalee ci xët 77 ba ci xët 150, dinga fa fekk taariixu Misira, ak li ma leeral ci gis-gis bi ma joxe démb ci guddi.

TAM1897 Q1 26.27Aaya bi ñu jël ngir guddi gi mooy Téerey Mbindaan 11:8.

TAM1897 Q1 27.1Te néewi ñoom dinañu tëdd ci mbeddu dëkk bu mag ba, bi ñu tudde Sodom ak Misra ci wàllu ruu, fa lañu daajee sunu Boroom itam ci bant.

TAM1897 Q1 27.2Jàng naa aaya bii ngir benn sabab rekk, mooy ngeen gis ne am na lu ñuy wax Misira ruu, te kàddug Yàlla feeñal na li ñu “woowe Misira ci wàllu ruu.”

TAM1897 Q1 27.3Misira gu ruu mooy Misira dëgg-dëgg gi, ndaxte mbirum ruu mooy li gën a dëggu ci lépp. Am na, ni mu mës a ame, benn Misira gu nekk foofu ca bëj-gànnaaru Afrig, fa dexu Nil di jaar; waaye loolu du Misira dëgg-dëgg gi; Misira dëgg-dëgg gi mooy Misira gu ruu gi.

TAM1897 Q1 27.4Léegi nag, bu ñu dellusee ci njàngale yi ñu amoon démb ci guddi ci mbirum muccug Israyil ci Misra, dinañu toppaat seen dox ba léegi, tàmbalee fa ñu daan woy woyu Musaa. Bi ñu jàllee Géej Gu Xonq gi ci suuf su wow, ci diggante miiri galaas yi, te taxaw ci tefes gi di màggal ndam li ñu am ci waa Misira yi, ñi nga xam ne bi ñu leen jéemee topp, ñu sànku; jàllalees na leen seen yaram, ci anam gu jëmm, ci Misira gu jëmm gi; waaye amoon na beneen Misira bu gën a xóot loolu, bu ñu jàllaleesagul woon.

TAM1897 Q1 27.5Xam ngeen ne ci seen jaar-jaar, benn-benn, seen xol yi ca Misira lañu nekkoon; te bu amee lenn lu leen naqari, dañu doon wax ne, “Nañu dellu Misira!” Bi ñu eggee ci diggante Kanaana, te Boroom bi bëggoon ñu dugg, dañu wax ne, “Nañu tànn benn njiit te dellu Misira!” Foofu, fan la seen xol nekkoon?—Ca Misira. Li njëkk a nekk ci seen xalaat Misira la daan doon.

TAM1897 Q1 27.6Bi ñu taxawee ca Tundu Sinayi, ginnaaw bi ñu déggee baatu Boroom bi, di xaar Musaa mu dellusi jóge ca kaw tund wa ak yoonu Yàlla, defaroon nañu benn xërëm di ko jaamu; te ban xërëm la woon?—Jëneñu Misira. Kon, ginnaaw bi ñu déglee baatub Boroom bi jóge ca kaw Sinay, muy yégal kàddug yoonu Yàlla, te dégg baatub liit bi di gën a yokku, te gis kaw tund wi muur ak saxar—ginnaaw loolu lépp, mën nga gis bu leer ne seen xol dafa fees dell ak Misira, ba tax ñu dellu ci jaamu xërami Misira te bañ a xaar Musaa mu dellusi ca kaw Sinay ak bataaxalub Yàlla bi. Te bi ñu leen delloo ginnaaw jóge ci digu réew mi, te ñu waroon a wër ci àll bi, mën nga gis ne loolu lépp ndax jaam yu Misira yooyu la woon yu leen téyewoon, te ñu muccutoon ci. Danga gis ne bi Boroom bi di leen dundal bés bu nekk ak mburu asamaan,—di lekkukaayu malaaka yi,—sori woon nañu ko lool te seen xel yépp nekk ci Misira, ba tax ñu ne, «Yàlla na nu dellu Misira fa nu amoon soble ak pooro ak laay!»

TAM1897 Q1 27.7Soxlawuma leen di jox beneen misaal; lii doy na ngir ngeen xam ne Israyil génnuñu woon Misira bu baax bi ñu taxawee ci tefesu Géej gu Xonq gi te woy woyu Musaa. Ci seen yaram, génn nañu Misira, waaye ci seen xel, génnuñu ko woon. Dàq nañu leen ci njaamum yaram gu Misira, waaye njaamum xel gu Misira moo leen takkoon; te jafe-jafe bi mooy, génnuñu mukk ci njaamum Misira moomu. Ci njaamum Misira lañu faatoo. Bi Boroom bi di wax yoonam ca Sinayi, Musaa nee na leen li ko waraloon mooy bañ a bàkkaar. Léegi nag, jàngaataleen Ebriyee 11:25, “Tànn na mu sonn ànd ak askanu Yàlla, te bañ a bànneexoo ci bàkkaar tuuti.” Waaye gis nanu ci sunu jàngale bu weesu ne bànneexi bàkkaar yi ñu waxoon foofu, bànneexi Misira rekk lañu woon. Musaa, ndaxte moom moo waroon a donnu nguurug Misira, alalu Misira gépp, ndamu Misira gépp, ak kàttanu Misira gépp, lépp dafa doon xaar rekk ci moom, ndaxte dafa doon doon rekk mu toog ci nguur gi te bànneexu ci. Loolu mooy bànneexi Misira; waaye mbind mi nee na bànneexi bàkkaar la woon. Kon, lan mooy njaamug ruu gu Misira? Te lan mooy Misira gu ruu?—Njaamug bàkkaar.

TAM1897 Q1 27.8Am na beneen yoon bu nu mënee jaar ngir jot lii, ci ab rëdd rekk. Yàlla woo na Abram, xam ngeen ko, mu jóge Kaldee dem ci réew mu ko doon won. Joxagul ko woon réew ma; amoon na xiif ci réew ma mu nekkoon, mu wàcc dem Misira, foofee la Sarai amee ab jigéen-jaam bu Misira bu tudd Hajar. Yàlla digoon na Abram ne doomam yi dinañu tollu ni biddiiwi asamaan yi. Ndaxte gëmul ñu woon, dige gi matul woon ci waxtu wi ñu ko doon xaar, Saray ne Abram: «Boroom bi tere na ma ma am doom; dige gi matul; jëlal sama jigéen ju jaam ju Misira ji, xéj-na Boroom bi dina nu jox doom jaarale ko ci moom.» Loolu lañu def; Ismayil juddu; Boroom bi ne Abram Saray dina am doom dëgg, dina jur doom bu góor, te ngeen tudde ko Isaaq. Te Abram tontu ko ne, «Yàlla na Ismayil dund ci sa kanam!»

TAM1897 Q1 27.9Jigéen ju Misira jooju jaam la woon; doomam itam jaam la woon, di jaam ju góor. Léegi, bi Abram nee, «Yàlla na Ismayil dund ci sa kanam,» dafa doon ñaan Yàlla mu jàppee Ismayil ni doom ju ñu dige woon, ji nga xam ne ci moom la mucc ak goreg di jaar ngir doomi aadama ak doomi Yàlla yépp. Waaye ndax gore mën na jaar ci jaam ngir agsi ci kenn? Abram moom ci boppam gore la woon. War nañu ko jëli ci doom ji ñu dige woon. Su fekkoon ne doomam, di doom ju jaam, lañu nangu niki doom ji ñu dige woon, Abram moom ci boppam dina dugg ci jaam, ci palàsu ñu ko jële ci jaam gi. Te ñépp ñi waroon a nekk ci kilifteefu Ismayil ñoom itam dinañu dugg ci jaam. Waaye ban jaam?—Jaamu bàkkaar. Waaye yaayam jaam ju jigéenu Misra la woon. Te Ismayil di doom ju jaam, jaamu Misra la woon. Kon, gisuloo ne amoon na njaamum Misira—misira gu ruu—ci njabootug Abram?

TAM1897 Q1 28.1Jàllal ci Galat, te dinañu gis bu leer ne Boroom bi dafa feeñal loolu. Fàttaliku ngeen baat bi nekk ci Galat 4:22-24:—

TAM1897 Q1 28.2Ndaxte bind nañu ne Ibraxim amoon na ñaari doom, benn bi ci jaam bu jigéen, beneen bi ci jigéen ju gore. Waaye ki juddoo ci jaam bi, ci yaram la juddoo: waaye ki juddoo ci jigéen ju gore ji, ci dige la juddoo. Loolu lépp, ay tegtal la: ndaxte ñaari dige lañu; benn bi jóge ca tundu Sinayi, di jur jaam, mooy Agar.

TAM1897 Q1 28.3Lii, gis nga, dafa jëm ci njabootu Abram, ak ci Agar, jigéenu Misra. Déggoo googu, nee na, dafa jur njaam, maanaam Agar. Agar, ci njabootu Abram, ci niñu ko firi, mooy tekki déggoo gu jóge Sinayi. Déggoo googu jur na njaam. Agar jigéenu Misra la woon. Kon, ban njaam la déggoo gu Sinayi di tekki?—Njaamu Misra. Waaye njaam gu ruu la woon. Kon, amoon na ca jamono jooju ab Misira gu ruu. Jàngal aaya 25 ak 26:—

TAM1897 Q1 28.4Ndaxte Agar mooy tundu Sinay bi nekk Arabi, te dafa nurook Yerusalem bi fi nekk léegi, te mu ngi ci njaam ak doomam yi. Waaye Yerusalem bi ci kaw moom gore na, te mooy sunu yaay ñun ñépp.

TAM1897 Q1 28.5Kon, bi Abram nee, «Yàlla na Ismayil dund ci sa kanam,» dafa laajoon ñu nangu jaam bi niki doom bi ñu dige woon. Dafa laajoon Yàlla, nit ñépp, ak àddina sépp, ñu dugg ci jaamug Misra ci Misra gu ruu gi. Misra mooy màndargaayu lëndëm, te itam màndargaayu bàkkaar, ni nu ko gisee. Bàkkaar mooy lëndëm gi ci boppam. Kon Misira, di tekki bàkkaar ak lëndëm, leer na ne bàkkaar ak lëndëm mooy Misira gu ruu gi.

TAM1897 Q1 28.6Boroom bi mënul woon mukk nangu jaam ngir mu nekk doom ju ñu dige woon. Kon Boroom bi tontu na Abrahaam ak kàddu yii:—

TAM1897 Q1 28.7Sa jabar Saara dina la jur doom dëgg; te dinga tudde turam Yisaxaq; te dinaa samp sama déggoo ak moom ngir mu nekk déggoo gu sax dàkk, ak ay doomam ginnaawam. Te bu dee Ismayil, dégg naa la: Xoolal, barkeel naa ko te dinaa ko may mu am doom, te dinaa ko yokk bu baax; fukk ak ñaari buur lay jur, te dinaa ko def askan wu réy. Waaye sama déggoo bi, ak Yisaxaak laa ko fas-yéenee dëgëral, bi sa jabar Saara di la jur ci at mi di ñëw, ci jamono jii.

TAM1897 Q1 28.8Isaag mooy ji ñu dige woon. Te xalaatal! Isaag mësul a dem Misira. Loolu fàttaliku nga ko. Am na xiif ci Misira, mu daldi tàmbalee dem fa, waaye Boroom bi ne ko, Bul dem Misira. Ibraxim nekkoon na Misira; Sara nekkoon na Misira; Israyil nekkoon na Misira, waaye Isaag mësul a dem Misira. Moom doomub dige la woon, juddoo ci xel mi, laa-ca njëlbéen ga. Ñu jàngaat ne:—

TAM1897 Q1 28.9Ibraayim amoon na ñaari doom, benn bi ci jaam bu jigéen, beneen bi ci jigéen ju gore. Waaye ki juddoo ci jaam bi, ci yaram la juddoo; ki juddoo ci jigéen ju gore ji nag, ci dige la juddoo. Loolu lépp ab tegtal la; ndaxte ñaari dige lañu: benn bi jóge ca tundu Sinayi, di jur jaam, mooy Aagar. Ndaxte Agar mooy tundu Sinay bi nekk Araabiya, te dafa nurook Yerusalem bi fi nekk léegi, moom mi nekk ci njaam ak doomam yi. Waaye Yerusalem bi kaw mooy bu gore, mooy sunu yaay ñun ñépp. Ndaxte bind nañu ne: «Bégal, yaw jigéen ju amul doom; yuuxu te sawar, yaw jigéen ju mësul a metit; ndaxte jigéen ju ñu bàyyi am na doom yu bare, raw jigéen ji am jëkkër.» Léegi nag, mbokk yi, nun, ni Isaaq, ñoo di doom yu dige gi.

TAM1897 Q1 28.10Te ñun, ñan lañu? —«Su fekkee ne yéen ñi ngeen di ñu Kirist, kon ay doom Abraam ngeen, te di ay donkat ci dige gi.» Yisax doomu Abraam la woon, —doomu dige gi. Te bu ñu nekkee doom Abraam ci ngëm ci Kirist, bu ñu mucc ci njaamum bàkkaar, —ci Misira gu ruu gi, —danoo mel ni Yisax meloon; te moom musu fa dem Misira.

TAM1897 Q1 28.11Kon gis ngeen ne njaamug Misira ak goreg Kiristeen amoon na ci njabootug Ibraxim. Ismayil, ci yaram la juddoo woon, te mooy melow njaamug Misira. Isaaq, ci Xel mi la juddoo woon, te mooy melow doomi Yàlla yi ci ngëmug Yeesu.

TAM1897 Q1 28.12Yusuf juddu na, te bi mu nekkee waxambaane dem na seeti ay rakkam, ñi Ismayil ñëw, jënd ko, yóbbu ko Misira, jaay ko fa. Ginnaaw loolu, kër Yakub wàcc na Misira, mujj nañu leen muccale ci njaamug Misira. Lii doy na ngir ngeen mën a gis seen doxant li yépp, dale ci woo gu ñu woowoon Abrahaam ba keroog ñu agsi ci diggante réewum dige bi. Gis ngeen ne amoon na Misira gu ruu ak gu yaram; te bi ñu muccée ci Misira gu yaram, amoon na beneen Misira bu gën a xóot bu ñu waroon a mucc bu fekkee bëgg nañoo nekk doom yu Yàlla.

TAM1897 Q1 28.13Léegi, ma jàng pàcc bi ma tuddoon démb ci guddi. Mi ngi ci téere bi tudd Great Controversy, Vol. 4, ci xët 457, ci téere bu mag bii:—

TAM1897 Q1 28.14Taarixu Israyel bu yàgg bi ab misaal la bu leer ci li mbooloom Adventist yi dundu woon. Yàlla jiite na askanam ci yëngu-yëngu Advent bi, ni mu jiitee woon doom yi Israayel jóge Misra. Ci naqar gu mag ga, seen ngëm nattu nañu ko ni ñu natttoo woon bu waa Ebre yi ca Géej gu Xonq ga.

TAM1897 Q1 28.15Kon, ci naqar gu mag ga ñi topp Advent, fan lañu taxawoon ci taarixu Israyil?

TAM1897 Q1 28.16(Baat yi) Ci Géej gu Xonq gi.

TAM1897 Q1 28.17Yàlla bëggoon na Israyil ca jamono jooju, ni nu ko jànge woon démb ci guddi, ñu dem jublu ca réew ma mu digoon Ibraxim—ca dëkkuwaayam bu sell ba, bérab bi mu defaral boppam ngir dëkk fa; ci ndonoom; ci bërëb bu sell ba loxoom sampoon. Te tukki bi, fukki fan ak benn rekk la woon juge Misira dem ca réew mooma. Waaye ñeent-fukki at la leen jël. Te ñeenti nit rekk ci ñi jóge woon ñoo fa agsi.

TAM1897 Q1 28.18(Baat) Ñeent, walla ñaar?

TAM1897 Q1 29.1Ñeent. Xamoo woon ne ñeent lañu woon? Am na fa Kaleb ak Yosuwe, ak ñaari saraxalekat yi, doomi Aaron yi—Elazar ak Itamar. Dëgg la, dañu leen faral di waxee ñaar rekk,—Kaleb ak Yosuwe,—waaye ñaari saraxalekat yi dugg nañu itam.

TAM1897 Q1 29.2(Baat) Mën na nekk amaguñu woon ñaar-fukki at.

TAM1897 Q1 29.3Waaw; fanweeri at lañu woon; ndaxte dañu leen diwoon ngir liggéeyu saraxalekat. Kon, ci jamono ju réy jooju ñu merloo woon, ñi topp Yàlla ñëw gi taxaw nañu, ni mel ni, ca Géej gu Xonq ga.

TAM1897 Q1 29.4Su fekkoon ne dañoo wéyoon di wóolu Loxo ju leen doon gindi, te àndoon ak ñoom ci seen jaar-jaar, dinañu gisoon muccug Yàlla. Su fekkoon ne ñépp ñi doon liggéeyandoo ci liggéey bi ci atum 1844 jotoon nañu bataaxalub ñetteelu malaaka bi, te yégle ko ci kàttanug Xel mu Sell mi, Boroom bi dina jàppale bu baax seeni jéego. Leer gu bare dina tasaaroo ci àddina si. Ay at ci ginnaaw, ñi dëkk ci àddina si dinañu leen artu woon, liggéeyu tëj gi dina mat, te Kirist dina ñëw ngir nangu askanam.

TAM1897 Q1 29.5Kañ?

TAM1897 Q1 29.6(Baat yi) Ay at ci ginnaaw.

TAM1897 Q1 29.7Kon, fan la askan woowu nekkoon ba léegi gannaaw tiis googu?

TAM1897 Q1 29.8(Baat yi) Ci àll bi.

TAM1897 Q1 29.9Ni Israyel nekke woon ca jamono ju yàgg ja. Waaye lu tax ñu tëyee woon Israyel ca àll ba?—Ndaxte gëmul ñu woon. Gisunu woon li Boroom bi leen doon waajal. Te li taxoon ñu gisul ko, mooy gëmul ñu woon Yàlla. Su fekkoon ne gëm nañu woon Yàlla, kon dinañu gisoon li ñu gisul woon. Te loolu mooy jafe-jafey askan wii fi nekk. Gëmunuñu li ñu waxoon Israyel bu yàgg ba. Wax nañu nu ko ni ñu ko waxe woon ñoom. Dëgg-dëgg, benn Injiil bi ñu leen waare woon lañu nu waare.

TAM1897 Q1 29.10Kon, nañu ragal, ngir bu fekkee ne am na dige bu ñu bàyyil ngir dugg ci noppalam, kenn ci yéen bañ a mel ni ku ci des. Ndaxte ñun itam, ni ñu ko waarewoon ñoom, lañu ko ñu waarewoon. Waaye kàddu gi ñu waarewoon jariñaluñu ko woon, ndaxte gëmguñu woon ci seen xol. Ndaxte ñun ñi gëm, ñoo dugg ci noppal gi.

TAM1897 Q1 29.11Kon, li leen tere woon ñu dugg ci réew mi, mooy li ñuy tere ñun itam ñu dugg ci réew mi. Te, ni ma ko waxee démb ci guddi, amunu fi benn àq ci yoon, ndaxte warunu nekk ci àdduna bi. Ni Israyil amul woon benn àq ci àll bi ñeent-fukki at, noonu lañun itam amatul benn àq ngir nekk fii ci àll bii. Dégluleen:—

TAM1897 Q1 29.12Naka noonu, nekkul woon ci coobareb Yàlla ne Israyil wër ñeent-fukki at ci àll bi; dafa bëggoon a yóbbu leen ca saa sa ca suufu Kanaan, te samp leen fa, ñu nekk askan wu sell, wu bég. Waaye “manuñoo duggu ndaxte gëmewuñu.” Ndax seen dellu ginnaaw ak seen bàyyi diine, ñu réer ci àll bi, te Yàlla taxawal ñeneen ñu dugg ca suuf su ñu leen digeeloon. Naka noonu, nekkul woon ci coobareb Yàlla ngir ñëwum Kirist yàgg lool, ak ngir askanam des ay at yu bare ci àdduna ju fees ak bàkkaar ak naqar jii. Waaye ñàkk-gëm moo leen séddale ak Yàlla. Bi ñu bañee def liggéey bi mu leen joxoon, ñeneen ñoo taxaw ngir yégle bataaxal bi. Ci yërmandeem ngir àddina, Yeesu yéexal na dikkam, ngir bàkkaarkat yi am jot ngir dégg artu bi, te am ci moom ab lëmu laata meru Yàlla di wàcce.

TAM1897 Q1 29.13Du woon coobareg Yàlla ngir ñëwug Kirist yàgg nii, te askanam des at yu bare ci àdduna ju bàkkaar ak naqar jii. Ah, nun ñoo ci am ayib. Ndax du noonu? Fan la ayib bi nekk? Ci lan lañu tooñ?—Gëmul. Waaye lan la nekkoon ci xolu Israyil ba waral seen gëmul gi?—Misira, Misira, Misira. Kon, lan la nekkoon ci xolu nit ñii ba waral ñu bañ a gëm te di leen tere ñu jege Yàlla?—Misira, ni Misira bi nekkoon ca réew ma. Ci wàllu ruu, li di Misira mooy àdduna, jaamu xërëm, lëndëm, maanaam ñàkk ngëm. Baat bi di “ñàkk ngëm” moo lëmmël lépp. Xam ngeen ne baat bii di “Misira” moom ci boppam, firnde la ci lëndëm.

TAM1897 Q1 29.14Xoolaatleen ci wàll wi:

TAM1897 Q1 29.15Su fekkoon ne ñépp ñi doon liggéeyandoo ci liggéey bi ci atum 1844 jote woon nañu bataaxalub ñetteelu malaaka bi te yégle ko ci kàttanu Xel mu Sell mi, Boroom bi dina doon liggéey bu am doole ak seeni jéego.

TAM1897 Q1 29.16Ni Boroom bi liggéeyee bu baax ci seeni jéego ci ndoorteelu liggéey bi, lan moo tax ñàkk gi am?—Ñàkk Xel mu Sell mi. Ñàkk gi am rekk mooy kàttanu Xel mu Sell mi. Moom mooy ki ñuy jox kàttan, tey def jëf yu réy yi. Xel mu Sell mi la; te bu ñu ko jote woon, “leeral gu bare dina tasaaroo ci àddina si.”

TAM1897 Q1 29.17Lii mooy li ñu bind ci Téerey Mbindeef, ci fukk ak juróom-ñetteelu saar bi; “Beneen malaaka wàccsi jóge asamaan, mu amoon doole ju réy; te suuf si leer na ak ndamam.” Loolu mooy li ñu wax fii. Lan mooy téye mbëndum leer googu? Ndax mbëndum leer googu mi ngi xaar ba léegi ngir feeñ ci àddina si, dale ca jamono jooju ba léegi?—Waaw. Lan moo ko téye ginnaaw atum 1844?—Gëmul. Lan moo ko téye ba léegi?—Gëmul. Ndax jotul woon, kon, ñu am njotali ci njaamug Misira? Yàlla xalaatal ci lii! Bataaxal bi dinañu ko yégle ci kàttanug Xel mu Sell mi; Boroom bi dina liggéey bu am doole ak seeni jéego; leer gu bare dina tasaaroo ci àddina; ay at a ngii ñi dëkk ci àddina dinañu leen artu, liggéey bu mujj bi mat, te Kirist dina ñëw ngir muccal askanam! Kon, bu nu yàggaleeti! Lu tax duñu am mucc gi jóge Misira, ak lépp li baat boobu tekki—Misira gu ruu gi? Na Xel mu Sell mi ñëw, te indi doole ju réy jooju ngir liggéeyal bàkkaarkat yi; ngir mbënd mu leer moomu leerale àddina; ngir àddina am artu; ngir Kirist ñëw; ngir ñu mucc ci àddina ju bàkkaar ak naqar jii.

TAM1897 Q1 30.1Léegi nag, gis ngeen ni mbir mi teeree ba léegi. Lëndëmu Misira ak njaam gi nekk na ci sunu kaw at yii yépp, ni mu nekke woon ci kaw Israyil ginnaaw bi ñu jàllee Géej gu Xonq gi, ak bi ñu nekkee ci àll bi. Te Yàlla wax na ne dina lekkloo itam askan wii mburu mu jóge asamaan—mburu mu mën a nangu, mburu mu mën leen a jox te dina tax ñu am melokaan bu mu leen mën a barkeel ak bépp barkeel bu ruu. Waaye fii, ba léegi ñu bare ñoo ngiy wax ne, O, sunu xol bañ na mburu mu woyof mii. Nañu dellu Misira fa ñu mën a am soble ak pooro ak laay. Su fekkee loolu mooy yéwénal wérgi-yaram, soxlawuma ci dara. Fan lañu nekkoon? Ndax dañuy bàyyi Boroom bi mu lekkloo ñu? Ndax dañuy nangu li Yàlla tàggatal ñu lekk? Walla dañuy namm pooro yi ak soble yi ak laay yi, ak cini yàpp ya ca Misira? Loolu mooy laaj bi.

TAM1897 Q1 30.2Léegi nangu ngeen ne loolu mooy nekkin wi, ne njaamum Misira mooy sababub lii lépp, te gëmul mooy sababub njaamum Misira. Nangu ngeen ne léegi soxlawuñu, ni ñi jiitu woon soxlawuñu woon, ñu gën a yàgg di xaar ngir ñu mucc ci njaamug Misira. Léegi, dinañu jàng tuuti, naka la mucc googu di ame; te caabi bi ci kàddu yii la nekk: « Ñooñu ñoo di ñiy sàmm ndigali Yàlla ak ngëmug Yeesu. »

TAM1897 Q1 30.3Nañu dellu ci ndigali Yàlla, te seet leen tuuti, ci ñaar-fukkeelu saaru génn gi. Su fekkee amoon na yeneen firnde bu ñu soxlawoon ngir wone ne ñu ngi ci ron nguurug Misira ba léegi, dëgg-dëgg, lii mooy mbir mi gën a wone loolu. Ba ci lu yàggul, yaw ak man, mësuñoo gis benn koppig fukki ndigal yi, bu jóge ci Adventist yu Bésu Juróom-ñaareel bi, te fukki ndigal yépp nekk ci biir. Man, ba ci jamono ju jege jii laa ko gis. Teewul loolu, waxtaan nanu ci sàmm ndigali Yàlla yi; waare nanu nit ñi ci ndigali yi; won nanu ni Rom soppi na ndigal yi, bàyyi na ñeenteel bi, seddale fukkeel bi, fekk ne ci sunu bopp, ci sunuy téerey ndigal yuñu siiwal, walla yiñu jënd te keneen moo leen siiwal, ñun ci sunu bopp itam bàyyi nanu benn xaaj ci ndigal yi.

TAM1897 Q1 30.4Yàlla wax na yoonam jóge asamaan. Ndax wax na lu ëpp li aju ci ndigël yi? Ndax wax na lu ëpp? Ndax wax na lu ëpp li ñu soxlawoon?—Déedéet; ndaxte mat na sëkk, te amul woon dara lu ñu ci manoon a yokk bi mu noppee wax. Kon nag, ndaxte amul woon luñu ci man a yokk bi mu noppee wax, ndax dafa tàmbali woon laata muy soxla? Ndaxte amul woon luñu ci man a yokk bi mu noppee wax, ndax am na lu jiitu wax gi mu tàmbali woon ngir sunu njariñ? Ci beneen waxin, ndax wax na wax ju ëppoon walla ju ñàkkoon?—Déedéet! déedéet! déedéet!

TAM1897 Q1 30.5Kon, ñu seet li mu wax. Mungi nii: «Te Yàlla wax na kàddu yii yépp, ne, ... Bul am yeneen yàlla yu ma jiitu.» Ndax foofu la tàmbalee? Ndax dafa tàmbalee wax ak, «Bul am yeneen yàlla yu ma jiitu»?—Déedéet. Ndax yaw, foofu nga tàmbalee? Xam nga ne waaw la. Waaw, su fekkee Yàlla tàmbaliwul fa, te yaw ak man ñu tàmbalee fa, ndax duñu bàyyi lu mu waxoon, te itam am solo lool ngir sunu njariñ? Fan la tàmbali woon? Jàngal ko. “Te Yàlla wax na kàddu yii yépp, ne: Man Yàlla laa, sa Yàlla, ki la génne réewum Misira, génne la ci kër jaam gi. Bul am beneen yàlla bu dul man.”

TAM1897 Q1 30.6Ndax gisuloo ne li ñu bàyyi mooy li firndeel mucc gi jóge ci njaamum Misira? Te lu tax ñu bàyyi ko? Waaw, ndaxte xalaat nañu ne muccuñu ci Misira,—te loolu dëgg la. Xalaat nañu ne musuñu ñu génne ci suufu Misira,—te loolu, sunu ngëmadi moo ko waral. Xalaat nañu ne, “Musuñu nekk jaamub kenn.” Waaye nekkoon nañu. Ñu ngi doon jaam sunu bopp, jaam kàttanu bàkkaar—jaam Misira gu ruu. Waaye am na mucce guddi gii ci jaamug Misira, te Yàlla woo na la ak man ci mucce googu. Te mu ne la ak man ci guddi gi, ak baat bu yëngatu ni mu yëngatee ca Sinay, te am ci biir njotalu Yeesu Kirist, “Man laa Boroom sa Yàlla, mi la génne ci réewum Misira, ci kër jaam gi.” Ndax dinga génn? Ndax dinga nangu ne da la génne ci réewum Misira? ci kër jaam gi? Su fekkee déedéet, lu tax déedéet?

TAM1897 Q1 30.7Sunuy noon ñoo ngi koy sànni ci ñun, di naan: «Ay, ndigël yooyu du yu ma jëm. Musumaa génn Misira.» Ñoom ñi bañ yoonu Yàlla, ñi bañ njotteg Yàlla, ñoo ngi leen di sànni loolu. Wax nañu ma ko—wax nañu nu ko ñun ñépp—ne yoon woowu Yawut yi rekk la war, ndaxte kenn musu fa génn ci njaamug Misira ku dul Yawut yi. Ñu ne, “O, soxlawuloo ma ko wax, musumaa génn Misira.” Loolu dëgg la, waaye loolu du leen màggal. Yaw ak man, war nanoo taxaw ni ñi ñu jële ci njaamug Misira, te tontu loolu ak, “Sant naa Boroom bi, génne na ma Misira; te, sama rakk ju ñàkk doole, ju ñàkk yaakaar, boo génnul Misira, dinga népp ci bon-bonu Misira.”

TAM1897 Q1 30.8Ci dëgg-dëgg, kenn mënul sàmm yoon woowu fekk mu nekk Misira. Mënuñu ko woon def. Yàlla muccal na leen Misira ngir ñu mën a sàmm yoon wi. Nekk Misira mooy nekk ci bàkkaar, te kenn mënul sàmm yoonu Yàlla ci biir bàkkaar; ndaxte bàkkaar mooy jalgati yoon wi. Kon mënuloo sàmm ndigël yi fekk nga nekk Misira. Mënuloo ko; man it mënuma ko. Waaye na Boroom bi ñu muccal, kon dinañu mën a sàmm ndigël yi, te balaa loolu duñu ko mën. Boroom bi xamoon na loolu bu baax; moo tax, bi mu bëggee Faraon bàyyi doom-i-Israayil ñu dem, dafa ne ko, “Bàyyil sama askan, ñu mën ma jaamu.” Ci dëgg, manuñu woon a jaamu Yàlla ca Misira. Bëggoon na ñu gore, ci seen yaram rekk du, waaye itam ci seen ruu. Bi mu leen joxee àtteem ngir ñu sàmm ko, li mu leen njëkk a wax mooy: «Man laa Boroom bi, seen Yàlla, ki leen génne suufu Misira, génne leen ci kër jaam gi», ngir ñu man koo sàmm.

TAM1897 Q1 31.1Yoon wu mel ni lan la lii sax?—Yoonu ruu la. “Xam nanu ne yoon bi ruu la.” Kon, Misira bii, ci bennu aaya bu njëkk bi ci yoon wi, lan la?—Misira gu ruu la. “Yoon bi ruu la.” Kon, Misira bi ñu tudde ci yoon wi, Misira gu ruu la, te li mu tekki ci yaw ak man mooy mucc ci Misira gu ruu gi, loolu di mucc ci njaamug bàkkaar.

TAM1897 Q1 31.2S. H. Lane.—Ndax yaakaar nga ne ci wàllu ruu, génn nañu Misira ab diir?

TAM1897 Q1 31.3Jafe na wax. Musaa moom, saa su nekk la woon; Kaleb itam, saa su nekk la woon; Yosuwe itam, saa su nekk la woon.

TAM1897 Q1 31.4E. J. Waggoner.—Juróom-ñaar-fukki mag ñi gis nañu Yàlla.

TAM1897 Q1 31.5Waaw; gis nañu Yàlla. Waaye jafe na a wax ndax askan wi génnoon nañu Misira ci wàllu ruu. Musaa moom, saa su nekk génnoon na; donte nekkoon na ci Misira gu jëmm, ci wàllu ruu génnoon na ko. Kaleb ak Yosuwe saa su nekk génnoon nañu Misira ci wàllu ruu. Ci woyu ndam li ci Géej Gu Xonq ga, mbooleem mbooloo mi, ci sama xalaat, génnoon nañu Misira ci wàllu ruu, su fekkoon ne jàppoon nañu ci bu baax. Ni ko Boroom bi waxe woon, «Su sama askan déggloon sama baat te doxantu ci samay yoon, kon dinaa gaaw a suuxal seeni noon ci seeni loxo.» Waaye bi seen ngëm jéemee, ci jéego bu njëkk bi ñu jël, bi ñu nekkee ca Mara, fa amoon ndox mu wex, ñu bàyyi seen ngëm, te bëggoon a dellu Misira. Su ñu dajeek jàfe-jàfe bu metti, ndax dinañu ko jàppee ne Yàlla bàyyi na ñu?—Déedéet; santleen Yàlla ne jàfe-jàfe boobu ngir sunu njariñ la, te Yàlla mën na soppi lu wex mu nekk lu neex.

TAM1897 Q1 31.6(Baat) Baal ma, Mbokk Jones, waaye am na aaya—ñaar-fukkeel ak juróom-ñaareelu aaya ci fukk ak bennelu sura bu Ebriyee—bu wone ne Musaa dafa wàcc Misira foofee ci biir Misira.

TAM1897 Q1 31.7Loolu wóor na. Kon, donte nekk na woon ci jëmmam ca Misira, ci ruuwam nekkul woon fa.

TAM1897 Q1 31.8E. J. Waggoner.—Ñi Yàlla jëlee ci njot dinañu ñëw Siyon di woy.

TAM1897 Q1 31.9Waaw: te bu fekkoon ne dañu wéyoon di woy woyu Musaa, te ci ngëm gi ñu ko woyee woon ca jamono jooju, kon dañu doon wéy di woy ba dugg ci réew mi. Te loolu mooy li Yàlla bëgg nu samp ci sunuy xel. Dafa bëgg nu teg sunuy xol ca réew mu baax ma; te bu sunuy xol nekkee foofu, cofeelug sunu dund gi dina fa nekk. Te kon Yàlla mën na gaaw a feesal sunuy dund ak mbégteum réew mu barkeel moomu. Te loolu mooy, Yàlla ànd ak ñun.

TAM1897 Q1 31.10Xam ngeen bu baax ne sax léegi, ci palàsu xol bi nekk ca réew mooma, fii ci réew mi la nekk. Ci ñenn ci sunu waa kër, laaj nit mu séddaliku ak réew mii dafa melni wor. Laaj nit mu séddaliku ak réew mii, dem ca réew mooma, te bàyyi liggéeyu nguur gi ak politigu réew mii, ci ñoom dafa melni lu ñu la forcé. Nit ñi ñu ngi woon Misira, waaye Yàlla woo na leen ñu génn Misira, ngir ñu jublu ci réew mu gën a baax, teg fa seen xol bépp, te liggéeyal réew moomu ak seen doole gépp; ngir dexu mbégte ak ndam yu jóge ci réew moomu man a wal ci seen xol; ngir àddina sépp ak mbindeef yépp xam ne Yàlla mooy seen Yàlla dëgg-dëgg. Bu loolu amee, du yàgg liggéey bi dina mat, te Boroom bi di ñëw.

TAM1897 Q1 31.11Bi doomi Israayil nekkee ca Géej gu Xonq ga, kàttanu Yàlla feeñ na fa, loolu jaaxal na xeet yi, ba tax bi nemmeekukat yi duggee ca réew ma, Raab nee na: Tiitaange ak ragal gi nit ñi am ci yéen a ngi ci réew mi gépp, ndaxte dégg nanu li Yàlla leen defal, te xolu nit ñi tas na. Loolu dëgg la. Beneen xalaat ci Misira gu ruu gi: Bind nañu ci Yeesu ne, «Ci Misira laa woo sama doom.» Lu tax ñu bind loolu ci Yeesu? Lu tax Yeesu dem Misira? Lu tax ñu yóbbu ko Misira? Mën na woon daw rey gi ñu doon def ci xale yi ñu rey ca Betlehem, bu demoon fu soriwul fu nekk, te dootul woon soxla dem fu sori ni Misira. Reyuñu woon xale yu ndaw yépp ca Palestin bi ndigalu Herode génnee. Ca Betlehem rekk la woon, ak li ko wër, ak ay gox-goxaanam. Betlehem juróom-benn miil rekk la sore woon Yerusalem, te xale yi nekkoon Yerusalem reyuñu leen woon; kon Boroom bi mën na cee mucc su fekkoon ne yóbbu nañu ko fukki miil walla fukki miil ak ñaar sore.

TAM1897 Q1 31.12Kon lu tax ñu yóbbu ko Misira?—Ngir li ñu bindoon mat: «Ci Misira laa woo sama doom.» Moom mooy ñun; yaw ak man. Moom mooy ñun; te ni Yàlla dajee ak askanam ca Misira génne leen, noonu la sunu Musalkat ñëwee fa ñu nekk, te mel ni ñun, te ñu woo ko mu génn Misira, loolu di wone ne képp ku bëgg a mel ni moom, war na itam génn Misira. Moom mo nekkoon Doomu Yàlla, te ñu woo ko mu génn Misira, loolu di wone ne képp ku bëgg a nekk doom Yàlla, moom itam war ngaa génn Misira; ndaxte li ñu bind ci moom, ci ñoom ñépp la ko bindee: «Ci Misira laa woo sama doom.» Ndax yaa di doom Yàlla? «Ci Misira laa woo sama doom.»

TAM1897 Q1 31.13Lu yàggul dara gis nanu ne war nañu ñu génne ci Misra, ngir man a sàmm ndigali Yàlla. Léegi nag, gis nanu ne ngir topp Yeesu, fàww ñu woo ñu génn Misira. Sàmm ndigali Yàlla dafa laaj ñu génne ñu ci Misira; gëm Yeesu itam dafa laaj ñu génne ñu ci Misira. Te ñaar yépp feeñ nañu ci Mbindum Fëggal 14:12: “Ñii ñooy ñiy sàmm ndigali Yàlla ak gëmu Yeesu.”

TAM1897 Q1 32.1Kon gis ngeen ne, ci ndoorteel ba ci njeexteel, am na ab Misira bu ruu; te naal gu matale gu mucc gi, mooy rekk mucc ci njaamug Misira ci kàttanug Yàlla; mooy ñu woo ñu génn Misira dugg ci gore gu tedd gu doom Yàlla yi. Kon ndax dinañu génn Misira, ngir liggéeyal Boroom bi ci dëgg? Ndax dinañu def noonu ngir mën a sàmm ci dëgg ndigali Yàlla ak ngëmug Yeesu? Luñu war a def? Ndax dinañu jóge ci ndaje mii te nekk Misira? Ndax dinañu des ci ndaje mii te des Misira? Walla ndax duñu nu mucc lépp lépp ci Misira ak ci lépp li kàddu gi tekki?

TAM1897 Q1 32.2Mucc gi ci neen la ci ñun, ñu ngi ñu ko may. Kon nag, na xol bu nekk ubbeeku, na ruu bu nekk jublu ci Yàlla, te wut ko ci nangu bàkkaar, ngir ñu mucc ci lëndëm; te noonu, balaa Ndaje mi di tëj, ñu dugg ci leer gu tedd gi ak gore gu doomi Yàlla yi; ndaxte, «Ci Misira laa woo sama doom.» Loolu la mu di xaar. Ndax dinañu ko taxawal mu xaar? Te bu loolu amee, kàddu gi dina mat; bataaxalu ñetteelu malaaka bi dinañu ko yégle ci kàttanu Xel mu Sell mi; Boroom bi dina liggéey bu am doole ak sunuy jéego; leer gu bare dina wàcc ci àddina; ci lu gàtt ñi dëkk ci àddina dinañu leen artu; liggéeyu tëj gi dina jeex; te Kirist dina ñëw ngir muccal askanam. Waaw, xalaat naa ne, gën nanu jege waxtu wi Yàlla di nu muccale li nu masul a gént sax. Muccalu Yàlla jege na nu lool! Ndax dinañu dugg ci réew mi? Israyil rëcc na ndaxte gëmul woon. Gisunu woon ay mbir yu yéeme ci ay digeem. Dige yooyu léegi ñun lañu jëm. War nañu dëggu ci yaw ak man ni mu dëggee woon ci moom bi mu leen joxee Israyil, ñoom ñi nga xam ne gëmunu woon ci.

TAM1897 Q1 32.3Xam nga ne bind nañu ne:—

TAM1897 Q1 32.4Te gis naa ni mel ni géej gu weer gu ñu boole ak safara: ak ñi daan rab bi, ak nataalam, ak màndargaam, ak limu turam, ñu taxaw ci géej gu weer gi, di yor harpu Yàlla. Te ñuy woy woyu Musaa, jaamu Yàlla.

TAM1897 Q1 32.5Waaye, woyu Musaa, jaamu Yàlla, woyu mucc la woon ci njaamug Misira; te ñi daan rab bi ak turam ak nataalam ak limu turam,—ci lan lañu mucce?—Ci njaamug Misira lañu mucce, ni Musaa mucce woon. Te ñu ngiy woy woyu Musaa, ndaxte ñoom itam, mucce nañu ci njaamug Misira. Biibël bi fees na dell ak loolu. Ci wàllu ruu, nekkoon nanu ca Misira, te Yàlla na Yàlla génne nu ci. Bu boobaa, dinañu woy Boroom bi woy wii:—

TAM1897 Q1 32.6Dinaa woy Yàlla, ndaxte am na ndam lu tedd: fas bi ak ki ko dawal, sànni na leen ci géej gi. Yàlla mooy sama doole ak sama woy, te mooy sama mucce. Mooy sama Yàlla, te dinaa ko waajal benn dëkkuwaay.

TAM1897 Q1 32.7Ndax dingeen ko def? Ndax dingeen ko def? Dinaa dëkk ci ñoom, te dox ci ñoom; ñoom dinañu nekk sama askan, te man dinaa nekk seen Yàlla.

TAM1897 Q1 32.8Looloo tax, génnleen ci seen biir, te berleen, nee na Boroom bi, te buleen laal dara lu tilim; te dinaa leen nangu. Te dinaa nekk Seen Baay, te yéen di samay doom yu góor ak yu jigéen, nee na Boroom bi, Aji Man Lépp ji.

TAM1897 Q1 32.9Waaye, «Ci Misira laa woo sama doom.»

TAM1897 Q1 32.10[Moom] mooy Yàlla ju sama baay, te dinaa ko màggal. Boroom bi, góorug xare la: Boroom bi mooy turam. Sareti Farawoon ak xareem, mu sànni leen ci géej gi: ay njiitam yu mu tànn itam, ñu ngi lëx ci Géej gu Xonq gi. Ndox yu xóot yi muur nañu leen: ñu suux ba ci suufu géej gi ni xeer. Sa loxo ndeyjoor, Yàlla, siiw na ci doole: sa loxo ndeyjoor, Yàlla, dafa tojj noon yi. Te ci sa màggal gu réy, da nga daaneel ñi la jóg: da nga yónnee sa mer, mu lakk leen ni ñax mu wow. Te ci ngelawu sa bakkan, ndox yi dajaloo nañu, ay mbënd yu réy taxaw nañu mel ni tund, te biir-ndox yi daldi jàpp ci xolu géej gi. Noon bi nee na, Dinaa topp, dinaa jàpp, dinaa séddale alal ji; sama bëgg-bëgg dinaa ci leen mottali; dinaa génne sama jaasi, sama loxo dina leen yàq. Boo ñëwee ak sa ngelaw, géej gi muur leen: ñu suux mel ni plomb ci ndox mu doole mi. Kan moo niroo ak yaw, Yàlla, ci biir yàlla yi? Kan moo niroo ak yaw, ku tedd ci sa sell, ku ñu ragal ci sa màggal, di def ay kéemtaan? Da nga tàllal sa loxo ndeyjoor, suuf si da leen macc. Ci sa yërmande nga génne askan wi nga jëlee.

TAM1897 Q1 32.11Loolu la wax: «Yóbbu nga askan wi nga jëlee.» Ndax jëlee na la? Jële la ci lan?—Jële la ci bàkkaar. Te bàkkaar mooy Misira bu ruu.

TAM1897 Q1 32.12Ci sa kàttan nga leen jiite ba ca sa dëkku sell ga. [Na mu def.] Askan wi dina dégg, te tiit.

TAM1897 Q1 32.13Jot na ñu woy woyu Musaa. Ndax dinañu ko woy? Waaye duñu ko woy fii ci Misra. Mënuloo ko woy su fekkee ne yaa ngi ci Misra, ndaxte ñoom mënunu ko woon woy ba kera ñu génnee ci Misra.

TAM1897 Q1 32.14Askan wi dinañu dégg, te tiit: ñi dëkk Palestin dinañu daldi naqarlu. Ci noonu njiiti Edom dinañu jaaxle: góor yu am doole yu Moab, tiitaange dina leen dal; ñi dëkk Kanaana ñépp dinañu tas. Ragal ak tiitaange dina wàcc ci ñoom; ci kàttanug sa loxo, dinañu dal ni doj; ba sa askan di jàll, Yàlla, ba askan wi nga jënd di jàll. Dinga leen dugal.

TAM1897 Q1 32.15Kan la bëgg dugal? Lan nga naan? Kan la Boroom bi bëgg dugal ci dëkkuwaayam? Yaw? Ndax jóge nga Misira? «Ci Misira laa woo sama doom.» Dinga «taxawal leen ci tundu sa ndono, ci bërëb bi, Boroom bi, bi nga defar ngir nga dëkk ci.» Bu boobaa, dinanu dëkk foofu ak Boroom bi, te noonu lañuy àndee ak moom ba fàww.

TAM1897 Q1 33.1Ci barab bu sell bi, Yàlla, bi sa loxo tabax. Boroom bi dina nguuru ba fàww ak fàww. Ndaxte fasu Farawon ak ay saretam ak ay faskatam dugg nañu ci géej gi, waaye Boroom bi delloo na ndoxum géej gi ci seen kaw. Waaye doomi Israyil dox nañu ci suuf su wow ci biir géej gi. Miriyam, profet bi, rakku Aaron, jël na sabar ci loxoom; jigéen ñépp a génn ci gannaawam ak ay sabar ak ay fecc. Miriyam tontu leen ne, Woyleen Boroom bi, ndaxte am na ndam lu réy: fas bi ak ki ko dawal, sànni na leen ci géej gi.

TAM1897 Q1 33.2«Ci réewum Misira laa leen woo,» la Boroom bi wax, te ci Misira lañu jóge. Léegi nag, mu ne, Man laa seen Yàlla, te yéen samay nit ngeen. «Man maay Boroom bi, sa Yàlla, ki la génne ca réewum Misira, ca kër jaam ga;» ak, «Ca Misira laa woo sama doom.» Te lii mooy li mu tekki tey bu ñu nee: Ñooñii ñooñii «ÑOOÑII ÑOOY ñiy sàmm ndigali Yàlla, ak ngëmug Yeesu.»

TAM1897 Q1 33.3Mbooloo mi di woy:—

TAM1897 Q1 33.4Jëlaat nañu ma! Naka laa bëggee yégle loolu! Ñu jëlaat ma ci deretu Mbote mi; Ñu jëlaat ma ci yërmandeem ju amul dayo, Doomu Yàlla laa, ba fàww.

Note

Back