Salbamenduaren Zientzia. – 1. zenbakia
TAM1897 D 46.21897ko otsailaren 12ko ostiral iluntzean emandako sermoia 1897ko otsailaren 16ko Biltzar Nagusiaren Eguneroko Buletin Orokorretan, 1. bolumena, 3. zenbakia, 46-47. orrialdeetan, eta 1897ko otsailaren 17ko Biltzar Nagusiaren Eguneroko Buletin Orokorretan, 1. bolumena, 4. zenbakia, 49-53. orrialdeetan inprimatua.
TAM1897 D 46.3DENEK badakite aro hau oso zientifikoa dela, izenean behintzat, aldarrikapenean eta aspirazioan. Jainkoak nahi du bere herria beti garaiaren parean izan dadin. Horretaz gain: nahi du bere herria beti garaiko aurretik egon dadin. Bereziki nahi du bere herria beti erreformatzaile izan dadin, eta pertsona batek erreformatzaile izateko garaiko aurretik egon behar du. Beraz, aro hau bereziki zientifikoa denez, aldarrikapenean eta bestela ere, Jainkoaren kausa, bere herria, zientifikoa izan behar da aroaren eskakizunak betetzeko. Hori da proposamenaren adierazpena, eta horren azterketara gonbidatzen zaituztet gaur gauean. Jaunak nahi du zuk eta nik proposamen hori onartzea, aztertzea eta haren gainean eraikitzea, munduaren aurrean guregan frogatu arte proposamen hori zientifikoki zuzena dela. Zuk eta nik, Kristoren izena aitortzen dugun guztiok hori egiten badugu, orduan Jaunak gauzatuko du hori. Munduak ikusiko du, eta munduak ikusiko du, zuk eta nik parte hartzen dugun ala ez. Zeren zuk eta nik parte hartzen ez badugu, beste batzuek hartuko dute parte, Jaunari haien bidez erakustaldia egiteko utziz; eta zuk eta nik hori egitera uzten ez badiogu, aukera hori galduko dugu.
TAM1897 D 46.4Baina zuk diozu: Salbamendua Jainkoaren herriaren lana dela. Salbamendua Jaunaren kausa bakarra dela. Hori diote beste anaiek. Hori izan da gaur arratsaldeko ikasgaia, eta Hebrearrei liburuko ikasgai guztietan ikasi duguna. Hori da Eskrituretan beste leku batzuetan ere ikasi dugun ikasgaia. Eta Eskriturak dio ez dugula ezer jakin behar Jesus Kristori eta gurutziltzatua izan zenari baino. Hori esaten duzu; bai, eta nik ere hala esaten dut. Nik esaten dut Jainkoaren herriaren lana — munduan Jainkoaren kausa den guztia — salbazioaren lana dela. Eta honek zehatz-mehatz bat dator jada esan dugunarekin. Beraz, salbazioa zientzia da.
TAM1897 D 46.5Horretaz gain: Salbazioa ez da zientzia hutsa, ez da zientzia bat besterik; zientzia guztien burua, giltza eta erdigunea da. Mundu honetan gizakien adimenek jorratzen dituzten gauza guztien artean zientifikorik handiena da. Beraz, Jainkoaren herriak Jainkoaren salbazioa Jainkoan dagoen moduan hartzen duenean; Jainkoaren salbazioaren kausa munduan bere salbazio-ideiak ordezkatzen dituen moduan egongo denean, orduan munduari beste zientzia guztien gainetik dagoen zientzia agerian geratuko zaio. Orduan Jainkoaren herriak zientziaren erregeen aurrean ere lotsatu gabe egon daiteke, zientziaren aro batean.
TAM1897 D 47.1Orain, ni erabat konprometituta nago egia horrekin. Eta nahi dut ikusi dezazula zein osorik den egia. Ni eta zu Jainkoaren salbazioarekin konprometituta gaude. Eta nahi dut Bibliaren — egia guztien liburuaren — bidez ikusi dezazula salbazioa zientzia dela. Orduan, nirekin batera, egia horrekin konprometituta egongo zara.
TAM1897 D 47.2Lehenik eta behin, nahi dut arrazonamendu garbiz pentsatzea, eta zuk zeuk ikustea ez bakarrik salbazioa zientzia dela, baizik eta zientzia guztien artean gorena dela.
TAM1897 D 47.3“Zientzia” hitzak, literalki, ezagutza esan nahi du. Botanikaren zientzia botanikaren ezagutza da. Astronomiaren zientzia astronomiaren ezagutza da. Horrela, zientzialari batek zientzia “pentsamenduaren emaitza” gisa definitu du. Munduak astronomiaz duen ezagutza guztia —astronomiaren zientzia— munduaren astronomiazko pentsamenduaren emaitza da.
TAM1897 D 47.4Orain salbamendua Jainkoaren ezagutza da: “Hau da betiko bizitza: zuk bakarrik egiazko Jainkoa zarela eta zuk bidalitako Jesus Kristoa ezagut dezaten.” Beraz, zientzia da. Baina ezagutza hau ez da gizakiaren pentsamenduaren emaitza: Jainkoaren pentsamenduaren emaitza baizik. Izan ere, «begiak ez du ikusi, ezta belarriak entzun ere, ezta gizakiaren bihotzean sartu ere, Jainkoak maite dutenentzat prestatu dituen gauzak. Baina Jainkoak bere Espirituaren bidez agerian jarri dizkigu; izan ere, Espirituak dena aztertzen du, baita Jainkoaren sakonak diren gauzak ere». Beraz, salbazioa, Jainkoaren pentsamenduaren emaitza izanik, ez da zientzia soilik, baizik eta zientzia guztien gorena.
TAM1897 D 47.5Berriro: munduak zientzia gisa onartzen duena — zientzia naturalak — gizakien pentsamenduaren emaitza da. Gizakiak burmuinekin pentsatzen dute. Beraz, gizakiak zientzia hauekin guztiak burmuinekin lantzen dituzte. Baina salbazioa burmuinaren beraren gainean jarduten du. Zein da, beraz, goragokoa? Zein da goragokoa — beste gauza guztiekin jarduten duena, ala gauza guztiekin jarduten duen horrekin jarduten duena? — Noski, azkena. Beraz, gizakiak burmuinaz bestelako zientzia guztiekin jarduten duten bezala, eta salbazioak burmuinari berari heltzen dion heinean, oso argi dago ez bakarrik salbazioa beste edozein zientzia bezain zientzia ziurra dela, baizik eta gainerako zientzia guztien gainetik dagoen zientzia gorena dela. Gizakiaren burmuinak ezagutu dezakeen zientzia gorena da.
TAM1897 D 47.6Berriz ere: Salbamenduak adimena du ardatz. Baina nor da salbamenduan eta salbamendu bidez adimenarekin arduratzen dena? — Jainkoa bera da. Beraz, Jainkoa bera delako zientzia hau garatzen eta ezagutarazten duena; eta zientzia hau Jainkoaren pentsamenduaren emaitza delako; ondorioz, salbamenduaren zientzia da ezagutzen den zientzia gorena, sakonena eta zabalena, ez gizakiaren adimentzat bakarrik, baizik eta unibertso osoarentzat.
TAM1897 D 47.7Irakur ditzagun Testamentu Santuko zenbait pasarte. «Ez zaitezte mundu honen antzekoak izan; baizik eta bihurtu zaitezte zuen adimenaren berritze bidez.» Erromatarrei 12:2. «Hala, beraz, adimenaz Jainkoaren legeari zerbitzatzen diot.» Erromatarrei 7:25. “Jainkoaren Semea etorri dela eta adimena eman digula dakigu.” “Kristoren adimena dugu.” Jaunak guregana iristeko duen bide bakarra adimenaren bidezkoa da. Adimenaren bidez bakarrik jarduten du gurekin. Gure adimenaren bidez bakarrik gobernatzen gaitu. Begira: “Adimenaz Jainkoaren legeari nik neuk zerbitzatzen diot, baina haragiz bekatuaren legeari.” Eta agindu guztien lehenengoa hau da: «Entzun, Israel: Jaun gure Jainkoa Jaun bakarra da; eta maitatuko duzu Jaun zure Jainkoa bihotz osoz, arima osoz eta adimen osoz». «Haragizko adimena Jainkoaren etsaia da; Jainkoaren legeari men egiten ez baitio, eta egiaz ezin daiteke». Jainkoaren legeari men egin ezin dion haragizko adimena — ezin da — aldatu egin behar da, Jainkoaren legeari beti men egiten dion beste adimen batekin trukatua izan behar da. Adimen horren aldaketa salbamendua da. Adimen horren berritzea Jainkoak bere salbamendu-lanaren bidez egiten du, eta beste inork ezin du egin. Beraz, zientzien artean gorena da — gizakiaren adimenak ezagutzen duena gorena, unibertsoak ezagutzen duena gorena.
TAM1897 D 47.8Ez al duzu ikusten zergatik Testimonioek “salbazioaren zientzia” deitzen duten?
TAM1897 D 49.1Orain nahi dut ikusi dezazuen besteek ere hala uste dutela. Nahi dut ikusi dezazuen bakarrik ez nagoela honetan. Nahi dut ikusi dezazuen jarrera honetarako agintea dugula — aginte zientifikoa — hau da, zientzia ulertzen duten pertsonen agintea.
TAM1897 D 49.2Gaur gauean froga ekar nezakeen mundu honetan beste zientzia guztiak ondoen ulertzen dituztenek zientzia honetan interesa handiagoa dutela gainerako zientzia guztietan baino, eta bertan gainerako zientzia guztietan baino gehiago baloratzen dutela; orduan ez al zenuke esango zientziaren ikuspegitik seguru nagoela horrela hitz egiterakoan? Ba, halako taldea dut — beste zientzia guztiak ulertzen dituen taldea — eta froga egiazki aurkeztu dut, erakusten duena haiek honetan gehiago interesatuta daudela beste guztietan batera baino.
TAM1897 D 49.31. Pedro 1:10-12an apostolua salbazioaz ari da, eta han honela irakurtzen dut:—
TAM1897 D 49.4Salbazio horri buruz profetek arretaz bilatu eta ikertu zuten; profetek zuengan etorriko zen graziaz hitz egin zuten, eta arretaz bilatu zuten noiz edo nolako garaiaz adierazi nahi zuen haien baitan zegoen Kristoren Espirituak, Kristoren sufrimenduak eta ondorengo gloria aurrez iragarri zituenean. Haiei agerian utzi zitzaien ez beren mesedetan, baizik eta gure mesedetan zerbitzatu zituztela orain zeruak bidalitako Espiritu Santuz evangelioa predikatu dizutenek zuei jakinarazten dizkizuen gauzak; gauza horiek AINGERUEK AZTERTU NAHI DITUZTE.
TAM1897 D 49.5Zein gauza ikusi nahi dituzte aingeruek? — Jainkoaren salbazioa, zerutik bidalitako Espiritu Santuz predikatzen denean. Grezierazko “desire” hitzak hemen “bihotza zerbaiten gainean jartzea” esan nahi du. Eta grezierazko “begiratu” hitza honela itzul daiteke: “gauza baten gainean makurtu eta begiratzeko; burua aurrera okertuta begiratzeko; gorputza tolestuta begiratzeko; adi-adi, jakin-min handiz aztertzeko — zerbait ezagutu nahi duen norbaitek egiten duen moduan.” Hori da aingeruen jarrera salbazioaren gaia aurrean dutenean.
TAM1897 D 49.6Orain, aingeruek beste zientziak ulertzen dituzte — biologia, geologia, iktiologia, astronomia — beste zientzia guztiak? Badakizue baietz. Denek dakite aingeruek beste zientzia guztiak sakonki ulertzen dituztela. Denek dakite guztiz seguru dagoela esatea aingeru guztiek beste zientzia guztiak infinituki sakonago ulertzen dituztela edozein gizakiak edozein zientzia bakarrean inoiz ulertu duen baino. Baina aingeruak salbamenduaren gaiarekiko interesa handiagoa dute beste zientzia guztiengandik baino. Beste guztien artean gehien dakitenek dira gai honekin gehien interesatzen direnak. Beno, duela gutxi ados egon zineten nirekin: halako agintaritza bat aipa nezakeenik esango zenukeela jarrera hau hartuta seguru gaudela. Ba, zatoz, seguru gaude. Konpainia onenean gaude — bai, zientifikoki onenean. Gai honi dagokionez erabakigarria den agintaritza bat dago, zientifikokoa.
TAM1897 D 49.7Orain, ez dut gaur gauean ‘zientzia’ hitzarekin jolasik egiten. “Zientzia” eta “zientifiko” hitzak salbazioari erreferentzia eginez erabiltzen ditut, hitz absolutuki egiazko gisa. Jainkoaren salbazioa benetan gauza zientifikoa da, ez izen faltsuaz deitua, baizik eta benetan, gorenean zientifikoa. Beraz, ez izan uste hori “zientzia” edo “zientifiko” hitzarekin joko bat egiten ari naizela. Egiaz erabiltzen dut, testuinguru honetan zuzena delako.
TAM1897 D 49.8Baina hori ez da guztia: ez bakarrik aingeruek gai honi begiratu nahi diote, zerbait ezagutu nahi duten moduan; baizik eta zerbait ezagutzen dute. Ikerketa eta azterketa eginez ikasten dute. Begiratu Efesiarrei 3:8-11ra, eta ikusiko duzu pentsamendu hau adierazita:—
TAM1897 D 50.1Ni, santu guztien artean txikienaren txikiena naizen honi, grazia hau eman zaio: jentilen artean Kristoren aberastasun neurrigabeak predikatzeko; eta denei [gizon hitza alde batera uzten dut, zeren eta hori gehitu baita] ikusteko misterioaren elkartasuna zer den, munduaren hasieratik Jainkoaren baitan gorde dena, eta hark gauza guztiak Jesus Kristoren bidez sortu dituena: helburuarekin [Begira, orain, Kristoren bilaketaezinezko aberastasunak predikatu behar ditut denek ikus dezaten zer den misterioaren elkartasuna, Jainkoaren baitan ezkutuan egon dena, eta hori asmoa da, helburua] orain zeru-lekuetako printzipaltasun eta botereek elizaren bidez Jainkoaren aniztasunezko jakinduria ezagutu dezaten, gure Jaun Jesus Kriston ezarritako betiko asmoaren arabera.
TAM1897 D 50.2Zer da gizakiak hau ikusaraztearen “asmoa”? — Printzipaltasun eta botereek “zeruko lekuetan” (“zeruan” beste itzulpen batzuek ematen diote; zuzena da) Jainkoaren aniztasunezko jakinduria ezagutu dezaten. Aingeruak, printzipaltasunak eta botereak gogotsu nahi dute salbazio evangelio hau aztertzea, zerutik bidalitako Espiritu Santuz predikatzen denean. Benetan begiratu eta ikasten dute. Eta ikertzen duten heinean, Jainkoaren jakinduri anitza — Jainkoaren jakinduri anitza — gure Jaun Krist Jesusengan ezarri zuen bere betiko asmoaren arabera — agerpen berrien bidez ezagutzen dute. Eskrituretako beste pasarte batzuetatik dakizu Jainkoaren misterio hau, betiko asmo hau, evangelioan agertzen dela. Badakizu zeruko printzipaltasun eta botereek ez dutela modu berean betiko iraupenik — ez daude betitik betira. Puntu jakin batetik betira iristen dira, zuk eta nik bezala. Gabrielek betikotasuna soilik du sortu zuten unetik aurrera; ez da betitik betira.
TAM1897 D 50.3Baina Jainkoa betidanik betirako da. Orain, betidanik betirako asmo bat egon da eta dago — gure Jaun Kristu Jesusen baitan ezarritako bere asmo betierekoa. Zenbat denbora beharko diete aingeruek asmo betiereko horren sakontasuneraino iristeko, ikerketa hori agortzeko? — Betirako. Hori nahikoa argi dago. Orduan, helburu hori evangelioan agerian geratzen den heinean, Jainkoaren misterioaren bidez ezagutarazten denean —«Kristo zuengan, gloriaren itxaropena»—, nahikoa argi dago aingeruek hori ikertzen ari direla. Eta horretan sakontzen dutenean, Jainkoaren aniztasunezko jakinduria agerian ikusten dute, bere helburu betikoaren arabera. Horretan sakontzea nahi dute. Hala egiten dute, eta horrela ikasten dute.
TAM1897 D 50.4Beraz, beste zientzia guztiak edozein gizakik zientzia bakar bat ulertzen duen baino gehiago ulertzen dituztenean, beste guztietan baino gehiago interesatzen zaienean eta hortik ikasten dutenean; ez al da hori zuk eta biok segurtasunez fidatu gaitezkeen egia bat? Orduan, hau ere ez al da, beste guztiak batera baino, gure pentsamenduaren, gure pentsamendu goreneraren, gai mereziagoa? Eta ezin ote diegu bihotza jarri honetan, eta arima osoa eskaini, zientziaren kontra jokatu gabe? Ai, bai, egin dezakegu! Egin dezagun!
TAM1897 D 50.5Orain, ez nazazue gaizki ulertu. Ez dut beste zientziak erasotzen. Ez dut esaten beste zientzia guztiak baztertu, Will-o’-the-wisps modukoak direla eta arreta merezi ez dutenik. Ez; esaten ari naizena da hau guztien gainetik dagoela; eta haietan ikasten dugun guztia honen menpe ikasi behar dela, hau haiek baino handiagoa delako. Esaten ari naizena bakarrik da beste guztiek bigarren maila hartu behar dutela, gutxienez, honen aurrean, zientifikoak izan nahi badugu.
TAM1897 D 50.6Pentsa hori! Hart dezagun beste zientziekin aritzeko ditugun gure naturako adimena. Ni, edo edozein gizon, zientifikoki zorrotza al litzateke bere pentsamendu onena eta gorena zientzia bati ematea, eskuan beste zientzia gorago bat dagoela ahalik eta agintaritza gorenaren arabera jakinik? Hori zientifikoa al litzateke? — Ez. Ondo, beraz, orain arte ikusi dugu hau zientzia bat dela; zientzia gorena dela. Beraz, edozein gizonek bere pentsamendu gorena, bere onena eta bere indar guztiak ez baditu lehenik eta behin zientzia honi eskaintzen, eta honek beste zientzia guztiak gidatzea onartzen ez badu, gauzen izaeragatik ez da zientifikoa.
TAM1897 D 50.7Eta ez da jakintsua ere. Zeren, zer da zientzia hau? — Salbamendua. Oso ondo. Eta bizitza betirako da. Imajinatu nire bizitza osoa, nire indar guztiak beste zientzietan jartzen ditudala, hau alde batera utzita edo hau inferior gisa hartuta; lortuko al dut? — Ez. Zenbat denbora izango dut, beraz, beste zientziak ikasteko? — Gehienez urte batzuk besterik ez. Orduan, zientzia horietan egindako nire lana betirako amaituta egongo da, eta inoiz ez dut berriro horiek ikasteko aukerarik izango.
TAM1897 D 50.8Baina hau lehenik hartzen badut, eta besteek bigarren maila hartzea onartzen badiet hau ziurtatu arte, orduan besteak aztertzeko aukera izango al dut? — Bai. Zenbat denbora? — Betirako. Ah, ez al da hori biderik jakintsua, beraz? Ez al da hori bakarrik biderik jakintsua? Eta ez al da hori bakarrik biderik zientifiko eta zentzuzkoa? — Noski bai. Etorri, beraz, izan gaitezen zientifikoak, zorrotz, gorenean.
TAM1897 D 50.9Orain, begiratu dezagun pixka bat harago. Aingeruei buruz aztertu genuen lehen pasarte hartan, profetekin honela hasi zen: “Salbamendu honetaz profetek jakin-min handiz bilatu eta ikertu zuten, zuei etorriko zitzaizuen graziaz profetizatu zutenek”, Kristoren sufrimenduak eta ondorengo gloria aurrez testifikatu zituztenean.
TAM1897 D 51.1Orain, profeten eskutik idatziz ekarri zen aurrera salbazioaren zientzia hau, Jainkoaren salbazioari buruzko pentsamenduaren emaitza hau, hemen dugun moduan. Zientzia-liburu hau, salbazioaren zientzia hau, profeten bidez etorri zen. Beste zientzien berri zuten? — Bai.
TAM1897 D 51.2Hau hainbat lekutan aurki dezakegu — gaur gauean ohartzeko denborarik izango ez genukeen baino gehiagotan. Baina bi edo hiru puntu aztertuko ditugu, hauek ezagutzen zituztela egia gure buruan argitzeko.
TAM1897 D 51.3Lehen Korintoarren gutunaren hamabosgarren kapituluan, zientziak aurkitu baino mila zazpiehun urte inguru lehenago egindako adierazpen zientifiko bat dago. Mendeetan zehar han egon zen, baina gai horretan murgildutako zientzialariek beren pentsamendu-prozesuaren bidez ez zuten ezagutzen. Astronomiako egia baten adierazpena da. Biblian agertzen den baieztapen hori sinesten zuenak beti jakin zuen, noski, astronomia hitza inoiz entzun ez bazuen ere; baina gizakiaren zientziak ez zuen hori ezagutzen, eta denbora luze baten ondoren bakarrik aurkitu zuen.
TAM1897 D 51.4Beste pentsamendu bat: Bibliako idazle hark zientzia-adierazpen hori egin zuenean —zientzialariek mila zazpiehun urte geroago zientifikoki zuzena zela aurkitu zutena—, ez ote zen une oro zientzia-adierazpen bat, aurkikuntzaren ondoren izan zen bezain egiazkoa? — Jakina. Orduan, ez ote zen hala idazleak idatzi zuenean? — Noski. Pasartea 1 Korintoarrei 15:41 da:—
TAM1897 D 51.5Eguzkiaren ohorea bat da, ilargiaren ohorea beste bat, eta izarren ohorea beste bat; izar bat bestetik bereizten baita ohoretan.
TAM1897 D 51.6Hori ehun urte lehenago ez zen ezagutzen, izan ere, duela ehun urte inguru, bere burua astronomo garrantzitsutzat zuena eta lankideen artean halakotzat hartua zen gizon batek baieztapen hori okerra zela eta Bibliako idazleen ignorantzaren froga zela kritikatu zuelako; izar bat beste batetik glorian eta distiran desberdina dela pentsatzen zuelako (hau da, Bibliako idazleak hala pentsatzen zuelako), distantzian ordez. Hori da kritikari honen baieztapena. Bere ustez, eta astronomia zientziaren izenean hitz eginez, izar bat bestea baino distiratsuagoa eta ederagoa izatearen arrazoia bakarra hurbilago dagoela da, eta, ondorioz, haren argi gehiago jasotzen dugula. Baina gaur egun zientziaren eremu guztietan badakigu egia dela izarren artean, haien handitasun, edertasun eta koloreetan, lurreko loreetan bezainbesteko aldea dagoela. Beraz, lurreko lore guztiak eremu zabal batean, beren ospe eta kolore-aniztasun osoarekin gure aurrean jarrita ikusi ahal bagenu, eta ondoren zeruko izarrak hauek bezain garbi ikusi ahal bagenu, bata bestearen bezain anitza eta ederra ikusiko genuke. Hori orain badakigu, baina ez zen ezagutzen pasarte hori Korintoarrei idatzi zitzaien garaian.
TAM1897 D 51.7Orain, galdetzen dut: ez al zen hori adierazpen zientifiko bat, ez al zen zientziako egia baten adierazpena, Paulo-k Korintora idatzi eta bidali zuen egunean, gaur egun den bezain ziur? Zientziak egia zela aurkitu izanak ez zuen egia bihurtu, ezta egia gisa zuen pisuari partikula bat gehitu ere. Haien aurkikuntzak soilik erakutsi zuen zerbait egia zela aurkitu zutela, baina aurretik ez zekitela, Bibliari sinetsi ez ziotelako. Hori Biblian irakurri, sinetsi eta onartu izan balute, zientziako puntu hori aspaldi jakingo zuketen, zientzialariek aurkitu baino lehen.
TAM1897 D 51.8Beste zientzia bat dago: Sir Isaac Newton egun batean sagar-zuhaitz baten azpian eserita zegoen. Sagar bat erori zitzaion ondoan zegoen adar batetik. Aurretik ere askotan erori izan ziren sagarrak zuhaitzetatik. Berak ikusi izan zituen sagarrak zuhaitzetatik erortzen. Baina egun hartan meditazio-egoeran zegoen, eta pentsatzen hasi zen. Zergatik erori zen sagar hori? Lurrak eragin bat izan behar zuen, beregana erakartzeko. Lurra sagarra baino handiagoa izanik, zuhaitzetik askatu zenean beregana erakarriko zuen. Horrela esan zuen: “Sagar hori hartuta ahal dudan altuerara botatzen badut, berriro lurrera eroriko da.” Beraz, lurraren eraginek distantzia txiki honetara ekarri bazuen, ahal dudan altuerara botatzen badut eta berriro itzultzen bada, hori froga da lurraren eragina lurra hain urrunera heltzen dela, objektu horri eusten diola eta berriro ekartzen duela. Milia bateko altuerara jaurti nezakeen eta bueltan etorriko balitz, orduan argi legoke eragin hark milia batera heltzen dela gauza hori bueltan ekartzeko. Orduan esan zuen: “Hori egia bada, eragin hark ilargiaraino iritsi beharko luke.” Ilargiaraino heltzen ote den jakin nahi dut? Joan eta ikusiko dut. Bere etxera joan eta han eseri zen, ilargiaren orbitaren kalkulu astronomikoak hartu eta zenbaki-sorta luze bat egin zuen. Baina ez ziren bat etorri. Berriro eta berriro saiatu zen, baina ez ziren bat etorri; ezin izan zuen eragin hori ilargiaraino iritsarazi.
TAM1897 D 52.1Gogoratzen dudanez, hamar urtez inguru utzi zuen bazterrean berriro ekin aurretik. Egun batean ilargiaren orbitaren kalkulu berri bat argitaratu zuten, aurreko zenbakietako zenbait akats zuzentzen zituena. Hura argitaratu zenean, Newtonek pentsatu zuen ea horrek bere beharretarako nahikoa izango ote zuen. Zenbakiak eskuratu, lanean hasi eta zenbaki-sorta luze bat egin zuen, zuk eta nik, noski, harrituta geratuko ginatekeen modukoa. Baina azkenean azkeneko bi edo hiru zenbakien tartean geratu zen, eta ikusi zuen egokituko zela. Hain harrituta geratu zen gertakari harrigarri horrekin, ezen ezin izan baitzituen bere kalkuluak amaitu. Boligrafoak eskuetatik ihes egin zion, eta lagun bati eskatu behar izan zion lana bukatzeko. Lagunak hala egin zuen, eta Sir Isaac Newtonek egia zientifiko bat, edo hobeto esanda, zientzia berri bat frogatu zuen. Grabitate izena du. Eta ordutik hilezina bihurtu da.
TAM1897 D 52.2Benetan gauza handia izan zen hura. Hala ere, hori Biblian zegoen, Sir Isaac Newtonek naturan aurkitu baino bi mila eta bostehun urte lehenago. Grabitazioa unibertsoaren oreka besterik ez da. Printzipio hori da, lege hori, zientzialariek esango luketen bezala, unibertsoaren oreka mantentzen duena. Hots, unibertsoan dagoen gorputz bakoitzak beste edozein gorputzi eragiten dio, eta harekin orekatuta dago. Ez bakarrik gorputz bakoitza, baizik eta unibertsoan dagoen materia-partikula bakoitzak unibertsoan dagoen beste edozein materia-partikula erakartzen eta eragiten du.
TAM1897 D 52.3Mundu fisikoan, hori bizitzaren alorrean gaur arratsaldean Bibliako klasean azaldu dugunari dagokion errealitate bera da. Ikusi genuen ezin duzula inor edo ezer ukitu unibertso osoan hori jakina izan gabe. Txori txiki bat ere ez da erortzen zure Aitaren baimenik gabe, eta eroriko hori unibertso osoan sentitzen da. Hau horri dagokion errealitate bera da.
TAM1897 D 52.4Han ere badago bi horiei dagokion errealitate espiritual bat.
TAM1897 D 52.5Non joan naiteke zure espirituaren aurretik? Edo non ihes egin dezaket zure presentziatik? Zerura igo banaiz, han zaude; infernuan ohe egin banaiz, begira, han zaude. Goizeko hegoak hartuta itsasoaren mutur urrunenean bizi banaiz ere, han ere zure eskuak gidatuko nau, eta zure eskuinekoak eutsiko dit. Salmoa 139:7-10.
TAM1897 D 52.6Zuk eta biok pentsatzen dugunean pentsamendu zuzena, beste inon antzematen al da? Pentsamendu okerra pentsatzen dugu. Zer da pentsamendu okerra? — Bekatua. Non hasten da, beraz, bekatua? — Pentsamenduan. Nire bekatua unibertsoan beste inon antzematen al da, ni neu izan ezik? Nork sumatzen du? — Jainkoak, bere Espirituaren bidez. Orduan, bada gure unibertsoan sumatu gabe dagoen errealitate espiritualik? sentitu gabe dagoenik? edo on edo txarrerako pentsamendu bat sentitu gabe dagoenik? Zientzia gisa grabitazioa ikusten ez al duzu, beraz? Sir Isaac Newtonek unibertsoan egia bat aurkitu zuen, unibertsoaren beste egia batzuekin bat datorrena.
TAM1897 D 52.7Newtonek aurkitu zuen legea, esan dudan bezala, unibertsoaren oreka mantentzen duena da. Orain irakurriko dut eskritura, honek erakusten baitu Newtonek aurkitu baino bi mila eta bostehun urte lehenago jada ezaguna zela. Isaia 40:12:—
TAM1897 D 52.8Nork neurtu ditu bere eskuaren hutsunean urak, eta nork neurtu du zerua eskuaren zabalerarekin, eta nork hartu du lurraren hautsa neurri batean, eta nork pisatu ditu mendiak balantzetan, eta muinoak balantzan?
TAM1897 D 52.9Mendiek eta muinoek euren lekua hartu zutenean, elkarrekin orekatuta zeuden. Jainkoak gauzak horrela ezarri al zituen, euren oreka mantenduko zela ziurtatzeko? Gauzen oreka mantentzen duen legearen izen zientifikoa zein da? — Grabitate legea. Orduan, zer aipatu zuen Isaia-k? — Grabitate legea. Noski, hala egin zuen.
TAM1897 D 52.10Zientzialari batek egia hori negu-txilintxa izeneko lore txiki baten bidez ilustratzen du. Pentsa hazitik ugaltzen diren bi lore mota: bat zuzena, bestea makur. Loreetan erdiguneko hari zentral baten inguruan hari txikiak zutik ikusi dituzu. Orain, hazitik ugaltzen den lore zut batean, erdiko hari-ziria ingurukoak baino laburragoa da beti. Makurtuta dagoen lore bat bada, erdiko hari-ziriak ingurukoek baino luzeagoa da. Horren arrazoia da inguruko lore-hautsa — polena — erdikoaren gainean erori behar delako, bestela lorearen ugalketa ezinezkoa izango litzatekeelako.
TAM1897 D 52.11Orain, hazitik ugaltzen den lore zut batean, erdiguneko hari-zuntz hau besteek baino laburragoa izan behar da, ingurukoen polena bertan eror dadin. Hori luzeagoa balitz, ikusten duzuenez, polena behera eroriko litzateke eta hari-zuntzaren gainean erortzeko aukera galduko luke, eta, beraz, ez litzateke hazirik sortuko. Lore makur bat bada, eta hari-zuntz hau besteek baino laburragoa bada, polena alde egingo luke eta berriro ere ez litzateke hazirik sortuko. Beraz, hazitik ugaltzen den lore zuzen guztietan, erdiguneko hari-ardatzak ingurukoek baino laburragoa izan behar du. Hazitik ugaltzen den lore makur guztietan, erdiguneko hari-ardatzak ingurukoek baino luzeagoa izan behar du.
TAM1897 D 53.1Elur-lorea hazitik erreproduzitzen da. Eta zutik dagoen lorea izanik ere, erdiko ardatzak ingurukoek baino luzeagoa du. Nola liteke hori? Berriro azalduko dut, ideia argiago izan dezazun: Elur-lorea, egiazki, zutik dagoen lorea da, eta hazitik erreproduzitzen da. Beraz, erdiko ardatzak besteek baino laburragoa izan beharko luke. Baina luzeagoa da. Orduan, nola erreproduzitu daiteke hazitik? Jaunak hori bermatu du. Hala ezarrita utzi du, nahiz eta lore zutik dagoen, makurtu eta behera egingo duela. Horregatik, besteek baino luzeagoa da erdiguneko hari-makila, lore zutik honetan. Hazten da eta zuzen mantentzen da loreak loratu arte, heldu eta ugalketarako prest egon arte. Une horretan burua makurtzen du, eta polena bere tokian erortzen denean, lore txikiak berriro altxatu eta zutik geratzen da.
TAM1897 D 53.2Orain, hori berez ederra da; baina hemen dator grabitatearen legearen irudikapena. Zientzialari honek esaten dit lurraren erakarpenak eragiten diola loreari burua makurtzea. Hori zuzena da. Zerk eragiten du sagar bat erortzea? — Pisua. Baina pisua grabitate hutsa da — latinezko gravus hitzetik datorrena, pisua adierazten duena. Zer eragiten dio zutik dagoen lore horri burua makurtzea? — Lurraren pisua. Baina zergatik ez du Lurraren pisuak lore hori lehenago burua makurtzen eragiten? — Ai, Jainkoak lore txiki hori sortu zuenean, Lurra orekatu zuen, bai, Unibertsoa ere, haren beharretara egokituz. Jainkoak elur-lore apal txiki hori sortu zuenean, Unibertsoa orekan eutsi zuen, eta lore txiki horren beharretara egokitu zuen! Eta Jainkoak lore txiki horretaz hainbeste pentsatu badu, ez al du askoz gehiago pentsatuko zuetaz, fede gutxikoak?
TAM1897 D 53.3Orain zientzialari honek esaten dit lurra —eta, noski, unibertsoa— egungo pisuaren libra bat edo untsa bat astunagoa balitz, elur-loreak garaiz aurretik burua makurtuko zuela; izan ere, astunagoa izanik, eragin handiagoa izango liokeela. Eta kasu horretan, lehen elur-lorea azkena izango litzateke. Baina elur-lore txiki hark bizirik iraun eta gizateriari munduaren amaierara arte poza emateko, Jainkoak unibertsoa zehatz-mehatz egokitu zuen lore horren beharretara, behar duen une zehatzean pisua zehatz-mehatz nahikoa izan zedin lorea makurtzeko. Orduan, lurrera makurtuta dagoen bitartean ugalketa gertatu dadin, sustraietatik beste indar bat dator, eta enborra pixka bat gogortu egiten da, eta loreak grabitatea gainditzen du, eta lehen bezala zutik geratzen da.
TAM1897 D 53.4Nork neurtu ditu bere eskuaren hutsunean urak, nork neurtu eskuaren zabalerarekin zerua, nork hartu lurreko hautsa neurri batean, eta nork pisatu mendiak balantzetan eta muinoak balantzan?
TAM1897 D 53.5Nor ezarri zuen unibertsoaren oreka? — Jainkoa. Isaiak ia 2.500 urte lehenago adierazi zuen Sir Isaac Newtonek aurkitu baino. Ez al zen zientzia-faktu bat Isaiak idatzi zuenean? — Bai. Ez al zegoen erregistroan mende guztietan zehar? — Bai. Ez al zen beti egia zientifikoa? — Bai. Egia zientifikoagoa al zen Newtonek aurkitu zuenean? — Ez; zientzialariek aurretik ez zekiten zerbait ikasi zuten, baina Bibliaz beti han egon zen.
TAM1897 D 53.6Gogoeta egin gauza hauetan. Jainkoak nahi du hori. Zuk eta nik ikustea nahi du salbazioa, eman digun Hitza, eta gure pentsamendu gorena horretara deitzen duena, ez dela gai txiki eta estu bat, baizik eta munduak inoiz ezagutu dezakeen gauzarik handiena. Munduko zientziak inoiz ezagutu dezakeen gauzarik handiena da. Munduak inoiz ezagutu dezakeen zientzia nagusiena da.
TAM1897 D 53.7Hala ere, ez dugu zientifikoa izateko ikasi behar; salbatua izateko ikasi behar dugu; eta salbatua izatea zientifikoa da.