Xam-xamu Mucc. – Nimero 1
TAM1897 D 46.2Waare gu ñu joxe ci ngoonu Àjjuma, 12 Fewriye 1897 Bindees na ko ci Buletiŋu Bés bu Conference Générale bu 16 Fewriye 1897, Vol. 1, N° 3, xët 46-47 ak bu 17 Fewriye 1897, Vol. 1, N° 4, xët 49-53.
TAM1897 D 46.3ÑÉPP xam nañu ne jamono jii jamonoy xam-xam la lool, lu mu néew néew ci tur, ci li ñuy wax, ak ci yéene. Yàlla bëgg na askanam ñu ànd ak jamono. Lu ko ëpp sax: dafa bëgg askanam ñu jiitu jamono. Rawatina, dafa bëgg askanam ñu nekk ay yeesalkat, te ngir nit di nekk yeesalkat, dafa wara jiitu jamono. Kon, ndaxte jamono jii jamonoy xam-xam la bu rëy, ci li ñuy wax ak ci yeneen, mbirum Yàlla, ak askanam, war na nekk ci xam-xam ngir man a toppandoo ak soxlay jamono ji. Loolu mooy waxiin wi ma leen di woo ngeen jàng guddi gii. Boroom bi bëgg na ma ak yéen ñu nangu waxiin woowu, ñu jàng ko, te tabax ci kawam, ba mu feeñ ci ñun ci kanamu àdduna bi ne waxiin woowu dëggu na ci wàllu xam-xam. Su fekkee yaw ak man, su fekkee ñépp ñiy woowee turu Kirist def nañu loolu, kon Yàlla mooy def jëf jooju. Àdduna dina ko gis, te àdduna dina ko gis, bu fekkee yaw ak man bokk nañu ci mbaa déet. Ndaxte su fekkee yaw ak man bokkuñu ci, ñi nangu Yàlla mu jaare ci ñoom def wonekaay googu ñoo ciy bokk; te su fekkee yaw ak man bàyyiwuñu ko mu def ko, kon dañu ko recc.
TAM1897 D 46.4Waaye yaa naan, Njot mooy liggéeyu askanu Yàlla. Njot mooy benn mbir bi Boroom bi am. Loolu la yeneen sunuy mbokk di wax. Loolu lañu jàngoon ci njàng mi tey ci ngoon, ak li nu jàng ci njàng yépp ci téere Ibraniyee. Mooy njàng mi nu amoon ci yeneen barab ci Mbind mi. Te Mbind mi nee na, waruñoo xam dara lu dul Yeesu Kirist ak moom ñu takk ko ci kuruwa. Yaw wax nga loolu; waaw, man itam wax naa ko. Dama wax ne liggéeyu askanu Yàlla — lépp lu mbirum Yàlla nekk ci àdduna, liggéeyu mucc la. Te lii mooy dëppoo bu wér ak li nu waxoon ba pare. Kon mucc, xam-xam la.
TAM1897 D 46.5Lu ëpp loolu: Njot du xam-xam rekk, du benn xam-xam rekk; mooy njiit li, caabi bi, digg bi ci xam-xam yépp. Mooy li gën a am xam-xam ci lépp li xelu nit di jëflanteel ci àdduna bii. Kon, bu askanu Yàlla jëlee muccug Yàlla ni mu nekke ci Yàlla; bu mbiram ci mucc ci àdduna taxawee di wone dëgg-dëggi xalaatam ci mucc gi, kon dina feeñ ci àdduna xam-xam bi ëpp bépp xam-xam. Bu boobaa, askanu Yàlla mën na taxaw ci kanamu buur yi gën a mag ci xam-xam, te duñu rus, ci jamono ju xam-xam bi.
TAM1897 D 47.1Léegi nak, dëgg googu, jàpp naa ci bu wér. Te bëgg naa ngeen gis ni moom mooy dëgg gu matale. Yeen ak man, jàpp nanu ci muccug Yàlla. Te bëgg naa ngeen gis ci Biibël bi — téereb dëgg yépp — ni mucc ab xam-xam la. Bu boobaa, dingeen ànd ak man, jàpp ci dëgg googu.
TAM1897 D 47.2Kon, bu njëkk, dama leen bëgg ngeen xalaat bu leer, te gisal seen bopp ne du rekk njot mooy xam-xam; waaye mooy xam-xam bi gën a kawe ci yépp.
TAM1897 D 47.3Baat bii di “xam-xam” li mu tekki, ci cosaanam, mooy xam-xam. Xam-xamu garab mooy xam-xamu garab. Xam-xamu asamaan mooy xam-xamu asamaan. Looloo tax benn boroom xam-xam nee na xam-xam mooy “li juddoo ci xalaat.” Xam-xam bépp — xam-xam bi — bi àdduna am ci wàllu asamaan, mooy li juddoo ci xalaatu àdduna ci mbirum asamaan.
TAM1897 D 47.4Léegi nag, mucc mooy xam-xamu Yàlla: «Lii mooy dund gu dul jeex, ñu xam la, Yàlla benn bi nga xam ne mooy dëgg, ak Yeesu Kirist ki nga yónni.» Kon nag, xam-xam la. Waaye xam-xam bii du li xalaatu nit jur: li xalaatu Yàlla jur la. Ndaxte “bët gisul, nopp déggul, te itam duggul ci xolu nit, li Yàlla waajalal ñi ko bëgg. Waaye Yàlla feeñal na nu ko ci Xelam; ndaxte Xel bi dafa seetlu lépp, ba ci sax mbir yu xóot yu Yàlla yi.” Kon, mucc gi, ndaxte ci xalaatu Yàlla la jóge, du xam-xam rekk, waaye mooy xam-xam bi gën a kawe ci yépp.
TAM1897 D 47.5Delloosiwaat: Li àdduna xamee ni xam-xam — maanaam xam-xami cosaan — li muy jur ci xalaatu nit ñi la jóge. Ak xel la nit ñi di xalaate. Kon, ak xel la nit ñi di jëflanteek xam-xam yii yépp. Waaye njotum Yàlla moom, ak xel bi ci boppam la jëflante. Kon, ban moo gën a kawe? Ban moo gën a kawe — li jëflanteek lépp lu dul moom, walla li jëflanteek li jëflanteek lépp lu dul moom? — Waaye bi ci mujj bi la, ci dëgg-dëgg. Kon, ni nit ñi di jëfandikoo seen xel ci yeneen xam-xam yépp, te njot mi ci xel mi la jëm, leer na torop ne, du rekk njot mi xam-xam la ni yeneen xam-xam yépp, waaye mooy xam-xam bi gën a kawe yeneen xam-xam yépp. Mooy xam-xam bi gën a kawe bi xelu nit mën a xam.
TAM1897 D 47.6Ñu dellusiwaat: Njot mi ci xel la jëm. Waaye kan mooy ki, ci njot mi ak jaare ko ci njot, di jëflanteek xel mi? — Yàlla ci boppam la. Kon, ndaxte Yàlla ci boppam moo taxawal, moo xamle, xam-xam bii; te itam xam-xam bii mooy li juddoo ci xalaatu Yàlla; loolu moo tax xam-xamu njot mooy xam-xam bi gën a kawe, bi gën a xóot, ak bi gën a yaatu, bi ñu xam, du rekk ci xelu doomu aadama, waaye ci àddina sépp.
TAM1897 D 47.7Nañu jàng ay aaya ci Mbind mi. «Buleen méngoo ak àddina bii; waaye soppiku leen ci yeesal seen xel.» Rom 12:2. «Kon nag, ak sama xel laa di liggéeyal yoonu Yàlla.» Rom 7:25. “Xam nanu ne Doomu Yàlla bi ñëw na, te may na nu xel.” “Am nanu xelu Kirist.” Benn yoon bi Boroom bi mënee jot ci ñun mooy jaar ci xel bi. Ci xel bi rekk lay jokkoo ak ñun. Ci sunuy xel rekk la nu saytoo. Seetlul: “Ci xel bi, man mi ngi liggéeyal yoonu Yàlla, waaye ci yaram bi, yoonu bàkkaar la.” Te bu njëkk ci ndigël yépp mooy lii: «Déglul, yaw Israyil; Boroom bi, sunu Yàlla, benn Boroom la: te dinga bëgg Boroom sa Yàlla ak sa xol bépp, ak sa bakkan bépp, ak sa xel bépp.» «Xel mu yaram mi noonu Yàlla la: ndaxte du topp ndigëlu Yàlla, te dëgg-dëgg mënul ko.» Xel mu yaram moomu mënul topp yoonu Yàlla — mënul ko — war na soppiku, war nañu koo wuutu ak beneen xel buy topp yoonu Yàlla saa su nekk. Soppiku xel moomu mooy mucc gi. Yeesal xel moomu, Yàlla mooy koy def ci liggéeyu muccam, te kenn keneen mënuko def. Looloo tax mu nekk xam-xam bi gën a kawe ci yépp — bi gën a kawe bi xelu nit xam, bi gën a kawe bi àddina sépp xam.
TAM1897 D 47.8Ndax doo tàmbalee gis lu tax Seede yi di wax ci “xam-xamu mucc gi”?
TAM1897 D 49.1Léegi nag, dama bëgg ngeen gis ne ñeneen itam noonu lañu xalaate. Dama bëgg ngeen gis ne du man rekk a yor xalaat bii. Dama bëgg ngeen gis ne ci gis-gis bii, am nanu sañ-sañ — sañ-sañu xam-xam — maanaam, sañ-sañu nit ñi xam xam-xam.
TAM1897 D 49.2Su ma leen manoon a indil tey ci guddi firnde ne ñi gën a xam bépp xam-xam ci àdduna bi, seede nañu ne ñoom, ci xam-xam bii lañu gën a yittewoo lu ëpp yeneen xam-xam yépp bu ñu leen boolee, te gis nañu ci lu gën a jar ñu ciy xalaat lu ëpp yeneen xam-xam yépp bu ñu leen boolee, kon du leen tax ngeen naan am naa kàttan ci li may wax, ci wàllu xam-xam? Waaw, am naa mbooloo mu mel noonu — mbooloo mu xam yeneen xam-xam yépp, te am naa firnde ju leer ne gën na leen a ñor lii lu ëpp yeneen xam-xam yépp boo leen boolee.
TAM1897 D 49.3Ci 1 Piyeer 1:10-12, ndaw li mi ngi wax ci mucc gi, te foofu laa jànge nii:—
TAM1897 D 49.4Mucc googu, yonent yi lañu ko doon seetlu te di ko gëstu bu baax, ñoom ñi doon yonental ngëneel gi waroon a ñëw ci yéen: di seetlu lan la, walla ban xeetu jamono la Xelum Kirist bi nekkoon ci ñoom di tekki, bi mu doon seedee bu yàgg naqar yi Kirist di dund ak teddnga gi ko waroon a topp. Ñoom ñi lañu ko feeñal, ne du ngir seen bopp, waaye ngir nun lañu doon liggéeyal mbir yi ñu leen di yégal léegi, jaare ko ci ñi leen yégalal Injiil bi ak Xelum Sell bi ñu yónni mu jóge ci asamaan; mbir yooyu la malaaka yi bëgg a gëstu.
TAM1897 D 49.5Lan la malaaka yi bëgg a gëstu? — Njotug Yàlla suñu koy waare ak Xel mu Sell mi ñu yónnee jóge asamaan. Baat bu waa Geres bi ñuy jëfandikoo ngir “bëgg”, fii dafa tekki “taal xolam ci lenn”. Te baat bu waa Geres bi ñu jëfandikoo ngir “seet”, li mu tekki mooy: “sëgg jëm ci lenn ngir seet ko; seet ak bopp bu sëgg jëm ci kanam; seet ak yaram wu sëgg; seet bu baax, seet bu xóot — ni ko kuy bëgg a xam dara di defee.” Nii la malaaka yi deme ci mbirum mucc gi.
TAM1897 D 49.6Léegi nak, ndax malaaka yi xam nañu yeneen xam-xam yi — bioloji, jiyoloji, iktiyoloji, astronomi — ak yeneen xam-xam yépp? Xam ngeen ne waaw. Ñépp xam nañu ne malaaka yi xam nañu bu baax xam-xam yépp. Ñépp xam nañu ne amul benn jafe-jafe bu ñu nee malaaka yépp xam nañu xam-xam yépp bu gën a xóot ci anam gu amul kem li benn nit mëna xam, walla mu xam mukk, ci benn xam-xam rekk. Waaye malaaka yi ñoo gën a yittewoo mbirum mucc gi que xam-xam yépp. Ñi gën a xam ci ñépp, ñoo gën a jàpp ci lii rekk. Waaw kon, déggoo woon ngeen ak man lu yàggul ne su ma manoon a indi ab sañ-sañ bu mel noonu, dingeen wax ne wóor na nu ci taxawaay bii. Kon, kaayleen, wóor na nu. Ñu ngi ci ànd gu gën a baax — waaw, ànd gu gën a baax ci wàllu xam-xam. Am na sañ-sañ bu tëj waxtaan wi, sañ-sañ bu jóge ci wàllu xam-xam.
TAM1897 D 49.7Léegi nak, du ma ciy fo ak baatub “xam-xam” ci guddi gii. Maa ngiy jëfandikoo baat yi di “xam-xam” ak “bu xam-xam” ci anam gu wóor, ngir wax ci mbirum mucc gi. Muccug Yàlla, dëgg-dëgg, mbirum xam-xam la, du ci tur rekk lañu ko tuddee, waaye dëgg-dëgg, xam-xam bu mag la. Kon, bu leen dara jàppee sax ne maa ngiy fo ak baatu “xam-xam” walla “bu xam-xam”. Maa ngi koy jëfandikoo ci dëgg, ndaxte dëgg la ci mbir mii.
TAM1897 D 49.8Waaye loolu rekk lañu? Déedéet, malaaka yi duñu bëgg rekk a seet lii, ni ku bëgg a xam dara; waaye dañuy xam dara. Dañuy jàng ci biir seet ak jàng lii. Jëlal sa téere Epésien 3:8-11, te dinga gis xalaat bii ñu ko fa waxe:—
TAM1897 D 50.1Man mi gën a tuuti ci ñi gën a tuuti ci ñi sell ñépp, yàlla may na ma yërmaande gii, ngir ma waare ci biir ñi dul Yawut yi alal ju Kirist ju ñu mënul a xóotal; te itam ngir ma leeral ñépp [Ma bàyyi baat bii di nit ñi, ndaxte baat bu ñu yokk la] lan mooy bokk gi ci mbóot mi, mi ñu nëbboon ci Yàlla dale ko ca njàlbéenu àddina, moom mi sàkk lépp jaar ci Yeesu Kirist: ngir [Xoolal, léegi, war naa waare alal ju ñu mënul a seetlu ba jeex ju Kirist ngir ñépp gis lan mooy bokk gi ci mbóot mi ñu nëbboon ci Yàlla, te loolu mooy ngir, ngir] léegi, ci njiit yi ak nguur yi ci asamaan si, jaare ko ci Eglis bi, xam-xam bu bare bu Yàlla feeñ, ci jubluwaay bu sax bi mu tëraloon ci Kirist Yeesu sunu Boroom.
TAM1897 D 50.2Lan mooy “jubluwaay” bi ci li tax ñu war a feeñalal nit ñi lii? — Mooy ngir “njiit yi ak kàttan yi” “ci asamaan si” (am na yeneen tekki yu ko bindee “ci asamaan”; te loolu dëgg la) xam xam-xamu Yàlla ju bari ji. Malaaka yi, njiit yi, ak kàttan yi, dañoo bëgg lool di seetlu ci lii di Injiil bu muccale bi, bu ñu koy waare ak Xel mu Sell mi ñu yónnee juge asamaan. Dañuy seetlu te di ko jàng. Te buñuy gëstu, dañuy jàng ay feeñal yu bees ci xam-xamu Yàlla — xam-xam bu yaatu bu Yàlla — ci anam gi mu ko tëral ci Yeesu Kirist sunu Boroom, di jublu ci jubluwaayam ju sax. Xam ngeen ci yeneen mbind yi ne mbóotum Yàlla mii, jubluwaay ju sax jii, ci Injiil la feeñee. Xam nga ne kilifteef yi ak nguur yi ci asamaan duñu sax ba fàww ci anam gu bokk — duñu jóge ci lu jëkk ba ci lu mujj. Ñu ngi jóge ci benn jamono ba ci fàww, ni yaw ak man. Gaawariil, fàwwam mi ngi tàmbali rekk ci jamono ju ñu ko sàkkale. Du ku jóge ci lu jëkk ba ci lu mujj.
TAM1897 D 50.3Waaye Yàlla moom, baa-baa baa-baa la jóge. Léegi nak, baa-baa baa-baa amoon na, te am na, ab jubluwaay — jubluwaayam bu sax bi mu teg ci Yeesu Kirist sunu Boroom. Ñaata yàgg lay jël malaaka yi ngir xóotal, te jeexal, jàngum jubluwaay bu sax boobu? — Ba fàww. Loolu leer na wér. Kon, bi pexe moomu feeñee ci Injiil, di siiw ci mbóotum Yàlla, maanaam, “Almasi ci seen biir, yaakaaru ndam li,” leer na nekk ne malaaka yi ñu ngi koy jàng. Te bi ñu koy gëstoo, ñu gis ci biir xel mu yaatu mu Yàlla mu feeñ, ci ni ko pexeem bu sax ba tënke. Bëgg nañu koo gëstu. Def nañu ko, te noonu lañuy jàngee.
TAM1897 D 50.4Kon, bu fekkee ne xam nañu bépp xam-xam bu dul lii, raw ku nekk ci nit, te gën a sopp lii raw yépp, te di ci jànge; ndax du loolu lenn lu ñu mën a wóolu, yaw ak man, ci jàmm ak kóolute? Kon, ndax lii itam, du lenn lu gën a yeyoo sunuy xalaat, sunu xalaat yu gën a kawe, raw yépp yu des yi bu ñu leen boolee? Te ndax mënunu jëmale sunu xol ci lii, joxe ci sunu xol bépp te du tax ñu bañ a nekk boroom xam-xam? Waaw, mën nanu ko, mën nanu ko! Nañu ko def.
TAM1897 D 50.5Léegi nag, bu ma déggaleen ci lu dul dëgg. Duma song yeneen xam-xam yi. Waxuma ne war nañu fàtte yeneen xam-xam yépp, te jàpp ne ay léb lañu yu amul njariñ, te yelloowuñu ñu leen di toppatoo. Déedéet; li may wax mooy lii moo leen ëpp solo; te lépp lu ñu ci ñoom di jàng, war nañu ko jàng ci ron lii, mi leen ëpp solo. Li may wax rekk mooy yeneen yépp war nañoo nekk ci ginnaaw, ci li gën a néew, bu ñu ko méngaleek bii, su fekkee bëgg nañu doon ay boroom xam-xam yu wér.
TAM1897 D 50.6Xalaatal ci! Jëlal sunuy xel yu ñu judduwaale yii ñuy jëfandikoo ci yeneen xam-xam yi. Ndax man, mbaa keneen, dina nekk ku topp xam-xam bu wér su teggee xalaatam yi gën a kawe te gën a baax ci benn xam-xam, te mu xam, ci firnde ji gën a wóor, ne am na ci loxoom benn bu ko gën a kawe? Ndax loolu dina doon topp xam-xam? — Déedéet. Kon, ba léegi, gis nanu ne lii benn xam-xam la; te mooy xam-xam bi gën a kawe. Kon, képp ku dul joxe xalaatam yi gën a kawe te gën a baax, ak dooleem yépp, ci xam-xam bii laata lépp, te bàyyi ko mu jiite yeneen xam-xam yépp, ci jikkoom, du ku topp xam-xam.
TAM1897 D 50.7Te itam, du ku xelu. Ndaxte lan mooy xam-xam bii? — Mucc. Baax na lool. Te mooy dund gu dul jeex. Xalaatal ne dama joxe sama dund gépp, sama kàttan gépp, ci yeneen xam-xam yi, di bàyyi bii, walla di ko jàppe ne moo gën a suufe, ndax dinaa ko am? — Déedéet. Kon, ban diir laay am ngir jàng yeneen xam-xam yi? — Bu bare-bare, ay at yu néew rekk. Kon sama liggéey ci xam-xam yooyu dina jeex ba fàww, te duma amati beneen fursé ngir jàng leen.
TAM1897 D 50.8Waaye su ma jëlee lii njëkk ci lépp, te bàyyi yeneen yi ñu nekk ci ginnaaw ba keroog ma wóorlu ci lii, ndax dina ma am jotu jàng yeneen yi? — Waaw. Fan la? — Ba fàww. Ah, ndax loolu du yoon wu am xel kon? Ndax du moom rekk yoon wu am xel wi? Te ndax du moom rekk yoon wu xam-xam te am xel wi? — Ci dëgg-dëgg, waaw la. Kon, kaayleen ñu nekk ñu am xam-xam, ci anam gu dëgër, te rawatina.
TAM1897 D 50.9Léegi, nañu gën a xool bu baax. Ci wax ju njëkk ja ñu seet woon ci mbirum malaaka yi, ci profet yi la tàmbalee woon, nii: “Ci mucc googu, profet yi lañu ko seetlu te gëstu bu baax, ñoom ñi profetoon ci yërmande gi waroon a ñëw ci yéen,” bi ñu doon seedee bu yàgg ci metit yi Kirist waroon a dékku, ak ndam li ko waroon a topp.
TAM1897 D 51.1Léegi nak, jaare ci yonent yi lañu indi ci mbind, ni nu ko gise fii, xam-xamu mucc gii, li juddoo ci xalaatu Yàlla ci mbirum mucc gi. Téereb xam-xam bii, xam-xamu mucc gii, ci yonent yi la jaar. Ndax xamoon nañu lenn ci yeneen xam-xam yi? — Waaw.
TAM1897 D 51.2Mën nañu ko fekk ci barab yu bare — lu ëpp sax li nu am jot ngir seet ci guddi gii. Waaye dinañu seet ñaar walla ñetti tomb, ngir mu leer ci sunu xel ne amoon nañu xam-xam ci yii.
TAM1897 D 51.3Ci saar 15 bu Korent bu njëkk, am na fa benn wax ju xam-xam ju ñu defoon lu tollu ci junni ak juróom-ñaari téeméeri at laata xam-xam di ko gis. Nekkoon na fa at yu bare yooyu yépp, waaye boroom xam-xam yi mu jëloon seen bérab xamuñu ko woon ci seen doxalinu xalaat. Waxu dëgg la ci xam-xamu asamaan. Képp ku gëmoon li ñu bind ci Biibël bi, xamoon na ko saa su nekk, ci dëgg-dëgg, donte sax déggul woon baat bii di astronomi; waaye xam-xamu nit ñi xamuñu ko woon, te gis nañu ko rekk ginnaaw diir bu yàgg lool.
TAM1897 D 51.4Beneen xalaat: Bi ki bindoon Biibël bi waxee wax ju xam-xam jooju, te junni ak juróom-ñaari téeméeri at gannaaw loolu boroom xam-xam yi gis ne dëgg la ci wàllu xam-xam, ndax du woon dëgg-dëgg ab waxu xam-xam ci jamono ju yépp, ni mu nekkee gannaaw bi ñu ko gisee? — Waawaw. Kon, ndax du woon loolu bi ko ki bindoon bindee? — Ci lu wóor. Aay bi mooy 1 Korent 15:41:—
TAM1897 D 51.5Naaj bi am na ndamam, weer wi am beneen ndam, biddiiw yi am beneen ndam: biddiiw bu nekk wuute na ak moroomam ci ndam.
TAM1897 D 51.6Loolu xameesu ko woon téeméeri at ci ginnaaw, ndaxte am na lu tollu ci loolu, benn góor bu jàppoon ne boroom xam-xamu asamaan la, te moroomam yi nangu woon loolu, weddi woon na wax jooju ne dëggul, te nekk firnde ci réerug ñi bindoon Biibël bi; ndaxte dafa jàppoon (maanaam, ki bindoon Biibël bi moo ko jàppoon) ne benn biddéew dafa wuute ak beneen ci ndam, ak ci leer, te du ci sore-gàllam. Loolu mooy li ki weddi waxoon ci mbir mi. Xalaatam mooy, te loolu la waxoon ci turu xam-xamu astronomi, ne li tax benn biddéew di gën a leer te gën a rafet ci sunu gët que beneen bi, mooy ne benn bi moo gën a jege ñun que beneen bi, ba tax ñu ciy gën a am ci leeram. Waaye tey jii, ci bépp wàllu xam-xam, xamees na ne dëgg la ne am na wuute gu tollook gi am ci biddiiw yi, ci seen màgg, seen rafet-ay, ak seeni melo, ni mu amee ci tóor-tóori suuf si. Kon, su nu mënoon a gis fleur yépp ci àdduna bi ñu leen taxawal ci kanamu sunu bët ci benn tool bu mag, ak seen ndam gépp, ak seen melo yu wuute, te itam gis biddiiwi asamaan yi ni nu gise yii, kon dinañu gis benn bu mel ni beneen bi ci wuute ak ci rafetay. Lii xamees na ko léegi, waaye xamewuñu ko woon bi ñu bindee baat boobu ñu ko yónnee waa Korent.
TAM1897 D 51.7Léegi nag, ma laaj, ndax loolu du woon waxi xam-xam, ndax du woon waxi dëgg ci wàllu xam-xam, bés ba Pawlos bindee ko te yónnee ko Korent, ni mu dëgge léegi nii? Li xam-xam gis ne dëgg la taxul mu doon dëgg, te yokkul ci dara ci dooleem niki dëgg. Gis-gisam dafa wone rekk ne am nañu gis lenn lu dëgg, waaye xamuñu ko woon, ndaxte gëmuñu woon Biibël bi. Su fekkoon ne jàng nañu ko ci Biibël bi, te gëm ko te nangu ko, xam-xam boobu dinañu ko xam bu yàgg laata benn boroom xam-xam di ko gis.
TAM1897 D 51.8Am na beneen xam-xam: Benn bés Sir Isaac Newton toogoon na ci suufu garabu pom. Benn pom daanu na ci wetam, jóge ci benn car. Ay yoon yu bare, ay pom daanu nañu ci garab yi balaa loolu. Gis na ay pom yu daanu ci garab yi balaa loolu. Waaye bés boobu, dafa nekkoon ci xalaat bu xóot, mu daldi tàmbali di xalaat. Lu tax pom boobu daanu? Ci sañ-sañu suuf si la war a doon, di ko xëcc jëme ci boppam. Ndaxte suuf si moo gën a réy pom bi, kon bu mu tàggee ci garab gi, dina ko xëcc jëme ci boppam. Mu ne, Su ma jëlee pom bii, te sànni ko ci kaw li ma mën, dina daanuwaat ci suuf si. Kon su fekkee ne dooley suuf si moo ko fi indi ci diggante bii, bu ma ko sànnee ci kaw li ma mën te mu dellusi, loolu firnde la ne dooley suuf si mën na àgg fu sori noonu, jàpp ci mbir mi te indiwaat ko. Su ma ko mënoon sànni ba mu yéeg benn miil, te mu dellusi, kon dina leer ne kàttan googu àgg na fu sore ba benn miil ngir indi lenn loolu. Kon, mu ne, Su loolu dëgg la, kon kàttan googu war na àgg ba ci weer wi. Ndax sax day àgg ci weer wi? Dinaa dem seet. Dem na kërëm toog fa, jël xayma yu xam-xamu asamaan yi ci doxinu weer wi ci palaasam, def xayma yu bare te gudd. Waaye dëppowuñu woon. Jéem na ko ba mu sonn, waaye dëppowuñu woon; mënul woon a def ba kàttan googu àgg ci weer wi.
TAM1897 D 52.1Dafa ko bàyyi lu mat fukki at, su ma fàttaliku bu baax, laata muy dellu ci. Benn bés, génne nañu waññ bu bees ci doxinu weer wi, di jubbanti ay njuumte yu amoon ci waññi ya njëkk. Bi loolu génnee, Newton nee na, “Ma seet ndax lii dina joxe li ma soxla.” Jël na waññ yi, daldi liggéey, def ay waññ yu bare yu guddu yoo xam ne yaw ak man dinañu ci jaaxle lool, dé. Waaye mujj na, mu des lu tollu ci ñaar walla ñetti sifar rekk ci njeexteel gi, mu gis ne dina dëppoo. Mbir mu yéeme mi dafa ko jël ba tax mënatul a jeexal sifaram yi. Stilóo bi dafa daanu ci loxoom, mu war a laaj ab xaritam mu jeexalal ko ko. Xaritam bi defal ko ko, Sir Isaac Newton firndeel na benn dëgg-dëgg bu xam-xam, walla sax, benn xam-xam bu bees. Gravitasiŋ lañu koy woowe. Te ba léegi, turam deeagul.
TAM1897 D 52.2Loolu dëgg-dëgg, mbir mu réy la woon. Teewul loolu nekkoon na ci Biibël bi lu mat ñaari junni ak juróomi téeméeri at laata Sir Isaac Newton di ko gis ci àddina si. Xëccante mooy rekk yamale àddina si. Mooy tektal boobu, yoon boobu, ni ko boroom xam-xam yi di waxe, bi tax yamale àddina si di sax. Loolu mooy ne, jëmm bu nekk ci àddina si dafay am sañ-sañ ci beneen jëmm bu nekk, te di ak moom yam. Du rekk jëmm bu nekk, waaye xottu mbir mu nekk ci àddina si, dafay xëcc te am sañ-sañ ci beneen xottu mbir bu nekk ci àddina si.
TAM1897 D 52.3Ci àddina ju ñu gis jii, loolu mooy dëgg-dëgg gi mu àndal ak li nu jàngoon ci kùuru Biibël bi ci ngoon gi, ci mbirum dund. Gis nanu ne mënuloo laal kenn mbaa lenn te loolu xibaaru ci àddina sépp. Picc du daanu te sa Baay xamul ko, te daanu googu du am te ñu yëgul ko ci àddina sépp. Lii mooy dëgg-dëgg gu ànd ak loolu.
TAM1897 D 52.4Am na fa itam benn dëgg-dëgg bu ruu bu ànd ak ñaar yii.
TAM1897 D 52.5Fan laay dem sore sa ruu? Walla fan laay daw sore sa kanam? Su ma yéegé asamaan, yaa ngi fa; su ma defee sama lal ci safara, moom, yaa ngi fa. Su ma jëlee lafi suba, te dëkk ci catu géej gi; foofee sax sa loxo dina ma yóbbu, te sa loxo ndeyjoor dina ma jàpp. Sabóor 139:7-10.
TAM1897 D 52.6Bu yaw ak man ñu amee xalaat bu jub, ndax am na beneen béréb bu ñu ko gise? Dañuy am xalaat bu bon. Lan mooy xalaat bu bon? — Bàkkaar. Kon, fan la bàkkaar di tàmbalee? — Ci xalaat bi. Ndax sama bàkkaar, am na beneen béréb ci àddina bi bu ñu ko gise lu dul man? Kan moo koy gis? — Yàlla, ci Xelam. Kon, ndax am na dëgg-dëgg gu ruu ci sunu àddina si ñu gisul? ñu yëgul? walla xalaat bu baax walla bu bon bu ñu yëgul? Kon, gisoo xam-xamu xëcc-xëcc bi niki ab xam-xam? Sir Isaac Newton gis na dëgg ci àddina si bu ànd ak yeneen dëgg yu nekk ci àddina si.
TAM1897 D 52.7Yoon wi Newton gisoon, ni ma ko waxee, mooy li tax àddina di yam. Léegi dinaa jàng bérab bu ñu bind bu wone ne lii xamees na ko lu jiitu Newton gis ko lu tollu ci ñaari junni ak juróomi téeméeri at. Esayi 40:12:—
TAM1897 D 52.8Kan moo natt ndox yi ci biir loxoom, te natt asamaan si ak yaatuwaayu loxoom, te boole suuf si yépp ci benn nattukaay, te peese tund yi ci benn peesukaay, ak tund yu ndaw yi ci benn peesukaay bu ndaw?
TAM1897 D 52.9Bi ñu sampée tund yi ak tund yu ndaw yi, dañu leen samp ci anam gu ñu yamaleente. Ndax Yàlla samp na ko noonu ngir seen yamaleente sax? Ban turu xam-xam la yoon wi tax mbir yi di yamaleente di tudd? — Xëcc. Kon, ci lan la Esayi waxoon? — Ci xëcc. Waaw, loolu la waxoon.
TAM1897 D 52.10Benn boroom xam-xam dafay jëfandikoo misaalum tóor-tóor bu ndaw bu ñuy wax snowdrop ngir leeral loolu. Xalaatal ci ñaari xeeti tóor-tóor yu seen bopp jur, ci jiwu. Benn bi tóor-tóor la bu taxaw, beneen bi tóor-tóor bu sukk. Gis nga ci tóor-tóor yi ay bant yu ndaw yu wër benn bu nekk ci digg bi. Léegi nak, ci tóor-tóor bu taxaw bu juré ci jiwu, buum bu digg bi dafay gën a gàtt yi ko wër. Su fekkee tóor-tóor bu wàcc la, buum bu digg bi dafay gën a gudd yi ko wër. Li tax loolu mooy pódar tóor-tóor bi — polen bi — nekk ci yi ko wër dafa wara daanu ci bu digg bi, bu dul loolu tóor-tóor bi du man a jur.
TAM1897 D 52.11Léegi nak, ci fleur bu taxaw bu juré ci jiwu, spindle bu digg bi dafa wara gën a gàtt yeneen yi, ngir pódar bu yeneen yi man a daanu ci kawam. Su fekkoon ne dafa gën a gudd, gis nga ne pódar bi dina daanu ci suuf, ba du ko jot, te noonu jiwu du man a am. Su fekkee ne fleur bu loru la, te spindle bi gën a gàtt yeneen yi, pódar bi dina daanu fu sori te itam jiwu du man a am. Kon, ci fleur bu taxaw bu nekk bu juddoo ci jiwu, buum bu digg bi dafa gëna gàtt yi ko wër. Ci fleur bu loru bu nekk bu juddoo ci jiwu, buum bu digg bi mooy gëna gudd.
TAM1897 D 53.1Fulu nees bi ci jiwu lay juru. Te donte furu taxaw la, poñ bu digg bi gën na gudd yi ko wër. Naka la loolu man a nekk? Dinaa ko waxaat ngir nga gën cee leer: Fuluw nees bi furu taxaw la, bu wér, te ci jiwu lay juru. Kon, poñ bu digg bi waroon na gën a gàtt yeneen yi. Waaye dafa gën a gudd. Kon, naka la man a juru ci jiwu? Boroom bi taxawal na loolu. Dafa ko def ba, donte fitoor bu taxaw la, dafay dëng te daanu. Looloo tax poñ bu digg bi gën a gudd yeneen yi, ci fitoor bu taxaw bii. Dafay màgg ba taxaw jub ba kera muy fóoy te mat, di waaj ngir jur. Ci saa si, dafay wàcce boppam, te bu puudar bi daanoo ci bërëbam, fitoor bu ndaw bi dafay jógati te taxaw.
TAM1897 D 53.2Léegi, loolu rafet na ci boppam; waaye fii la misaalum yoonu gravité bi di dugge. Boroom xam-xam bii daf ma wax ne li tax fleur bi di suux, di wàcc boppam, mooy xëccu suuf si. Loolu dëgg la. Lan mooy tax pom bi di daanu? — Diis. Waaye diis mooy gravité rekk — mu jóge ci baatub Latin bii di gravus, tey tekki diis. Lan mooy tax fleur boobu taxaw di suux boppam? — Diisu suuf si. Waaye lu tax diisaayu suuf si taxul tóor-tóor boobu wàcc boppam laata waxtu wi jot? — Aah, bi Yàlla defaree tóor-tóor bu ndaw boobu, dafa yamale suuf si, waaw, dafa yamale àddina sépp, ci soxlaam. Bi Yàlla defaree tóor-tóor bu ndaw bu teey boobu, dafa téye àddina sépp ci benn yamale, te defar ko ngir mu dëppoo ak soxlay tóor-tóor bu tuuti boobu! Te bu fekkee Yàlla xalaat na ci tóor-tóor bu tuuti boobu, ndax du gën a xalaat ci yéen, yéen ñi am gëm-gëm gu néew?
TAM1897 D 53.3Léegi boroom xam-xam bii daf may wax ne su fekkoon ne suuf si — te itam àddina si — gënoon na diis benn liibar, walla sax benn ons, ni mu nekke nii, kon loolu dina taxoon ba tóor-tóoru nees bi daanu balaa waxtu wam; ndaxte diis na, kon kàttanam dina gënoon a màgg ci kawam. Te bu loolu amoon, tóor-tóoru nees bu njëkk bi dina mujj doon bu mujj bi. Waaye ngir fleur bu ndaw boobu man a dund te bégal nit ñi ba àdduna di jeex, Yàlla dafa tege àdduna bi yépp ci anam gu mat sëkk ci soxlay fleur boobu, ba bu waxtu wi mu soxlaa jotée, diis gi dafay doy sëkk ngir xëcc ko. Bu ko defee, bi muy wàccee noonu, ngir mu man a am doom, beneen doole day jóge ci reeni yi, te càq bi di gën a dëgër tuuti, te fleur bi di daan doole gravité bi, te taxawwaat ni mu nekke woon.
TAM1897 D 53.4Kan moo natt ndox yi ci xóotug loxoom, te natt asamaan si ak yaatuwaayu loxoom, te jël suuf si yépp ci benn nattukaay, te peese tund yi ci benn peesukaay, ak jégg yi ci benn nattukaay?
TAM1897 D 53.5Kan moo samp peesub àddina? — Yàlla. Esayi waxoon na ko lu jege ñaari junni ak juróomi téeméeri at laata Sir Isaac Newton di ko gis. Ndax du woon dëgg-dëgg bu xam-xam bi Esayi bindee ko? — Waaw. Ndax bindu woon na ci téere yi at yooyu yépp? — Waaw. Ndax du woon dëgg-dëgg bu xam-xam saa su nekk? — Waaw, loolu la woon. Ndax gën na nekk dëgg-dëgg bu xam-xam bi Newton gisee ko? — Déedéet; boroom xam-xam yi jàng nañu lu ñu xamuloon, waaye loolu nekk na ci Biibël bi saa su nekk.
TAM1897 D 53.6Xalaatal ci mbir yii. Yàlla bëgg na nu def ko. Bëgg na ma ak yaw gis ne mucc gi, Kàddu gi mu nu jox, te muy li mu woo sunu xalaat yu gën a kawe, du mbir mu tuuti te woyof; waaye mooy mbir mi gën a réy li àdduna mën a xam mukk. Mooy mbir mi gën a réy li xam-xamu àdduna mën a xam mukk. Mooy xam-xam bi gën a mag li àdduna mën a xam mukk.
TAM1897 D 53.7Waaye waruñu ko jàng ngir ñu doon boroom xam-xam. War nañu ko jàng ngir mucc; te mucc, xam-xam la.