Israel jehekýi. – Peteĩha

TAM1897 Q1 33.6Ñemoñe’ẽ oñeme’ẽva’ekue arateĩ ka’aru, 7 jasyapy 1897-pe Oñembokuatia’i kuatiañe’ẽ General Conference Bulletin-pe, Irundyha Peteĩha, 1897, Aranduka 2, Papaha 1, kuatiarogue 33-40.

TAM1897 Q1 33.7Pe ñemoarandúpe kuehe pyhare amombe’u araka’eve ndahechaiha ko’ág̃a rupi peve peteĩ jehaipyre umi paite Mandamiéntogui omoherakuãva Adventista-kuéra Sábado-pegua, pe Biblia-gui okápe, ha’ete ku Tupã he’ihaguéicha. Avy’a og̃uahẽhaguére ára Adventista-kuéra Sábado-pegua ikatuha oguereko peteĩ jehaipyre Tupã léigui Tupã ome’ẽhaguéichaite. Avy’a pe joyke’y Howe omoherakuã haguére Ñandejára léi kópia, Ñandejára ome’ẽ haguéichaite. Ha ko’ág̃a, ani jaheja oñemboja jey ñanderehe, umi ambuéicha, he’ívo ñamboykeha Ñandejára léi vore, jahávo tavayguakuéra renondépe.

TAM1897 Q1 33.8Ikatúma rehecha porã pe kuimba’e omoherakuãva’ekue ypy pe Tupã léi kuatia haimete opavave oipurúva, ha’e hague peteĩ Egiptoygua. He’i: “Che hína Ñandejára nde Tupã, pende renohẽva’ekue Egipto retãgui, tembiguái rógagui.” Ha katu ha’e he’i ijeheguiete: “Upéva ndaha’éi chéve g̃uarã, ni avave ko’ág̃a oikóvape g̃uarã; ore araka’eve ndoroñerenohẽigui Egipto-gui.” Upéva ha’eñoite va’ekue judío-kuérape guarã. Upévare ha’e oipe’a upéva ha omoĩ kuatiápe pe léi hembýva, ha péicha ohechauka yvy apére peteĩ léi oñembyaipyre Ñandejára voi ome’ẽ va’ekue. Péicha omohechauka pe kuatiañe’ẽ peteĩete Ñandejára oñe’ẽhague yvágagui oñepyrũha oñemombe’u’ỹre mávapa ijapohare, oñemoherakuã’ỹre jepe chupe, oñepyrũnte katu he’ívo péicha: “Ani reguereko ambue tupã che renondépe.” Ikatu voi upepete osẽ porandu: Mávapa nde añetehápe? Mávapa pe oñe’ẽva? Ág̃a katu, pe léi oñemohendáramo oñeme’ẽ haguéichaite, Ñandejára he’i mávapa pe oñe’ẽva. “Che hína Ñandejára nde Ruvicha, ndeguenohẽva’ekue Egipto retãgui, tembiguái rógagui.” Upéva hína mávapa oñe’ẽva; ndereguerekói va’erã ambue tupã che renondépe, “ikatúva ndepagávo sãsõrã Egipto rembiguáigui.”

TAM1897 Q1 33.9Oĩve peteĩ mba’e iñimportánteva jahecha hag̃ua ko’ápe: Léi oñembokuatia jave oñemoñepyrũ’ỹre Ñandejára voi oñe’ẽhague, jepi ojejapoháicha umi ta’anga’ípe ha kuatiápe, tekotevẽ oñemoĩ henondépe ko’ã ñe’ẽ: “Tupã Léi”. Kóva ohechauka yvyporakuéra ohechakuaaha tekotevẽha oĩ peteĩ kuatia ohechaukáva máva léi pa ha mávapa oñe’ẽ ko’ã tekorã. Ha, ohechakuaávo upe tekotevẽ, yvyporakuéra omoĩ Tupã léi renondépe ikuatia ohechaukáva ha’eha Tupã léi.

TAM1897 Q1 33.10Ha katu omoherakuãramo hikuái pe léi Ñandejára he’ihaguéichaite, oguerekóta hikuái Ñandejára voi kuatia’atã he’íva ha’eha Tupã léi, ha ha’e voi oñe’ẽha ko’ã tekorã. Ha’e he’i: “Che hína Ñandejára nde Ruvicha, pende mbohasava’ekue Egipto retãgui, tembiguái rógagui. Ani reguereko ambue tupã che renondépe,” ha ambueve. Ha yvyporakuéra oguerekóramo Ñandejára kuatia he’íva ha’eha iléi, katuete ndoikotevẽmo’ãi avave kuatiáre he’íva ha’eha Ñandejára léi.

TAM1897 Q1 33.11Ha ndaha’éi piko Ñandejára kuatia he’íva kóva ha’eha iléi iporãve oimeraẽ yvypóra térã yvyporakuéra oñondivepa kuatiágui? Ha yvyporakuéra oipe’ávo Ñandejára kuatia tee he’íva kóva ha’eha iléi, ha omoĩvo hendaguépe ikuatia tee, oĩ piko mba’e hesakãvéva ohechaukáva yvyporakuéra oñemoĩha Tupã rendaguépe? Ái, jaipe’a ko tembiapo ijapu’a ha ikatupyry’ỹva; ha jaiporu pe léi marangatu pe Apohare imarangatúva he’i ha ohai haguéichaite! “Che hína Ñandejára nde Ruvicha, pende mbohasava’ekue Egipto retãgui, tembiguái rógagui.” Amén. Péicha toiko.

TAM1897 Q1 33.12Oguerekóvo ipype opa mba’e Ñandejára he’iva’ekue, Tupã léi upéicharõ ohechauka yvy apére pe Pysyrõhára ha avei pe Apoharépe. Upéicharõ he’i opavave yvypórape pe léi Apohare, pe ohenóiva yvypórape oñangareko hag̃ua hese, ha’eha Pysyrõhára ha Apohare avei. Kóva ojehechauka pe léi voi rupive. Ha oipe’ávo hikuái pe vore ohechaukáva pe Pysyrõhárape, ndaha’éi mba’e oñemondýiva oĩmbáma hikuái oipe’a hag̃ua pe vore ohechaukáva yvypóra Apoharépe. Aña oipota meme oipe’a pe léi, ha oñomi yvyporakuéragui imba’eguasuha. Oñepyrũ oipe’ávo chugui Pe Pysyrõhára; ha ko’ág̃a omohu’ã oipe’ávo chugui Pe Apohára. Ha katu Ñandejára oipota jaikuaa ha’eha pe ñanepysyrõva’ekue Egipto-gui, ikatu hag̃uáicha jahecha mokõivévape, Pe Pysyrõhárape ha Pe Apohárape, pe léi ha’e ome’ẽva’ekuépe yvypórape g̃uarã.

TAM1897 Q1 34.1Ambue mba’e. Ñande jahechakuaávo, ha jahechakuaa añetehápe, Israel, oike ramo guare upe yvýpe, ndoikéi hague voi pe Tupã oiporavova’ekue chupekuéra, ha ofaltaite hague hikuái, upéicharõ jahechakuaáta Moiséspe g̃uarã mba’eichaitépa tuicha ñembyasy hague ndohói haguére upépe. Ág̃a katu, ojehechávo, oĩháicha heta tapichápe g̃uarã, Israel oike hague pe yvy Ñandejára ombosako’iva’ekuépe g̃uarã, ha upéva ha’e hague pe tendaite Ñandejára oguerahasehague chupekuéra, ha upéi ohechávo Moisés omano hague ha ohó hague yvágape, he’i hikuái Moisés osẽ porãve hague ipahápe; ha ndaha’eiha peteĩ ñembyasy guasu ojegueraha hague chupe pe yvýgui ha ojereraha yvágape.

TAM1897 Q1 34.2Ág̃a katu jaikuaávo Ñandejára oguerahase hague chupe hóga marangatúpe, pe tenda ha’e ojapo va’ekuépe oiko hag̃ua, pe tenda imarangatúpe ipo omoñepyrũ va’ekuépe; upéicharõ jahechakuaáta mba’éichapa mba’embyasy guasu va’ekue Moisespe g̃uarã avei omano ha ohóvo yvágape oike’ỹre upe yvy’ípe. Ohechakuaávo ha’eha iñangaipa ojokóva chupekuéra ani hag̃ua oike upe yvy ojehovasáva oñeñe’ẽme’ẽva’ekuépe; ohechakuaávo Israel ndohupytýi hague pe Tupã oguerekóva chupekuéra g̃uarã: ohechárõ guare pe yvy porãite, ohecha haguéicha yvyty Nebo ru’ãgui, ha ohechakuaa va’erãrõ guare umi ára puku oikóva’erãha ojerévo, ojevyvo Tupãgui ha ohasávo jehasa asy rupi, Tupã rembiapo ha hekoha ohasava’erãva, ha oikuaárõ guare ha’e voi omoñepyrũ hague michĩmi jepe upe jejereraha puku; ndahasyiete jahecha hag̃ua mba’eichaitépa tuicha mba’e ñembyasy ha’e hese ndoikéi hague upe yvýpe omano’ỹre voi—jepémo ojererahákuri yvágape ityvýgui.

TAM1897 Q1 34.3Oĩve peteĩ jehaipyre, oñeikotevẽramo oñemboaje hag̃ua Israel ndosẽi hague Egipto-gui oĩ aja hikuái ka’aguýpe, ojejuhúva Josué arandukápe. Penemandu’a pe vore rehe,—ohasa rire hikuái Jordán, upépe oñesirkunsidákuri,—ojehaíva: “Ko árape amombo peẽgui Egipto ñembojovake.” Umi tapicha, rehechaháicha, osẽva’ekue Egipto-gui, araka’eve ndosẽmbáikuri Egipto-gui ohasa peve Jordán; pórke upe jave ae ojepe’a chuguikuéra Egipto ñembohory. Upépe opavave oikóma chuguikuéra yvypóra oñemoambuéva. Upe tetã tuichakue ohasa Jordán jerovia rupive. Ha’ékuri peteĩ tetã ojeroviáva Tupãre, ha ndaipóri ni peteĩ oñemoĩva iñe’ẽre ni peteĩ apytu’ũ ojerovia’ỹva,—upe rire osẽma hikuái Egipto-gui. Péicha rehecha hesakã porãha Egipto espíritu-pegua ha’eha pe Egipto añetegua oĩva Bíbliape.

TAM1897 Q1 34.4Ko’ág̃a ñamaña pe jehaipyre ko pyhareguáre. Kóva ha’e Números 23:9. Añepyrũ amoñe’ẽ versículo pokõihágui. Ha’e Balaam oprofetisávo Balak, Moab mburuvichápe g̃uarã.

TAM1897 Q1 34.5Ha oñepyrũ he’i iñe’ẽngue, ha he’i: Moab ruvicha Balak che renói Aram-gui, kuarahyresẽ yvytykuéragui, he’ívo: Eju, emaldesi chéve Jacob-pe, ha eju, embohovái Israel-pe. Mba’éicha piko amaldesíta pe Tupã nomaldesíriva’ekuépe? Térã mba’éicha piko ambohovakéta pe Ñandejára nombohovakéiva’ekuépe? Yvytyrysýi ru’ã guive ahecha chupe, ha yvyty’i apégui amaña hese: PÉINA, UMI TETÃ OIKÓTA HA’EÑO, HA NDOJEIPAPAMO’ÃI TETÃNGUÉRA APYTÉPE.

TAM1897 Q1 34.6Ko jehaipyre oñeñe’ẽ ñandéve ko pyharépe. Kóva ha’e añetegua ko’ag̃agua. Kóva ha’e kuri Ñandejára rembipota oje’éva hembiguáikuéra rehegua, ha’ekuéra oĩrõ guare pe yvy rembe’ýpe ha’e oguerahasehaguépe chupekuéra ohenoírõ guare chupekuéra Egipto retãgui. Oikorei hikuái ka’aguýre irundypa ary, ha ko’ág̃a og̃uahẽma hikuái pe yvy rembe’ýpe. Ha kóva ha’e hembipota hesekuéra, oiko hag̃ua ha’eño, ha ani hag̃ua ojeipapa chupekuéra umi tetã apytépe.

TAM1897 Q1 34.7Pe mba’e tenondegua upevarã, térã peteĩ umi mba’e ojehúva apytégui, ja’e porãvéta, peikuaáta pemañávo Hechos kapítulo pokõiháre. Esteban oñe’ẽkuri upe árape, ha omombe’u Ñandejára oguenohẽhague umi tapichápe Egipto-gui, pe tetã tembiguái rekohágui, mba’e hechapyrã ha techaukaha rupive, ha versículo trenta y siete ha trenta y ocho-pe pejuhúta ko’ã ñe’ẽ; versículo trenta y ocho-pe oĩ pe vore tee:—

TAM1897 Q1 34.8Kóva ha’e pe Moisés he’iva’ekue Israel membykuérape: ‘Pende Ruvicha Ñandejára omopu’ãta peẽme peteĩ maranduhára pende joyke’ykuéra apytégui, cheichagua; ha’épe pehendúta.’ Ha’e hína pe oĩva’ekue tupão oĩrõ guare ka’aguýpe.

TAM1897 Q1 34.9Upéicharõ, mba’épa ha’ékuri Israel ka’aguýpe?—Tupão. Mba’épa oikóta ohasapa rire hikuái ysyry ha oike rire yvýpe?—Tupão. Mba’épa he’ise upéva ndaha’éirõ oĩva’erãha peteĩ jepoi tupão ha tetã apytépe?—Upéicha avei, oguenohẽrõ guare Ñandejára Abraham-pe upe tetãgui, ohekombo’e yvy ape ári tupão ha tetã jepoi, ha upéicha avei ohechauka Abraham rupive pe tupão ha tetã jepoi oñepyrũva’erãha peteĩteĩ tapicha korasõme.

TAM1897 Q1 34.10Che py’ápe ndajeíri ramo tetãgui, oĩta peteĩ joaju tupão ha tetã apytépe oimehápe che. Upéicha, jepe ndarekói peteĩ tembiapo tetãme, térã nañemoĩri kandidátoramo upépe, che ha’éta peteĩ politiko tupãópe; ha añemoĩta kandidátoramo upépe, ha amba’apóta upépe che pokatu reheve. Upéicha rupi, peteĩ kuimba’e ndojeíriramo ipy’ápe tetãgui, ha katu oĩ tupãópe, iporãvéta chupe oike yvy arigua polítikape ha oiko upépe politiko ramo, omoinge rangue ipolítika tupãópe.

TAM1897 Q1 34.11Upévare, Ñandejára ohenói ramo guare Abrahánpe, he’i, tenonderãite, “Esẽ ne retãgui.” Ha ko’ág̃a Abrahán okakuaapáma ha oikóma tupãóramo, ha upe tupão oike potáma Ñandejára rembiapo tee rupive tetãnguéra renondépe, ha’e he’i upe tupão ndojeipapamo’ãiha tetãnguéra apytépe; oikova’erã ha’eño. Pehechakuaa mba’éichapa Ñandejára oipota va’ekue umi tapicha ojepytaso upévare, ha’e oikuaágui mba’épa hína umi tetã; ha oikuaágui mba’éichapa umi tetã og̃uahẽ upe tekoitépe. Ha’e oipota ijeroviaha oiko ha’eño, ani oguereko mburuvicha ambuéva ha’eñógui, léi ambuéva i-léigui, léi apopyrã oimeraẽva Ñandejára ñe’ẽgui, térã sãmbyhy ambuéva Ñandejára mba’égui.

TAM1897 Q1 35.1Tupã oipotákuri, oguerahárõ guare chupekuéra upe yvýpe, ha’e ha’e hag̃ua pe tupão Ruvicha. Jesucristo ha’e kuri pe tupão Ruvicha, añetehápe, ha’ehaichaite ko’ág̃a. Peikuaáma umi mbo’epy ñañemoaranduva’ekuégui, mba’éichapa umi tapicha oike mburuvicha guasu poguýpe, ha ambue mburuvichakuéra poguýpe; upéva oiko ojeívo hese, ndohechakuaáigui hikuái Tupãme ha’eha imburuvicha peteĩete, ha iñe’ẽ ha’eha pe léi peteĩete. Oiko chuguikuéra ta’anga jeroviaha, ha upéicha rupi okañy chuguikuéra Tupã ñesãmbyhy ha ipu’aka léi rehegua; ha ojei rire Tupãgui, tekotevẽkuri oĩ peteĩ sãmbyhy ijapytepekuéra ombovy’a hag̃ua umi oisãmbyse va’ekue iñirũnguérape, ha oñangareko hag̃ua hesekuéra ijehegui iñarõitégui, ojei haguére Tupãgui.

TAM1897 Q1 35.2Ha katu Ñandejára oipe’a Israel-pe opaite tetã ha mburuvichakuéragui, ijupe g̃uarãnte. Ñandejára oñepyrũ Israel-pe ko’ág̃a oñepyrũ haguéicha Abraham-pe, ojei hag̃ua mburuvicha ha ruvichakuéra ijerereguágui, opaichagua tetã ñesãmbyhy yvy ariguágui ijererekuévo. Ha’e oipota ita’ýra kuéra oiko ha’eño, ha ani hag̃ua ojehecha chupekuéra oimeraẽva tetã apytépe, upéicha rupi tetãnguéra omañávo hesekuéra, ohechakuaa hag̃ua ndaikatuiha ojeipapa Israel-pe ha’ekuéraichagua ramo.

TAM1897 Q1 35.3Ha’e oipota kuri Israel oñemoĩ yvy ape ári hesakã porãitépe —ha kóva ojapóta chuguikuéra iñambue opaite ambue tetãgui— opaite tetã ohechávo chupekuéra he’i hag̃ua: “Péva ijojaha’ỹ; ndaha’éi ore sãmbyhyichagua. Ndoguerekói mburuvicha; peteĩteĩ oiko porãnte oiméne avave oisãmbyhy’ỹre.” Ha oñepyrũta oporandu hese; he’íta: “Mba’érepa péicha?” Mba’éicha piko peiko porã opa ko’ã mba’e rei’ỹre, mburuvicha guasu, ñorairõhára aty, impuesto ha opa ko’ã mba’e ore roaguantáva’erã? Ha pe ñembohovái ha’éta: ¡Ái, Ñandejára ha’e ore mburuvicha guasu! Ha ndoikotevẽi hetaiterei viru oisãmbyhy hag̃ua ha’e, pende mburuvicha oikotevẽvagui; ore ndoroguerekóigui pendeichagua apañuái. Héẽ; ndoroguerekói impuesto, ha ha’e iporãitereígui rohayhu rome’ẽ chupe opa mba’e roguerekóva, roipytyvõ ha romyasãi hag̃ua isãmbyhy jehovasakuéra.

TAM1897 Q1 35.4Ha umi hetãygua he’írõ guare upéva umi tetã ambuépe, umi tetã ambue he’íta: “Añetehápe ko tetã ha’e peteĩ tetã iñarandúva ha iñakãporãva; ha mba’e tetãpa ko yvy ári tuichaitéva, oguerekóva tekojojarã iñarandúva, iporãva, ko léi guasuicha? Ha mba’e tetãpa Tupã oĩ ag̃uiete ijykére, Ñandejára nde Tupã oĩháicha, opa mba’e jaiporúvape chupe?” Upéva ha’e pe Ñandejára oipotáva. Ha he’i, Israel “oikóta ha’eño, ha ndojeipapamo’ãi tetãnguéra apytépe.” Ha’e oipotákuri ombo’e opa yvy apére tupao ha tetã ñemboja’o, ndaha’éi tupao ryepýpente, síno tetãnguéra apytépe, tetãnguéra rehehápe, ha avei tupao ijeheguiete.

TAM1897 Q1 35.5Emañamínte ko’ápe Tupã Ñe’ẽnguére, ha rehecháta upéva. Deuteronomio 4. Mbovy versíkulo omombe’upaite pe che amyesakãva’ekue. Oñepyrũvo pe versíkulo peteĩha guive, oñemoñe’ẽvo poapy peve:—

TAM1897 Q1 35.6Ha’e vove, ehendumína, Israel, umi tekorã ha tekojojarã che ambo’éva peẽme, pejapo hag̃ua, peikove hag̃ua, ha peikévo pejapyhy hag̃ua pe yvy Ñandejára, pende ru ypykuéra Ñandejára, ome’ẽva peẽme. Ani pembojoapy pe ñe’ẽ che romandáva peẽme, ha ani avei pemomichĩ mba’eve chugui, peñangareko hag̃ua Ñandejára pende Ruvicha rembiapoukapykuérare che romandáva peẽme. Pende resa ohecha mba’épa ojapo Ñandejára Baal-peor káusare: opaite kuimba’e oho va’ekue Baal-peor rapykuéri, Ñandejára pende Ruvicha oitypa chupekuéra pende apytégui. Ha katu peẽ peñembojaite va’ekue Ñandejára pende Ruvicháre peikove gueteri peteĩteĩ pende apytégui ko árape. Pehecha, che ambo’e peẽme tekorã ha tekojojarã, Ñandejára che Ruvicha chehekombo’e haguéicha, pejapo hag̃ua upéicha pe yvy peẽ peikétahápe peipyhy hag̃ua. Upévare peñangareko ha pejapo umíva; kóva hína pende arandu ha pende kuaapy umi tetã ambue renondépe; ohendútava ko’ã tekorã pavẽ, ha he’íta: “Añetehápe ko tetã guasu ha’e peteĩ tavaygua aty iñarandúva ha iñakãporãva”. Mba’e tetã piko oĩ tuicháva péicha, oguerekóva Tupã ijerére ag̃ui, Ñandejára ñane Tupã oĩháicha opa mba’épe jajerurehápe chupe? Ha mba’e tetã piko oĩ tuicháva péicha, oguerekóva tekorã ha tekojojarã hekoporãitéva ko léi guasuichaite, amoĩva pende renondépe ko árape?

TAM1897 Q1 35.7Upéicharõ, oĩpa tenda ojejapo hag̃ua oimeraẽ léi térã tekorã Israel apytépe?—“Ani pembojoapy pe ñe’ẽ che pembojeroviáva, ha ani avei pemboguejy mba’eve ichugui.” Ha’ekuéra ojapova’erãnte upéva. Iñemboajekuéra ojejapo paite chupekuéra g̃uarã. Iñemboajerã oñembohu’ãmbaite, ha iporãmbaitéma; ha oguerekóramo guare upéva, ndoikotevẽi ambuére, ha oikotevẽ vove peteĩ ambuére, upéva voi ohechauka ohejáma hague hikuái Ñandejárape.

TAM1897 Q1 35.8Oikotevẽ aja hikuái oimeraẽ tekorã ijupegua, ijehegui, upéva ohechauka ohejáma hague hikuái Tupãme, itekorã ndohupytýiha chupekuéra g̃uarã, ha iñesãmbyhy ndoikóiha avei chupekuéra g̃uarã. Péichaite voi ojehu opaite ambue tetã hekoha’ỹva ndive. Péicha oiko opaite tetã ndive. Péicha oiko chuguikuéra hekoha’ỹva. Ha peikuaa Israel ohasa hague upe tapeite rupi. Hesarái hikuái Ñandejáragui ha oñepyrũ oñembojerovia ta’angáre, ha upéi he’i: “Jareko va’erã peteĩ mburuvicha guasu, jaiko hag̃ua opa tetãicha”. Péro aníke penderesarái ha’ekuéra oñemboyke raẽ va’erãhague Tupãgui oguereko mboyve peteĩ mburuvicha; ha oñemboykévo Tupãgui, ha’ekuéraichaite tetãnguéraicha, hekoha’ỹvaicha —upéva hína pe he’iséva añetehápe— oñemboykévo Tupãgui ha’ekuéraichaite tetãnguéraicha, oikókuri chuguikuéra tetãnguéraichaite oñemboykeva’ekue Tupãgui. Peikuaa kóva opaite tembiasakue oúva rupive.

TAM1897 Q1 35.9Upévare hesakã porãite ndaha’eiha Ñandejára rembipota, ha ndaha’eiha hembiguáikuéra rekovérã, ha’ekuéra ojoguáramo tetãnguérape. Ndaha’éi Ñandejára rembipota, ha ndaha’éi tapichakuéra rekovérã, oguerekóramo hikuái mba’eichagua porokuái ojoguáva umi tetã ijerereguápe. Peikuaa ko’ãva ndosẽi hague omoirũvo Tupãme, osẽ katu ojei haguére Chugui. Opa ko’ã mba’égui, hesakã porã Tupã ndoipotái hague hembiapoharakuéra omoĩ ijehegui peteĩ sãmbyhy iñapytépe.

TAM1897 Q1 36.1Ñandejára ndoipotái hikuái omoñepyrũ peteĩ sãmbyhy umi tetã ijerereguáicha. Ha’e he’írõ guare: “Ani pembojoapy pe ñe’ẽ che pembo’évare, ha ani avei pemomichĩ mba’eve ichugui”, ikatu rehecha ha’e péicha ombotoveha chuguikuéra omoĩ hag̃ua léi mba’eveichagua, oimeraẽ léi apoha ra’anga jepe, ha péicha rupi ndohejái araka’eve omoñepyrũ hag̃ua oimeraẽichagua sãmbyhy ijapytepekuéra.

TAM1897 Q1 36.2Ha kóvagui hesakã porãite oñandúvo hikuái oikotevẽha oimeraẽvaichagua sãmbyhy ijapytepekuéra, oikotevẽhápe tekorã ha mburuvicha Tupã’ỹva, upéva voi ha’e techaukaha hesakãva hesaráimaha hikuái Tupãgui; ojeiha hese; isãmbyhy ndohupytýiha; imbaretekue ndoĩriha hesekuéra ojoko hag̃ua chupekuéra, ha upévare ojapova’erã ha omohendava’erã hikuái peteĩichagua sãmbyhy imba’éva, oñeñangareko hag̃ua ijehegui voi.

TAM1897 Q1 36.3Péicha rehecha ndaha’eiha Ñandejára rembipotápe hetãyguakuéra, oikóva ha’eño, oguereko hag̃ua isãmbyhy tee ijapytepekuéra. Ndaha’éi hembipota oiko hag̃ua hikuái tetãnguéra apytépe, ha oguereko hag̃ua peteĩ sãmbyhy tetãnguéraichagua; ha’égui ojapóramo hikuái peteĩ sãmbyhy tee oisãmbyhy hag̃ua ijupe ijapytepekuéra, upéva ha’éta tetãnguéra sãmbyhyháichaite, ha’ekuéra yvypóra mante rupi, ha yvypóra niko peteĩchapaite. Upéicha, Israel oñepyrũrõ guare omoĩ peteĩ sãmbyhy oisãmbyhy hag̃ua ijehegui, ojoguaiterei umi ijereguápe, ha ndaikatúi oiko ambue hendáicha. Ha’e kuri peteĩ mba’e pagáno. Ha akóinte ha’éta pagáno oñeha’ãhápe oimehápe.

TAM1897 Q1 36.4“Ani pembojoapy pe Ñe’ẽ che pembojeroviáva, ha ani pemboguejy mba’eve ichugui, peñangareko hag̃ua Ñandejára pende Tupã rembiapoukapýre che pembojeroviáva.” Tupã oipota hembiapoukapykuéra, iléi, isãmbyhy, oĩmbaitéma hembiguáipe g̃uarã. Ha upéva oĩmbáma hembiguáipe guarã. Upéva oñemohendáma. Oĩmbáta tapiaite hembiguáipe guarã. Péro ndoikói umi ndoguerekóivape guarã; ndoikói umi ojeíva Tupãgui ha iñe’ẽ ha isãmbyhýgui. Isãmbyhy ndoikói chupekuérape guarã, upéicharõ, ha’ekuéra ndoguerekóigui; ha upéi ojapóramo peteĩ imba’éva, ha’ete voi umi pagáno mba’e.

TAM1897 Q1 36.5Pende resa ohecháma mba’épa ojapo Ñandejára Baal-peor káusare: opaite kuimba’e oho va’ekue Baal-peor rapykuéri, Ñandejára pende Tupã ohundi chupekuéra pende apytégui. Ha peẽ katu peñemboja va’ekue Ñandejára pende Tupãre peikove gueteri peteĩteĩ pende apytégui ko árape. Pehecha, che ambo’e peẽme tekorã ha tekojojáre, Ñandejára che Tupã chehekomandahaguéicha, pejapo hag̃ua upéicha pe yvy peikehápe peipyhy hag̃ua. Upévare peñangareko ha pejapo umíva: kóva hína pende arandu ha pende katupyry umi tetã ambue renondépe.

TAM1897 Q1 36.6“Kóva ha’e pende arandu ha pende katupyry umi tetã ambue renondépe.” Ndaha’éi che renondépente; pejapóramo katu kóva, opaite tetã ambue, umi pagáno, he’íta peẽ arandúha. Umi tetã ambue, umi pagáno, he’íta pende akãporãha.

TAM1897 Q1 36.7Pehecha, che ambo’éma peẽme tekorã ha tekojojarã, Ñandejára che Tupã chehekomandahaguéicha, pejapo hag̃ua upéicha pe yvy peikétahápe peipyhy hag̃ua. Upévare peñangareko ha pejapo umíva; kóva hína pende arandu ha pende katupyry umi tetã renondépe, ohendútava ko’ã tekorã pavẽ, ha he’íta: ‘Añetehápe ko tetã guasu ha’e peteĩ tavaygua aty iñarandúva ha iñakãporãva.’ Mba’e tetã guasúpa oĩ orekóva peteĩ Tupã oĩva ijykére péicha, Ñandejára ñane Tupã oĩháicha opa mba’épe jajeruréramo chupe? Ha mba’e tetã piko oĩ tuicháva péicha, oguerekóva tekorã ha tekojoja hekoporãitéva ko léi kompletoicha, che amoĩva pende renondépe ko árape? Eñangarekónte ndejehe ha eñangareko porãke ne ángare, ani hag̃ua resarái umi mba’e rehechava’ekuégui, ha ani hag̃ua osẽ ne korasõgui opa ára nde rekove pukukue; ha katu embo’e umíva ne ra’ykuérape, ha ne remiarirõnguérape; tenondaitépe pe ára reñembo’yhaguépe Ñandejára ne Tupã renondépe Horeb-pe.

TAM1897 Q1 36.8Ani penderesarái pe pehecha ha pehendúvagui, ha tenonderãite ani penderesarái pe pehendúvagui peñembo’y ramo guare Horeb renondépe upe árape. Mba’épa ohendu hikuái?—Ái, Tupã léi; Tupã rembiapoukapy ha Hesu jerovia ohendu hikuái upe árape; peteĩ ñe’ẽ yvágagui omoherakuã ñepysyrõ ha mba’e apopy, yvypóra ani hag̃ua oñembyai. Ha katu Israel hesarái Ñandejáragui, ha oñepyrũ oñembojerovia ta’angáre, ha he’i: “Emoĩ oréve peteĩ mburuvicha; emoĩ oréve peteĩ mburuvicha, opa tetãicha”. Ha katu upe árape, ipotĩ aja gueteri hikuái, Ñandejára he’i upe rire (Salmo 81:13-16):—

TAM1897 Q1 36.9¡Aipotaite piko che retãygua ohendúne kuri chéve, ha Israel oguata che rapére! Pya’e amokirirĩne kuri ija’e’ỹhakuérape ha ambojevy che po iñemoĩmbáva rehe. Umi ohayhu’ỹva Ñandejárape oñeme’ẽva’erãmo’ã hese: ha katu hi’ára opytava’erãmo’ã opa ára g̃uarã. Ha’e avei omongarúne kuri chupekuéra trigo iporãvéva reheve: ha eirete itágui amyenyhẽta kuri ndéve.

TAM1897 Q1 36.10Ko’ág̃a katu Ñandejára he’i ñanderehe ha’e ñanepu’ãhague pytũmby pokatúgui ha ñanemoingeha Ita’ýra ohayhuetéva rréinope. Tupã rréino oñemopyenda jey iñemoñare apytépe, ha “Tupã rréino oĩ pende pype”, ha oĩ pende apytépe oĩ rupi peteĩteĩ ha opavave pype. Ha ko’ág̃a, Tupã rréino ha’e peteĩ rréino iporãmbáva, imburuvicha ha’égui peteĩ mburuvicha iporãmbáva, ha pe léi upe rréinopegua ha’égui peteĩ léi iporãmbáva. Upéicharõ, peteĩ mburuvicha iporãmbáva, peteĩ léi iporãmbáva, ha peteĩ rréino iporãmbáva, ¿oĩmbámapa ndéve g̃uarã? ¿Oĩmbápa? ¿Upéva oĩmbápa peteĩ yvypórape g̃uarã?—Hẽe, añetehápe! ¿Oĩmbava’erãpa peteĩ yvypórape g̃uarã?

TAM1897 Q1 36.11Ha opa ko’ãva ndohupytýiramo peteĩ yvypórape g̃uarã, ¿mávapepa oĩ pe apañuái, pe tetã’ýpe piko térã pe yvypórape?—Peikuaa pe apañuái ikatuha yvypóra reheguánte. Ha katu, ja’e chupe pe yvypóra he’iha ha’eha peteĩ Hesu rapeguáva. ¿Oĩ gueteri piko pe apañuái pe yvypóra rehe, térã pe tetã’y rehe?

TAM1897 Q1 36.12(Ñe’ẽnguéra) Pe kuimba’e ndive.

TAM1897 Q1 36.13Ja’e chupe he’iha ha’eha peteĩ Adventista Sábado Pegua, ha Tupã rréino ndohupytýi chupe g̃uarã; ja’e chupe pembyaty heta umíva apytépe, ha Tupã rréino ndohupytýi chupekuéra g̃uarã, ha katu oikotevẽ hikuái peteĩ rréino imba’éva, ambue rréino; omoñepyrũva’erã hikuái peteĩ sãmbyhy, omoĩva’erã impuesto ijehegui, oiporavóva’erã mburuvichakuéra ijapytegui oisãmbyhy hag̃ua chupekuéra; ¿ha’épa hikuái Tupã membykuéra? Ikatúpa chupekuéra g̃uarã pe Tupã rréino iporãitéva? Ha’ekuéra piko oĩ Tupã ñesãmbyhýpe? Ikatúpa chupekuéra g̃uarã Tupã ñesãmbyhy? Oĩ piko Tupã rréino ipypekuéra? Oĩ piko? Mba’éicha piko oikóta, pe rréino iporãitéva, ha mburuvicha iporãitéva, ha léi iporãitéva, ndohupytýiramo chupekuéra g̃uarã?

TAM1897 Q1 37.1Pehecha, upéicharõ, pe tupão ha tetã ñemboja’o, Adventista kuéra arapokõiha apytépe jepe, oñepyrũha korasõgui; ha oñepyrũva’erã upépe opavave yvypóra ndive, opárupi, térã ndaikatumo’ãi oĩ tupão ha tetã ñemboja’o ha’e oĩháme. Avave yvypóra sa’ary irundýpe, Imperio Romano-pe, ndoguerekóirire peteĩ tupão ha tetã joaju ikorasõme, ndojejapomo’ãi kuri pe Papado sa’ary irundýpe. Ha’e oguerekórire tupão añónte ipy’ápe, ha mba’eve tetãgui, tetã rembiapoukapy’ỹ, tupão añónte,—Tupã, irréino, iléi, hekojoja, ha’eño oisãmbyhýva upépe,—oĩpa ra’e araka’eve peteĩ papado?

TAM1897 Q1 37.2(Ñe’ẽnguéra) Nahániri.

TAM1897 Q1 37.3Upéicharõ, mba’épa pe mba’e tekotevẽitéva ñamboyke tapiaite?—Oimeraẽ joaju tupão ha tetã mba’éva ñane korasõme. Mba’épa, upéicharõ, pe ñeñangareko añete peteĩnte oĩva papa rekógui?—Ha’e jahayhu Ñandejárape ñane korasõ, ñane ánga, ñane akã ha ñane mbarete pavẽ reheve. Ha’e “esẽ ne retãgui, ne pehẽnguekuéragui, ha ne ru rógagui.” Ha’e reñembojera hag̃ua Egipto-gui. Ha’e “reiko hag̃ua ndeaño, ha ani hag̃ua ojeipapa ndéve umi tetã apytépe.”

TAM1897 Q1 37.4Amoñe’ẽta ko’ág̃a “Biblia Mburuvichavete Ruvichakuéra”-gui, kuatiarogue 152 guive, heta ñe’ẽngue amoĩva’ekue upépe “Patriarcas y Profetas”-gui, oñondivepa Ñandejára Ñe’ẽnguéra ndive, ko joaju reheguaitépe. Tenonderã amoñe’ẽta che ñe’ẽnguéra; ha katu amombe’úta peẽme amoñe’ẽ vove “Patriarcas y Profetas” ñe’ẽnguéra:—

TAM1897 Q1 37.5“Péina, umi tapicha oikóta ha’eño, ha ndojeipapamo’ãi umi tetã apytépe.” Ñandejára araka’eve ndoipotái umi hetãgua oñemohenda peteĩ rréino, térã tetã, térã sãmbyhyháicha, ko yvy ariguaicha. Ndoikova’erãmo’ãi umi tetã ijerereguáicha. Oñemboja’ova’erãmo’ã Ñandejárape “opaite tapicha oikóva ko yvy ári” apytégui. “Umi tapicha ndojeipapamo’ãi umi tetã apytépe.”

TAM1897 Q1 37.6Ha ko’ág̃a, chejapóramo Alemáña retãmegua, ¿chejapópa chejupe tetãnguéra apytépe? Chejapóramo chejupe Inglaterra sãmbyhyháramegua, peteĩ pehẽngue, peteĩ tavaygua jeroviaha ha ohayhúva hetãme, oñorairõtava ipoyvi rehehápe, ¿chejapópa chejupe tetãnguéra apytépe? Ha che ñorairõramo upe poyvi rehehápe, che poyvi, che poyvi Gran Bretaña-pegua, ha che joyke’y Adventista ko’ápe oĩva ha’e Estados Unidos-gua, ha ojerovia ha ohayhu hetãre, ha mokõive tetã oñepyrũ ñorairõ, ha ha’e oñemo’ãva’erã umi oikéva hetãme rehe, ha oiko peteĩ ñombohovái, upéicharõ che aime peteĩ ykére, ha che joyke’y katu ambue ykére, ha joyke’y oñorairõ joyke’y ndive. ¿Tupã piko omoĩ péicha?—Peikuaa ndaha’eiha. Upéicharõ, ¿he’ípa ra’e peteĩ mba’e he’ívo umi yvyporakuéra oikótaha ha’eño, ha ndojeipapamo’ãiha tetãnguéra apytépe?

TAM1897 Q1 37.7Amoñe’ẽmi che jehaipyre “Biblia Mburuvichavete Ruvichakuéra” pegua:—Isãmbyhykuéra ha’eva’erãkuri peteĩ Tupã ruvicha reko potĩ ha hesakãva—Tupã ha’eñoite imburuvichavete, isãmbyhyhára ha iléi moheñóihára. Añetehápe, ha’ékuri peteĩ tupão ñemohenda, oñepyrũva’ekue “tupão oĩva ka’aguýpe” ñemohendágui; ha oñemboja’ova’erãkuri opaite tetã remiandu’águi. Pe sistema oñemohendava’ekue ka’aguýpe Moisés rupive, ha oñembojoapyva’ekue Canaán-pe Josué rupive, ojejapo va’ekue opytapa hag̃ua tapiaite g̃uarã.

TAM1897 Q1 37.8Ko’ág̃a amoñe’ẽ “Patriarcas y Profetas:”—gui:—

TAM1897 Q1 37.9Israel sãmbyhy oñembohape Jehová réra ha ipokatu rupi. Moisés, umi pokõi karai tuja, sãmbyhyhára ha tekome’ẽhára rembiapo ha’e kuri omoañete hag̃ua umi léi Tupã ome’ẽva’ekue. Ha’ekuéra ndorekói pokatu ojapo hag̃ua léi tetãme g̃uarã.

TAM1897 Q1 37.10Mávapa ndorekói pu’aka omoĩ hag̃ua léi tetãme g̃uarã?

TAM1897 Q1 37.11(Ñe’ẽnguéra) Tupão.

TAM1897 Q1 37.12Mboy piko omoheñói pe aty? Peteĩ, mokõi, pa, pakõi, térãpa popa piko oĩva ipype?—Héẽ. Upéicharõ, ha’ekuéra, térã peteĩva ijapytepegua, oguerekópa pokatu omoĩ hag̃ua léi ambuekuérape g̃uarã, térã ijupe g̃uarã jepe?—Nahániri.

TAM1897 Q1 37.13Pehendu, Israel, umi tekorã ha tekojojarã che ambo’éva peẽme, pejapo hag̃ua, peikove hag̃ua, ha peike ha pejára hag̃ua pe yvy Ñandejára, pende ru kuéra Ruvicha, ome’ẽva peẽme. Ani pemoĩve mba’eve pe ñe’ẽ che ambo’évare peẽme, ha ani avei pemomichĩ mba’evete chugui.

TAM1897 Q1 37.14Ñañe’ẽjeyvo ko’ág̃a “Patriarcas y Profetas”-gui:—

TAM1897 Q1 37.15Péva ha’ékuri, ha péicha osegíkuri, Israel rekove peteĩ tetãicha.

TAM1897 Q1 37.16Upéi Israel osẽvo upévagui, ha oñepyrũvo omoheñói peteĩ rréino, ha ojoguávo umi tetã ambuépe, mba’épa he’ise upéva?—Oñehundívo hekove. Ani penderesarái upévagui.

TAM1897 Q1 37.17Ko’ág̃a ambue vore ahai va’ekue, ha amombe’uséva jey ko’ág̃a:—

TAM1897 Q1 37.18Israel sãmbyhy rembiapoukapy ha’e peteĩ Tupã ruvicha reko potĩnteva. Oimeraẽ sãmbyhýpe, tetãyguakuéra oñemoĩ porãramo pe sãmbyhy rembiapoukapýre añónte, upéva ikatu omosẽ porã chupe.

TAM1897 Q1 37.19Upéva ojehechakuaa opavave rupi. Mba’e porokuáipa jahechahína ko’ápe?—Ñandejára porokuái. Mba’e porokuáipepa ha’ekuéra tetãygua?—Ñandejára porokuái. Upéicharõ, jerovia umi mbojojaha upe porokuáipegua rehe, ha’e pe mba’e peteĩete ikatúva omboaje upe porokuái ha upe sãmbyhy, Ñandejára ndive jepe.

TAM1897 Q1 37.20Tupã oĩ memégui Israel ndive añoite, pe porokuái oñemohendava’ekue upépe ikatuva’erãkuri osẽ porã. Upévare, pe ñe’ẽrendu upe porokuái mbojojáre, umi tapicha oikotevẽkuri peteĩteĩ oheka meme Tupã oĩ hag̃ua hendive, ha’eñóva Ruvicha, Mburuvicha ha Léi Moheñóihara ramo, opaite hekove ára ha ára guápe. Ha katu “jerovia’ỹre ndaikatúi ñamovy’a Chupe.” “Jerovia rupive” hína Tupã oikoha ñane korasõme ha oisãmbyhýva ñande rekovépe. Upévare, pe teko ypykue, añetehápe pe tekove voi, Israel sãmbyhypegua, oñemopyenda peteĩ jerovia hekovéva ha opytáva Israel retãyguakuéra jeroviápe.

TAM1897 Q1 38.1Ha ko’ápe voi hína Israel ojavyhague. Añetehápe, ha’e pe tenda peteĩete ikatuhaguépe ojavy hikuái. Ndoikói hikuái jerovia mbaretépe; ndopytái hikuái iJára ha isãmbyhy rehe ijeroviaitépe. Umi tapicha oikeva’ekue upe yvýpe, umi jerovia rupive ohasava’ekue Ysyry Jordán yvy pirúre pe ysyry henyhẽtereírõ guare y-gui, umi jerovia rupive ho’ava’ekue Jericó murallakuéra ojerereko rire hese pokõi ára, ha osapukái rire sapukái pu’aka jerovia rehegua—ko’ã tapicha oguerovia Ñandejárape, ha ha’e oĩkuri hendivekuéra ipu’akápe. Péro oñepyrũ oñemoambue. Umi tapicha omokañy ijerovia potĩ, ha ho’a hikuái teko reiguánte apópe. Ko tembiasakue oñemombe’u ñandéve g̃uarã Ñandejára Ñe’ẽngue Marangatu ryepýpe, mbykymi ha hekópe. “Umi tapicha oservi Ñandejárape Josué ára pukukue javeve, ha avei umi karai tuja oikoveva’ekue Josué rire ára pukukue javeve, ha’ekuéra ohechava’ekue opaite umi mba’e guasu ojapova’ekue Ñandejára Israel-pe g̃uarã. Ha Josué, Nun ra’y, Ñandejára rembiguái, omano oguerekórõ guare 110 ary.... Ha upe ára guare opavave oho ijypykuéra rendápe ha opu’ã ambue ñemoñare hendaguépe, ndoikuaáiva pe Ñandejárape, ni umi tembiapo ha’e ojapo va’ekue Israel-rehe. Ha Israel membykuéra ojapo vai Ñandejára renondépe, ha omba’apo Baal-pe guarã: ha oheja hikuái Ñandejára, itúva Ñandejárape, oguenohẽva’ekue chupekuéra Egipto retãgui, ha oho ambue tupã rapykuéri, umi tetã ijerereguáva tupãnguéra, ha oñesũ chupekuéra renondépe, ha ombopochy Ñandejárape. Ha oheja hikuái Ñandejárape, ha omba’apo Baal ha Astorot-pe g̃uarã.”—“Biblia Mburuvichakuéra,” pp. 153, 154.

TAM1897 Q1 38.2Upéichaite voi ojapo haguéicha Nimrod áraitépe. Mba’épa oiko upéi Nimrod árape?—Omoĩ hikuái mburuvichárõ peteĩ ijeheguápe, omboyke rire Tupãme mburuvichárõ. Oĩpa mba’e ojehecharamóva, upéicharõ, oikóramo upeichaite jey Israel-pe ko’ág̃a árape?

TAM1897 Q1 38.3Ndaipórigui Tupã reko iñe’ãme omboja’óva chupekuéra ijeheguiete voi, ha péicha ojapo hag̃ua chuguikuéra iñambuéva ambue tapichágui, ojoguaiterei hikuái umi tetã ijerereguápe ha upévare oñemoĩramo guáicha ijatónte omomba’eguasu hag̃ua hendivekuéra itupãnguéra. Ojehechávo, ijerovia’ỹ rupi, ipohýi etereiha hesekuéra hembiapokue rembiapo pohýi ha umi tetã ambue ñembyepoti, ha ndaikatuvéima ogueropu’aka, ojevy hikuái Ñandejárape ipy’aite guive, ojerovia hese ha’eño, ha péicha hese rupive ojuhúta hikuái peteĩ sãsõ mimbipáva iñañakuéragui ha opaite umi ombyaíva chuguikuéragui. Ha katu, oñesãso rire, ndoñeha’ãi gueteri omomba’e ha oheka iJara ha Imo’ãhárape; upévare ijerovia oiko jey chugui peteĩ jepokuaa reínte, ha pya’e oho jey hikuái umi tetã jerovia’ỹva rapére, ha oñembo’e itupãnguérape.

TAM1897 Q1 38.4Oiméramo omoĩ hikuái ikorasõ Ñandejárare ha ojerovia hese opa ára, ojapo haguéicha umi jevy jevy oñemyatyrõ jave, ojuhúta hikuái chupe ha’eha chupekuéra opa ára g̃uarã pe ha’e va’ekue chupekuéra umi árape. Upéicharõ hekove pukukue ha’éta kuri pe ha’e oipotáva’ekue akóinte oiko hag̃ua—peteĩ jeho tenonde gotyo ha yvate gotyo opave’ỹva, okakuaávo porãme ha Ñandejára ñane Salvadór kuaápe. Upéicharõ ha’ekuéra oikóne ra’e peteĩ tesape rendy ha mimbi opavave tetãme guarã.

TAM1897 Q1 38.5Ko’ã mba’e ojehúva jey jey rupi, ndojeroviavéi rangue hikuái ijehe, ipahápe ha opa ára g̃uarã ha ojeroviaite hag̃ua Ñandejárare añoite, og̃uahẽ katu hikuái pe tenda opyta hag̃ua ijerovia’ỹme Ñandejáragui ha ojerovia hag̃ua ijeheguinte voi. Ijerovia’ỹ ha ijei Tupãgui rupi, umi tetã ambuegua ñemondapa meme, omondapáva hetã ha oñemomirĩhápe hetãyguakuérape, ohecha hikuái peteĩ techaukaha añónte Tupã ñesãmbyhy ndosẽporãi hague opa mba’épe g̃uarã.—“Biblia Mburuvichavete Ruvichakuéra,” pp. 154, 155.

TAM1897 Q1 38.6Ág̃a katu ñamoñe’ẽ jey “Patriarcas y Profetas”-gui:”—

TAM1897 Q1 38.7Opaite mba’e vai osẽva’ekue iñangaipa ha itavykuéragui, omoĩ hikuái Tupã ñesãmbyhýre.

TAM1897 Q1 38.8Pehecha, upéicharõ, oimeraẽ tetã he’íva ha’eha Ñandejára mba’e, oikotevẽramo ambue sãmbyhy ha’e ndaha’éiva, mba’épa pe apañuái. Ojei hikuái Ñandejáragui; oike hikuái aña rapépe; ohasa’asy hikuái hetaichagua mba’e vaíre; ha ko’ãva omoĩ hikuái Ñandejára sãmbyhýre. Ñandejára sãmbyhy ndaha’éi kuri iporãmbáva chupekuéra g̃uarã; ndojapói heta mba’e hesekuéra. Mba’érepa?—Ndoguerekóigui hikuái.

TAM1897 Q1 38.9Amoñe’ẽ tenonde gotyo “Patriarcas ha Profetas”-gui:—

TAM1897 Q1 38.10Mbeguekatúpe oñepyrũ ndoñemomba’evéima hikuái Tupãme, ha ndohecharamovéi hikuái pe jehechakuaa ha’eha hikuái iñe’ẽngareko. Ojeguerahávo umi mburuvicha poguasu pagáno mba’eheta ha jehechaukáre, ikueráma hikuái heko potĩgui. Py’arory ha py’arõ opu’ã umi tribu apytépe. Ñombohovái ijapytepekuéra omokangy chupekuéra; oĩ memémi hikuái ija’e’ỹnguéra poguýpe: ha umi tapicha oñepyrũ oguerovia oñemombarete hag̃ua tetãnguéra apytépe, umi tribu oñembyatyva’erãha peteĩ mburuvicha mbarete poguýpe. Ojei rupi hikuái Tupã léigui, oipota hikuái isãsõ imburuvicha marangatu poguýgui; ha péicha ojerurepa hikuái peteĩ mburuvicha poguýpe Israel tuichakue javeve.

TAM1897 Q1 38.11Ko’ág̃a amoñe’ẽ pe ahai va’ekuégui “Biblia Mburuvichavete Ruvichakuéra”-pe:—

TAM1897 Q1 38.12Ha’e jey pe tembiasa Babilonia ha Egipto mba’e. Pe japu apohára guasu oguerahaka’e chupekuéra ta’anga jeroviapýpe, ha ta’anga jeroviapýgui mburuvicha peteĩme, ipu’aka hag̃ua hesekuéra, ha mba’e yvy arigua rupive ombotavy hag̃ua chupekuéra, térã mbarete rupive ojoko hag̃ua chupekuéra, ani hag̃ua omba’apo hikuái Tupãme g̃uarã.

TAM1897 Q1 38.13Ha peikuaa Israel omuñahague umi maranduhárape, ombotovehague oñemoñe’ẽ hag̃ua Tupã ñe’ẽ, opaite tetã ambue jerovia’ỹva ko yvy ári ojapohaguéicha Nimrod áragui ko’ág̃a peve, ha ojapóta avei opaite tetã ambue jerovia’ỹva, oñemopyendáramo jepe Adventista-kuéra Sábado-pegua rupive.

TAM1897 Q1 38.14Ko’ág̃a amoñe’ẽ jey “Patriarcas y Profetas”-gui:—

TAM1897 Q1 38.15Tupã oipota iñemoñare omaña Hese añónte, ha’ehaichaite iporokuái Moheñóihara ha imbarete Ypy. Oñandúvo ojeroviaha hikuái Tupãre, oñemboja meméta hese. Oñemomba’eguasúta ha oñemopu’ãta, oĩ porãvo pe tape yvate ohenoihaguépe chupekuéra iñemoñare oiporavopyréramo. Ha katu oñemoĩ vove peteĩ yvypóra apyka guasúpe, upéva omomombyrýta yvyporakuéra apytu’ũ Tupãgui.

TAM1897 Q1 38.16Ha ndacheinteresái ha’éramo peteĩ Adventista Sábado Peguáva; upéva omomombyry yvyporakuéra apytu’ũme Ñandejáragui.

TAM1897 Q1 38.17Amoñe’ẽve “Patriarcas y Profetas:”—gui:

TAM1897 Q1 38.18Ojeroviavéta hikuái yvypóra mbaretére ha sa’ive Tupã pokatu rehe—

TAM1897 Q1 39.1Oikotevẽpa hikuái ñeñangareko umi hekoha’ỹvagui?—Hẽe. Nda’ipóri piko umi hekoha’ỹva oñorairõva hesekuéra ha oikéva hógape omonda hag̃ua?—Hẽe. Oikotevẽpa hikuái ñeñangareko?—Hẽe. Mba’ére piko omoñepyrũ hikuái peteĩ sãmbyhy?—Ñeñangarekorã—umi hekoha’ỹva ñeikéngui.

TAM1897 Q1 39.2Mba’épa he’i Ñandejára oñemoĩramo hikuái iñe’ẽme ha ojapóramo hembiapoukapy? Aretekuéra árape, kuimba’ekuéra ikatuva’ekue osẽ hogakuéragui, ha ojupi Jerusalénpe, ha avave ndojapomo’ãi chupekuéra mba’eve ivaíva, térã oipotamo’ãi ijyvy. Ha katu ojei vove hikuái Tupãgui, ha ndoguerekovéi vove iñeñangareko, ndaikatúi osẽ hógagui umi pagáno oike’ỹre. Ha oĩ aja jepe hikuái hógape, umi pagáno oike hesekuéra. Itrígo hi’ajúramo guare oñemono’õ hag̃ua, umi pagáno oike ha ogueraha paite, kuimba’ekuéra oĩramo jepe hógape. Ha úva hi’ajúramo guare oñembyaty hag̃ua, umi pagáno oike ha ombyaty paite. Mba’érepa?—Umi tapicha ojei haguére Tupãgui, ha ha’e ndaikatúi ombopove chupekuéra ojei aja, ombopovévaicha chupekuéra oĩramo hendive, péicha ojapóramo omokyre’ỹvetereínteva’erãmo’ã chupekuéra ojei hag̃ua.

TAM1897 Q1 39.3Upéicharõ:—

TAM1897 Q1 39.4Peteĩ kuimba’e oñemoĩvo mburuvichárõ, upéva ojapomi umi tapicha opyta hag̃ua mombyry Tupãgui. Ojeroviave hikuái yvypóra mbaretére ha sa’ive Tupã pokatu rehe, ha imburuvicha rembiapo vai ogueraha chupekuéra angaipápe, ha omomombyry hetãme Tupãgui.

TAM1897 Q1 39.5Upévare he’i hikuái Samuel-pe: “Emoĩ oréve peteĩ mburuvicha guasu orehusga hag̃ua opa tetãicha.”

TAM1897 Q1 39.6Ko’ág̃a amoñe’ẽ jey “Patriarcas y Profetas”-gui, ambue vore og̃uahẽva ko’ág̃a peve:—

TAM1897 Q1 39.7Ha ko’ág̃a peve [Moõpa ogueraha upéva?—Ko’ág̃a peve.] oĩ gueteri umi oje’éva Tupã remimbou apytépe pe tembipota oñembojojase hag̃ua yvy arigua rembiapóre ha jepokuaáre. Ojei vove hikuái Ñandejáragui, oñepyrũ oipotave umi mba’e’apo ha terakuã yvy arigua. Umi Hesu rerohorýva oheka meme oñemboheko umi omomba’eguasúva ko yvy arigua tupã rembiapóre. Heta ojerure oñembojoajúvo yvypóra arapýreguáre, ha ojapóvo hekoitéicha, ikatu hag̃uáicha ipu’aka tuichave umi Tupã’ỹrehe.

TAM1897 Q1 39.8Péva ha’e pe Israel he’iva’ekue.

TAM1897 Q1 39.9Ha katu opa oho vaíva upe rapére, ojei hikuái pe Mbaretekue Ypykuégui. Oikóvo yvy arigua angirũramo, ha’ekuéra ha’e Tupã rayhu’ỹha. Yvy ári ojehechakuaa hag̃ua, omboyke hikuái pe terakuã porã ndaikatúiva oñemombe’u Tupã ohenói hague chupekuéra, ohechauka hag̃ua imba’eguasuha pe ore renohẽ va’ekue pytũmbýgui iñesape hechapyrãvape.— “Patriarchas ha Profetas”, vore 59, pehẽngue 13.

TAM1897 Q1 39.10Ko’ág̃a amoñe’ẽ jey, Israel-gui yma guare:—

TAM1897 Q1 39.11“Opaite tetãnguéraicha.” Umi Israelgua ndohechakuaái oĩvo hikuái iñambuévo ambue tetãnguéragui ha’eha peteĩ jehechakuaa ha jehovasa ijojaha’ỹva. Ñandejára oipe’a umi Israelguápe opaite ambue tavayguágui, ojapo hag̃ua chuguikuéra imba’e hepy ijojaha’ỹva. Ha katu ha’ekuéra, omboykévo ko jehechakuaa guasu, oipotaiterei ojapo hikuái umi hekoha’ỹva ojapoháicha.

TAM1897 Q1 39.12Amoñe’ẽ gueteri “Patriarcas y Profetas”-gui:—

TAM1897 Q1 39.13Umi ára Israel oñakãrapu’ãve hague ha’e va’ekue ohechakuaa haguépe hikuái Jehová ha’eha imburuvicha guasu,—umi léi ha sãmbyhy ha’e omoĩ va’ekue ojehechakuaa haguépe iñakãrapu’ãveha ambue tetãnguéra léi ha sãmbyhýgui.

TAM1897 Q1 39.14Ahecháramo Tupã ñesãmbyhy ha léi tuichaveha ambue tetãnguéra mba’évagui, mba’éicha piko ajapóta mba’eve ambue tetãnguéra ndive? Upéicharõ, atekotevẽramo amohenda peteĩ mba’e umi tetã ambuéicha chejupe sãmbyhy hag̃ua, cheñemyatyrõ hag̃ua, ha umi che jerére oikóva cheichaguávape g̃uarã, ¿ahecharamópa upéicharõ Tupã sãmbyhy ha léi tuichaveha umi che ajapótavagui? Che ahecháramo léi Tupã mba’e ndaha’eiha cheve g̃uarã tuichavéva umi che ajapótavagui, ¿moõpa chemoĩ upéva?

TAM1897 Q1 39.15(Ñe’ẽnguéra) Tupã ári.

TAM1897 Q1 39.16Ambue papaichaite; Nimrodichaite,—añemoĩ Tupã rendaguépe. Avave ndaikatúi oñemoĩ Tupã rendaguépe oñemoĩ’ỹre Tupã ári.

TAM1897 Q1 39.17Upéva ári, ahai pe pehechakuaátava añeteguaha:—

TAM1897 Q1 39.18Ha katu ko’ã mba’e niko ojesaráima ko’ág̃a, iñe’ẽ me’ẽ mbaretépe oguerekose haguére peteĩ mburuvicha, peteĩ ñesãmbyhy, peteĩ tetã, opaite tetãnguéraicha. Ñandejára rembipota he’i va’ekue rehe oñemoĩvo, Israel ojeipapáta tetãnguéra apytépe.... ¡Hi’ãite Israel oikuaárire upe ára imba’épe umi mba’e ome’ẽva’erãmo’ã chupekuéra py’aguapy! ¡Hi’ãite ojeroviárire hikuái Ñandejárare, ha ohechakuaárire ha’e oikuaaporãveha chuguikuéra pe tape oguerahava’erã chupekuéra iporãrã! Ha katu ijejerure mbaretevéva ha iñe’ẽmondo pypukuvéva rehe, omboty hikuái iñapysã ha omohatã iñe’ã, ha upépe voi oike hikuái pe tapére, peteĩ tape iñakãguapýva ndaikatúiva ojejoko, ogueraháva chupekuéra iñehundípe, tetãicha ha avei Israel poravopyre ramo.

TAM1897 Q1 39.19Ojehu avei umi tribu oñemboja’o—umi pa ha mokõi. Mba’épa oiko umi pa rehegua?—Ha’ekuéra oñemomombyry meme Tupãgui, he’i peve hikuái: “Ore ndoroguerekói mburuvicha”. Upémarõ Ñandejára ou chupekuéra maranduhára Oseías rupive, ha he’i: “Che ha’éta pende Ruvicha; peju jey chendápe, Israel, nde reñaniva’ekue chehegui; che ha’éta pende Ruvicha”. Ha katu ha’ekuéra ndojevyséi; ha ojegueraha ka’irãime, ha okañy tapia g̃uarã.

TAM1897 Q1 39.20Ojehúvo upéva, ojehai Judá rehe Oseías rupive, “Judá oisãmbyhy gueteri Tupã ndive, ha ijerovia umi imarangatu ndive.” Ha katu peikuaa Judá oguata hague mbeguekatúpe, oguejyvévo pe jerovia ñemboyke rapére, ou meve pe ñe’ẽ: “Peipe’a pe akãngora, ha peity pe koróna: kóva ndaha’emo’ãvéima péicha: pemoinge yvate pe oĩva yvýpe, ha pemoĩ yvy pe oĩva yvatépe. Ambojevy, ambojevy, ambojevy jeýta: ha ndaiporimo’ãvéima, ou meve pe ijára tee; ha ame’ẽta chupe.”

TAM1897 Q1 39.21Ñandejára ohejava’erãkuri umi tetã ambuépe oisãmbyhy hetãyguakuérape. Ha Ñandejára, umi tetã ambue ha hetã sãmbyhy rupive, oñangareko hese chupekuéra ha’e voi ou peve hendapekuéra, ha’ekuéra osapukái jey pe he’iva’ekue Saúl árape: “Nahániri; ore rorekóta mburuvicha guasu.” Ha Cristo ndoipotáirõ guare ha’e hag̃ua mburuvicha guasúva, oñapytĩ hikuái kurusu ári ha osapukái: “Ndoroguerekói mburuvicha guasu ambuéva César-gui”.

TAM1897 Q1 40.1Samuel oñemoĩramo jepe Tupã rérape, ha’ekuéra osapukái: “Nahániri; ore roipotáta mburuvicha oréve”, upe sapukáipe Tupã ohendu, ha ko’ág̃a hasy’ỹ opavavépe guarã ohendu hag̃ua, iñe’ẽ paha chupe—“Ore mburuvicha ndaha’éi avave, César-nte”. Oipe’ávo hikuái Tupãme oiko hag̃ua “umi tetã ambuéicha”, oikókuri hikuái umi tetã ambue Tupãme oipe’ava’ekueicha.

TAM1897 Q1 40.2Pe sapukái he’iva’ekue hikuái Cristo rehe Pilato apyka porohusgaha renondépe, upe sapukáipe oĩkuri, “Jareko va’erã mburuvicha,” oje’eva’ekue Saúl áraitépe; ha Tupã ohendu. Upéva hína pe oikóva chugui, ha ndaipóri jehekýi hag̃ua chugui. Ha nde ha che jahekýise ramo chugui, ñamojere va’erã Tupã gotyo ñane korasõ, ñane ánga, ñane akã ha ñane mbarete pavẽ reheve. Jahasava’erã ñande retãgui, ñane pehẽnguekuéragui, ha ñande ru rógagui. Ñame’ẽva’erã ñande atukupe Egipto-pe, jepe ñaiméramo jepe tróno pyrũhápe ñesãmbyhy yvy ariguápe g̃uarã; ñaguejyva’erã upégui, ñame’ẽva’erã chupe ñande atukupe, ha jaheja opa mba’e, ha ñamojere Ñandejárape, jerovia hekovéva rupive; ha upéi jaikova’erã ñandeaño, ha ani ojeipapa ñandéve tetãnguéra apytépe.

TAM1897 Q1 40.3Péicha rehecha Ñandejára ombo’ehague hembiapoharakuérape, ha umi tetãme tapiaite, pe salvasiõ opa’ỹva hembiapoharakuéra ha oimeraẽ yvypóra pegua, oñemopyendaha pe tupão ha tetã ñemboja’oite peteĩ yvypóra korasõme.