Salvación Rembikuaa. – N° 1

TAM1897 D 46.2Ñemoñe’ẽ oñeme’ẽva’ekue arapoteĩ ka’aru, 12 jasykõi, 1897 Oñembokuatia’akue General Conference Marandu Ára ha Ára pegua, 16 jasykõi 1897-pe, Vore 1, Pap. 3, kuatiarogue 46-47 ha 17 jasykõi 1897-pe, Vore 1, Pap. 4, kuatiarogue 49-53.

TAM1897 D 46.3OPAVAVE oikuaa ko’ãga ha’eha peteĩ ára iñaranduetereíva tembikuaaty rehegua, taha’e héra, tembiapo térã ñeha’ãme. Ñandejára oipota hembiguái oĩ meme ko ára ndive. Upéva ári: ha’e oipota hembiguái oho meme tenonde ko ára renondépe. Tenonderãite ha’e oipota hembiguái oiko meme myatyrõháraramo, ha peteĩ tapicha oiko hag̃ua myatyrõháraramo, oho va’erã tenonde ko ára renondépe. Upéicharõ, ko’ã ára ha’égui peteĩ ára oñemotenondéva tembikuaatýpe, tembiapo ha ambue mba’épe, Ñandejára rembiapo, iñemoñare, oñemotenondeva’erã tembikuaatýpe ombohovái hag̃ua ko ára remikotevẽ. Péva ha’e pe ñe’ẽ oñemoĩva oñehesa’ỹijo hag̃ua, ha peẽme ajerure haguã pehesa’ỹijo hag̃ua ko pyharépe. Ñandejára oipota peẽ ha che romoneĩ upe ñe’ẽ, rohesa’ỹijo, ha romopu’ã hi’ári, ojehechauka peve ñandehegui yvy apére upe ñe’ẽ oĩ porãha tembikuaaty rupive. Nde ha che, opaite oñemboheráva Cristo rérape ojapóramo upéva, upéicharõ pe mba’e ojapóta Ñandejára. Yvy ape ári ohecháta, ha yvy ape ári ohecháta taha’e nde ha che roime pype térã nahániri. Pórke nde ha che ndoroimeiramo pype, umi ohejátava Ñandejárape ojapo upe jehechauka hesekuéra rupi oĩta pype; ha nde ha che ndorohejáiramo chupe ojapo, ñande ropyta tapykuépe.

TAM1897 D 46.4Ha katu peẽ pe’e, Jepysyrõ ha’eha Tupã retãyguakuéra rembiapokue. Jepysyrõ ha’eha Ñandejára rembiaporã peteĩete. Kóva ha’e pe iñirũnguéra ambue he’íva. Kóva ha’e pe roguerekova’ekue ñemoarandúpe ko ka’aru, ha pe roguerekova’ekue opaite ñemoarandúpe Hebreos-pe. Ha’e pe ñemoarandu roguerekova’ekue ambue hendápe Ñandejára Ñe’ẽme. Ha Ñe’ẽ he’i ndajaikuaái va’erãha mba’eve ndaha’éirõ Jesús Cristo ha ha’e kurusúre oñemosãingova’ekue. Nde ere upéva; heẽ, ha che ha’e avei. Che ha’e Tupã rembiapohára rembiapo — opa mba’e Tupã rembiapo ko yvy ári ha’eha pe salvasiõ rembiapo. Ha kóva oñemoĩ porãiterei pe ja’éma va’ekuére. Upévare salvasiõ ha’e peteĩ tembikuaaty.

TAM1897 D 46.5Upéva ári: Pysyrõ ndaha’éi tembikuaaty añónte, ndaha’éi peteĩ tembikuaaty añónte; ha’e hína pe tenondegua, pe oipe’áva, opaite tembikuaaty mbytépe. Ha’e hína pe oñemomba’evéva tembikuaatýpe opa mba’e yvypóra apytu’ũ ohesa’ỹijóva ko yvy ári apytépe. Upéicha, Tupã remimoĩnguekuéra oguerorõ Tupã ñesãso Tupãme oĩháicha; hembiapo ñesãso rehegua ko yvy ári oñembo’yta vove teete he’iháicha iñeimo’ã ñesãso rehegua, upépe ojehechaukáta yvórape pe tembikuaaty oĩva opaite ambue tembikuaaty ári. Upépe Tupã remimoĩnguekuéra ikatu oñembo’yta umi tembikuaaty ruvichakuéra renondépe voi, ha ndotĩrai, peteĩ ára tembikuaatyguápe.

TAM1897 D 47.1Ko’ág̃a, che añeme’ẽmbaite upe añeteguápe. Ha aipota pehecha mba’éichapa añetehápe ha’e añetegua. Peẽ ha che roñeme’ẽ Ñandejára salvasiõme. Ha aipota pehecha pe Biblia rupive — aranduka opaite añetegua mba’éva — salvasiõ ha’eha tembikuaaty. Upéicharõ peẽ, che ndive, peñeme’ẽta upe añeteguápe.

TAM1897 D 47.2Upéicharõ, tenonderã, aipota pejepy’amongeta porã, ha pehecha pendejehegui ndaha’éi pe salvasiõ ha’eha tembikuaaty añónte; ha katu ha’eha opaite tembikuaaty apytégui pe tuichavéva.

TAM1897 D 47.3Ñe’ẽ “ciencia” he’ise, añetehápe, arandu. Botánica rembikuaaty ha’e botánica arandu. Astronomía rembikuaaty ha’e astronomía arandu. Upévare peteĩ tembikuaatyhára he’i ciencia ha’eha “tapykuereko py’amongetágui”. Opaite arandu —tembikuaaty— yvy ape ári oguerekóva astronomía rehegua, ha’e yvy ape ári tapykuereko py’amongeta rupive astronomía rehe.

TAM1897 D 47.4Ko’ág̃a katu, pe salvasiõ ha’e Tupã kuaapy: “Kóva ha’e tekove opa’ỹva, oikuaa hag̃ua hikuái ndéve, pe Tupã añete peteĩete, ha Hesukrístope, pe rembouva’ekue.” Upévare ha’e peteĩ tembikuaaty. Ág̃a katu ko kuaapy ndaha’éi yvypóra remiandúgui osẽva: ha’e katu Tupã remiandúgui osẽva. Péva rupi “tesa ndohechái, apysa ndohendúi, ni ndoikéi yvypóra py’ápe, umi mba’e Tupã ombosako’íva umi ohayhúvape chupe g̃uarã. Ha katu Tupã ohechauka ñandéve iñe’ẽpytu rupive; pype Ñe’ẽpytu ohesa’ỹijo opa mba’e, añetehápe, Tupã mba’e pypukukuéra.” Upévare, pe salvasiõ, ha’évo Tupã remimo’ã rembiapokue, ndaha’éi tembikuaa añónte, ha katu ha’e opaite tembikuaa apytégui pe tuichavéva.

TAM1897 D 47.5Jey: Upe yvy ári ojehechakuaáva tembikuaaty ramo — umi tekoha rembikuaaty — ha’e yvypóra apytu’ũ rembiapokue. Apytu’ũ rupive yvyporakuéra ojepy’amongeta. Upéicha, apytu’ũ rupive yvyporakuéra oñangareko opa ko’ã tembikuaaty rehe. Ha katu pe salvasiõ oñangareko apytu’ũre voi. Máva piko, upéicharõ, pe ijyvatevéva? Máva piko pe ijyvatevéva — pe oñangarekóva opa ambue mba’e rehe, térã pe oñangarekóva upe oñangarekóvare opa ambue mba’e rehe? — Katuete pe ipahaguéva. Upéicharõ, yvypóra oipurúramo iñapytu’ũ oñemoarandu hag̃ua opaite ambue tembikuaatýre, ha pe salvasiõ katu oñemboja iñapytu’ũre voi, hesakã porãiterei, ndaha’éi salvasiõ ha’eha peteĩ tembikuaaty ambuekuéraichaite añónte, ha katu ha’eha avei pe tembikuaaty ijyvatevéva opaite ambuégui. Ha’e pe tembikuaaty ijyvatevéva ikatúva ojekuaa yvypóra apytu’ũme.

TAM1897 D 47.6Jey: Salvación oñe’ẽ akãre. Péro, mávapa pe oñe’ẽva akãre salvación-pe ha salvación rupive? — Ha’e voi Ñandejára. Upéicharõ, Ñandejára voi omba’apóvo, oikuaaukávo ko tembikuaaty; ha ko tembikuaaty ha’égui Ñandejára remiandu rembiapokue; upévare, salvación rembikuaaty ha’e pe tembikuaaty yvatevéva, ipypukuvéva, ipekuvéva ojekuaáva, ndaha’éi yvypóra akãme añónte, opaite arapýpe katuete.

TAM1897 D 47.7Jamoñe’ẽmi Ñandejára Ñe’ẽngue. “Ani peiko ko yvy ape reko rupi; katu peñemoambue pende apytu’ũ ñembopyahu rupive.” Romanos 12:2. “Upéicha rupi che apytu’ũme amba’apo Ñandejára léipe.” Romanos 7:25. “Jaikuaa Tupã Ra’y ouhague, ha ome’ẽhague ñandéve peteĩ apytu’ũ.” “Jareko Cristo apytu’ũ.” Peteĩ tape añoite rupi Ñandejára ikatu ñandeg̃uahẽ ha’e apytu’ũ rupi. Ha’e oñomoirũ ñanendive apytu’ũ rupivénte. Ha’e ñandesãmbyhy ñane apytu’ũ rupivénte. Pemañamína: “Che apytu’ũme che voi aservi Tupã léipe, ha che retépe katu angaipa léipe.” Ha opaite apoukapy tenondegua ha’e kóva: “Ehendu, Israel; Ñandejára ñane Tupã ha’e peteĩ Ñandejára: ha rehayhuva’erã Ñandejára ne Tupãme ne korasõite, ne ángaite ha ne akãite reheve.” “Pe apytu’ũ tete mba’éva oñemoĩ Tupã rehe: noñemoĩri Tupã léi poguýpe, ha añetehápe ndaikatúi oñemoĩ.” Pe apytu’ũ tete mba’éva ndaikatúiva oñemoĩ Tupã léipe — ndaikatúi — oñemoambue va’erã, oñemyengovia va’erã ambue apytu’ũre oñangarekóva tapiaite Tupã léire. Upe apytu’ũ ñemoambue ha’e ñepysyrõ. Upe apytu’ũ ñembopyahu ojapo Tupã hembiapópe iñepysyrõrã, ha avave ambue ndaikatúi ojapo. Upévare ha’e pe arandu tuichavéva opaite apytégui — pe tuichavéva ojekuaáva yvypóra apytu’ũme, pe tuichavéva ojekuaáva arapýpe.

TAM1897 D 47.8Ndehecháipa mba’érepa umi Testimonios oñe’ẽ “pe salvasiõ rembikuaa” rehe?

TAM1897 D 49.1Ko’ág̃a aipota pehecha ambue tapichakuéra oimo’ãha avei upéicha. Aipota pehecha ndaha’eiha cheaño ko mba’épe. Aipota pehecha ko temiandu rehe jarekoha pu’aka — pu’aka tembikuaaty rehegua — he’iséva, umi tapicha oikũmbýva tembikuaaty pu’aka.

TAM1897 D 49.2Ikatúrõ agueru peẽme ko pyharépe techaukaha umi oikuaaporãvéva opaite ambue tembikuaaty ko yvy apére omoañeteha oñeinteresaveha hikuái ko tembikuaatýre opaite ambue oñembyatýgui, ohechaha ipype hetave mba’e oñemomba’eguasúva ojesareko hag̃ua opaite ambue tembikuaatýre oñembyatýgui, ¿ndape’éi piko upéicharõ chepy’aguapyha añe’ẽvo péicha — tembikuaaty rupive? Ág̃a katu, che areko peteĩ aty péichagua — peteĩ aty oikũmbýva opaite ambue tembikuaaty, ha areko pe techaukaha añeteguáva he’íva oñeinteresaveha hikuái kóvare opaite ambue oñembyatýgui.

TAM1897 D 49.31 Pedro 1:10-12-pe, pe apóstol oñe’ẽ salvasiõ rehe, ha upépe amoñe’ẽ kóicha:—

TAM1897 D 49.4Ko ñesãsorã rehegua katu umi maranduhára oñeporandúkuri ha oheka py’aite guive, ha’ekuéra oñe’ẽva’ekue pe poriahuvereko oútava peẽme rehe; ohekávo mba’e árapepa térã mba’eichagua árapepa ohechaukase pe Cristo Ñe’ẽpytu oĩva’ekue ha’ekuéra ryepýpe, oikuaaukárõ guare tenonderã Cristo jehasa asy ha pe terakuã porã ouva’erã hapykuéri. Ha’ekuérape ojehechauka, ndaha’éi ijupe guarã, síno ñandéve guarã omba’apohague hikuái umi mba’e ko’ág̃a oñemombe’úva peẽme umi omombe’úva’ekue peẽme marandu porã pe Espíritu Santo yvágagui oúva rupive; ko’ã mba’e umi ANHELIKUERA OIPOTÁVA OMA’Ẽ.

TAM1897 D 49.5Mba’épa umi mba’e anhelkuéra ohechaséva? — Ñandejára salvasiõ oñemomarandu jave pe Espíritu Santo yvágagui oúva reheve. Pe ñe’ẽ griégo he’iséva “oipota”, ko’ápe he’ise “oñemoĩ mbaretéva peteĩ mba’ére”. Ha pe ñe’ẽ Griego he’iséva “ohecha pypuku” he’ise: “ojejyvy peteĩ mba’ére ohecha hag̃ua; ohecha iñakã oñembojávo tenonde gotyo; ohecha hete oñemokarapãvo; ohecha pypuku kyre’ỹme, ohesa’ỹijo kyre’ỹme — peteĩ oikuaaséva mba’e pyahu rehegua.” Péicha oñemoĩ umi anhel pe salvasiõ rehe.

TAM1897 D 49.6Ág̃a katu, ¿oikuaápa umi anhel ambue tembikuaatykuéra — biología, geología, ictiología, astronomía — opaite ambue tembikuaatykuéra? Peikuaa oikuaaha hikuái. Opaite oikuaa umi anhel oikuaapaiteha opaite ambue tembikuaatykuéra. Opaite oikuaa ikatuha ja’e kyhyje’ỹme opaite anhel oikuaaha opaite ambue tembikuaatykuéra hetaitereive mba’éichapa oimeraẽ yvypóra oikuaa, térã oikuaava’ekue, peteĩ tembikuaaty añoite. Péro umi anhel oñeinteresaiteve pe salvasiõ rehe opaite ambue tembikuaatykuéragui. Umi oikuaavéva opaite ambuégui, ha’ekuéra oñeinteresaiteve ko peteĩmínteva rehe. Ái, bueno, pemoneĩkuri chendive sapy’aite mboyve, ikatúrõ amoĩ peteĩ tekorã mbarete péichagua, peje hag̃ua jaikoporãha jaiporavóvo ko ñe’ẽrendu. Jajapóke, upéicharõ, jaikoporã. Jaime irũnguéra iporãvéva apytépe — heẽ, tembikuaatyhára irũnguéra iporãvéva apytépe. Oĩ tekorã mbarete omohu’ãmbáva ko mba’e, tekorã mbarete tembikuaaty rehegua.

TAM1897 D 49.7Ko’ág̃a, ndaha’éi añembosaráiva ñe’ẽ “siénsia” rehe ko pyharépe. Aipuru umi ñe’ẽ “siénsia” ha “siénsiagua” pe salvasiõ reheguáicha, peteĩ ñe’ẽ añeteguaitévaicha. Ñandejára salvasiõ añetehápe ha’e peteĩ mba’e siénsiaguáva, ndaha’éi oje’éva upéicha rei, añetehápe katu, tuichaiterei siénsiaguáva. Upévare ani peimo’ã mba’evéichavérõ ajapoha ñe’ẽreípe pe ñe’ẽ “siénsia” térã “siénsiagua”. Aipuru añeteguápe, oĩporãgui ko’ápe g̃uarã.

TAM1897 D 49.8Ha katu ndaha’éi péva añónte: ndaha’éi umi anhel oipotánte omaña ko mba’ére, oikuaasévaicha peteĩ mba’e; oikuaapaite hikuái peteĩ mba’e. Oñemoarandu hikuái omañávo ha ohesa’ỹijóvo ko mba’e. Pemaña Efesios 3:8-11-pe, ha pehecháta oñemoĩha ko temimo’ã:—

TAM1897 D 50.1Che, pe michĩvévagui jepe michĩvéva opaite marangatu apytégui, oñeme’ẽ chéve ko poriahuvereko, amombe’u hag̃ua pagáno apytépe Cristo mba’eheta ndaikatúiva oñehesa’ỹijo; ha amohechauka hag̃ua opavavépe [Aipe’a ko’ápe pe ñe’ẽ yvypóra, oñemoĩmaguáicha] mba’épa pe ñomoirũ ñemimby rehegua, yvy apopyre guive oñemi va’ekue Tupãme, pe omoheñóiva opa mba’e Jesucristo rupive: pe tembipota rupi [Emañamína, ko’ág̃a che añe’ẽva’erã Cristo mba’eheta ndaikatúiva ojeikuaapáre, opaite ohecha hag̃ua mba’épa pe joaju ñemimby oñeñomíva’ekue Tupãme, ha upéva ha’e pe tembipota, pe mba’erã] ko’ág̃a umi mburuvicha ha pu’aka yvága rendápe oikuaa hag̃ua tupão rupive Tupã arandueta, pe tembipota opa’ỹva ha’e omoĩva’ekue Cristo Jesús ñane Ruvichápe.

TAM1897 D 50.2Mba’épa he’ise pe “tembipota” ojehechauka hag̃ua yvyporakuérape kóva? — Umi mburuvicha ha pu’aka “yvága rendápe” (ambue ñembohasápe he’i “yvága”pe; ha péva oĩ porã) oikuaa hag̃ua Ñandejára arandueta. Umi anhel, mburuvicha ha pu’aka, oipotaiterei omaña ko marandu porã salvasiõ reheguáre oñemoherakuã vove pe Espíritu Santo ou yvágagui. Ha’ekuéra omaña ha ohesa’ỹijo. Ha oñemoarandúvo hikuái, oikuaa hikuái mba’e pyahu ojehechaukáva Tupã arandukuaágui — Tupã arandukuaa opaichaguáva — hembipota opave’ỹva he’iháicha, pe omoĩva’ekue Cristo Jesús ñande Ruvichápe. Reikuaa ambue Ñe’ẽnguéra Marangatu rupive ko Tupã ñemimby, ko tembipota opave’ỹva, ojehechaukaha Marandu Porãme. Peikuaa umi mburuvicha ha pu’aka yvágape oĩva ndaha’eiha opa’ỹva peteĩcha — ndaha’éi hikuái ymaite guive opa’ỹ peve. Ha’ekuéra ou peteĩ ára guive opa’ỹ peve, peẽ ha che roĩháicha. Gabriel ha’e opa’ỹ peve pe ára oñemoheñói haguégui añónte. Ha’e ndaha’éi ymaite guive opa’ỹ peve.

TAM1897 D 50.3Ág̃a katu Tupã niko ymaite guive opa’ỹ peve. Ha péicha, ymaite guive opa’ỹ peve oĩkuri, oĩ peteĩ tembipota — itembipota opave’ỹva omoheñóiva Cristo Jesús ñane Ruvichápe. Mboy árapa oikotevẽta umi anhel og̃uahẽ hag̃ua ipypukukuepe, ohesa’ỹijo paha hag̃ua upe tembipota opave’ỹva? — Opa’ỹ peve. Upéva hesakã porã. Upéicharõ, upe tembipota ojekuaaukávo maranduporãme, ojekuaaukávo Ñandejára ñemimby rupive, ha’éva: “Cristo pende pype, pe terakuã porã ñeha’arõ”, hesakã porã umi anhel ohesa’ỹijoha. Ha ojesareko aja hese, ohecha hikuái ojekuaaukaha pype Ñandejára arandueta, itembipota opave’ỹva he’iháicha. Oipota hikuái ojesareko hese. Ojapo hikuái upéva, ha péicha oikuaa.

TAM1897 D 50.4Upéicharõ, oikuaávo hikuái opaite ambue arandu avave yvypóra oikuaavéva peteĩmíntegui, ha oñemoĩve ramo ipy’a ko mba’ére opaite ambuégui, ha oñemoarandúvo hese; ndaha’éi piko peteĩ mba’e ikatuha ñande jajerovia hese py’aguapýpe? Upéicharõ, kóva avei, ndaha’éi piko peteĩ mba’e ojerurevéva ñane akãme guarã, ñane akãporãvévape guarã, opaite ambue oñembyatýramo jepe? Ha ndaikatúi piko ñamoĩ ñane korasõ ko mba’ére, ha ñame’ẽ ñane ánga pavẽ chupe, ñamboyke’ỹre tembikuaaty? ¡Ah, ikatu, ikatu! Jajapóna.

TAM1897 D 50.5Ko’ág̃a, ani peẽ chekũmby vai. Ndañemoĩri hína ambue tembikuaatykuéra rehe. Ndaha’éi ha’éva opaite ambue tembikuaaty oñemboyke va’erãha, ha oje’e hesekuéra ha’eha tataindy gua’u, ha ndovaléiha ojesareko hesekuéra. Nahániri; ha’e katu kóva tuichaveha opavavégui; ha opa mba’e ñañemoarandúva hesekuéra oñemoarandu va’erãha ko tuichavéva poguýpe. Ha’e mante opaite ambue opyta va’erãha mokõihápe, michĩvérõ jepe, ko peteĩva renondépe, jaikose ramo tembikuaaty rapépe.

TAM1897 D 50.6¡Pemañamína hese! Jaiporu ñane apytu’ũ jepivegua jaikuaa hag̃ua ambue tembikuaatykuéra. Che piko, térã oimeraẽva, ¿he’isénepa oñemoarandu añetehápe omoĩramo iñakãguapy iporãvéva ha ijyvatevéva peteĩ tembikuaatýpe, oguerekórõ katu pe pu’aka ijyvatevéva omoañetéva oĩha peteĩ ijyvatevéva ipópe? ¿Upéva piko ha’éta tembikuaaty rehegua? — Nahániri. Upéicharõ, jahecha ko’ápeve kóva ha’eha peteĩ tembikuaaty; ha’eha pe tembikuaaty ijyvatevéva. Upéicharõ, oimeraẽ yvypóra ndoiporúiva iñakãrã iporãvéva, iñakãrã ijyvatevéva, ha opa imbaretekue, ko tembikuaatýre tenonderãite, ha ndohejáirõ chupe oisãmbyhy opaite ambue tembikuaaty, añetehápe ndaha’éi tembikuaaty rehegua.

TAM1897 D 50.7Ha ndaha’éi avei iñarandúva. Mba’épa piko kóva ha’e ko tembikuaaty? — Pysyrõ. Iporãiterei. Ha ha’e tekove opa’ỹva. Ja’e chupe amoĩramo che rekove kompletoite, che mbaretekue kompletoite, ambue tembikuaatýre, aheja reívo kóva, térã amoĩvo kóva iguýpe, ¿ahupytýne piko? — Nahániri. Upéicharõ, ¿mboýpa arekóta ára añemoarandu hag̃ua ambue tembikuaatýre? — Hetave jepe, mbovy ary mante. Upéicharõ che rembiapo ko’ã tembikuaatýre opáta opa ára g̃uarã, ha araka’eve ndarekomo’ãvéima pa’ũ añemoarandu jey hag̃ua hesekuéra.

TAM1897 D 50.8Ha katu aiporavóramo ko peteĩva tenonderãite, ha aheja umi ambuépe peteĩ tenda iguýpe areko porã meve ko peteĩva, upéicharõ piko arekóta pa’ũ ahesa’ỹijo hag̃ua umi ambuépe? — Héẽ. Mboy arýpa? — Opave’ỹrã. Ái, ndaha’éi piko upéva pe tape arandu? Ndaha’éi piko upéva pe tape arandu peteĩmínteva? Ha ndaha’éi piko upéva pe tape tembikuaaty ha iñakãguapýva peteĩmínteva? — Añetehápe upéicha. Jajevyke, upéicharõ, jaha tembikuaaty rapére, hekopete, iporãvévaichaite.

TAM1897 D 50.9Ág̃a katu, jahechamína tenonde gotyo. Upe ñe’ẽngue peteĩha jahechava’ekuépe yvága remimembykuéra rehegua, oñepyrũ maranduhára kuéragui, péicha he’i: “Upe salvasiõ rehe maranduhára kuéra oñeporandúkuri ha oheka pypuku, ha’ekuéra oikuaaukava’ekue pe poriahuvereko pende rehe oúva’erã”, oikuaaukárõ guare tenonderã Cristo jehasa asy ha pe terakuã porã ouva’erã hapykuéri.

TAM1897 D 51.1Ág̃a katu, umi maranduhára rupive oñemoherakuã jehaípe, ñande jaguerekoháicha ko’ápe, ko arandu ñesãsorã, ko Tupã remimo’ã ñesãsorã rehegua. Ko aranduka arandukuaa rehegua, ko arandu ñesãsorã, ou umi maranduhára rupive. Oikuaápa hikuái ambue arandukuaa rehegua? — Héẽ.

TAM1897 D 51.2Ikatu jajuhu kóva heta hendápe — hetave jepe ikatuva’erã jahecha ko pyharépe. Ha katu jahecháta mokõi térã mbohapy mba’e, ikatu hag̃uáicha ñane akãme oĩ pe oikuaahague hikuái ko’ã mba’e.

TAM1897 D 51.3Corintios peteĩha, kapítulo papohápe, oĩ peteĩ marandu tembikuaaty rehegua ojejapova’ekue amo su pokõi sa’ary mboyve ojejuhu mboyve hese tembikuaaty rupive. Oĩma upépe opa ko’ã ára pukukue, ág̃a katu umi tembikuaatyhára upe mba’e oĩháme ndoikuaái hese iñakã rupi ojepy’amongetávo. Ha’e peteĩ añetegua marandu arapýpe oikóva rehegua. Oimeraẽ ojeroviáva pe Ñandejára Ñe’ẽme oje’évare oikuaa upéva opa ára, katuete, ohendu’ỹramo jepe araka’eve pe ñe’ẽ arandukuaa mbyjakuéra rehegua; ha katu yvypóra arandukuaa ndoikuaái upéva, ha ojuhu upe rire areterei rire.

TAM1897 D 51.4Oĩ ambue temiandu: Upe Biblia haihára ojapo ramo guare upe ñe’ẽ mba’ekuaaty rehegua, umi mba’ekuaatyhára ojuhu rire su pokõi sa’ary ohasa rire añeteha, ¿ndaha’éi piko añetehápe peteĩ ñe’ẽ mba’ekuaaty rehegua opa ára, ojuhupa rire guáicha? — Añetehápe. Upéicharõ, ¿ndaha’éi piko upéicha avei pe haihára ohai ramo guare? — Katuete. Pe vore ha’e 1 Corintios 15:41:—

TAM1897 D 51.5Kuarahy oguereko imimbikue, ha jasy imimbikue ambue, ha mbyja kuéra imimbikue ambue: peteĩ mbyja iñambue ambue mbyjágui imimbikuépe.

TAM1897 D 51.6Upéva ndojekuaái kuri sa ary ohasava’ekuépe, peteĩ kuimba’e oñemo’ãgui arapýpe oikuaaporãha ha iñirũnguéra ohechakuaáva upéicha, ombohovái vai upe he’íva he’ívo ndoikóiha, ha ha’eha peteĩ techaukaha umi Biblia apoharekuéra ndoikuaaihague; ha’e oimo’ãgui (upéva he’ise, pe Biblia apohare oimo’ã) peteĩ mbyja iñambueha ambuégui imba’eguasúpe, hendýpe, ndaha’éi mombyrykuépe. Upéva ha’e pe he’iva’ekue upe ombohovái va’ekue. Hemiandu ha’e kuri, ha oñe’ẽ arandukuaa mbyjakuaa rérape, peteĩ mbyja oréve g̃uarã hesakãve ha iporãveha ambuégui pe oĩguínte hi’ag̃uive ñandehegui pe ambuégui, upéicha rupi jahupytyve hendysýi. Ág̃a katu ko’ág̃a, opaite arandukuaa rembiapópe ojekuaa añeteguaha oĩha joavy tuichaitéva umi mbyjakuéra apytépe, ituichakuépe, iporãhápe ha isa’ykuérape, yvy ári oĩva yvotýicha. Upéicha, jahecháramo opa yvoty yvy ári oñemohendáva peteĩ ñúme guasúpe, opa imimbikue, isa’y opaichagua reheve, ha upéi jahecháramo umi mbyja yvágapegua hesakã porã jahechaháicha ko’ãva, jahecháta peteĩva isa’y opaichaguáva ha iporãva pe ambueichaite. Kóva ojekuaáma ko’ág̃a, ha katu ndojekuaái gueteri ojehai ramo guare upe vore Corinto-guápe.

TAM1897 D 51.7Ko’ág̃a, aporandu, ndaha’éi piko upéva peteĩ ñe’ẽ tembikuaaty rehegua, ndaha’éi piko peteĩ añetegua ñemombe’u tembikuaatýpe, pe ára Pablo ohai ha omondo hague Corinto-pe, ojekuaa porãháicha ko’ág̃a? Pe tembikuaaty ojuhúva añeteguaha ndaha’éi upéva ojapóva chugui añetegua, ha ndoipysoi peteĩ mba’e michĩmi jepe ipohýikue añeteguáicha. Pe ojuhúva hikuái ohechauka mante ojuhuhague hikuái peteĩ mba’e añeteguáva, ha katu ndoikuaáiva’ekue ymave, ndogueroviáigui hikuái pe Biblia. Omoñe’ẽnte va’erãmo’ã upéva pe Bíbliape, ha oguerovia ha oguerohory, upe tembikuaaty rehegua mba’e oikuaáma va’erãmo’ã hikuái areterei oimeraẽva tembikuaatyhára ojuhu mboyve.

TAM1897 D 51.8Oĩ ambue tembikuaaty: Peteĩ ára Sir Isaac Newton oguapy kuri peteĩ mansána yvyra guýpe. Peteĩ mansána ho’a peteĩ hakãgui ijykére. Heta jeyma ho’a mansána yvyrágui ymave. Ha’e ohecháma kuri mansána ho’ávo yvyrágui ymave. Ág̃a katu upe árape ha’e ojepy’amongetávo oĩ, ha oñepyrũ ojepy’amongeta. Mba’ére piko ho’a pe mansána? Katuete yvy oreko pokatu hese ombojereraha hag̃ua ijupe gotyo. Yvy tuichavévo mansánagui, ombojereréta chupe ijupe gotyo osẽ vove pe yvyrágui. He’i, Aipyhýramo pe mansána, ha amombo yvate ikatuháicha, ho’a jey yvýpe. Upéicharõ, yvy mbaretekuepa ogueru chupe ko’ápe peve, che amombo vove chupe yvate ikatuháicha ha ou jey vove, upéva ohechauka yvy mbaretekue og̃uahẽha mombyry peve yvýgui, ha ojoko upe mba’épe ha ogueru jey chupe. Amombo ramo peteĩ milla yvate gotyo ha ou jey ramo, upéicharõ hesakã porãta upe mbaretekue og̃uahẽha peteĩ milla mombyry ogueru jey hag̃ua upe mba’e. Upéi he’i: Upéva añetérõ, upe mbaretekue og̃uahẽva’erã Jasy peve. Añete piko og̃uahẽ jasy peve? Aháta ahecha. Oho hógape oguapy, oipyhy umi papapy mbyjakuaaty rehegua jasy rape rehegua, ha ojapo hetaiterei papapy. Ha katu ndoikéi. Oproba jey jey, ha katu ndoikéi; ndaikatúi ombohasa upe mbarete jasy peve.

TAM1897 D 52.1Oheja pe tembiapo peteĩ yképe amo pa ary pukukue, che mandu’a porãramo, ojapo jey mboyve. Peteĩ árape osẽ peteĩ papapy pyahu jasy rape rehegua, omyatyrõvo umi ijavyva’ekue papapy ymaguarépe. Osẽ rire upéva, Newton he’i: “Ahechami ikatúpa kóva ome’ẽ pe che aipotáva”. Ohupyty umi papapy, oñepyrũ omba’apo, ha ojapo hetaiterei papapy nde ha che ñanemondýitava, katuete. Ha katu ipahápe og̃uahẽ mokõi térã mbohapy papapy pe ipahágui mboyvemi, ha ohechakuaa oĩmbátaha. Oñemondýieterei upe mba’e hechapyrãvare ha ndaikatuvéi omohu’ã ipapapykuéra. Haiha ho’a ipógui, ha ojerure va’erãkuri peteĩ iñangirũme omohu’ã hag̃ua chupe. Pe iñangirũ ojapo upéva, ha Sir Isaac Newton ohechauka peteĩ mba’e tembikuaaty rehegua, térã añetehápe, peteĩ tembikuaaty pyahu. Héra gravitación. Ha upe guive héra opyta opa’ỹrã.

TAM1897 D 52.2Upéva añetehápe peteĩ mba’e tuichaitereíva. Upéicharõ jepe, upéva oĩma kuri la Bíbliape mokõi su po sa ary Sir Isaac Newton ojuhu mboyve tekohápe. Mbaretekue ñembojáva ha’e yvóra ñembojoja reínte. Ha’e pe mbojojaha, pe léi, he’iháicha umi tembikuaajára, oñongatúva yvóra ñembojoja. Upéva he’ise, opaite mba’e oĩva yvórape oipyhy ha omýi ambue mba’e oĩva yvórape, ha ojoja hendive. Nda’éi opaite mba’e oĩva yvórape añónte, opaite mba’e rete pehẽngue’i oĩva yvórape avei, oipyhy ha omýi opaite ambue mba’e rete pehẽngue’i oĩva yvórape.

TAM1897 D 52.3Ko yvy ári ojehúva apytépe upéva ha’e pe mba’e ojehúva ojojáva pe ñañemoaranduhaguépe Ñandejára ñe’ẽme ko ka’aru, tekove rehegua mba’épe. Jahechakuaa ndaikatuiha oĩ avave térã mba’eve ñambopoko hese ha upéva ndojekuaái ko arapy tuichakue javeve. Peteĩ guyra’i ndo’ái ne Ru oikuaa’ỹre, ha upe guyra’i ho’a ha oñeñandu arapy tuichakue javeve. Kóva ha’e peteĩ mba’e ojehúva ojojáva upe mba’e rehe.

TAM1897 D 52.4Oĩ avei peteĩ mba’e añetegua espíritu rehegua oñembojoajúva ko’ã mokõire.

TAM1897 D 52.5Moõpa aháta ne espíritu-gui? Térã moõpa añaniháta ne renondégui? Ajupírõ yvágape, upépe reime; ajapórõ che rupápe añaretãme, ¡mba’e!, upépe reime. Aguerahárõ kuarahyresẽ pepo ha apytárõ yguasu mombyryvépe; upépe jepe ne po che isãmbyhýta, ha ne po akatúa che jopýta. Salmo 139:7-10.

TAM1897 D 52.6Nde ha che roimo’ã porã vove, ojehechakuaa piko upéva ambue hendápe? Ñañeimo’ã vai. Mba’épa peteĩ ñeimo’ã vai? — Angaipa. Moõguipa oñepyrũ pe angaipa, upéicharõ? — Pe ñeimo’ãme. Ojehechakuaápa che angaipa ambue hendápe ko arapýpe, che’ỹre? Máva piko ohechakuaa? — Tupã, iñe’ẽpytu rupive. Ha, upéicharõ, oĩ piko peteĩ mba’e espíritu rehegua ñande arapýpe ndojehechakuaáiva? Ndojeñandúiva? Térã peteĩ temiandu, taha’e iporãva térã ivaíva, ndojeñandúiva? Nde piko nderehechái pe mbaretekue ñembojáva peteĩ tembikuaatýramo upéicharõ? Sir Isaac Newton ojuhu peteĩ añetegua arapýpe ojoja porãva ambue añetegua arapýpe oĩvare.

TAM1897 D 52.7Pe léi Newton ojuhuva’ekue ha’e, ha’e haguéicha, pe oñangarekóva opa mba’e jojarãre ko arapýpe. Ko’ág̃a amoñe’ẽta pe Ñandejára Ñe’ẽ ohechaukáva kóva ojekuaamaha mokõi su po sa ary Newton ojuhu mboyve. Isaías 40:12:—

TAM1897 D 52.8Mávapa oha’ã ykuéra ipo karapãme, ha oha’ã yvága ipo pysokue rupive, ha oha’ã yvy ku’i peteĩ ta’ãme, ha ombojoja yvytykuéra peteĩ mbojojaha guasúpe, ha yvyty’i peteĩ mbojojaha michĩvévape?

TAM1897 D 52.9Oñemohenda ramo guare umi yvyty guasu ha yvyty’i, ojoja porãkuri hikuái. ¿Ñandejára piko omoĩkuri péicha oñembojoja meme hag̃ua? ¿Mba’épa héra sientífiko pe léi oñangarekóva opa mba’e ojoja porã hag̃ua? — Gravitación. Upéicharõ, ¿mba’égui piko oñe’ẽ Isaías? — Gravitacióngui. Añetehápe, upéicha ojapo.

TAM1897 D 52.10Peteĩ tembikuaatyhára ohechauka upe mba’e pe yvoty’i hérava snowdrop rupive. Ejesareko mokõichagua yvoty rehe oñemoña jeýva ha’ỹigui. Peteĩva ha’e peteĩ yvoty opu’ãva, ambue katu peteĩ yvoty oñakãityva. Rehechakuaáma yvotýpe oĩha yvyra’i’i ojeréva peteĩ mbytépeguáre. Ág̃a katu, peteĩ yvoty opu’ãva ha oñemoñáva ha’ỹigui, pe yvyra’i mbytegua imbykyve tapiaite umi ijerereguágui. Ha’éramo katu peteĩ yvoty oñakãityva, pe yvyra’i mbytegua ipukuve umi ijerereguágui. Péva ojehu pe yvoty ku’i — polen — oĩva umi ijerereguáre ho’ava’erãgui pe mbytegua ári, upéicha’ỹrõ ndaikatúi pe yvoty oñemoña.

TAM1897 D 52.11Ág̃a katu, peteĩ yvoty opu’ãva ha oñemoñarõva ha’ỹigui, ko yvyra’i mbytegua imbykyve va’erã umi ijerereguágui, ikatu hag̃uáicha umi ambue yvoty ku’i ho’a hese. Ipu’ãvérõ, rehechakuaa, pe yvoty ku’i ho’áta iguývo ha ndohupytymo’ãi chupe, ha upéicha ndaikatumo’ãi oiko chugui ha’ỹi. Ha’éramo katu peteĩ yvoty oñakãityva, ha ko yvyra’i imbykyve umi ambuégui, pe yvoty ku’i ho’áta mombyry ha jey, ndaikatumo’ãi oiko chugui ha’ỹi. Upéicha, opaite yvoty oñembo’ýva oñemoñáva ha’ỹigui, pe yvyra’i mbytegua imbykyve umi ijerereguágui. Opaite yvoty oñakãityva oñemoñáva ha’ỹigui, pe mbytegua ipukuvéva.

TAM1897 D 53.1Pe yrypy’a poty oñemoña ha’ỹigui. Ha jepe ha’e peteĩ yvoty opu’ãva, pe yvyra’i mbytegua ipukuvéva umi ijerereguágui. Mba’éicha piko péicha? Ha’e jeýta peẽme hesakã porãve hag̃ua peẽme: Pe yrypy’a poty ha’e, añetehápe, peteĩ yvoty opu’ãva, ha oñemoña ha’ỹigui. Upéicharõ, pe yvyra’i mbytegua imbykyve va’erãmo’ã umi ambuégui. Ha katu ipukuvéva. Upéicharõ, mba’éicha piko ikatu oñemoña ha’ỹigui? Ñandejára oñangareko upevarã. Ha’e omoĩ péicha, yvoty opu’ãva ramo jepe, oñekarẽ ha oñembo’y’ỹ hag̃ua. Upévare pe yvoty mbytépe oĩva ipukuvéva ambuégui, kóvape, peteĩ yvoty opu’ãva. Okakuaa ha opu’ã hekoitépe ipoty ha hi’aju ha oĩmbáma peve oñemoña hag̃ua. Upérõite omboguejy iñakã, ha pe yvoty ku’i ho’a rire hendaguãme, pe yvoty’i opu’ã jey ha opyta opu’ã.

TAM1897 D 53.2Ág̃a katu, iporãnte voi upéva; ág̃a katu ko’ápe oike pe techaukarã mbarete yvyguigua rehegua. Ko tembikuaajára he’i chéve pe omboguejýva pe yvoty akã, ha omoakãity, ha’eha yvy mbarete. Upéva añete. Mba’épa ojapo peteĩ mansána ho’a hag̃ua? — Pohýikue. Ág̃a katu pohýikue ha’e voi mbarete yvyguigua — ou latín ñe’ẽgui gravus, he’iséva pohýikue. Mba’épa ojapo pe yvoty oñembo’ýva omboguejy hag̃ua iñakã? — Yvy pohýikue. Ha mba’ére piko yvy pohýikue ndojapói upe yvoty oguejy iñakã tenonderã? — Ái, Ñandejára ojapo ramo guare upe yvoty’i, ombojoja yvy, heẽ, ombojoja arapy, iñeikotevẽme g̃uarã. Ñandejára ojapo ramo guare upe yvoty’i ro’y rehegua ikyrirĩva, ojoko arapy peteĩ mbojojápe, ha omboheko upe yvoty’i’i oikotevẽháicha! Ha Ñandejára oñangareko ramo upe yvoty’i’ire, ¿ndojapomo’ãi piko hetave peẽre, peẽ jerovia’i?

TAM1897 D 53.3Ko’ág̃a katu peteĩ tembikuaarekahára he’i chéve yvy — ha katuetei arapy tuichakue — ipohýirire peteĩ lívra, térã peteĩ ónsa jepe ipohýive pe ha’évagui, omboguejýne ra’e pe yrypy’a poty ára oñemoĩ mboyve; ipohýive rupi, imbareteve va’erãmo’ã hese. Ha upéicha ramo, pe yrypy’a poty peteĩha ha’éta kuri pe pahague. Ha katu upe yvoty’i ro’y’ypy oikove ha ombovy’a hag̃ua yvyporakuérape arapaha peve, Ñandejára omohenda porãite pe arapy tuichakue upe yvoty oikotevẽháichaite, ára oikotevẽha og̃uahẽvo, ipohýikue oĩ porãite omboguejy hag̃ua chupe. Upéi oñemosaingóvo, ikatu hag̃uáicha oñemoña, ouve mbarete hapokuéragui, ha pe yvyra’i oñemombareteve, ha pe yvoty oñembopu’aka yvy mbaretekue ári, ha opyta oñembo’y yma guaréicha.

TAM1897 D 53.4Máva piko oha’ã ykuéra ipo karape ryepýpe, ha oha’ã yvága ipo pysokue rupive, ha oha’ã yvy ku’i peteĩ ta’ãme, ha ombojoja yvyty guasu mbojojaha guasúpe, ha yvyty’i mbojojaha’ípe?

TAM1897 D 53.5Mávapa omoĩ yvóra mbojojaha? — Ñandejára. Isaías he’i kuri upéva haimete mokõi su po sa ary Sir Isaac Newton ojuhu mboyve. Ndaha’éi piko peteĩ mba’e tembikuaaty rehegua añetegua Isaías ohai ramo guare? — Hẽe. Ndaha’éi piko ojehaíma kuri umi heta sa’ary pukukue? — Hẽe. Ndaha’éi piko añetehápe peteĩ mba’e tembikuaaty rehegua opa ára? — Upéicha. Oiko piko chugui mba’e tuichavéva tembikuaaty rehegua Newton ojuhúrõ guare? — Nahániri; umi tembikuaatyhára oikuaa peteĩ mba’e pyahu ndoikuaáiva’ekue, ha katu upépe oĩma kuri pe Biblia-pe opa ára.

TAM1897 D 53.6Pejepy’amongeta ko’ã mba’ére. Ñandejára oipota. Ha’e oipota nde ha che jahecha pe salvasiõ, pe Ñe’ẽ ha’e ome’ẽva’ekue ñandéve, ha ohenóiva ñane py’amongeta ijyvatevévape, ndaha’eiha peteĩ mba’e’i ykegua po’i; ha katu ha’eha pe mba’e tuichavéva ko yvy ári ikatuva oikuaa araka’eve. Ha’e pe mba’e tuichavéva ko yvy arandu ikatuva oikuaa araka’eve. Ha’e pe arandu ypykue tenondegua ko yvy ikatuva oikuaa araka’eve.

TAM1897 D 53.7Ág̃a katu, ndajaikói va’erã ñañemoarandu hese jaiko hag̃ua tembikuaaty rapére. Ñañemoarandu va’erã hesegua ñesãsorã; ha ñesãso ningo tembikuaaty.