Egipto Pytuigua

TAM1897 Q1 26.25Ñemoñe’ẽ oñeme’ẽva’ekue arapoteĩ ka’aru, 5 jasyapy 1897-pe Oñembokuatia’i kuatiañe’ẽme hérava General Conference Bulletin, Peteĩha mbohapy jasy, 1897, Aranduka 2, Papaha 1, kuatiarogue 26 guive 33 peve.

TAM1897 Q1 26.26Tesaráipe aheja amombe’u mbo’epy ohasava’ekuépe pe tembiasakue amombe’u’akue oĩmbaiteha “Empires of the Bible”-pe. Kuatiarogue 77 guive 150 peve, pejuhúta Egipto rembiasakue, ha umi mba’e oñemombe’u’akue pe ta’anga’i amombe’u’akue kuehe pyhare.

TAM1897 Q1 26.27Ko pyhare g̃uarã ñe’ẽngue ha’e Apocalipsis 11:8.

TAM1897 Q1 27.1Ha hetekuéra retekue opytáta pe táva guasu rapépe, pe oñembohérava espíritu-pe Sodoma ha Egipto, upe tendápe avei ñane Ruvicha oñemosakãmby haguépe kurusúpe.

TAM1897 Q1 27.2Amoñe’ẽ ko versíkulo peteĩ mba’erãnte voi pehecha hag̃ua oĩha peteĩ Egipto espíritu-pegua, ha Ñandejára ñe’ẽ ohechaukaha pe oñembohérava “Espíritu-pe Egipto”.

TAM1897 Q1 27.3Egipto Pytu pegua añetehápe ha’e pe Egipto añetegua, mba’e pytu pegua ha’égui umi mba’e añeteguavéva opaite mba’égui. Oĩ, oĩhaguéicha ymaite guive, peteĩ Egipto heteguáva upépe Áfrika yvatévo, ohasahápe ysyry Nilo; ha katu upéva ndaha’éi pe Egipto añetegua; pe Egipto añetegua ha’e pe Egipto Pytu pegua.

TAM1897 Q1 27.4Ko’ág̃a ñamañávo umi mbo’epy kuehe pyhare oñe’ẽva’ekue Israel ñesãsorãgui Egipto-gui, jahecháta jey hikuái rape pe tenda oñepyrũhágui Moisés purahéi. Ohasapa rire hikuái Para Pytã yvy pirúre, umi yrypy’a tápia pa’ũme, ha opytávo y rembe’ýpe ipu’akápe umi Egipto-guakuéra ñehundíre, ha’ekuéra, oñeha’ãva’ekue oho hapykuéri, y ogueraha, ojesalva hetekuérape, hete rupive, Egipto heteguágui; ha katu oĩkuri peteĩ Egipto ipypukuvéva upévagui, ha upévagui ne’ĩra gueteri ojesalva hikuái.

TAM1897 Q1 27.5Peikuaa mbeguekatúpe hekovekuérape, ikorasõ opytaha Egípto-pe; ha oikóramo mba’eve ombopy’aróva chupekuéra, osapukái hikuái: ¡Jajevy jeýke Egípto-pe! Og̃uahẽvo hikuái Kanaán rembe’ýpe, ha Ñandejára oipotárõ guare oike hikuái, osapukái hikuái: “¡Jajapo ñandéve peteĩ mburuvicha ha jajevy jeýke Egípto-pe!”. Moõ piko oĩkuri upéicharõ ikorasõ?—Egípto-pe. Iñakãme oĩva tenonderãite ha’e akói Egípto.

TAM1897 Q1 27.6Oñembo’y ramo guare hikuái Sinaí yvyty ári, ohendu rire hikuái Ñandejára ñe’ẽ, oha’arõvo Moisés ou jey hag̃ua yvyty ru’ãgui Tupã léi reheve, ojapo hikuái peteĩ ta’anga ha omomba’eguasu chupe; ha mba’e ta’angápa upéva?—Egipto vaka ra’y. Upéi, ohendu rire hikuái Ñandejára ñe’ẽ Sinaí yvatégui, omombe’úvo hembiapoukapy ñe’ẽ, ha ohendu pe trompeta ipúvo hatãve hatãvévo, ha ohecha hikuái pe yvyty ru’ã oñuãmbáva tatatĩme—ko’ã mba’e rire, rehechakuaáta porãite Egipto oĩhague ipy’akuérape tuichaiterei, ha upévare oñembojera hikuái Egipto ta’anga ñembojeroviápe oha’arõ rangue Moisés ou jey peve Sinaí yvatégui Ñandejára marandu reheve. Ha ojevy rire hikuái pe yvy rembe’ýgui, ha oñembohasava’erãramo ka’aguy pypukúre, rehechakuaáta upéva oiko hague ko tembiguái reko Egipto-pegua rupi, ojokóva chupekuéra ha ndaikatúiva osẽ chugui. Pehechakuaa Ñandejára ome’ẽrõ guare chupekuéra ára ha ára mbujape yvagapegua, tupãngerakuéra rembi’u, ha’ekuéra mombyryeterei hague chugui ha oñemo’ãmbaiterei hague Egipto-pe, ha upévare he’i hikuái: ¡Aipórõ rohojeyva’erãmo’ã Egipto-pe, roguerekohaguépe puerro, sevói ha áho!

TAM1897 Q1 27.7Natekotevẽi amombe’u jey peẽme ambue techapyrã; kóva oĩmbáma pehechakuaa hag̃ua Israel-guakuéra ndosẽmbaiha Egipto-gui oñembo’y ramo guare Para Pytã rembe’ýpe ha opurahéi hikuái Moisés purahéi. Hete rupive osẽmakuri hikuái Egipto-gui, ha katu iñe’ãme nahániri. Ojesalva hikuái hetekuéra tembiguái reko Egipto-peguágui, ha katu ojejoko hikuái tembiguái reko Egipto-pegua iñe’ãmegua rupive; ha pe mba’e vai ha’e araka’eve ndosẽi hague hikuái upe tembiguái reko Egipto-peguágui. Omano hikuái tembiguái reko Egipto-peguápe. Ñandejára oñe’ẽrõ guare léi Sinai-gui, Moisés he’i chupekuéra ani hag̃ua ojapo angaipa. Ko’ág̃a emoñe’ẽ jey Hebreos 11:25, “Oiporavógui oñembyasy hag̃ua Tupã remimbókuéra ndive, ovy’a rangue angaipa vy’ápe sapy’ami.” Ha katu jahecha kuri ñane mbo’epy ambuépe umi angaipa vy’a oñeñe’ẽva upépe ha’eha umi Egipto vy’a añónte. Moisés, ha’évo Egipto ruvicharã herénte, opaite Egipto mba’eheta, opaite Egipto mimbikue, ha opaite Egipto mbaretekue oĩmbaitéma kuri ipópe g̃uarã, ha’e oñeguapýnte va’erãmo’ã tróno ári ha ovy’a hese. Ko’ãva ha’e kuri Egipto vy’a; ha katu pe ojehaíva he’i ha’eha angaipa vy’a. Upéicharõ, mba’épa hína Egipto ñeñapytĩngue ángape? ha mba’épa hína Egipto ángape?—Angaipa ñeñapytĩngue.

TAM1897 Q1 27.8Oĩ ambue tape jahupyty hag̃ua kóva, peteĩ ta’anga’i rupivénte. Ñandejára ohenói kuri Abram-pe, penemandu’ápa, Caldea-gui peteĩ yvy ha’e ohechaukátavape chupe. Ne’ĩra gueteri ome’ẽ chupe pe yvy; oĩ kuri ñembyahýi pe yvy ha’e oĩhaguépe, ha oguejy Egipto-pe, ha upépe Sarai ohupyty peteĩ tembiguái kuña Egipto-gua hérava Agar. Ñandejára oñe’ẽme’ẽ Abram-pe ita’ýra kuéra hetataha yvágape mbyjaicha. Jerovia’ỹ rupi, pe ñe’ẽ me’ẽ noñemoañetéi oha’arõ haguéicha voi, ha Sarai he’i Abram-pe: “Ñandejára chejoko ani hag̃ua che memby; pe ñe’ẽ me’ẽ noñemoañetéi; ko’ápe oĩ che rembiguái kuña Egipto-gua; ejagarra chupe, ha ikatu Ñandejára ome’ẽ ñandéve ñemoñare ha’e rupive”. Péicha ojejapo; heñói Ismael; ha Ñandejára he’i Abram-pe Sarai imembytaha añetehápe, imemby peteĩ ta’ýra, ha omoĩta héra Isaac. Ha Abram he’i upéva rehe, “¡Tove Ismael oikove nde renondépe!”

TAM1897 Q1 27.9Upe tembiguái kuña Egipto-gua ha’e kuri peteĩ tembiguái kuña; ha ita’ýra ha’e kuri peteĩ tembiguái ra’y, peteĩ tembiguái. Ko’ág̃a, Abram he’írõ guare: “Iporãramo’a Ismael oikove Nde renondépe”, ha’e oñembo’e kuri Ismael rehe Tupã ohechakuaa hag̃ua pe ñemoñare oñeñe’ẽmbyre ramo, pe rupi oúva’erã ñesãso ha tekovete yvypóra ra’ykuérape g̃uarã ha Tupã membykuéra pavẽpe g̃uarã. Péro, ¿ikatu piko oúta ñesãso avavépe peteĩ tembiguái rupive? Abram voi isãsõ kuri. Oñepysyrõva’erã pe yva oñeñe’ẽmbyre rupi. Ko’ág̃a katu ita’ýra, ha’évo peteĩ mitã tembiguái, oñemboajéramo pe yva oñeñe’ẽmbyre ramo, Abram voi oñemoingóta tembiguáiramo, oñemosãso rangue pe tembiguái rekógui. Ha opa umi oñemoĩva’erãva Ismael poguýpe oñemoingóta avei tembiguáiramo. Ha katu, ¿mba’eichagua tembiguái reko piko?—Angaipa rembiguái reko. Ha isy katu ha’e kuri peteĩ kuña tembiguái Egipto-gua. Ha Ismael, ha’évo peteĩ mitã tembiguái, ha’e kuri pe tembiguái reko Egipto-gua. Ndépa nderehechái, upéicharõ, oĩhague tembiguái reko Egipto-gua—peteĩ Egipto pytu’igua—Abram rogayguakuéra apytépe?

TAM1897 Q1 28.1Jahechami Gálatas-pe, ha jahechakuaáta hesakã porã Ñandejára omoherakuãha upe mba’e. Penemandu’ápa pe vore oĩva Gálatas 4:22-24-pe:—

TAM1897 Q1 28.2Ojehaígui Abraham oguerekohague mokõi ta’ýra, peteĩva tembiguái kuñágui, ha ambue katu kuña sãsõgui. Ha katu pe tembiguái kuñágui heñóiva hete rupi heñói; pe kuña sãsõgui katu oñeñe’ẽme’ẽ rupi. Ko’ãva ha’e peteĩ techapyrã: ha’égui mokõi ñe’ẽme’ẽ; peteĩva monte Sinaígui, oguerúva tembiguái rekópe, ha’éva Agar.

TAM1897 Q1 28.3Kóva, rehechaháicha, ohechauka jey Abram rogayguápe, ha Agar, pe Egipsiápe. Pe ñe’ẽ me’ẽ, he’i, omomemby tembiguái rekópe, ha’éva Agar. Agar, Abram rogayguápe, ohechauka, pe ñe’ẽ ypykue ñe’ẽngápe, pe ñe’ẽ me’ẽ Sinaígui oúva. Pe ñe’ẽ me’ẽ omomemby tembiguái rekópe. Agar ha’e kuri peteĩ Egipsiagua. Upéicharõ, mba’e tembiguái rekópa ojehechauka pe ñe’ẽ me’ẽ Sinaiguápe?—Egipsiagua tembiguái reko. Ha katu ha’e kuri tembiguái ánga rehegua. Upévare oĩkuri upe jave peteĩ Egipto ánga rehegua. Emoñe’ẽ versíkulo 25, 26:—

TAM1897 Q1 28.4Péva Agar ha’e yvyty Sinaí oĩva Arabia-pe, ha ojogua Jerusalén ko’ag̃aguápe, ha oĩ tembiguáiramo ita’yrakuéra ndive. Ha katu Jerusalén yvategua isãsõ, ha’éva ñande sy opavavépe g̃uarã.

TAM1897 Q1 28.5Upéicha rupi Abram he’írõ guare: “Tove Ismael oikove Nde renondépe”, ha’e ojerure peteĩ tembiguái oñemboaje hag̃ua pe ñemoñare oñeñe’ẽme’ẽva’ekue ramo. Ha’e ojerure Tupã, yvyporakuéra ha opaite mba’e oĩva oho hag̃ua tembiguái ramo Egipto-pe, pe Egipto pytu reheguápe. Egipto ha’e pytũmby rechaukaha, ha avei angaipa rechaukaha, jahechahaguéicha. Angaipa ha’e avei pytũmby voi. Upéicharõ, Egipto, he’iséva angaipa ha pytũmby, hesakã porã angaipa ha pytũmby ha’eha pe Egipto pytu rehegua.

TAM1897 Q1 28.6Ñandejára araka’eve ndikatumo’ãi omoañete peteĩ tembiguái ha’eha pe ñemoñare oñeñe’ẽme’ẽva’ekue. Upémarõ Ñandejára ombohovái Abraham-pe ko’ã ñe’ẽ rupive:—

TAM1897 Q1 28.7Sara ne rembireko imembýta ndéve peteĩ mitãkaria’y añetehápe; ha reromoĩta héra Isaac; ha amboajéta che ñe’ẽme’ẽ hendive peteĩ ñe’ẽme’ẽ opave’ỹva, ha iñemoñare hendive rire. Ha Ismael rehe katu, ahendu ndéve: Emaña, ahovasa chupe ha amboheta imemby, ha ambohetave chupe tuichaiterei; oguenohẽta pakõi mburuvicha, ha ajapóta chugui peteĩ tetã guasu. Ha katu che ñe’ẽme’ẽ amboajéta Isaac ndive, Sara imembýtava ndéve ko ára oúvape ary oúvape.

TAM1897 Q1 28.8Isaac ha’e kuri pe ñemoñare oñeñe’ẽme’ẽva’ekue. ¡Ha emañamína! Isaac araka’eve ndohoiva’ekue Ejipto-pe. Nde nemandu’a upévare. Oĩ kuri ñembyahýi guasu Ejipto-pe, ha ha’e oñepyrũma oho upépe, ha katu Ñandejára he’i chupe: “Ani reho Ejipto-pe”. Abraham oĩkuri Ejipto-pe; Sara oĩkuri Ejipto-pe; Israel oĩkuri Ejipto-pe, ha katu Isaac araka’eve ndohoiva’ekue Ejipto-pe. Ha’e ha’e kuri pe mitã oñeñe’ẽme’ẽva, Pytúgui heñóiva, iñepyrũmby guive. Jajapo jey ñamoñe’ẽ:—

TAM1897 Q1 28.9Abraham oguereko mokõi ta’ýra, peteĩva tembiguái kuñágui, ha ambue katu kuña sãsõgui. Ha katu pe tembiguái kuñágui heñóiva hete rupi heñói; pe kuña sãsõgui katu oñeñe’ẽme’ẽ rupi. Ko’ãva ha’e peteĩ techapyrã; ha’égui mokõi ñe’ẽme’ẽ: peteĩva monte Sinaígui, oguerúva tembiguái rekópe, ha’éva Agar. Agar ningo ha’e pe yvyty Sinaí oĩva Arabia-pe, ha ojoguaha pe Jerusalén ko’ag̃agua, ha’e oikóva tembiguáiramo imembykuéra ndive. Ha katu pe Jerusalén yvategua isãsõ, ha’éva ñande sy opavavépe g̃uarã. Ojehaígui péicha: “Vy’áke nde, kuña ndemembýiva; eñepu’ã ha esapukái, nde, kuña nereñandúiva membyrã rasy; pórke pe ojeheja reíva oguereko hetave memby pe iména va’ekuégui”. Ko’ág̃a ñande, che joyke’ykuéra, Isaac-icha, ñande ha’e membykuéra pe ñe’ẽ me’ẽgui.

TAM1897 Q1 28.10Ha mávapa ñande?—“Péicharõ peẽ Cristo mba’éva, upéicharõ peẽ Abraham ra’y, ha peẽ tembireja jára pe ñe’ẽme’ẽ he’iháicha.” Isaac ha’e kuri Abraham ra’y,—pe ñe’ẽme’ẽ ra’y. Ha ñande, Abraham ra’y ramo jerovia rupive Cristo-re, ñesãso ramo pe angaipa rerekohágui,—pe Egipto pytu’águi,—jaiko Isaac-icha; ha ha’e araka’eve ndoikói Egipto-pe.

TAM1897 Q1 28.11Péicha rehecha pe tembiguái reko Egipto-pegua ha pe sãsõ cristiano-kuéra mba’éva oĩhague Abraham rogayguápe. Ismael heñói tete rupive, ha ha’e ohechauka pe tembiguái reko Egipto-pegua. Isaac heñói Pytu rupive, ha ohechauka umi Tupã membýpe jerovia Jesús rehegua rupive.

TAM1897 Q1 28.12José heñói, ha imitãrõ guare osẽ ohecha ijoyke’ykuérape, ha umi Ismaelita ou ha ojogua José-pe ha ogueraha chupe Egipto-pe ha upépe oñevende. Ha upe rire Jacob rogaygua oguejy Egipto-pe, ha ipahápe oñemosãso hikuái Egipto poguýgui. Kóva oĩmbáma pehecha hag̃ua hekove pukukue, Abraham oñehenói guive og̃uahẽ meve hikuái pe yvy oñeñe’ẽme’ẽva rembe’ýpe. Pehecha oĩhague peteĩ Egipto espíritu rehegua ha avei peteĩ hete rehegua; ha umi tapicha osẽrõ guare hete rupive Egipto-gui, oĩhague peteĩ Egipto ipypukuvéva oñemosãso va’erãhague ichugui oikóramo hikuái Tupã membýramo.

TAM1897 Q1 28.13Ko’ág̃a amoñe’ẽ pe vore amombe’u va’ekue kuehe pyhare. Oĩ pe aranduka Great Controversy, Vore 4, kuatiarogue 457-pe, ko ñembokuatia guasúpe:—

TAM1897 Q1 28.14Israel yma guare rembiasakue ha’e peteĩ techapyrã ojehecharamóva Adventista aty ohasava’ekue. Ñandejára ogueraha iñe’ẽnguérape Advent ñemongu’épe, oguerahahaguéicha Israel ñemoñarekuérape Egipto-gui. Pe vy’a’ỹ guasúpe ijerovia oñeha’ãkuri, oñeha’ãhaguéicha umi hebreo-kuéra mba’e Yguasu Pytã rembe’ýpe.

TAM1897 Q1 28.15Upéicharõ, umi Adventista-kuéra vy’a’ỹ guasu oikova’ekue jave, moõpa Israel rembiasakuépe oñemoĩ hikuái?

TAM1897 Q1 28.16(Ñe’ẽnguéra) Para Pytãme.

TAM1897 Q1 28.17Tupã oipota va’ekue Israel upe árape, ñamoñe’ẽ haguéicha kuehe pyhare, ohasaite hag̃ua pe yvy ha’e oñe’ẽme’ẽ va’ekuépe Abraham-pe—hóga marangatúpe, pe tenda ha’e ojapo va’ekue oiko hag̃ua ipype; imba’e teépe; pe tenda marangatúpe ipo omoñepyrũ va’ekuépe. Ha pateĩ ára guatánte ra’e Egipto-gui upe yvy peve. Péro ha’ekuérape g̃uarã oiko irundy pa ary. Ha umi osẽ va’ekuégui, irundy añónte og̃uahẽ upépe.

TAM1897 Q1 28.18(Ñe’ẽ) Irundy, térã mokõi?

TAM1897 Q1 29.1Irundy. Nde piko ndereikuaái oĩhague irundy? Oĩkuri Caleb ha Josué, ha mokõi pa’i, Aarón ra’ykuéra—Eleazar ha Itamar. Añetehápe oñeñe’ẽ jepi mokõire,—Caleb ha Josué,—ha katu umi mokõi pa’i oike avei.

TAM1897 Q1 29.2(Ñe’ẽ) Ikatúningo ndohupytýi gueteri hikuái mokõipa ary.

TAM1897 Q1 29.3Héẽ; mbohapypa hikuái; oñemoñandýgui hikuái pa’i rembiaporãrã. Upéicha, pe ñembyasy guasu jave, umi Adviento-gua opyta, ja’eporãsérõ, pe Para Pytã rembe’ýpe.

TAM1897 Q1 29.4Ojeroviárire gueteri hikuái pe Po Sãmbyhyháre oĩva’ekue hendivekuéra hembiasakuépe, ohecháne kuri hikuái Ñandejára salvasiõ. Opaite omba’apova’ekue oñondivepa tembiapópe 1844-pe ohupytýramo pe anhel mbohapyha marandu, ha omyasãiramo pe Espíritu Santo mbarete rupive, Ñandejára omba’apóne kuri mbarete hendivekuéra. Peteĩ tesape ypytũ oñohẽta kuri ko yvy ári. Heta áño ojapóma, yvy arigua oñemomarandúta kuri, tembiapo paha oñemohu’ãta kuri, ha Cristo ouva’erãmo’ã oñanihaguã hekohakuérape.

TAM1897 Q1 29.5Araka’épa?

TAM1897 Q1 29.6(Ñe’ẽnguéra) Heta áño ojapóma.

TAM1897 Q1 29.7Moõitépa piko oĩkuri upe tavaygua pe ñembyasy guive?

TAM1897 Q1 29.8(Ñe’ẽnguéra) Ka’aguýpe.

TAM1897 Q1 29.9Añetehápe Israel-icha yma guaréicha. Ha katu, mba’érepa Israel yma guare oñeñongatu ka’aguýpe?—Jerovia’ỹ káusare. Ha’ekuéra ndohechái mba’épa oguereko chupekuéra Ñandejára. Ha ndohechái hikuái haguére, ha’e ndojeroviái haguére Tupãre. Ojeroviárire hikuái Tupãre, ohecháne kuri pe ndohecháiva. Ha upéva ha’e ko’ã tapicha apañuái ko’ápe. Ndorojeroviái umi mba’e oje’eva’ekue Israel-pe yma. Oje’e ñandéve avei ha’ekuérape oje’eháicha. Pe marandu porã peteĩchaitéva oñemomarandu ñandéve oñemomaranduhaguéicha chupekuéra.

TAM1897 Q1 29.10Upévare, jakyhyjemína, ani hag̃ua, oñeme’ẽramo jepe ñandéve pe ñe’ẽ me’ẽ jaikétaha ipytu’úpe, oĩ pende apytégui opytáva tapykuépe. Ñandéve oñe’ẽkuri pe Marandu Porã, ha’ekuérape guaréicha avei; ha katu pe ñe’ẽ oñe’ẽva’ekue ndojapói porã chupekuéra, ndojokuairekóigui jerovia umi ohendúva’ekue. Ñande katu, umi jagueroviáva, jaike ipytu’úpe.

TAM1897 Q1 29.11Upéicharõ, pe mba’e ojokóva chupekuéra ani hag̃ua oike upe yvýpe ha’e voi pe ojokóva ñandéve ani hag̃ua jaike avei. Ha, ha’e haguéicha kuehe pyhare, ndajaikói va’erã ko’ápe mba’eveichavérõ, ñande reínte rupi ndajaikói va’erãha ko yvy ári. Israel ndoikói va’erã haguéicha ka’aguýpe irundypa ary pukukue, upéicha avei ñandéve g̃uarã ndaipóri mba’érepa jaikova’erã ko ka’aguy guasúpe. Pehendúke:—

TAM1897 Q1 29.12Ndaha’éi kuri Tupã rembipota Israel oguata rei hag̃ua irundypa ary pukukue ka’aguýre; ha’e oipotákuri ogueraha chupekuéra hekoitépe Kanaán yvýpe, ha omohenda chupekuéra upépe, peteĩ tetã marangatu ha ovy’áva ramo. Ha katu “ndikatúi oike hikuái jerovia’ỹ káusare.” Ijevy ha ijerovia’ỹ káusare omano hikuái ka’aguýpe, ha oñemopu’ã ambuekuéra oike hag̃ua pe yvy oñeprometeva’ekuépe. Upéicha avei, ndaha’éi kuri Ñandejára rembipota Cristo ñemog̃uahẽ areterei oñembotapykue, ha hembiguái opyta heta ary ko yvy angaipa ha vy’a’ỹme. Ha katu jerovia’ỹ omomombyry chupekuéra Ñandejáragui. Ha’ekuéra nomba’aposéi haguére tembiapo ha’e omoĩva’ekue chupekuéra, oñepu’ã ambuekuéra omoherakuã hag̃ua pe marandu. Imborayhúgui yvy apére, Jesús ombotapykue iju, umi angaipa apohára oguereko hag̃ua pa’ũ ohendu hag̃ua pe ñe’ẽmondo, ha ojuhu hag̃ua ipype peteĩ oñemo’ãha Ñandejára pochy oñehẽ mboyve.

TAM1897 Q1 29.13Ndaha’éi kuri Ñandejára rembipota Cristo jeju areterei oñembotapykue hag̃ua, ha iñemoñare opyta heta ary ko yvy angaipa ha vy’a’ỹme. Ái, ñande jajapo upéva. Ndapéichapa? Moõpa oĩ pe jejavy? Mba’épa jajapo vai?—Jerovia’ỹ. Ha mba’épa oĩkuri Israel ñe’ãme ombojerovia’ỹva’ekue chupekuéra?—Egipto, Egipto, Egipto. Mba’épa, upéicharõ, oĩva’ekue ko’ã tapicha korasõme ombojerovia’ỹva chupekuéra ha omo’ãva chupekuéra Tupãgui?—Egipto, añetehápe Egipto ojapo haguéicha upépe. Pytu gotyo, pe ha’éva Egipto—ko yvy, ta’anga ñembojerovia, pytũmby, ha’éva jerovia’ỹ. Pe ñe’ẽ “jerovia’ỹ” he’ipaite. Peikuaa pe ñe’ẽ “Egipto” voi ha’eha peteĩ techaukaha pytũmbýgui.

TAM1897 Q1 29.14Ma’ẽ jey ko vore rehe:

TAM1897 Q1 29.15Opaite umi omba’apova’ekue oñondivepa tembiapópe ary 1844-pe ohupyty rire marandu mbohapyha ánhel pegua ha omombe’u mbarete Pytu Marangatu poguýpe, Ñandejára omba’apóne ra’e mbarete porã itekotevẽnguéra rehe.

TAM1897 Q1 29.16Ñandejára omba’apo mbarete ramo guare hembiapokuéra ndive tembiapo ñepyrũme, mba’ére piko ndaiporivéima?—Pytu Marangatu ndaipóri rupi. Peteĩ mba’énte pe ofaltáva: Pytu Marangatu mbaretekue. Upéva pe ome’ẽva ñandéve mbarete, ha ojapóva umi tembiapo guasu. Ha’e pe Pytu Marangatu; ha oñemog̃uahẽ rire upéva, “peteĩ tesape ypu ojepe’áta ko yvy ári”.

TAM1897 Q1 29.17Péva ha’e pe oje’éva Apocalipsis, peve kapítulo papoapyhápe; “Oguejy yvágagui ambue ánhel, oguerekóva mbarete guasu; ha pe yvy oñemyendy hese rendy rupive.” Upéva ha’e voi pe ojehechaukáva ko’ápe. Mba’épa ojoko upe tesape yvu? ¿Oha’arõpa upe tesape yvu osẽ hag̃ua ko yvy ári, upe ára guive?—Héẽ. Mba’épa ojoko chupe 1844 rire?—Jerovia’ỹ. Mba’épa ojoko chupe upe guive?—Jerovia’ỹ. Nda’arýipa, upéicharõ, jajuhu hag̃ua ñesãso Egipto ñeñemboguágui? ¡Peneñamindu’úke hese! Pe marandu oñemoherakuã va’erãmo’ã Espíritu Santo mbaretekue rupive; Ñandejára omba’apo mbarete va’erãmo’ã hembiapokuérare; tesape ypytũ oñemoherakuã va’erãmo’ã ko yvy ári; heta áño ojapo ko yvy arigua oñemomarandu va’erãmo’ã, pe tembiapo paha oñemohu’ãma va’erãmo’ã, ha Cristo ou va’erãmo’ã opysyrõ hag̃ua hetãyguakuérape! ¡Añetehápe, ani piko ñambotapykuevéma! Mba’ére piko ndajahupytýi ñesãso Egipto-gui, ha opa mba’e he’iséva upe ñe’ẽme,—pe Egipto pytu’aguigua? Oñeme’ẽmína pe Pytu Marangatu ha ogueru upe mbarete guasu omba’apo hag̃ua angaipáva kuéra ndive; upe tesape yguasu omyesakã hag̃ua ko yvy; ko yvy oñemomarandu hag̃ua; Cristo ou hag̃ua; ñandejehepyme’ẽ hag̃ua ko yvy angaipa ha vy’a’ỹgui.

TAM1897 Q1 30.1Ko’ág̃a pehecha mba’éichapa oĩ pe mba’e ko’ápeve. Egipto pytũmby ha tembiguái oĩkuri ñande ári ko’ã ary pukukue, añetehápe oĩhaguéicha Israel ári ohasa rire hikuái Para Pytã, ha oĩ aja hikuái ka’aguy guasúpe. Ha Ñandejára katu oikuave’ẽ avei omongaru hag̃ua ko’ã tapichápe pan yvágagui oúva reheve—pan ha’e ohechakuaáva, pan ha’e ikatu ome’ẽva chupekuéra oguerútava peteĩ teko ha’e ikatu hag̃uáicha ohovasa chupekuéra opaite jehovasa pytu rehegua reheve. Ha katu ko’ápe heta tapicha ko’ág̃a peve he’i gueteri: “A, ore ánga ndoipotavéi ko pan ivevúiva”. Jajevyntena Egipto-pe ikatuhápe jareko sevói, puerro ha áho. Péva ha’éramo tesãi ñemyatyrõ, che ndaipotái mba’evete. Moõitépa roime kuri? Jahejátapa Ñandejárape ñanemongaru? ¿Jahechakuaátapa Ñandejára rembi’u? Térãpa jaipotaitereíta pe sevói, puerro ha áho, ha Egipto so’o japepokuéra? Upéva hína pe porandu.

TAM1897 Q1 30.2Pehechakuaáma ko’ág̃a péicha oĩha, tembiguái reko Egipto-peguáva ha’eha opa ko’ã mba’e ypy, ha jerovia’ỹ ha’eha upe tembiguái reko ypy. Peẽ pehechakuaáma ndoikotevẽiha ko’ág̃a, ambuekuéra noikotevẽihaguéicha, ñaha’arõve ñesãso hag̃ua Egipto ñeñapytĩgui. Ko’ág̃a jahecháta sapy’ami mba’éichapa oikóta upe ñesãso; ha ijypy oĩ ko’ã ñe’ẽme: “Ko’ápe oĩ umi oñangarekóva Tupã rembiapoukapýre ha Hesu jerovia rehe.”

TAM1897 Q1 30.3Jajereke Ñandejára rembiapoukapykuérare, ha jahecha sapy’ami, Éxodo aranduka mokõipa pegua. Oñeikotevẽramo gueteri ambue techaukaha jaikoha gueteri Egipto ñesãmbyhy poguýpe, katuete ko mba’e ha’e pe omoañetepáva pe techaukaha. Ko’ág̃aite peve, nde ha che araka’eve ndorohechái peteĩ kuatia oguerekóva umi paite apoukapy, ojapova’ekue Adventista del Séptimo Día-kuéra, oguerekóva ipype umi paite apoukapy. Che araka’eve ndahechái upéichaite peve. Ha jepevémo ñañe’ẽma ñambohape hag̃ua umi tekorã; ñamomarandúma ambue tapichápe umi tekorã rehe; jahechaukáma mba’éichapa Roma omoambue umi tekorã ha oipe’a pe irundyha ha omboja’o pe paha, ha upe ajaite ñande voi, umi ñane kuatiañe’ẽ oñembokuatia’apyrévagui umi tekorã rehegua, térã umi jajoguava’ekue ambue omoherakuãva’ekue, ñande voi jaheja rei peteĩ pehẽngue umi tekorãgui.

TAM1897 Q1 30.4Ñandejára oñe’ẽ iñe’ẽngue yvágagui. Oñe’ẽ piko hetave umi mandamiéntogui oikotevẽvagui? Oñe’ẽ piko hetaiterei? Oñe’ẽ piko hetave oñeikotevẽvagui?—Nahániri; ha’e iporãmbaitégui, ha ndaipóri mba’eve oñembojoapy hag̃ua ha’e opárõ guare oñe’ẽ. Upéicharõ, ndaipóriramo mba’eve oñembojoapy hag̃ua ha’e opárõ guare oñe’ẽ, ¿oñepyrũpa ra’e oñeikotevẽ mboyve? Ndaipóriramo mba’eve oñembojoapy hag̃ua ha’e opárõ guare oñe’ẽ, ¿oĩpa peteĩ mba’e he’i mboyve oréve iñe’ẽ tee, ore porãrã? Ambue ñe’ẽme, ¿he’ípa peteĩ ñe’ẽ hetave térã peteĩ ñe’ẽ sa’ive? —Nahániri! nahániri! nahániri!

TAM1897 Q1 30.5Jahechami, upéicharõ, mba’épa he’i. Péina ápe: “Ha Ñandejára he’i opa ko’ã ñe’ẽnguéra, he’ívo: ... Nde ndereguerekói va’erã ambue ñandejárape che renondépe.” Upépe piko oñepyrũ? Oñepyrũ piko oñe’ẽ “Nde ndereguerekói va’erã ambue ñandejárape che renondépe” he’ívo?—Nahániri. Nde piko reñepyrũ upépe? Reikuaa reñepyrũhague. Ha bueno, Ñandejára ndoñepyrũi ramo upégui, ha ñande katu ñañepyrũ upégui, ¿ndajahejái piko peteĩ mba’e ha’e he’iva’ekue, tekotevẽmbáva avei ñandéve guarã? Moõguipa oñepyrũ? Elee. “Ha Ñandejára he’i opa ko’ã ñe’ẽnguéra, he’ívo: Che ha’e Ñandejára ne Tupã, roguenohẽva’ekue ndéve Egipto retãgui, tembiguái rógagui. Ani reguereko ambue ñandejárape che renondépe.”

TAM1897 Q1 30.6Ndahechái piko jaheja hague pe mba’e voi ohechaukáva ñesãso Egipto ñeñapytĩgui? Ha mba’ére piko jaheja? Ái, jahechakuaágui nañañemosãsói hague Egipto-gui,—ha upéva añete. Jahechakuaa araka’eve ndajasẽi hague Egipto retãgui,—ha ñane jerovia’ỹ rupi upéva añete. Jajepy’amongeta: “Araka’eve ndajaikoiva’ekue avave poguýpe”. Ha katu jaiko. Ñaimékuri ñandejehegui tembiguáirõ, angaipa pu’akápe —Egipto pytu’ápe. Ág̃a katu oĩ ñesãso Egipto rembiguái rekógui ko pyharépe, ha Ñandejára ohenói ndéve ha chéve ko ñesãsorã Egipto rembiguái rekógui. Ha ha’e he’i ndéve ha chéve ko pyharépe, peteĩ ñe’ẽ osunúva Sinaígui osapukáiva’ekueicha, Hesukrísto ñesãsorã reheve ipype, “Che ha’e Ñandejára ne Tupã, roguenohẽva’ekue Egipto retãgui, tembiguái rógagui.” Resẽtapa? Remoneítapa ha’e peneguenohẽhague Egipto retãgui? tembiguái rógagui? Nahánirõ, mba’érepa nahániri?

TAM1897 Q1 30.7Ñande rayhu’ỹva oity ñanderehe he’ívo: “A’a, umi tekorã ndaha’éi chéve guarã. Araka’eve ndachejepe’ái Egipto-gui”. Ñandejára léi rayhu’ỹha, Ñandejára ñesãso rayhu’ỹha, oity pende rehe upéva. He’íma chéve —opavave ñandéve— upe léi umi judío-pe añónte ojokuaiha, umi judío añónte oñemosãsógui Egipto rembiguái rekógui. Ha’ekuéra he’i: “Aníke che’ẽmondo chéve upéva, che araka’eve ndosẽi Egipto-gui”. Upéva añetehápe ningo añetegua; ha katu upéva ndaha’éi imba’erã. Nde ha che ñañembo’y va’erã umi osẽva’ekueicha Egipto poguýgui, ha ñambohovái upe mba’e ja’évo: “Aguyje Ñandejárape, che osẽkuri Egipto-gui”; ha, che ryke’y mboriahu ha ojeheja reíva, nderejesalváriramo Egipto-gui, reñehundíta Egipto ñembyai apytépe.

TAM1897 Q1 30.8Katuete avave ndaikatúi ojapo upe léi oĩ aja Egipto-pe. Ha’ekuéra ndaikatúikuri ojapo. Ñandejára oipe’a chupekuéra Egipto-gui ikatu hag̃uáicha ojapo hikuái pe léi. Reĩramo Egipto-pe reĩ hína angaipápe, ha avave yvypóra ndaikatúi ojapo Ñandejára léi oĩ aja angaipápe; angaipa voi ha’égui léi ñembyai. Katuete ndaikatúi rejapo umi tekorã reĩ aja Egipto-pe. Nde ndaikatúi; che ndaikatúi. Ha katu tañanemosãso Ñandejára, ha upépe ikatu ñambohape umi tekorã, ha ndaha’éi upe mboyve. Ñandejára oikuaa porãiterei upéva; upévare, ha’e oipotárõ guare Faraón oheja Israel ñemoñare osẽ, he’i: “Eheja che retãyguakuéra osẽ, cheservi hag̃ua hikuái.” Katuete ndaikatúi oservi hikuái Tupãme Egipto-pe. Ha’e oipota osãsõ hikuái, ndaha’éi hete rupivénte, iñe’ã rupive avei. Ha upéi, ome’ẽrõ guare chupekuéra iñe’ẽnguéra ojapo hag̃ua, pe mba’e tenonderã he’íva chupekuéra ha’e: “Che ha’e Ñandejára, nde Tupã, penesẽukava’ekue Egipto retãgui, tembiguái rógagui”, ikatu hag̃uáicha ojapo hikuái.

TAM1897 Q1 31.1Mba’eichagua léipepa kóva?—Peteĩ léi pytu rehegua. “Jaikuaa pe léi ha’eha peteĩ mba’e pytu rehegua.” Mba’e Egiptopa upéicharõ, pe léi ñe’ẽngue ypykuépe?—Ha’e pe Egipto pytu rehegua. “Pe léi ha’e peteĩ mba’e pytu rehegua.” Pe Egipto, upéicharõ, oñembohérava léipe ha’e pe Egipto pytu rehegua, ha he’ise ndéve ha chéve ñesãsorã pe Egipto pytu reheguágui, ha’éva ñesãsorã pe angaipa rerekógui.

TAM1897 Q1 31.2S. H. Lane.—Nde piko ere ha’ekuéra espíritu gotyo osẽ hague Egipto-gui sapy’ami?

TAM1897 Q1 31.3Ijetu’u ja’e hag̃ua. Moisés katuetei; Caleb katuetei; Josué katuetei.

TAM1897 Q1 31.4E. J. Waggoner.—Umi pokõipa karai tuja ohecha Tupãme.

TAM1897 Q1 31.5Héẽ; ohecha hikuái Ñandejárape. Ijetu’u katu ja’e hag̃ua umi tapicha osẽ hague Egipto-gui. Moisés akóinte osẽkuri. Oĩramo jepe hete rupive Egipto-pe, iñe’ãme oĩkuri okápe. Caleb ha Josué katuete osẽkuri iñe’ãme Egipto-gui. Pe purahéi tuichávape Yguasu Pytã rembe’ýpe, opaite aty, che aimo’ã, osẽkuri iñe’ãme Egipto-gui, ojepytasõramo guare hikuái upévare. Ñandejára he’ihaguéicha: “Aipotaite che remimemby ohendúne che ñe’ẽ ha oguata che léipe, upéicharõ pya’e amoĩta ija’e’ỹharakuérape ipoguýpe”. Ha katu oñeha’ãrõ guare ijerovia, pe tape oñepyrũramo guare, oĩrõ guare hikuái Mara-pe, oĩháme y he’ẽ’ỹva, oity hikuái ijerovia, ha oipotajey oho jey Egípto-pe. Ñaguahẽvo peteĩ jehasa asýpe, ¿jahechakuaátapa upéva Ñandejára ñanderelaje hague? —Nahániri; ñame’ẽ aguyje Ñandejárape upe jehasa asy ñandeporãrã haguére, ha Ñandejára ikatu ojapo pe he’ẽ’ỹvagui he’ẽ.

TAM1897 Q1 31.6(Ñe’ẽ) Cheñyrõke, Che ryke’y Jones, ág̃a katu ko’ápe oĩ peteĩ versíkulo—Hebreos kapítulo 11, versíkulo 27—ohechaukáva Moisés ojevyhague Egipto-gui upépe voi, Egipto-pe.

TAM1897 Q1 31.7Añetehápe. Upéicha rupi, hete rupive oĩramo jepe Egípto-pe, iñe’ãme ha’e oĩma kuri okápe Egípto-gui.

TAM1897 Q1 31.8E. J. Waggoner.—Umi Ñandejára opysyrõva’ekue og̃uahẽta opurahéivo Siónpe.

TAM1897 Q1 31.9Héẽ: ha osegi rire hikuái opurahéi Moisés purahéi, ha pe jerovia reheve opurahéiva’ekue hikuái upérõ, oho meme va’erãmo’ã opurahéi oikévo pe yvýpe. Ha upéva ha’e pe Tupã oipotáva ñanemandu’a hese. Ha’e oipota ñamoĩ ñane korasõ upe yvy porãme; ha upéicha, ñane korasõ oĩ vove upépe, ñande rekove rembipota oĩta avei upépe. Ha upéicharõ Ñandejára ikatu pya’e henyhẽ ñande rekove pe vy’águi upe yvy porãiteguáre. Ha upéva he’ise, Ñandejára ñanendive.

TAM1897 Q1 31.10Peikuaa porãiterei ko’ág̃a jepe, ñane korasõ oĩ rangue upe yvýpe, oĩha ko yvýpe. Ñande rapichakuéra apytépe oĩme g̃uarã, ojerure peteĩ tapichápe osẽ hag̃ua ko tetãgui ha’ete ku tetã ñembotavy. Ojerure peteĩ tapichápe osẽ hag̃ua ko tetãgui, ha oho hag̃ua upe yvýpe, ha oheja hag̃ua tembiapo ha tetã sãmbyhy ko tetãmegua, ha’ete ku chupekuéra g̃uarã peteĩ jejopy. Umi tapicha oĩ Egipto-pe, ha katu Ñandejára ohenói chupekuéra osẽ hag̃ua Egipto-gui, omoĩ hag̃ua ikorasõkuéra upe tetã iporãvévape, omoĩmba hag̃ua ipy’a mborayhu upépe, ha omba’apo hag̃ua upe tetãre opaite imbaretekue reheve; upéicha rupi vy’a ha mimbikue ysyry upe tetãgui osyry hag̃ua ikorasõkuérape; upéicha rupi opa ko yvy ha opaite arapy oikuaa hag̃ua Ñandejára ha’eha añetehápe itupã. Ojejapopa vove upéva, sapy’aitépe ojejapopáta tembiapo ha ou hag̃ua Ñandejára.

TAM1897 Q1 31.11Israel membykuéra oĩrõ guare Para Pytã rembe’ýpe, Tupã mbarete ojehechauka upépe ha ombojurujái tetãnguérape, upéicha rupi umi oma’ẽñemíva oike ramo guare upe yvýpe, Rahab he’i: Pendehegui ojekyhyje ha oñemondýi opaite ko yvy ári, rohendúgui mba’épa ojapo Tupã pende rehehápe, ha umi tapicha korasõ hykupa. Upéva añete. Oĩve mba’e jajepy’amongeta hag̃ua Egipto espíritu rehegua: Ojehai Hesu rehe: “Egipto-gui ahenói che Ra’ýpe”. Mba’érepa ojehai upéva Hesu rehe? Mba’érepa Hesu oho Egipto-pe? Mba’érepa ojererahaka’e chupe Egipto-pe? Ikatúkuri okañy mitãnguéra jejukágui ojejuka va’ekue Belén-pe, oho rupi mombyry’imi upe tendágui, ha ndoikotevẽmo’ãikuri oho mombyryete Egipto peve. Ndojejukaiva’ekue opa mitã’i Paléstina-pe osẽrõ guare Herodes rembiapoukapy. Belén-pe añoite, ijerekuévo ha itáva rembe’ýpe. Belén oĩkuri Jerusalén-gui poteĩ milla-nte mombyry, ha Jerusalén-gua mitãnguéra ndojejukái; upéicha Ruvicha ikatuva’erãmo’ã okañy ojeguerahárõ chupe pa térã pakõi milla mombyryvépe.

TAM1897 Q1 31.12Upéicharõ, mba’érepa ojegueraha chupe Egipto-pe?—Oñemoañete hag̃ua pe ojehaiva’ekue: “Egipto-gui ahenói che ra’ýpe”. Ha’e ningo ñande; nde ha che. Ha’e ningo ñande; ha Tupã ojotopa haguéicha iñemoñarekuéra ndive Egipto-pe ha oguenohẽ chupekuéra, upéicha avei ñane Salvadór ou ñande rekoha gotyo, ha oiko ñandeichagua, ha ojehenói chupe Egipto-gui, péicha ohechaukávo oimeraẽva oikoséva ha’eicha, osẽva’erãha avei Egipto-gui. Ha’e ningo Tupã Ra’y, ha oñehenói Egipto-gui, péicha ohechaukávo opa umi Tupã ra’ýta va’erã osẽ avei va’erãha Egipto-gui; ojehaígui hese he’iháicha avei opavévare: “Egipto-gui ahenói che ra’ýpe”. Nde piko Tupã ra’y? “Egipto-gui ahenói che ra’ýpe”.

TAM1897 Q1 31.13Ymavemi jahecha tekotevẽha ñaneguenohẽ Egipto-gui, ñambohape hag̃ua Tupã rembiapoukapy. Ko’ág̃a jahecha oñesegívo Hesu, tekotevẽha ñaneñehenói Egipto-gui. Ñambohape hag̃ua Tupã rembiapoukapy, ojerure ñaneñehenói hag̃ua Egipto-gui; jerovia Hesúre ojerure avei ñaneñehenói hag̃ua Egipto-gui. Ha mokõivéva oje’e Apocalipsis 14:12-pe: “Ko’ápe oĩ umi oñangarekóva Tupã rembiapoukapýre, ha Hesu jeroviáre.”

TAM1897 Q1 32.1Péicha pehecha iñepyrũ guive ipaha peve oĩha peteĩ Egipto espíritu-pegua; ha pe salvasiõ rape kompletoite ha’e ñesãso Egipto rembiguái rekógui Ñandejára mbaretekue rupive; ha’e ñehenói Egipto-gui ñande sãsõ porãite Ñandejára ra’ykuéra rekópe. Upéicharõ, ¿jasẽtapa Egipto-gui, jaipytyvõ añete hag̃ua Ñandejárape? ¿Jajapótapa péicha jañangareko añete hag̃ua Ñandejára rembiapoukapýre ha Hesu jerovia rehe? ¿Mba’épa jajapóta? Jaha piko ko Amandajégui japytávo Egípto-pe? Japytánte piko ko Amandajépe ha japytánte Egípto-pe? ¡Ani piko ñanesãsoite Egípto-gui ha opa mba’e oñemoñe’ẽva ko ñe’ẽme?

TAM1897 Q1 32.2Ñesãsorã ningo reiete, oñeme’ẽma ñandéve. Upévare, tojepe’a opavave korasõ, opavave ánga tojere Tupã gotyo, ha toheka chupe oikuaaukávo ijavykuéra, ikatu hag̃uáicha jasẽ pytũmbýgui; ha péicha, Amandaje opa mboyve, jasẽ hag̃ua pe tesape ha sãso porãite Tupã ra’ykuéra mba’évape; ha’égui: “Egiptogui ahenói che ra’ýpe”. Upéva hína pe ha’e oha’arõva. Ñamoha’arõtapa chupe? Ha og̃uahẽvo upéva, ko ñe’ẽ oñemoañetéta; pe anhel mbohapyha marandu oñemombe’úta Espíritu Santo mbarete rupive; Ñandejára omba’apóta mbarete ñane ñeha’ã ndive; peteĩ tesape ysyry guasu oñohẽta yvy ári; ko’ẽrõitéma yvy arigua oñemomarandúta; pe tembiapo paha oñemohu’ãta; ha Cristo ou jeýta opysyrõ hag̃ua hetãyguakuérape. Ái, ñaiméma hi’ag̃uive pe ára Ñandejára ñanepysyrõtahágui, jaikuaa’ỹhaguéicha, che apensa. Ñandejára ñanepysyrõ hi’ag̃uieterei ñandéve! Jaikéta piko pe yvýpe? Israel ndosẽporãi ndogueroviái haguére. Ndohechái hikuái mba’e hechapyrãva iñe’ẽ me’ẽnguérape. Umi ñe’ẽ me’ẽ ko’ág̃a ñanemba’erã. Oikova’erã añeteguáicha ndéve ha chéve, ha’épe g̃uarã añetegua haguéicha ha’e ome’ẽrõ guare Israel-pe, ha’ekuérape g̃uarã ndaha’éiva añetegua.

TAM1897 Q1 32.3Peikuaa ojehaíha:—

TAM1897 Q1 32.4Ha ahecha peteĩ yguasu itaverágui ijapopyréva ha tata ojehe’ávaicha; ha umi ipu’akava’ekue pe mymba ári, ha ita’anga ári, ha ijehaipyre ári, ha héra papaha ári, oñembo’y hikuái pe yguasu itaverápe, oguerekóvo Tupã arpa. Ha opurahéi hikuái Moisés, Tupã rembiguái, purahéi.

TAM1897 Q1 32.5Áh, ha katu Moisés, Ñandejára rembiguái, purahéi ha’e kuri peteĩ purahéi sãsõ rehegua Egipto ñeñapytĩgui; ha umi ipu’akáva pe mymba aña, héra, ta’anga ha héra papaha ári,—mba’égui piko oñesãso hikuái?—Oñesãso hikuái Egipto ñeñapytĩgui, Moisés oñesãsõ haguéichaite. Ha opurahéi hikuái Moisés purahéi, ha’ekuéra avei oñesãso haguére Egipto ñeñapytĩgui. Tupã Ñe’ẽ henyhẽ ko mba’égui. Pytu rupi ñaimékuri Egipto-pe, ha ¡O, toñaniraka’e ñandejára ñanepoi upégui! Upévo japurahéita ko purahéi Ñandejárape:—

TAM1897 Q1 32.6Apurahéita Ñandejárape, ipu’aka rupi mbarete porãme: pe kavaju ha hi’ariguápe omombo para ryepýpe. Ñandejára ha’e che mbaretekue ha che purahéi, ha ha’e oiko che salvasiõramo: ha’e che Tupã, ha che amohendáta chupe peteĩ óga.

TAM1897 Q1 32.7¿Peipotápa? ¿Peipotápa? Aiko va’erã ipype, ha aguata va’erã ipype; ha’ekuéra ha’éta che retã, ha che ha’éta itupã.

TAM1897 Q1 32.8Upévare pesẽ chuguikuéra apytégui ha peñemboja’o, he’i Ñandejára, ha ani peipoko mba’e ky’áre; ha che amog̃uahẽta peẽme. Ha che ha’éta pende Ru, ha peẽ ha’éta che ra’ykuéra ha che rajykuéra, he’i Ñandejára Ipu’akapáva.

TAM1897 Q1 32.9Ha katu, “Egíptogui ahenói che Ra’ýpe.”

TAM1897 Q1 32.10[Ha’e] che ru Tupã, ha che amboveráta chupe. Ñandejára ningo peteĩ ñorairõhára: Ñandejára hína héra. Faraón karroeta ha iñorairõharakuéra oitykuri para ryepýpe: umi imburuvicha oiporavopyre avei oñapymíraka’e Para Pytãme. Pypuku omo’ã chupekuéra: oñapymi yvyguýpe itaicha. Nde po akatúa, Ñandejára, oñemomba’eguasu mbaretépe: nde po akatúa, Ñandejára, omopẽ ija’ópe umi nde rovái oñembovývape. Ha nde tuichakue porãitépe remombo umi oñembovývape nde rehe: remondo nde pochy, ha’e ombyaipa chupekuéra kapi’i piruicha. Ha nde tĩ ryapu rupive y oñembyaty, ysyry guasu opyta oñembo’y peteĩ atýicha, ha yvyguýpe oñembohe’õ yguasu mbytépe. He’i ija’e’ỹva: “Aseguíta, ahupytýta, amboja’óta umi mba’e ojeipe’áva; che rembipota oñembohapéta hesekuéra; ahekýita che kyse, che po ohundíta chupekuéra”. Reipeju nde yvytúpe, ha yguasu omo’ã chupekuéra: oñapymi plómoicha y guasu mbaretépe. Mávapa ndeichagua, Ñandejára, umi tupãnguéra apytépe? Mávapa ndeichagua, ne marangatu rupi neñemomba’eguasúva, ne rerohorýpe opavave okyhyjéva, rejapóva mba’e hechapyrãva? Reipyso nde po akatúa, ha yvy omokõ chupekuéra. Nde poriahuverekópe regueraha pe tavaygua rehesalvava’ekue.

TAM1897 Q1 32.11Péicha he’i: “Nde reru tenonde gotyo umi tapicha nde renohẽva’ekue”. ¿Ha’e piko penepysyrõ? ¿Mba’égui piko penepysyrõ?—Peñepysyrõ angaipágui. Ha angaipa ha’e Egipto pytu pegua.

TAM1897 Q1 32.12Ne mbaretépe reguerahákuri chupekuéra nde renda marangatúpe. [Tojapo.] Umi tetãygua ohendúta, ha okyhyjéta.

TAM1897 Q1 32.13Oguahẽma ára japurahéi hag̃ua Moisés purahéi. ¿Japurahéitapa piko? Péro ndajapurahéimo’ãi Egipto-pe. Ndaikatúi pepurahéi peime aja Egipto-pe, ha’ekuéra ndaikatúigui opurahéi osẽ meve hikuái Egipto-gui.

TAM1897 Q1 32.14Umi tetãygua ohendúta ha okyhyjéta; vy’a’ỹ ojagarra umi Palestina-pe oikóvape. Upépe umi Edom ruvichakuéra oñemondýita; Moab mbarete kuimba’ekuéra katu, oryrýi ojagarra chupekuéra; opaite umi Kanaán-pe oikóva hykuévo opytáta. Kyhyje ha perere ho’áta hesekuéra; nde jyva mbarete rupi opytáta hikuái itáicha; ne retãygua ohasa peve, Ñandejára, ne retãygua rejogua va’ekue ohasa peve. Nde regueraháta chupekuéra.

TAM1897 Q1 32.15Mávapepa oguerúta? Mba’épa ere? Mávapepa oguerúta Ñandejára oiko hag̃ua hendive? Ndépa? Resẽpa Egipto-gui? “Egipto-gui ahenói che ra’ýpe.” Nde “reñotỹta chupekuéra ne mba’e tee yvytýpe, pe tendápe, Ñandejára, rejapova’ekue reiko hag̃ua ipype.” Upéicharõ jaikóta upépe Ñandejára ndive, ha péicha jaikóta tapiaite Ñandejára ndive.

TAM1897 Q1 33.1Tupãópe, Ñandejára, nde po ojapova’ekue. Ñandejára oisãmbyhýta opa ára g̃uarã. Faraón kavaju oike haguére ikarrueta ha ikavaju árigua ndive paraguasúpe, ha Ñandejára omoĩjey hese paraguasu y; ha katu Israel membykuéra ohasa yvy pirúre paraguasu mbytépe. Ha Miriam, pe maranduhára kuña, Aarón reindy, ojagarra peteĩ panderéta ipópe; ha opa kuñanguéra osẽ hapykuéri panderéta ha jerokýndi. Ha Miriam he’i chupekuéra: “Pepurahéi Ñandejárape g̃uarã, ha’e oñemomba’eguasu rupi ipu’akápe: pe kavaju ha ikabuhára omombo yguasúpe.”

TAM1897 Q1 33.2“Egiptogui rohenói”, he’i Ñandejára, ha Egiptogui ñande jaju. Ko’ág̃a he’i: “Che ha’e pende Tupã, ha peẽ che retãygua”. “Che hína Ñandejára nde Tupã, pende mbohasava’ekue Egipto retãgui, tembiguái rógagui;” ha, “Egiptogui ahenói che Ra’ýpe.” Ha péva he’ise ko’ág̃a oje’évo: Ko’ápe oĩ, ko’ápe oĩ “KO’ÁPE OĨ umi oñangarekóva Tupã rembiapoukapykuérare, ha Hesu jerovia rehe.”

TAM1897 Q1 33.3Aty opurahéi:—