इस्राएलाचें अधःपतन. – क्र. १

TAM1897 Q1 33.6मार्च ७, १८९७, आयतारा सांजवेळा दिल्लें प्रवचन जनरल कॉन्फरन्स बुलेटिन, पयलें क्वार्टर, १८९७, खंड २, अंक १, पानां ३३-४० हातूंत छापिल्लें.

TAM1897 Q1 33.7फाटल्या दिसांच्या पाठांत हांवें सांगलें की, बायबला भायर, सातव्या दिसाचे अॅडव्हेंटिस्टांनी उजवाडाक हाडिल्ल्या धा आज्ञांची अशी प्रत हांवें हालींच मेरेन केन्नाच पळोवंक नाशिल्ली, जी देवान त्यो जश्यो उलयल्यो तश्यो आशिल्ली. म्हाका खोस आसा की तो वेळ आयला, जेन्ना सातव्या दिसाचे अॅडव्हेंटिस्ट देवान दिल्ल्या प्रमाण देवाच्या कायद्याची प्रत मेळोवंक शकतात. म्हाका खोस आसा की भाऊ हॉव हांणी देवाचो कायदो, जसो देवान तो दिलो, तसोच प्रकाशित केला. आनी आतां, जेन्ना आमी लोकां मुखार वतात, तेन्ना देवाच्या कायद्याचो कांय भाग सोडून दिता म्हण दुसऱ्यांचो जो आरोप आसता, तोच आरोप आमचेर येवचो न्हय.

TAM1897 Q1 33.8देवाचो कायदो जी प्रत चडशा सगळ्यांक वापरतात, ती पयलीं कोणे दिली तो मनीस एक इजिप्शियन आशिल्लो हें तुमकां स्पश्टपणान दिसता. तातूंत म्हळां, “हांव परमेश्वर, तुजो देव, जो तुका इजिप्ताच्या देशांतल्यान, गुलामगिरीच्या घरांतल्यान भायर काडला.” पूण ताणें स्वताक म्हळें, हें म्हजेर लागू जायना, वा आयच्या काळांतल्या कोणाचेरूय लागू जायना; कारण आमकां केन्नाच इजिप्तांतल्यान भायर काडूंक ना. तें फक्त ज्यू लोकां खातीर आशिल्लें. देखून ताणें तें भायर काडून उरिल्लो कायदो छापलो, आनी ह्या तरेन देवान स्वता दिल्ल्या कायद्याची एक अपूर्ण प्रत संवसारा मुखार दवरली. ह्या तरेन ताणें अशें दिसपाक लायलें की, जो एकूच दस्तावेज देवान सर्गांतल्यान केन्नाय उलयला, तो कोण तयार केला हें सांगिनासतना, ताची वळख करून दिनासतना, फक्त एका सरळ, अस्पश्ट रितीन “म्हजे मुखार तुजे दुसरे कोणूच देव आसचे न्हय” अशें सांगून सुरू जाता. तेन्नाच एक प्रस्न उपरासूंक शकता, तुमी कोण? कोण उलयता? खैर, जेन्ना कायदो जसो दिल्लो तसोच घेतल्यार, देव कोण उलयता तें सांगता. “हांव परमेश्वर, तुजो देव, जो तुका इजिप्ताच्या देशांतल्यान, गुलामगिरीच्या घरांतल्यान भायर काडलो.” हें सांगता की कोण उलयता; म्हजे मुखार दुसरे देव आसचे न्हय, “जो इजिप्ताच्या गुलामगिरींतल्यान सोडोवंक शकता.”

TAM1897 Q1 33.9हांगा एक आनीक विचार म्हत्वाचो आसा: जेन्ना कायदो, परमेश्वरान स्वता सांगिल्लो परिचय दिनासतना छापतात, जशें चड करून तक्त्यांचेर आनी कार्डांचेर जाता, तेन्ना ताच्या मुखार ‘देवाचो कायदो’ हीं उतरां घालप गरजेचें थारता. हाचे वयल्यान हें दिसता की मनशांक ह्या गजालीची गरज आसा की हें कोणाचें कायदो आसा आनी कोण उलयता ह्या आज्ञा, हाची खात्री दिवपी कांय तरी प्रमाणपत्र आसूंक जाय. आनी, ही गरज पळोवन, मनशां देवाच्या कायद्याच्या सुरवातेक आपलेंच प्रमाणपत्र घालतात की हो देवाचो कायदो आसा.

TAM1897 Q1 33.10पूण जर तांणी कायदो जसो प्रभून् दिला तसोच छापलो, जाल्यार तांच्या कडेन प्रभूचें स्वताचें प्रमाण आसतलें की हो देवाचो कायदो आसा, आनी तोच ह्यो आज्ञा सांगता. तो म्हणटा: “हांव तुजो देव, प्रभु, जो तुका इजिप्ताच्या देशांतल्यान, गुलामगिरीच्या घरांतल्यान भायर काडलो. म्हजे मुखार तुजें दुसरें देव आसचें न्हय,” आदी. आनी जेन्ना मनशांक देवाचो स्वताचो दाखलो मेळटा की हो ताचो कायदो आसा, तेन्ना देवाचो कायदो म्हूण खंयच्याय मनशाच्या दाखल्याची निश्र्चितपणान गरज उरची ना.

TAM1897 Q1 33.11आनी हें देवाचें कायदो आसा ह्या बाबतींत देवाचें प्रमाण खंयच्याय एका मनशाच्या वा सगळ्या मनशांच्या मेळून दिल्ल्या प्रमाणा परस बरें न्हय? आनी जेन्ना मनशां हें देवाचें स्वताचें प्रमाण सोडून दितात की हें ताचें कायदो आसा, आनी ताचे सुवातेर आपलें स्वताचें प्रमाण दवरतात, तेन्ना देवाच्या जाग्यार स्वताक दवरपाचो ताचे परस स्पश्टसो दुसरो खंयचोय प्रकार आसूं येता? ओ, आमी हें अहंकारी, गचाळ काम पयस करूया; आनी पवित्र कायदो तसोच घेवया, जसो ताच्या पवित्र कर्त्यान तो सांगला आनी बरोवला! “हांव तुजो देव, प्रभु, जो तुका इजिप्ताच्या देशांतल्यान, गुलामगिरीच्या घरांतल्यान भायर काडला.” आमेन. तशें जावं.

TAM1897 Q1 33.12देवान जें कितें उलयलां तें सगळें तातूंत आसतना, देवाचो कायदो मागीर संवसारा मुखार सोडोवणार आनी स्रष्टा ह्या दोगांयकय उबो करता. तो मागीर सगळ्या मनशांक सांगता की जो त्या कायद्याचो रचणारा आसा, जो मनशाक ताचें पालन करपाक आपयता, तोच सोडोवणार आनी स्रष्टा आसा. हें कायदो स्वता दाखयता. आनी जेन्ना ते सोडोवणारक दाखोवपी भाग भायर दवरतात, तेन्ना मनशाच्या स्रष्ट्याक दाखोवपी भाग भायर दवरपाक तयार आनी इच्छुक आसतात हातूंत अजाप ना. शैतानाक सदांच कायद्याक काडून उडोवपाचें आनी मनशां कडल्यान ताचें म्हत्व लिपवपाचें आशिल्लें. ताणें तातूंतल्यान तारकाक भायर काडून सुरवात केली; आनी आतां तो तातूंतल्यान स्रष्ट्याक भायर काडून सोंपयता. पूण प्रभूंक जाय की आमी जाणूं, की तोच आसा जाणें आमकां इजिप्तांतल्यान सोडोयलें, जाका लागून तो मनशा खातीर जो कायदो दिता, तातूंत आमी तारक आनी स्रष्टा ह्या दोगांयंक पळोवंक शकतले.

TAM1897 Q1 34.1आनीक एक गजाल. जेन्ना आमी पळोवंक शकतात, आनी पळयतात, की इझ्राएलाचे लोक जेन्ना त्या देशांत गेले, ते देवान तांच्या खातीर तयार केल्ल्या देशांत मुळांच गेले नात, पूण ते पुराय तरेन चुकले, तेन्ना आमकां दिसता की थंय वचना जाल्ल्यान मोयजेसाक कितली निराशा जाली आसतली. आतां जेन्ना कांय जाणांक अशें दिसता की इस्राएल त्या देवान तांच्या खातीर तयार केल्ल्या देशांत गेलो, आनी तोच देश आशिल्लो जंय देवाक तांकां व्हरपाचें आशिल्लें, आनी मागीर दिसता की मोशे मरण पावलो आनी सर्गांत गेलो, ते म्हणटात की निमाणें मोशेचोच फायदो जालो; आनी ताका देशा भायर काडून सर्गांत व्हरप इतलीं निराशा करपी गजाल नाशिल्ली.

TAM1897 Q1 34.2पूण जेन्ना आमी हें समजतात की देवाक ताका आपल्या पवित्र राबित्यांत, आपल्या रावपा खातीर तयार केल्ल्या जाग्यार, आपल्या हातांनी स्थापन केल्ल्या पवित्र देवळांत व्हरपाचें आशिल्लें; तेन्ना आमी पळोवंक शकतात की त्या देशांत भितर सरिनासतना मरून सर्गांत वचप हें मोयजेसा खातीर लेगीत कितलें निराशाजनक आशिल्लें. जेन्ना ताका दिसलें की त्या वचन दिल्ल्या पवित्र भुंये भायर तांकां दवरपाक ताच्याच पातकाचो कांय तरी हात आशिल्लो; जेन्ना ताका दिसलें की परमेश्वराचीं इझराएला खातीर जी येवजण आशिल्ली ती तांणी वगडायल्या: जेन्ना ताणें नेबोच्या माथ्यार सावन ती गौरवशाली भुंय पळयली, आनी ताका देवाचो हेतू आनी लोक ज्या लांब काळाच्या भोंवडेच्या, अधर्मी जावपाच्या आनी त्रासाच्या काळांतल्यान वचपाचे आशिल्ले, ताचो विचार करचो पडलो, आनी ताका कळ्ळें की त्या लांब भोंवडेच्या काळाक कारणीभूत जावपांत ताचोय थोडो वांटो आशिल्लो; तो मरणाविणें त्या देशांत भितर सरूंक शकलो ना, ही ताका कितली व्हड निराशा जाली हें पळोवंक सोपें आसा—जरी ताका मरणा उपरांत स्वर्गांत व्हेलो तरी.

TAM1897 Q1 34.3एक दुसरो संदर्भ, जर कोणाक हें सिद्ध करपाक गरज आसा की इस्राएल रानवटी वाठारांत आशिल्ले तो मेरेन इजिप्तांतल्यान भायर सरले नात, तो योशुआच्या पुस्तकांत मेळटा. तुमकां तो उतरो याद आसा आसतलो,—ताणीं जॉर्डन न्हंय पार केल्या उपरांत, तांची खतना जाली,—अशें बरयलां, “आयज हांवें तुमच्या वयल्यान इजिप्ताचो अपमान पयस केला.” ते लोक, पळयात, जे इजिप्तांतल्यान भायर सरले, जोर्डन न्हंय पार करसर केन्नाच इजिप्तांतल्यान भायर सरले नात; कारण तेन्नाच इजिप्ताचो अपमान काडून उडयलो. तेन्नाच ते सगळे परिवर्तित जाल्ले लोक आशिल्ले. त्या पुराय राष्ट्रांन भावार्थान जोर्डन न्हंय पार केली. तें देवाचेर भावार्थ दवरपी राष्ट्र आशिल्लें, आनी थंय एकूय विरोधी आवाज वा दुबावी विचार नाशिल्लो,—तेन्नाच ते इजिप्तांतल्यान भायर सरले. ह्या तरेन तुमकां दिसता की आत्मिक इजिप्त हो बायबलांतलो खरो इजिप्तच आसा हें पुरायपणान स्पश्ट आसा.

TAM1897 Q1 34.4आतां आमी आयच्या रातीच्या पाठा कडेन वळटात. हो संख्या २३:९ आसा. हांव सातव्या वचना सावन वाचपाक सुरवात करतां. हो बालामाचो, जो मोवाबाचो राजा बालाका खातीर भविश्य सांगता.

TAM1897 Q1 34.5आनी ताणें आपलें दृष्टांत सुरू करून म्हळें, मोवाबाचो राजा बालाक म्हाका अरामांतल्यान, उदेंतेच्या दोंगरांतल्यान हाडला, म्हणटा, ये, जाकॉबाक शाप दे, आनी ये, इझ्राएलाक तिरस्कार कर. देवान जाका श्राप दिना, ताका हांव कसो श्राप दितलों? वा प्रभून जाका तिरस्कार करना, ताचो हांव कसो तिरस्कार करतलों? कित्याक, हांव ताका दोंगरांच्या माथ्यांवयल्यान पळयतां, आनी टेकड्यांवयल्यान ताचेर नदर दवरतां: पळय, तो लोक एकटोच रावतलो, आनी राष्ट्रां मदीं ताची गणना जावची ना.

TAM1897 Q1 34.6हो मजकूर आयज राती आमकां सांगला. ही सद्याची सत्यता. देवान आपल्या लोकांक इजिप्ताच्या देशांतल्यान भायर आपयल्या उपरांत, ज्या देशांत तांकां व्हरपाचें ताणें थारायल्लें, त्या देशाचे शिमेर ते आसतना, तांचे विशीं देवाची हीच स्पश्ट इत्सा आशिल्ली. ते चाळीस वर्सां वाळवंटांत भोंवले, आनी आतां देशाचे शिमेर पावले. आनी तांचे विशीं हीच ताची इत्सा, की तांणी एकलेच रावचें, आनी राष्ट्रां मदीं तांचो हिशोब जावचो न्हय.

TAM1897 Q1 34.7ताचें मूळ कारण, वा कारणां मदलें एक कारण, हें तुमकां प्रेरितांचीं कृत्यां ह्या पुस्तकाच्या सातव्या अध्यायांत वळल्यार कळटलें. त्या दिसा स्तेफान उलयतालो, आनी ताणें सांगलें की सर्वेस्परांनी लोकांक इजिप्तांतल्यान, गुलामगिरीच्या देशांतल्यान चमत्कारांनी आनी चिन्नांनी भायर काडले, आनी सत्तेसाव्या आनी अडतीसाव्या वचनांनी हीं उतरां आसात; अडतीसाव्या वचनांत तो खास भाग आसा:—

TAM1897 Q1 34.8होच तो मोयजेस, जाणें इझ्राएलाच्या भुरग्यांक म्हळें, ‘तुमचो देव सर्वेस्पर, तुमच्या भावांभितरल्यान, म्हजे सारकोच एक पैगंबर तुमकां उबो करतलो; ताचें आयकप करचें.’ होच तो, जो वाळवंटांतल्या इगर्जेत आशिल्लो.

TAM1897 Q1 34.9तर वाळवंटांत इझ्राएल कितें आशिल्लें?—गिर्जा. तांणी न्हंय पार करून देशांत प्रवेश केल्या उपरांत कितें जावपाचें आशिल्लें?—गिर्जा. गिर्जा आनी राज्य हांचे मदीं वेगळेंपण आसपाक जाय, हें सांगपा शिवाय आनीक कितें आशिल्लें?—जशें, जेन्ना ताणें आब्राहामाक त्या देशांतल्यान भायर काडलो, तेन्ना देवान जगाक गिर्जा आनी राज्या मदलें वेगळेंपण शिकयलें, आनी जशें ताणें आब्राहामा वरवीं दाखयलें की गिर्जा आनी राज्याचें वेगळेंपण व्यक्तीच्या काळजांतल्यान सुरू जावपाक जाय.

TAM1897 Q1 34.10जर हांव मनांतल्यान राज्या पासून वेगळो ना, जाल्यार हांव जंय आसतलों थंय इगर्ज आनी राज्याचें एकीकरण जातलें. आनी देखून, जरी हांव राज्यांत पद नासतना वा थंयच्या पदा खातीर वेंचणूक लढयना, तरी हांव इगर्जेंत एक राजकारणी आसतलो; आनी हांव थंय पदा खातीर वेंचणूक लढयतलो, आनी थंय आपलो प्रभाव घालतलो. देखून, जर एक मनीस मनान राज्या पासून वेगळो ना, पूण तरीय इगर्जेचो वांगडी आसा, जाल्यार ताणें इगर्जेंत आपलें राजकारण हाडचे परस, संवसाराच्या राजकारणांत वांटो घेवन थंयच राजकारणी जावप बरें.

TAM1897 Q1 34.11देखून जेन्ना प्रभून् अब्राहामाक आपयलो, तेन्ना ताणें पयलीं म्हळें, “तुज्या देशांतल्यान भायर सर.” आनी आतां अब्राहाम वाडून इगर्ज जाला, आनी ती इगर्ज राष्ट्रां मुखार प्रभूच्या खास सेवेंत प्रवेश करपाची आसा, तेन्ना तो जाहीर करता की ती इगर्ज राष्ट्रां मदीं मेजपाक जायना; तांणी एकलेच रावपाक जाय. तुमकां दिसता की प्रभूंक लोकान हें पाळचें अशें कित्याक जाय आशिल्लें, कारण ताका राष्ट्रां कशीं आशिल्लीं हें खबर आशिल्लें; आनी ताका राष्ट्रां त्या स्थितींत कशीं पावलीं हेंय खबर आशिल्लें. ताका जाय आशिल्लें की ताची इगर्ज एकटीच रावं, फक्त तोच तिचो शासक, ताच्या कायद्या शिवाय दुसरो खंयचोच कायदो ना, प्रभूच्या उतरा शिवाय दुसरो खंयचोच कायदो ना, प्रभूच्या राज्या शिवाय दुसरें खंयचेंच राज्य ना.

TAM1897 Q1 35.1देवान, जेन्ना तांकां त्या देशांत हाडलें, तेन्ना इगर्जेचो मुखेली जावपाचो हेतू दवरिल्लो. जेजू क्रिस्त इगर्जेचो मुखेली आशिल्लो, हें तर उघडेंच आसा, तशेंच खरें जशें तो आतां आसा. आमी अभ्यास केल्ल्या पाठांतल्यान तुमकां खबर आसा, लोक राजेशाही, एकराजी आनी हेर तशा प्रकारांत कशे गेले; हें ताचे पासून पयस वचून, देवाक आपलो एकलोच शासक आनी ताच्या कायद्याक एकलोच कायदो म्हणून वळखूंक नाशिल्ल्यान जालें. ते मूर्तिपूजक जाले, आनी देखून तांणी स्वताचेर देवाचें राज्य आनी ताच्या कायद्याची शक्त वगडायली; आनी देवा पासून वेगळे जाल्ल्यान, तांच्या मदीं एक राज्य आसपाकच जाय आशिल्लें, जाका लागून आपल्या सांगात्यांचेर राज्य करूंक सोदपी लोकांची महत्वाकांक्षा पुराय जातली, आनी देवा पासून पयस गेल्या उपरांत तांच्या क्रूरपणांतल्यान तांची स्वताची राखण जातली.

TAM1897 Q1 35.2पूण परमेश्वरान इस्राएलाक सगळ्या लोकां आनी राज्यां पासून, फकत आपल्या खातीर वेगळो केलो. परमेश्वरान इस्राएलाची सुरवात आतां थंयच्यान केली, जंयच्यान ताणें आब्राहामाची केल्ली, म्हळ्यार तांच्या भोंवतणच्या सगळ्या राजां आनी राज्यकर्त्यां पासून, सगळ्या तरांच्या सांसारिक राज्यां पासून वेगळे रावपाक. ताका जाय आशिल्लें की ताचे लोक एकलेच रावचे, आनी खंयच्याच राष्ट्रांत तांचो आस्पाव जावचो न्हय, जेणेकरून जेन्ना राष्ट्रां तांचेर नदर मारतलीं, तेन्ना तांकां दिसचें की इस्राएलाक तांच्या जातींत धरूंक जायना.

TAM1897 Q1 35.3तो इझ्राएल जगा मुखार इतलो स्पश्टपणान उबो रावचो अशें ताका दिसतालें—आनी हाका लागून ते हेर सगळ्या राष्ट्रां परस वेगळे दिसतले—की सगळीं राष्ट्रां तांकां पळोवन म्हणटलीं, हें कांय तरी वेगळें आसा; आमचें सरकार तशें न्हय. तांचो राजा ना; दरेकलो खंयच्याच शासका विरयत जियेता अशें दिसता. आनी ते ताचे विशीं सोद घेवंक लागतले; ते म्हणटले, हाचें कारण कितें? राजाची, सैन्याची, करांची आनी ह्या सगळ्या त्रासां विरयत तुमी कशे चलतात, जे आमकां सोंसचें पडटात? जाप आसतली, कित्याक, देव आमचो राजा. आनी ताचें राज्य चलोवपाक तुमच्या राज्याच्या तुलनेंत खर्च सामकोच कमी लागता; कित्याक तर आमकां तुमचे सारके त्रास नात. हय; आमचेर कर नात, आनी तो इतलो बरो आसा की, ताच्या राज्याच्यो बरेंपणां सांबाळपाक आनी पातळावपाक, आमचे कडेन जें कितें आसा तें सगळें ताका दिवपाक आमकां मोग पडटा.

TAM1897 Q1 35.4आनी जेन्ना ताच्या लोकांनी हें परधर्मियांक सांगचें, तेन्ना परधर्मी म्हणटले, खऱ्यांनीच हो एक शहाणो आनी समजूतदार लोक आसा; आनी पृथ्वीर आनीक खंयचो असो व्हडलो देश आसा, जाचे कडेन इतले शहाणे, इतले बरे न्याय आसात, जितले ह्या सगळ्या कायद्यांत आसात? आनी खंयच्या देशाक देव इतलो लागीं आसा, जितलो तुजो देव सायब आसा, आमी ज्या सगळ्या गजालीं खातीर ताका आपयतांव? सायबाचो हेतू होच आशिल्लो. आनी ताणें म्हळें, इस्राएल “एकलोच रावतलो, आनी राष्ट्रां मदीं ताची गणना जावची ना.” ताचो हेतू सगळ्या संवसाराक इगर्ज आनी राज्य हांचे वेगळेपण शिकोवपाचो आशिल्लो, फक्त इगर्जे भितर न्हय, तर राष्ट्रां मदीं राज्यांच्या बाबतींत, आनी इगर्जेच्याच बाबतींत लेगीत.

TAM1897 Q1 35.5फकत हांगा पवित्र शास्त्रांत पळयात, आनी तुमकां तें दिसतलें. व्यवस्थाविवरण ४. कांय श्लोक हांवें सांगिल्लें सगळें सांगतात. पयल्या श्लोका सावन, आठव्या मेरेन वाचून पळयात:—

TAM1897 Q1 35.6आतां तर आयक, हे इस्राएला, हांवें तुका शिकोवपी ह्या नेमांक आनी निवाड्यांक, ते पाळून तुमी जियेवपाक, आनी तुमच्या बापायल्यांचो देव, प्रभू, तुमकां दितलो ती देस मेळोवपाक थंय भितर सरपाक शकतले. हांव तुमकां जो आज्ञा दितां, तातूंत तुमी कांयच वाडोवचे न्हय, वा तातूंतल्यान कांयच उणें करपाचे न्हय, जाका लागून तुमी तुमच्या सर्वेस्पर देवाचीं आज्ञा पाळटले, जीं हांव तुमकां दितां. तुमच्या दोळ्यांनी पळयलें की बाळ-पेओरा खातीर देवान कितें केलें: कारण बाळ-पेओरा फाटल्यान गेल्ल्या सगळ्या मनशांक तुमच्या सर्वेस्पर देवान, तुमच्या मदीं सावन ना केलें. पूण तुमी जे तुमच्या सर्वेस्पर देवाक धरून रावले, तुमी सगळे आयज जिवे आसात. पळयात, म्हज्या देवा, सर्वेस्परा, हाणें म्हाका जशें आज्ञा केल्ली, तशेंच हांवें तुमकां नेम आनी कायदे शिकयल्यात, जे तुमी ताका मेळोवंक वतात त्या देशांत पाळचे. देखून ते सांबाळून पाळात; कित्याक म्हळ्यार, राष्ट्रां मुखार हेंच तुमचें ज्ञान आनी तुमची समज आसतली, जे हे सगळे नेम आयकून म्हणटले, ‘खऱ्यांनीच हें व्हड राष्ट्र एक शहाणो आनी समजूतदार लोक आसा.’ कारण, आमी ज्या गजालीं खातीर देवाक आपयता, त्या सगळ्या गजालींनी आमचो देव परमेश्वर जसो आमच्या लागीं आसा, तसो देव लागीं आशिल्लो दुसरो खंयचो व्हडलो देश आसा? आनी, आज हांवें तुमच्या मुखार दवरिल्ल्या ह्या सगळ्या कायद्या भशेन इतले नितीमान कायदे आनी नेम आशिल्लो दुसरो खंयचो व्हडलो देश आसा?

TAM1897 Q1 35.7तेन्ना इझ्राएला मदीं खंयच्याय कायद्या वा कायदे करपाक सुवात आशिल्ली?—“हांवें तुमकां आज्ञा केल्ल्या उतराक तुमी कांयच वाडोवचे न्हय, वा तातूंतल्यान कांयच उणें करचे न्हय.” तांणी तशेंच करपाचें आशिल्लें. तांचे सगळे कायदे तांचे खातीर तयार केल्ले. तांचें कायदे-नियम पुराय आनी परिपूर्ण आशिल्ले; आनी जो मेरेन तांचे कडेन तें आशिल्लें, तांकां दुसऱ्याचो आदार लागनाशिल्लो. आनी जशेंच तांकां दुसऱ्याचो आदार लागपाक लागलो, तोच स्वता एक पुरावो आशिल्लो की तांणी देवाक सोडिल्लो.

TAM1897 Q1 35.8जो मेरेन तांकां स्वताच्या, स्वता मदीं, खंयच्याय कायद्याची गरज पडटाली, तो मेरेन तो एक पुरावो आशिल्लो की तांणी देवाक सोडून दिल्लो, की ताचो कायदो आतां तांकां पुरो नाशिल्लो, आनी ताचें राज्य आतां तांकां पुरो नाशिल्लें. बाकीच्या सगळ्या अविश्वासू लोकांचीय हीच गजाल. सगळ्या राष्ट्रांची हीच पद्दत. हेंच तरेन ते अविश्वासू जाले. आनी तुमकां खबर आसा की इस्राएलानूय तोच मार्ग आपणायलो. तांणी देवाक विसरून मूर्तिपूजेक लागले, आनी मागीर म्हणालें, आमकां एक राजा जाय, जाका लागून आमी सगळ्या राष्ट्रां सारके जातले. पूण हें विसरू नाकात की राजा मेळचे पयलीं तांकां देवाक न्हयकारचो पडलो; आनी देवाक न्हयकारतना, ते राष्ट्रां सारके, परधर्मियां सारके जावंचे खातीर — होच ताचो शब्दशः अर्थ — देवाक न्हयकारून ते राष्ट्रां सारके जाले, जांणी देवाक न्हयकारिल्लो. फुडलो पुराय इतिहास तुमकां हें सांगता.

TAM1897 Q1 35.9देखून हें एकदम स्पश्ट आसा की, देव हें इत्सा करना, आनी ताच्या लोकांच्या हिताचेंय हें न्हय, की ते हेर राष्ट्रां सारके जावंचे. देवाची इत्सा न्हय, आनी लोकांच्या बऱ्या खातीरय न्हय, की तांणी आपल्या भोंवतणच्या राष्ट्रां सारकें खंयच्याय प्रकारचें सरकार स्थापन करचें. तुमकां खबर आसा, ह्यो गजाली देवाचें पालन करपांतल्यान निर्माण जाल्यो नात, पूण त्यो धर्मत्यागांतल्यान निर्माण जाल्यो. ह्या सगळ्यांतल्यान, हें पुरायपणान स्पश्ट जाता की देवाची इत्सा नाशिल्ली की ताच्या लोकांनी स्वताच एक सरकार स्थापन करचें.

TAM1897 Q1 36.1देवाची इत्सा नाशिल्ली की तांणी आपल्या भोंवतणच्या राष्ट्रां सारकें सरकार स्थापन करचें. जेन्ना तो म्हणटा, “हांवें तुमकां आज्ञा दिल्ल्या उतरांत तुमी कांयच वाडोवचें न्हय, वा तातूंतल्यान कांयच उणें करचें न्हय,” तेन्ना तुमकां दिसता की ताणें तांकां खंयच्याच प्रकारचें कायदो करपा पासून, खंयच्याच प्रकारच्या कायद्याच्या सांवळ्या पासून पयस दवरलें, आनी ह्या तरेन तांकां आपल्या मदीं खंयच्याच प्रकारचें सरकार स्थापन करपाक केन्नाच परवानगी दिली ना.

TAM1897 Q1 36.2आनी हाचे वयल्यान हें पुरायपणान स्पश्ट जाता की जेन्ना तांकां आपल्या मदीं खंयच्याय प्रकारच्या सरकाराची गरज दिसली, जातूंत तांचे कडेन देवा शिवाय हेर कायदे आनी राज्यकर्ते आसपाक जाय आशिल्ले, तेन्ना ती गजाल स्वताच ह्याचो पुरावो आशिल्लो की तांणी देवाक विसरलां; की ते ताचे पासून पयस गेल्ले; की ताचें सरकार पुरो नाशिल्लें; की तांकां सांबाळपाक ताची शक्त तांचेर नाशिल्ली, आनी देखून तांणी स्वताकच स्वताच्या हातांतल्यान वाटावपा खातीर स्वताचें खंयच्याय प्रकारचें सरकार तयार करून स्थापन करपाक जाय आशिल्लें.

TAM1897 Q1 36.3ह्या प्रमाण तुमकां दिसता की, ताचे लोक एकलेच रावचे आनी तांच्या मदीं स्वताचें सरकार आसचें, हें देवाचे इत्से प्रमाण नाशिल्लें. ताची इत्सा नाशिल्ली की ते राष्ट्रां मदीं रावचे, आनी राष्ट्रां सारकें सरकार दवरचें; कारण जेन्ना तांणी स्वताक शासित करपाक स्वताचें सरकार तयार करपाचें काम हातांत घेतलें, तेन्ना तें राष्ट्रांच्या सरकारां सारकेंच आसतलें, कारण ते सगळे मनीस आशिल्ले, आनी मनीसपण सगळें सारकेंच आसता. देखून जेन्ना इस्राएलान स्वताचेर राज्य करपाक एक सरकार स्थापन करपाचो यत्न केलो, तेन्ना तें तांच्या भोंवतणच्या सरकारां सारकेंच आशिल्लें, आनी तें आनीक कांयच आसूंक शकनाशिल्लें. तें विधर्मी आशिल्लें. आनी जंय खंय हाचो यत्न जातलो, थंय तें सदांच विधर्मीच आसतलें.

TAM1897 Q1 36.4“हांव तुमकां जो आज्ञा दितां, तातूंत तुमी कांयच वाडयनात वा तातूंतल्यान कांयच उणें करिनाकात, जाल्यार तुमी तुमच्या सर्वेस्परा देवाच्यो म्हज्यो आज्ञा पाळटल्यो.” देवाचो हेतू आसा की ताच्यो आज्ञा, ताचो कायदो, ताचें राज्य, ताच्या लोकांक पुरो जावचें. आनी तें ताच्या लोकांक पुरो जाता. हें थारायल्लें आसा. तें सदांच ताच्या लोकांक पुरो जातलें. पूण ज्या लोकांक तें ना, तांकां तें पुरो जायना; देवा कडल्यान आनी ताच्या कायद्या पासून आनी राज्या पासून वेगळे जावपी लोकांक तें पुरो जायना. तांच्या खातीर ताचें राज्य पुरो ना, कारण तांच्या कडेन तें ना; आनी मागीर जर ते स्वताचें एक राज्य घडयतात, जाल्यार तें परधर्मी लोकांच्या राज्या सारकेंच जाता.

TAM1897 Q1 36.5तुमच्या दोळ्यांनी पळयलां की बाळ-पेओरा खातीर परमेश्वरान कितें केलें: बाळ-पेओरा फाटल्यान गेल्ल्या सगळ्या दादल्यांक तुमचो देव परमेश्वर तुमच्या मदल्यान ना केलो. पूण तुमी, जे तुमच्या देवा परमेश्वरा कडेन चिकटून रावले, तुमी सगळे आयज जिवें आसात. पळयात, हांवें तुमकां नेम आनी कायदे शिकयल्यात, जशें म्हजो देव परमेश्वर म्हाका आज्ञा केल्ली, की तुमी ज्या देशांत ताची मालकी मेळोवंक वतात, थंय तशेंच करचें. देखून तांची राखण करात आनी तांचें पालन करात: कित्याक तर राष्ट्रांच्या नदरेन हीच तुमची शहाणपण आनी समजूत आसा.

TAM1897 Q1 36.6“हेच तुमचें शहाणपण आनी तुमची समज, राष्ट्रांच्या नदरेन.” फक्त म्हज्या नदरेन न्हय; पूण हें करात, आनी सगळीं राष्ट्रां, परजाती, म्हणटलीं की तुमी शहाणे आसात. राष्ट्रां, परजाती, म्हणटलीं की तुमकां बरी बुद्धी आसा.

TAM1897 Q1 36.7पळयात, हांवें तुमकां नेम आनी कायदे शिकयल्यात, जशें प्रभु म्हजो देव म्हाका आज्ञा केल्ली, की तुमी ज्या देसांत ताची मालकी मेळोवंक वतात, थंय तशें करचें. देखून तांची राखण करात आनी तीं करात; कित्याक तर राष्ट्रांच्या नदरे मुखार हेंच तुमचें शहाणपण आनी तुमची समज आसा, जे ह्यो सगळ्यो आज्ञा आयकतले आनी म्हणटले, खऱ्यांनीच हें व्हड राष्ट्र शहाणें आनी समजूतदार लोक आसात. कित्याक, आमी ज्या गजालीं खातीर देवाक आपयतांव, त्या सगळ्या गजालींनी आमचो देव परमेश्वर जसो आमच्या इतलो लागीं आसा, तसो देव लागीं आशिल्लो दुसरो खंयचो व्हड देश आसा? आनी खंयचो व्हडलो राष्ट्र आसा, जाचे कडेन इतले नितीचे कायदे आनी नेम आसात, जितले हो कायदो जो हांव आयज तुमच्या मुखार दवरतां? फकत तुजेचेर तुजीच जतनाय घे, आनी तुजी आत्मा काळजीपूर्वक सांबाळ, जावंक नजो तुजे दोळे पळयल्यात तीं गजाली विसरूंक, आनी तीं तुज्या काळजांतल्यान तुज्या जिविताच्या सगळ्या दिसांनी पयस वचूंक नजो: पूण तांकां तुज्या पुतांक, आनी तुज्या पुतांच्या पुतांक शिकय; खास करून तो दीस, जेन्ना तूं होरेबांत तुज्या देवा परमेश्वरा मुखार उबो आशिल्लो.

TAM1897 Q1 36.8तुमी जें पळयलां आनी आयकलां तें विसरू नाकात, पूण खास करून तो दीस जेन्ना तुमी होरेबा मुखार उबे आशिल्ले तेन्ना तुमी जें आयकलें तें विसरू नाकात. तांणी कितें आयकलें?—आ, देवाचो कायदो; देवाचीं आज्ञा आनी जेजूची भावार्थ तांणी त्या दिसा आयकली; सर्गांतल्यान आयिल्ल्या आवाजान मोक्ष आनी सृश्टीची घोशणा केली, की मनशांनी पातक करूंक नजो. पूण इस्राएलान देवाक विसरलें, आनी मूर्तिपूजक जालें, आनी म्हळें, आमकां एक राजा कर; आमकां सगळ्या राष्ट्रां सारको एक राजा कर. पूण त्या वेळार, जेन्ना ते अपवित्र नाशिल्ले, तेन्ना देव उपरांत म्हळो (स्तोत्र ८१:१३-१६):—

TAM1897 Q1 36.9हाय, म्हज्या लोकांनी म्हजे आयकले असते, आनी इस्राएल म्हज्या मार्गांनी चललो आसतलो जाल्यार! हांवें बेगीन तांच्या दुस्मानांक जिखून उडयले असते आनी म्हजो हात तांच्या विरोधकांचेर घुंवडायलो आसतलो. परमेश्वराच्या द्वेश्यांनी ताचे मुखार शरणागती पत्करल्ली आसती: पूण तांचो काळ सदांकाळ उरलो आसतलो. ताणें तांकां उत्तम गंव्याचें पीठ खावंक दिल्लें आसतलें: आनी फातरांतल्यान काडिल्ल्या म्होंवान हांवें तुका तृप्त केल्लो आसतलो.

TAM1897 Q1 36.10आतां परमेश्वर आमचे विशीं म्हणटा की ताणें आमकां काळोखाच्या सामर्थ्यांतल्यान सोडोयल्यात, आनी आपल्या मोगाच्या पुताच्या राज्यांत हाडल्यात. देवाचें राज्य ताच्या लोकांभितर परत स्थापन जालां, आनी “देवाचें राज्य तुमच्या भितर आसा,” आनी तें दरेकाच्या आनी सगळ्यांच्या भितर आसून तुमच्या मदीं आसा. आतां तर, देवाचें राज्य एक परिपूर्ण राज्य आसा, कित्याक तर राजा एक परिपूर्ण राजा आसा, कित्याक तर त्या राज्याचो कायदो एक परिपूर्ण कायदो आसा. तर एक परिपूर्ण राजा, आनी एक परिपूर्ण कायदो, आनी एक परिपूर्ण राज्य, तुमकां पुरो? तें पुरो? एका मनशाक तें पुरो?—होय, नक्कीच! एका मनशाक तें पुरो जावंक जाय?

TAM1897 Q1 36.11आनी जर हें सगळें एका मनशाक पुरो ना, जाल्यार अडचण राज्याची आसा, वा मनशाची?—तुमकां खबर आसा की अडचण फक्त मनशाचीच आसूं येता. पूण समजा तो मनीस आपण एक क्रिस्तांव आसा अशें सांगता. जाल्यार अडचण अजूनय मनशाची आसा, वा राज्याची?

TAM1897 Q1 36.12(आवाज) मनशा वांगडा.

TAM1897 Q1 36.13समजा तो आपूण सातव्या दिसाचो अॅडव्हेंटिस्ट आसा अशें म्हणटा, आनी देवाचें राज्य ताका पुरो जायना; समजा तुमी तांकां एकठांय करतात, आनी देवाचें राज्य तांकां पुरो जायना, पूण तांकां आपलें स्वताचें एक वेगळें राज्य जाय; तांकां एक सरकार स्थापन करचें पडटा, स्वताचेर कर लावचो पडटा, स्वताचेर राज्य करपाक स्वतांतल्यानच राज्यकर्त्यांक वेंचून काडचे पडटात; ते देवाचीं भुरगीं काय? देवाचें परिपूर्ण राज्य तांकां पुरो काय? ते देवाच्या राज्यांतले आसात काय? देवाचें राज्य तांकां पुरो काय? देवाचें राज्य तांच्यांत आसा? आसा काय? तें कशें जावं येता, जेन्ना परिपूर्ण राज्य, आनी परिपूर्ण राजा, आनी परिपूर्ण कायदो, तांकां पुरो ना?

TAM1897 Q1 37.1तर तुमकां दिसता की, सातव्या दिसाच्या अॅडव्हेंटिस्टां मदीं लेगीत, इगर्ज आनी राज्याचो वेगळोपण काळजांतल्यान सुरू जाता; आनी तो दर एका मनशाक, सगल्याक थंयच्यानच सुरू जावंक जाय, ना जाल्यार जंय तो आसा थंय इगर्ज आनी राज्याचो वेगळोपण जावंक शकना. जर चौथ्या शेंकड्यांत, रोमन साम्राज्यांत, खंयच्याच मनशान आपल्या काळजांत इगर्ज आनी राज्याचें एकीकरण केल्लें नासलें, तर चौथ्या शेंकड्यांत पोपशाही तयार जावंक नासली. जर ताच्या काळजांत फक्त इगर्ज, फक्त इगर्जच आसलें, राज्याचें कांयच ना, राज्याच्या सिद्धांतांचें कांयच ना, फक्त इगर्ज—देव, ताचें राज्य, ताचो कायदो, ताची नीतिमत्ता, थंय तोच एकलो राज्य करता—तर केन्नाच पोपशाही जावंक शकली आसली?

TAM1897 Q1 37.2(आवाज) ना.

TAM1897 Q1 37.3तर सदांकाळ टाळपाची गरजेची गजाल खंयची?—काळजांत इगर्ज आनी राज्याचें खंयचेंय एकीकरण. तर, पोपाच्या राजवटी आड एकूच खात्रीचें संरक्षण खंयचें?—देवाचो पुराय काळजान, पुराय आत्म्यान, पुराय मनान आनी पुराय बळग्यान मोग करप. हें म्हणल्यार “तुज्या देशांतल्यान, तुज्या सोयऱ्यांमळां, आनी तुज्या बापायच्या घरांतल्यान भायर सर.” म्हळ्यार इजिप्ताक फाट दाखोवप. म्हळ्यार “एकलेच रावप, आनी राष्ट्रां मदीं गणप ना.”

TAM1897 Q1 37.4हांव आतां “Empires of the Bible,” पानाचेर १५२ आनी फुडें, ह्याच संबंदाचेर, “Patriarchs and Prophets” ह्या पुस्तकांतल्यान हांवें थंय घाल्ले कांय उतारे, शास्त्रां सयत, वाचतां. पयलीं हांव म्हजीं स्वताचीं कांय उतरां वाचतां; पूण जेन्ना हांव “Patriarchs and Prophets” ह्या पुस्तकांतलीं उतरां वाचतलों तेन्ना हांव तुमकां कळयतलों:—

TAM1897 Q1 37.5“पळय, ते लोक एकलेच रावतले, आनी राष्ट्रां मदीं तांची गणना जावची ना.” देवाचो केन्नाच हेतू नाशिल्लो की ताच्या लोकांची, ह्या संवसारांतल्या लोकां सारकी, एक राज्या, वा राज्य, वा सरकार म्हणून घडणी जावची. ते आपल्या भोंवतणच्या राष्ट्रां सारके जावपाचे नाशिल्ले. ते देवा खातीर “पृथ्वीचेर आशिल्ल्या सगळ्या लोकां पासून” वेगळे दवरपाचे आशिल्ले. “लोकांची राष्ट्रां मदीं गणना जावची ना.”

TAM1897 Q1 37.6आतां जर हांव म्हूण मानतां की हांव जर्मनी राज्याचो, तर हांव म्हूण मानतां काय की हांव राष्ट्रां मदलो एक? जर हांव म्हूण मानतां की हांव इंग्लंडाच्या सरकाराचो, ताचो एक वांटो, एक निश्ठावान आनी देशप्रेमी नागरिक, जो ध्वजा खातीर झुजतलो, तर हांव म्हूण मानतां काय की हांव राष्ट्रां मदलो एक? आनी जर हांव त्या बावट्या खातीर, म्हज्या बावट्या खातीर, म्हज्या ब्रिटीश बावट्या खातीर झुजतां, आनी हांगा म्हजो सेव्हेन्थ-डे अॅडव्हेंटिस्ट भाव युनायटेड स्टेट्सचो आसा, आनी तो निश्ठावान आनी देशप्रेमी आसा, आनी दोनूय राष्ट्रां मदीं झूज जाता, आनी ताका आक्रमणां परतून धाडचीं पडटात, आनी संघर्ष जाता, तेन्ना हांव एका वटेन आसां, आनी म्हजो भाव दुसऱ्या वटेन, आनी भाव भावा आड झुजता. देवान हें थारायलां?—तुमकां खबर आसा की ताणें ना. तर जेन्ना ताणें म्हळें की लोक एकलेच रावतले, आनी तांची गणना राष्ट्रां मदीं जावची ना, तेन्ना ताचो कांयच अर्थ नासलो काय?

TAM1897 Q1 37.7हांवें म्हज्या स्वताच्या “बायबलाचीं साम्राज्यां:” ह्या पुस्तकांतल्या बरपांतल्यान थोडें वाचतां—तांचें सरकार एक शुद्ध आनी सादें धर्मशाही सरकार आसपाचें आशिल्लें—देव तांचो एकलोच राजा, एकलोच शासक, एकलोच कायदो दिवपी. तें खरेंच एक इगर्ज संघटन आशिल्लें, जें “वाळवंटांतले इगर्जेच्या” संघटनांतल्यान सुरू जाल्लें; आनी तें राज्याच्या खंयच्याच कल्पने पासून वेगळें आसपाचें आशिल्लें. मोयजेसा वरवीं रानांत तयार केल्ली आनी जोशुआ वरवीं कानानांत चालू दवरिल्ली ही वेवस्था, सदांकाळ उरपाची आशिल्ली.

TAM1897 Q1 37.8आतां हांव “पॅट्रिआर्क्स अँड प्रॉफेट्स:” ह्या पुस्तकांतल्यान वाचतां:—

TAM1897 Q1 37.9इस्राएलाचें सरकार यहोवाच्या नांवान आनी अधिकारान चलयतालें. मोशे, सत्तर ज्येष्ठ, शासक आनी न्यायाधीशांचें काम, देवान दिल्ले कायदे फकत लागू करप इतलेंच आशिल्लें. राश्ट्रा खातीर कायदे करपाचो तांच्या कडेन अधिकार नाशिल्लो.

TAM1897 Q1 37.10जांच्या कडेन राष्ट्रा खातीर कायदो करपाचो अधिकार नाशिल्लो?

TAM1897 Q1 37.11(आवाज) इगर्ज.

TAM1897 Q1 37.12इगर्ज कितल्या जाणांची घडिल्ली? तातूंत एक, दोन, धा, बारा, वा पन्नास जाण आशिल्ले?—हय. तर तांकां, वा तांच्यांतल्या कोणाकूय, बाकीच्यां खातीर वा स्वता खातीर कायदो करपाचो अधिकार आशिल्लो?—ना.

TAM1897 Q1 37.13इझ्राएला, आयक, हांव तुका जें नेम आनी न्याय शिकयतां, ते पाळपाक, जाका लागून तुमी जियेतले, आनी भितर सरून तुमच्या बापायचो देव, सर्वेस्पर, तुमकां जें देश दिता, तें तुमचें करून घेतले. हांव तुका जें आज्ञा दितां, तातूंत तुमी कांयच वाडयनाकात, वा तातूंतल्यान कांयच उणें करिनाकात.

TAM1897 Q1 37.14आतां परत “पॅट्रिआर्क्स अँड प्रोफेट्स:” ह्या पुस्तकांतल्यान उद्धृत केल्यार—

TAM1897 Q1 37.15एक राष्ट्र म्हणून इस्राएलाच्या अस्तित्वाची हीच स्थिती आशिल्ली आनी तीच चालू उरली.

TAM1897 Q1 37.16मागीर जेन्ना इस्राएल ताचे पासून पयस गेलो, आनी एक राज्य घडवपाचो आनी हेरा राष्ट्रां सारको जावपाचो पावंड उखललो, तेन्ना ताचो अर्थ कितें आशिल्लो?—अस्तित्वाचें लुकसाण. हें विसरूं नाकात.

TAM1897 Q1 37.17आतां आनीक एक परिच्छेद जो हांवें बरयला, आनी जो हांव आतां परत सांगूंक सोदतां:—

TAM1897 Q1 37.18इझ्राएलाच्या सरकाराचीं तत्वां फकत एका शुद्ध धर्मशाहीचीं आशिल्लीं. खंयच्याय सरकाराक, नागरिकांनी ताच्या तत्वां प्रति दाखयिल्ली निष्ठाच ताका यशस्वी करूंक शकता.

TAM1897 Q1 37.19हें सगळ्यांक मान्य आसा. आमी हांगा खंयच्या सरकाराचो विचार करतात?—देवाचें सरकार. ते खंयच्या सरकाराचे नागरिक आशिल्ले?—देवाचें सरकार. तर, त्या सरकाराच्या सिद्धांतांविशीं निश्ठा, तीच एक गजाल आशिल्ली जी त्या सरकाराक आनी त्या राजवटीक, देवाक लेगीत, यशस्वी करूंक शकताली.

TAM1897 Q1 37.20फक्त देवाची इझ्राएला वांगडा सदांच आशिल्ली उपस्थितीच लागून, थंय स्थापन जाल्ली सरकार यशस्वी जावंक शकली. देखून, लोकांनी त्या सरकारच्या तत्वांक दाखयल्ली निष्ठा ही, दर एका मनशान आपल्या दिसपट्ट्या जिविताच्या सगळ्या वागणुकेन, एकलोच राजा, शासक आनी कायदो दिवपी म्हणून देवाची उपस्थिती आपल्या वांगडा सदांच दवरपाची गरज आशिल्ली. पूण “विश्वास नासतना ताका खोशी करप अशक्य.” “विश्वासा वरवीं”च देव काळजांत रावता आनी जिवितांत राज्य करता. देखून, इस्राएलाच्या राजवटीचें मूळ तत्व, खरें म्हणल्यार ताचें अस्तित्वच, इस्राएलाच्या लोकांच्या जिवंत आनी स्थिर विश्वासाचेर आदारिल्लें.

TAM1897 Q1 38.1आनी हांगाच इझ्राएल अपेशी थारलें. खरें म्हणल्यार, फकत हांगाच ते अपेशी जावंक शकताले. ते भावार्थान थीर उरले नात; ते आपल्या राजाक आनी सरकाराक निश्ठावान उरले नात. जे लोक त्या देशांत भितर सरले, जांणी भावार्थान पुराय वाहत्या जॉर्डन न्हंय सुक्या जमनीर पार केली, जांच्या भावार्थाक लागून जेरिकोच्यो वण्टी, तांणी सात दीस तांच्या भोंवतणीं फेरी मारल्या उपरांत आनी भावार्थाचो जैताचो जयघोष केल्या उपरांत सपाट पडल्यो—त्या लोकांचो भावार्थ देवाचेर आशिल्लो, आनी तो तांच्या वांगडा शक्तीन आशिल्लो. पूण एक बदल घडून आयलो. लोकांचो भावार्थाचो निव्वळपण ना जालें, आनी ते केवळ रितीरिवाजांत अडकले. ही काणी आमकां धर्मग्रंथांतल्या कांय थोड्या, सविस्तर नाशिल्ल्या श्लोकांनी सांगल्या. “लोकांनी जोशुआच्या सगळ्या दिसांनी, आनी जोशुआ उपरांत जिवंत आशिल्ल्या ज्येष्ठांच्या सगळ्या दिसांनी, जे इझ्राएला खातीर ताणें केल्लीं सगळीं व्हडलीं कामां पळयल्लीं, तेन्ना प्रभूची सेवा केली. आनी नूनचो पूत जोशुआ, प्रभूचो सेवक, शंबर आनी धा वर्सांचो जावन मेलो.... आनी त्या पिळगेचे सगळे लोक आपल्या बापायगेर मेले आनी तांच्या उपरांत दुसरी पिळगी उबी जाली, जांकां परमेश्वर खबर नाशिल्लो, वा ताणें इस्राएला खातीर केल्लीं कामांय खबर नाशिल्लीं. आनी इझ्राएलाच्या भुरग्यांनी परमेश्वराच्या नदरे मुखार वायट केलें, आनी बालांक सेवा केली: आनी तांणी आपल्या बापायच्या देवाक, जाणें तांकां इजिप्ताच्या देशांतल्यान भायर काडिल्ले, सोडून दिलो, आनी आपल्या भोंवतणच्या लोकांच्या देवांक, हेर देवांक पाळो दिलो, आनी तांचे मुखार नमो जाले, आनी परमेश्वराक क्रोधित केलें. आनी तांणीं परमेश्वराक सोडून बालाची आनी अष्टारोथाची सेवा केली.”—“बायबलाचीं साम्राज्यां,” पानां. १५३, १५४.

TAM1897 Q1 38.2निम्रोदाच्या काळांत तांणी जशें केल्लें, तशेंच तें आसा. निम्रोदाच्या काळांत परिणाम कितें जालो?—देवाक राजा म्हणून न्हयकारून, तांणी स्वतांतल्याच एकाक राजा म्हणून बसयलो. तर आतां ह्या काळांत इझ्राएला वांगडा परिणाम तोच जावप, हातूंत कांय अजाप आसा?

TAM1897 Q1 38.3काळजांत देवाची उपस्थिती नाशिल्ल्यान, जी तांकां स्वता कडल्यान लेगीत वेगळे करताली आनी हेर लोकांपसून वेगळे करताली, ते भोंवतणच्या राष्ट्रां सारकेच जाल्ले. देखून, तांच्या देवांची पुजा करपाक तांच्या वांगडा सामील जावप हें एक स्वाभाविक गजाल आशिल्ली. जेन्ना तांच्या धर्मत्यागाच्या परिणामाक लागून, तांच्या स्वताच्या कर्मांचो भार आनी परक्या लोकांचो अत्याचार इतलो जड जालो की तांकां तो आनीक सोंसपाक जालो ना, तेन्ना ते पुराय काळजान सायबा कडेन परत येतले, फक्त ताचेरच आपलो विस्वास दवरतले, आनी अशें तरेन ताका लागून आपल्या पातकां पासून आनी आपल्या सगळ्या अत्याचार करप्यां पासून एक गौरवाचें सुटकेचें मार्ग मेळयतले. पूण सुटके मेळ्ळ्या उपरांत, तांणी आपल्या सायबा आनी सोडोवणारच्या सांगाताक वाडोवपाक आनी ताची लागशिल्लताय सांबाळपाक यत्न केलो ना; देखून तांचो धर्म परत एकदां केवळ एक रिती जालो, आनी तांणी बेगीनच परत एकदां परधर्मियांच्या रिती-रिवाजांक आपणायले आनी तांच्या देवांची पुजा करपाक लागले.

TAM1897 Q1 38.4जर तांणी ह्या सुदारणेच्या वेळार केल्ले भशेन, सदांच परमेश्वराचेर आपलें काळीज दवरून ताचेर विस्वास दवरिल्लो, जाल्यार तांकां तो सदांच तसोच मेळटलो आसलो, जसो तो ह्या प्रसंगांनी मेळ्ळो. तेन्ना तांचो पुराय मार्ग तसो आसतलो आसलो, जसो तो सदांच जाय आशिल्लो—एक सलग फुडें आनी वयर वचपी प्रगती, कृपेन आनी आमच्या तारक परमेश्वराच्या गिन्यानान वाडत. तेन्ना ते सगळ्या राष्ट्रां खातीर एक तेजस्वी आनी उजवाडाचो दीप जाल्ले आसते.

TAM1897 Q1 38.5ह्या परत परत जाल्ल्या अणभवां वरवीं, जंय ते निमाणे आनी सदां खातीर स्वताचेर अविश्वास दवरून फक्त देवाचेरच विस्वास दवरपाक पावपाक जाय आशिल्ले, थंय बदला ते खरेंच अशा स्थितींत पावले, जंय तांणी निमाणे देवाचेरच अविश्वास केलो आनी पुरायपणान स्वताचेरच विस्वास दवरपाचें थारायलें. तांच्या अविश्वासांत आनी धर्मत्यागांत, तांकां विदेशींच्या सततच्या आक्रमणांतल्यान, जांच्या वरवीं देश लुटलो गेलो आनी लोकांचो छळ जालो, फक्त हेंच दिसतालें की सगळ्या वेव्हारीक उद्देशां खातीर देवाचें राज्य अपेशी थारलें.—“Empires of the Bible,” पानां. १५४, १५५.

TAM1897 Q1 38.6आतां परत “पॅट्रिआर्क्स अँड प्रोफेट्स:” ह्या पुस्तकांतल्यान उद्धृत करतना:—

TAM1897 Q1 38.7तांच्या स्वताच्या पातकाचो आनी मूर्खपणाचो परिणाम आशिल्ल्यो सगळ्यो वायट गजाली, तांणी देवाच्या सरकाराचेर घाल्यो.

TAM1897 Q1 38.8तर पळयात, जेन्ना देवाचे म्हणपी खंयचेय लोक ताच्या शिवाय दुसऱ्या खंयच्याय सरकाराची गरज भासतात, तेन्ना समस्या कितें आसा तें. ते देवाक सोडून गेल्ले आसात; ते वायटांत पडल्यात; ते जायत्या तरांच्या वायटांचें दुख्ख भोगतात; आनी हें सगळें ते देवाच्या सरकाराचेर घालतात. देवाचें सरकार तांकां पुरो नासलें; तें तांच्या खातीर पुरो तितलें काम करूंक नासलें. कित्याक?—कारण तें तांच्या कडेन नासलें.

TAM1897 Q1 38.9हांव “पॅट्रिआर्क्स अँड प्रोफेट्स:” ह्या पुस्तकांतल्यान फुडें वाचतां—

TAM1897 Q1 38.10क्रमाक्रमान तांणी देवाचो आदर वगडायलो, आनी ताचे वेंचीक लोक जावपाचो मान मोलाचो मानचो सोडून दिलो. पिश्या राजांच्या भव्यतेन आनी दिखावटीन आकर्शीत जावन, ते आपल्या सादेपणाक कंटाळ्ळे. जमातीं मदीं मत्सर आनी दुस्मानकाय निर्माण जाली. आंतुर्गीक फुटीं तांकां दुबळे केलें; ते सतत आपल्या पिश्या दुस्मानांच्या आक्रमणाक सामकार आशिल्ले: आनी लोकांक हें मानपाक लागिल्लें की राष्ट्रां मदीं आपलें स्थान तिगोवन दवरपा खातीर, जमाती एका बळिश्ट केंद्रीय सरकारा खाला एकवटान रावपाक जाय. जशे ते देवाच्या कायद्याची आज्ञा मानपा पासून पयस गेले, तशे तांकां आपल्या दैवी शासकाच्या राज्यांतल्यान मुक्त जावपाची इत्सा जाली; आनी अशें तरेन इस्राएलांत राजेशाहीची मागणी सगल्यांत पातळ्ळी.

TAM1897 Q1 38.11आतां हांव “बायबलाचीं साम्राज्यां:” ह्या पुस्तकांत हांवें बरयल्लें वाचतां—

TAM1897 Q1 38.12ही परत एकदां बाबिल आनी इजिप्ताचीच काणी आशिल्ली. त्या मुखेल फसवप्यान तांकां मूर्तिपूजेक आनी थंयच्यान राजेशाहीक फसयले, जाका लागून ताका तांचेर आपलें वर्चस्व मेळोवपाक, आनी संवसारीक प्रभावांनी तांकां देवाची सेवा करपा पासून आकर्शून वा बळजबरेन आडावपाक मेळटलें.

TAM1897 Q1 38.13आनी तुमकां खबर आसा की इझ्राएलांनी संदेस्तांची छळणूक केली, तांणी देवाच्या उतराचें प्रचार करप बंद केलें, जशें पृथ्वीवयल्या हेर सगळ्या काफिर राष्ट्रांनी निमरॉडाच्या काळा सावन आयज मेरेन केलां, आनी जशें हेर सगळीं काफिर राष्ट्रां करतलीं, जरी तें सप्तम-दिसाच्या अॅडव्हेंटिस्टांनी स्थापन केल्लें आसल्यार लेगीत.

TAM1897 Q1 38.14आतां हांव परतून “पॅट्रिआर्क्स अँड प्रोफेट्स:” ह्या पुस्तकांतल्यान उद्धृत करतां:—

TAM1897 Q1 38.15देवाक जाय आशिल्लें की ताच्या लोकांनी फक्त ताचेकडेच आपल्या कायदो दिवपी आनी बळग्याच्या स्रोता कडेन पळोवचें. देवाचेर आपलो आदार आसा हें जाणून, ते सदांच ताचेकडेन चड लागीं ओडले वतले. ते उंचेल्या पांवड्यार पावतले आनी थोरले जातले, ताणें आपल्या निवडिल्ल्या लोकां म्हणून आपयिल्ल्या व्हड भवितव्या खातीर तयार जातले. पूण जेन्ना एका मनशाक सिंहासनार बसयलो, तेन्ना लोकांच्यो मनां देवा पासून पयस वचपाचो प्रयत्न जातलो.

TAM1897 Q1 38.16आनी म्हाका काळजी ना कि तो सप्तम-दिसाचो अॅडव्हेंटिस्ट आसा काय ना; ताचो परिणाम लोकांचें मन देवा कडल्यान पयस व्हरपाचो जाता.

TAM1897 Q1 38.17हांव “पॅट्रिआर्क्स अँड प्रोफेट्स:” ह्या पुस्तकांतल्यान फुडें वाचतां—

TAM1897 Q1 38.18ते देवाचे शक्ती परस मनशाचे शक्तीचेर चड आनी देवाचे शक्तीचेर कमी विस्वास दवरतले—

TAM1897 Q1 39.1तांकां विधर्मीं कडल्यान संरक्षणाची गरज आशिल्ली?—हय. विधर्मी तांचेर हल्ले करनाशिल्ले, आनी चवक मारनाशिल्ले?—हय. तांकां संरक्षणाची गरज आशिल्ली?—हय. तांणी सरकार कित्याक स्थापन केलें?—संरक्षणा खातीर—विधर्मींच्या हल्ल्यां पासून संरक्षणा खातीर.

TAM1897 Q1 39.2जर तांणीं ताची आनी ताच्या कायद्यांची आज्ञा मानली जाल्यार, सर्वेस्परांनी कितें म्हळें? सुवाळ्यांच्या वेळार, दादले सगळे आपल्यो घरा सोडून जेरुसालेमाक वचूंक शकताले, आनी कोणूच तांकां कांयच लुकसाण करनाशिल्लो वा तांच्या जमनीचो लोभ धरनाशिल्लो. पूण जेन्ना ते देवा कडल्यान पयस गेले, आनी तांची राखण नाशिल्ली, तेन्ना ते आपल्या घरा भायर सरूंक शकनाशिल्ले कारण परधर्मी भितर सरताले. आनी ते सगळे घरा आसतना लेगीत, परधर्मी तांचेर हल्लो करताले. जेन्ना तांचो गंव पिकून कापपाक तयार आसलो, तेन्ना परधर्मी येवन सगळो व्हरून वताले, जरी ते सगळे घरा आसले तरी. आनी जेन्ना द्राक्षां पिकून काडपाक तयार आसलीं, तेन्ना परधर्मी येवन तीं सगळीं काडून व्हरताले. कित्याक?—कारण लोक देवाक सोडून गेल्ले, आनी तो तांकां तांच्या त्या पयस रावपाच्या अवस्थेंत आशिर्वाद दिवंक शकनाशिल्लो, जसो तो तांकां आपल्या सांगाता आसतना दितालो, कारण तशें केल्यार तांच्या त्या पयस वचपाक फकत उर्बा मेळटली आशिल्ली.

TAM1897 Q1 39.3तर मग:—

TAM1897 Q1 39.4जेन्ना एका मनशाक सिंहासनार बसयलो, तेन्ना लोकांचें मन देवा कडल्यान पयस वचपाचो प्रयत्न जातालो. ते दैवी शक्ती परस मनशाचे बळग्यार चड विस्वास दवरताले, आनी तांच्या राजाच्या चुकां तांकां पातकांत व्हरताले, आनी राष्ट्राक देवा कडल्यान वेगळें करताले.

TAM1897 Q1 39.5तेन्ना तांणी शमूएलाक म्हळें: “सगळ्या राष्ट्रां भशेन आमचो न्याय करपाक आमकां एक राजा कर.”

TAM1897 Q1 39.6आतां हांव “पॅट्रिआर्क्स अँड प्रोफेट्स” ह्या पुस्तकांतल्यान परतून एक उतारा दितां, जो थेट आयच्या काळाक लागू जाता:—

TAM1897 Q1 39.7आनी आजूनय [हें खंय व्हरता?—वर्तमानांत.] देवाच्या कबूल केल्ल्या लोकांभितर संवसारीक चाली-रितींक आनी प्रथांक अनुसरपाची तळमळ आसा. जशे ते प्रभू कडल्यान पयस वतात, तशे ते संवसारांतल्या फायद्यां आनी माना खातीर महत्वाकांक्षी जातात. क्रिस्तांव लोक ह्या संवसाराच्या देवाची पुजा करपी लोकांच्या चालींक सदांच अनुकरण करपाचो यत्न करतात. जायते जाण आग्रह करतात की संवसारी लोकांकडेन एकजीव जावन, आनी तांच्या रिती-रिवाजां प्रमाण वागून, ते अधर्मी लोकांचेर चड प्रभावी प्रभाव घालूंक शकतात.

TAM1897 Q1 39.8इझ्राएलान अशेंच म्हळें.

TAM1897 Q1 39.9पूण जे कोण ह्या मार्गार वतात, ते आपल्या बळग्याच्या मुळा पासून वेगळे जातात. संवसाराचे इश्ट जावन, ते देवाचे दुस्मान जातात. धर्तरे वयल्या भोवमाना खातीर, ते त्या अगोळ भोवमानाक त्याग करतात, जाका लागून देवान तांकां काळोखांतल्यान आपल्या अद्भुत उजवाडांत भायर आपयलां, ताचीं स्तुतीं प्रकट करपाक.— “पॅट्रियार्क्स अँड प्रोफेट्स,” अध्याय ५९, परिच्छेद १३.

TAM1897 Q1 39.10आतां हांव फुडें वाचतां, पयलींच्या इझ्राएला विशीं:—

TAM1897 Q1 39.11“सगळ्या राष्ट्रां सारके.” ह्या बाबतींत हेर राष्ट्रां परस वेगळे रावप एक खाशेलो अधिकार आनी आशीर्वाद आशिल्लो हें इस्राएली लोकांक कळूंक ना. देव इस्राएली लोकांक हेर सगळ्या लोकां पासून वेगळे दवरून तांकां आपलो स्वताचो खाशेलो खजिनो करपाक सोदतालो. पूण तांणी, हो व्हड सम्मान विसरून, पिश्या लोकांचें अनुकरण करपाक उत्सुकतायेन इत्सा केली.

TAM1897 Q1 39.12हांव अजूनय “पॅट्रिआर्क्स अँड प्रोफेट्स:” ह्या पुस्तकांतल्यान वाचत रावतां:—

TAM1897 Q1 39.13इझ्राएलाची सगळ्यांत व्हड समृद्धीचीं दीस तीं आशिल्लीं, जेन्ना तांणी यहोवाक आपलो राजा म्हणून मान्य केल्लो,—जेन्ना ताणें स्थापन केल्ले कायदे आनी शासन हेर सगळ्या राष्ट्रांच्या कायद्यां परस श्रेश्ठ मानताले.

TAM1897 Q1 39.14जेन्ना हांव देवाचें राज्य आनी कायदो हेर सगळ्या राष्ट्रांच्या राज्या परस श्रेश्ठ मानतां, तेन्ना हेर राष्ट्रां कडेन म्हजो संबंध कसो आसतलो? तर जर म्हाका स्वताचेर राज्य करपाक, स्वताक सारको दवरपाक, आनी म्हजे सारक्याच म्हज्या भोंवतणच्या लोकांक दवरपाक, हेर राष्ट्रां सारकें कितें तरी घडोवन हाडचें पडल्यार, तर हांव देवाचें राज्य आनी कायदे, हांव जें घडयतलों ताचे परस व्हड मानतां काय? मागीर जेन्ना हांव ताचे कायदे, हांव जें घडयतलों ताचे परस व्हड मानिना, तेन्ना म्हजी सुवात खंय उरता?

TAM1897 Q1 39.15(आवाज) देवा परस वयर.

TAM1897 Q1 39.16हेर पोपा सारको; निम्रोदा सारको,—देवाच्या जाग्यार स्वताक दवरप. देव आसा ताचे वयर स्वताक दवरिनासतना, कोणूच मनीस स्वताक देवाच्या जाग्यार दवरूंक शकना.

TAM1897 Q1 39.17हाचे वांगडाच, हांवें तें बरयलां जें तुमकां सत्य म्हूण वळखूंक येतले:—

TAM1897 Q1 39.18पूण हें सगळें आतां विसरिल्लें, सगळ्या राष्ट्रां सारको एक राजा, एक सरकार, एक राज्य आसचें ह्या तांच्या थारायल्ल्या हेतून. देवाचे स्पश्ट इत्से आड, इस्राएल राष्ट्रां मदीं मेजतलो.... हाय, त्या आपल्या दिसा इझ्राएलाक, आपल्या शांतताये खातीर गरजेच्यो गजाली कळिल्ल्यो जाल्यार! हाय, तांणी देवाचेर विस्वास दवरिल्लो जाल्यार, आनी हें मान्य केल्लें जाल्यार की तांच्या बऱ्या खातीर खंयचो मार्ग आपणायचो हें तांकां परस बरे तरेन देवाक खबर आसा! पूण ताच्या सगळ्यांत घट विनंती आनी सगळ्यांत गंभीर शिटकावणे आड, तांणी आपले कान बंद केले आनी आपल्या काळजांक कठीण केले, आनी तेन्नाच आनी थंयच एका अशा मार्गार पावल दवरलें, जाणें अटल तर्का सयत, एक राष्ट्र आनी निवडिल्ले लोक म्हणून, दोनूय तरेन तांच्या नाशा कडेन व्हेलो.

TAM1897 Q1 39.19अशेंय घडलें की, जमाती दोन भागांत वांटल्यो—दहा आनी दोन. त्या धा जमातींचें कितें जालें?—तांणी सतत धर्मत्याग केलो, आनी निमाणें तांणी म्हळें, “आमकां राजा ना.” तेन्ना प्रभू होशेया संदेस्ता वरवीं तांचे कडेन आयलो, आनी म्हणालो, “हांव तुमचो राजा जातलों; इझ्राएला, म्हजे कडेन परत ये, तूं म्हजे कडल्यान पळून गेला; हांव तुमचो राजा जातलों.” पूण ते परत येवंक तयार जाले नात; आनी तांकां बंदखणींत व्हेलो, आनी ते सदां खातीर ना जाले.

TAM1897 Q1 39.20जेन्ना हें जालें, तेन्ना होशेयान यहूदा विशीं बरयलें, “यहूदा अजून देवा वांगडा राज्य करता, आनी संतां वांगडा विश्वासू आसा.” पूण तुमकां खबर आसा की यहूदा पावला-पावलां धर्मत्यागाच्या वाटेर सकयल देंवलो, जो मेरेन हें उतर आयलें, “मुकूट काडात, आनी शिरस्तू काडात: हें पयलीं सारकें उरचें ना: जाका सकयल दवरला ताका वयर करात, आनी जाका वयर दवरला ताका सकयल करात. हांव ताका उलथोवन, उलथोवन, उलथोवन उडयतलों: आनी जो मेरेन ताच्या हक्काचो येना तो मेरेन तें परत उबें रावचें ना; आनी हांव तें ताका दितलों.”

TAM1897 Q1 39.21देवाक आपल्याच लोकांचेर राज्य करपाक परधर्मियां कडल्यान राज्य करपाक लावचें पडलें. आनी जेन्ना देवान, परधर्मियां कडल्यान, परधर्मियांच्या राजवटीन, तांकां तो स्वता येय मेरेन सांबाळून दवरलें, तेन्नाय तांणी साऊलाच्या दिसांनी उलयल्लें तेंच उतर परत उलयलें, “ना; पूण आमकां एक राजा जाय.” आनी जेन्ना क्रिस्तान तांचो राजा जावपाक न्हयकार दिलो, तेन्ना तांणी ताका खुरसार मारलो, आनी आरडले, “आमचो राजा सिझरा शिवाय दुसरो कोणूच ना.”

TAM1897 Q1 40.1जेन्ना शमूएला वरवीं केल्ल्या प्रभूच्या विरोधा आड, तांणी आरडले, “ना; पूण आमच्यार एक राजाच आसतलो,” त्या आरडण्यांत प्रभून आयकलें, आनी आतां सगळ्यांक आयकुपाक सोंपें आसा, तांचो ताच्या विरोधांतलो निमाणो आरड— “आमचो राजा सिझर शिवाय आनी कोणूच न्हय.” देवाक न्हयकारून, “सगळ्या राष्ट्रां सारके” जावपा खातीर, ते त्या सगळ्या राष्ट्रां सारके जाले जांणी देवाक न्हयकारलो.

TAM1897 Q1 40.2पिलाताच्या न्यायाधीश-मंचाचेर तांणी ख्रिस्ता आड जो आक्रोश केलो, ताचो आस्पाव शौलच्या दिसांनी केल्ल्या “आमकां राजा जाय,” ह्या आक्रोशांत आशिल्लो; आनी देवान तो आयकलो. हेंच ताचें तर्कशास्त्र, आनी ताका चुकवपाक जावचें ना. आनी जर तूं आनी हांव ताका चुकवपाक सोदतात जाल्यार, आमी पुराय काळजान, पुराय आत्म्यान, पुराय मनान, आनी पुराय बळग्यान देवा कडेन परतून वळपाक जाय. आमकां आमच्या देशांतल्यान, आमच्या सोयऱ्यांमळांतल्यान, आनी आमच्या बापायच्या घरांतल्यान भायर सरचें पडटलें. आमकां इजिप्ताक फाटीं मारची पडटली, जरी आमी पृथ्वीवेल्या राज्याच्या सिंहासनाच्या पांवड्यार आसले तरी; आमकां ताचेर सावन देंवचें पडटलें, ताका फाटीं मारचें पडटलें, आनी तें सगळें सोडून देवन, एका जिव्या भावार्थांत देवा कडेन वळचें पडटलें; आनी मागीर आमकां एकल्याच रावचें पडटलें, आनी राष्ट्रां मदीं आमची गणना जावची न्हय.

TAM1897 Q1 40.3ह्या तरेन तुमकां दिसता की देव आपल्या लोकांक, आनी सदांच राष्ट्रांक शिकयता की आपल्या लोकांचें, आनी खंयच्याय मनशाचें सासणाचें तारण, काळजांतल्यान धर्म आनी राज्य हांच्या पुराय वेगळेपणाचेर आदारून आसा.