बाबेल आनी इजिप्तांतल्यान भायर

TAM1897 Q1 45.8सोमारा सांजवेळा, मार्च १५, १८९७ दिसा दिल्लें प्रवचन जनरल कॉन्फरन्स बुलेटिन, पयलो क्वार्टर, १८९७, खंड २, अंक १, पानां ४५-५४ हातूंत छापिल्लें.

TAM1897 Q1 45.9काल रातीच्या आमच्या पाठांत आमी यहूदाच्या इतिहासांतल्या एका अशा टप्प्यार पावले, जंय अस्सिरिया कडल्यान येवपी संकश्टां पुरा भशेन देशभर भरिल्लीं. तांकां तातूंतल्यान सुटका जाय आशिल्ली, आनी देव तांकां आपयतालो की तांणी पुराय काळजान ताचो सोद घेवचो, जाका लागून तो तांकां सोडोवंक शकतलो. ते इजिप्ता वांगडा मेळ-मिळून, गटबंदी करून आनी संबंद जोडून स्वताक सोडोवपाचो यत्न करताले.

TAM1897 Q1 45.10अशेंच चालू आशिल्लें, जो मेरेन हेजकियाच्या जिवितांत ते एका अशा वेळार पावले, जंय इजिप्ता कडल्यान मेळपी सगळी मदत पुराय तरेन बंद जाली, हें ताका जाय आशिल्ल्यान न्हय, तर तें तशें घडिल्लें. अस्सिरियाच्या राजांनीं जेरुसालेम आनी भूमध्य दर्या मदीं येवन, इजिप्त आनी जेरुसालेमच्या सैन्यां मदीं आपलें स्थान घेतलें, जाका लागून यहूदा आनी इजिप्तचीं सैन्यां एकठांय येवचीं न्हय. मागीर तो तांच्यांतल्या कोणाकूय एकल्याक हारोवंक शकलो आसलो.

TAM1897 Q1 45.11जेन्ना सेननाकेरिब पयले फावट जेरुसालेमाचेर आयलो, तेन्ना ताणें तशेंच केलें, आनी हेजकिया इतलो चूक करपी आशिल्लो की धर्मग्रंथांनी बरयलां की तो अस्सिरियाच्या राजा कडेन भायर सरलो आनी म्हणालो, “हांवें चूक केल्या; म्हजे कडल्यान परत वच: तूं म्हजेर जें कितें घालतलो तें हांव सोंसून घेतलों.” आनी अस्सिरियाच्या राजाने ताचेर तीस भांगराचे टॅलेंट आनी तीन शें रुप्याचे टॅलेंट लायले, आनी हेजकियाक हें कर भरपाक देवाच्या घरांतली संपत्ती काडची पडली.

TAM1897 Q1 45.12ह्या त्रासाचें कारण हें आशिल्लें की एक्रोनाच्या लोकांनी अस्सिरियाच्या लोकांक विरोध केल्लो; पूण एक्रोनाचो राजा अस्सिरियाच्या राजाक निश्ठावान आशिल्लो, आनी तो लोकांच्या बंडांत वांटेकार जालो ना. मागीर लोकांनी ताका बळजबरेन कैदी करून येरुसालेमाक व्हेलो, आनी ताका सुरक्षित दवरपा खातीर हेजकियाच्या हातांत दिलो. आनी हेजकियान ताका स्वीकारलो. असिरियाच्या राजा आड तांच्या बंडाक हेजकिया इतलो सहानुभूतीन पळयतालो की, तातूंत इतलो तरी वांटेकार जावपाक तो तयार आशिल्लो.

TAM1897 Q1 45.13अशूरचो राजा वयर सरलो आनी एक्रोनाचें ताबें घेतलें. उपरांत तो एक्रोनाच्या राजाक हाडून परत एक्रोनाच्या सिंहासनाचेर बसोवपाक यरुशलेमाक गेलो. हेजकिय्यान शाराक घट केलें, आनी तटबंदी आनी गरजेचीं सगळीं संरक्षणाचीं साधनां बांदलीं; पूण ताचो कांयच फायदो जालो ना, तें तांकां सोडोवंक शकलें ना; कित्याक तर देव तांकां तशें सोडोवंक शकनाशिल्लो. हांव सेननाकेरिबाचो त्या मोहिमेचो अहवाल, आनी बायबलांतलो अहवाल वाचतलों. हे दोनूय अहवाल “एम्पायर्स ऑफ द बायबल,” ह्या पुस्तकाच्या ३२२व्या पानाचेर आनी ताच्या उपरांतच्या तीन पानांचेर एकामेकांत गुंथिल्ले आसात. हांव पॅराग्राफ १५ पासून वाचपाक सुरवात करतां. सेननाकेरिब सांगता की एक्रोनाच्या लोकांनी कशी बंडखोरी केल्ली, आनी तांच्या राजाक धरून कैदी केल्लो. तो म्हणटा:—

TAM1897 Q1 46.1एक्रोनाचे मुखेल पुरोहित, कुलीन, आनी लोक, जांणी आपल्या राजा पाडियाक (जो अस्सिरियाची श्रद्धा आनी पुजा मानतालो) लोखणी सांखळ्यांनी बांदिल्लो; आनी जुदेचो राजा हेजकियाक ताका सुपुर्द केल्लो; आनी देवा आड दुस्मानकायेन वागिल्ले; ते मनीस आतां काळजांत भियेल्ले.

TAM1897 Q1 46.2आनी ताणें त्या शाराचेर ताबो मेळयलो, आनी तो फुडें म्हणटा, “यहूदाचो राजा हिजकिय्या म्हज्या जुलमी राजवटीक मानून घेवंक तयार जालो ना.” मागीर बायबल म्हणटा, देखून “अशूरचो राजा सेनाखेरिब यहूदाच्या सगळ्या वण्टीच्या शारां आड चडलो, आनी तांणीं ताबो मेळयलो.” मागीर सेनाखेरिब म्हणटा:—

TAM1897 Q1 46.3तांतले सेहेताळीस (४६) शार, खर किल्ले, आनी तांच्या वाठारांतले अणगिनत शार, हांचेर झुजाच्या हत्यारां सयत हांवें घेराव घातलो, तांकां जिखले, लुटले, आनी लुटमार म्हूण मेजले.... तांच्या मदल्यान दोन लाख एकशें पन्नास लोक, ल्हान-व्हड, दादले-बायलो, घोडे, घोडयो, गाढवे, उंटां, गाय-गोरवां, आनी मेंढरां, अणगिनत जनावरां, हांकां हांवें व्हरून लुटमार म्हूण वांटून दिलें.

TAM1897 Q1 46.4मागीर बायबल म्हणटा:—

TAM1897 Q1 46.5आनी जेन्ना हेजेकियाक दिसलें की सेननाकेरिब आयला आनी ताणें यरुशलेमा आड झूज करपाचो निश्चय केला, तेन्ना ताणें आपल्या राजकुमार आनी बळिश्ट मनशां कडेन सल्लो केलो की शारा भायर आशिल्ल्या झऱ्यांचें उदक आडावचें: आनी तांणी ताका मदत केली. देखून खूब लोक एकठांय जमले, आनी तांणी सगळीं झरयां आनी देशाच्या मदल्यान व्हांवपी नाळी बंद केली, हें म्हणून, अश्शूरचे राजा आयल्यार, तांकां खूब उदक कित्याक मेळचें? तशेंच ताणें स्वताक घट केलो, आनी मोडिल्ली सगळी वणत परत बांदली, आनी ती मनोऱ्यां मेरेन उबी केली, आनी भायर आनीक एक वणत बांदली, आनी दाविदाच्या शारांतलो मिल्लो दुरुस्त केलो, आनी भरपूर भालां आनी ढाली तयार केल्यो.

TAM1897 Q1 46.6आतां सनाकेरिब म्हणटा:—

TAM1897 Q1 46.7हांवें [हेजेकियाक] ताच्या राजकी शारांत, जेरुसालेमांत, पिंजऱ्यांतल्या सुकण्यावरी बंद करून दवरलो; ताचे आड हांवें घेराव घालपाचे मनोरे बांदले (कारण ताणें आपल्या शाराच्या व्हडल्या दाराची तटबंदी नवी करपाचो आदेश दिल्लो).

TAM1897 Q1 46.8आनी आतां बायबल म्हण्टा:—

TAM1897 Q1 46.9आनी ताणें लोकांचेर झुजाचे सरदार नेमले, आनी तांकां शाराच्या दाराच्या रस्त्यार आपले कडेन एकठांय केलें, आनी तांकां धीर दिवन म्हळें, “बळिश्ट आनी धाडसी रावात, अस्सिरियाच्या राजाक लागून वा ताचे वांगडा आशिल्ल्या सगळ्या सैन्याक लागून भियेनाकात वा निराश जावनाकात: कित्याक तर आमचे कडेन ताचे परस चड लोक आसात: ताचे कडेन फक्त एक मासाचो बाहू आसा; पूण आमचे कडेन आमचो देव परमेश्वर आसा, जो आमकां आदार दितलो आनी आमचे झुजां झुजतलो. आनी यहूदाचो राजा हेजकियाच्या उतरांचेर लोकांनी विस्वास दवरलो.

TAM1897 Q1 46.10हें सगळें खरें आशिल्लें, जर तो ह्या प्रकरणांत निर्दोश आसलो जाल्यार; पूण एक्रोनाचो राजा पाडियाह, जो त्या वेळार जेरुसालेमांत कैद आशिल्लो, ताका लागून देवान हेजकियाच्या शाराची राखण करपाच्या मार्गार ताका आपलो आशीर्वाद दिवंक शकलो ना. देखून सेनाखेरिब म्हणटा:—

TAM1897 Q1 46.11हेजेकियाक स्वताक म्हज्या भव्यतेच्या अपमानाची भिरांत व्यापून उडयली; आनी उर्बीक, ताच्या स्वताच्या सैनिकांक, आनी ताणें आपल्या राजकी शारांत, जेरुसालेमांत, भितर हाडिल्ल्या दुसऱ्या सैनिकांक.

TAM1897 Q1 46.12मागीर बायबल म्हणटा:—

TAM1897 Q1 46.13आनी अस्सिरियाच्या राजान यहूदाचो राजा हिजकियाक तीनशें टॅलेंट रुपें आनी तीस टॅलेंट भांगर नेमून दिलें. आनी हिजकियान ताका परमेश्वराच्या घरांत आनी राजाच्या घराच्या भांडारांत मेळिल्लें सगळें रुपें दिलें. त्या वेळार हेजकियाहान परमेश्वराच्या देवळाच्या दारांवयल्यान, आनी जुदेचो राजा हेजकियाहान भांगरान मढयल्ल्या खांब्यांवयल्यान भांगर काडलें, आनी तें अस्सिरियाच्या राजाक दिलें.

TAM1897 Q1 46.14आनी हाचे विशीं संनाकेरिब म्हणटा:—

TAM1897 Q1 46.15पयलीं दर वर्सा भरपाच्या कराक, हांवें म्हज्या स्वामिन्याचो मैत्रीचो कर जोडलो आनी तो ताचेर लायलो.... येरुसालेमाची, ताच्या राजकी शाराची, तटबंदी करपा खातीर ताणें भितर एकठांय केल्ले कामगार, सैनिक आनी बांदकाम करपी, आतां कर व्हरताले. तीस टॅलेंट भांगराचे, ८०० टॅलेंट रुप्याचे; विणिल्लो कपडो, तांबडो, भरतकाम केल्लो; व्हडल्या आकाराचे मोलादीक फातर; हत्तीच्या दाताचे पलंग, हत्तीच्या दाताचे भोंवपी सिंहासन, म्हशींचीं कातीं, दान लाकूड, कु लाकूड, सगळ्या तरांचो एक व्हड खजिनो; आनी ताच्यो धुवो, ताच्या राजमहालांतले नपुंसक, दादले संगीतकार, आनी बायल संगीतकार; हें सगळें म्हज्या राजकी शारांत, निनिव्हाक, म्हजे फाटल्यान धाडलें. आनी कर भरपाक आनी मान दिवपाक ताणें आपलो दुत धाडलो. हांवें ताचीं शारां लुटलीं, ताच्या राज्यांतल्यान काडून उडयलीं, आनी आशदोदाचो राजा मितिंती, एक्रोनाचो राजा पाडिया आनी गाझाचो राजा झिल्ली-बेल हांकां दिलीं. हांवें ताचें राज्य उणें केलें.

TAM1897 Q1 46.16शास्त्रामधल्या त्या श्लोकाची ही पुराय काणी, जंय म्हळां की हिजकियाहान अस्सिरियाच्या राजाक धाडून म्हळें, “हांवें चूक केल्या; म्हजे कडल्यान परत वच: तूं म्हजेर जें कितें घालतलो तें हांव सोंसून घेतलों.”

TAM1897 Q1 46.17हाचे कांय काळ उपरांत, हेजेकियान इजिप्ताक राजदूत धाडले, आनी इजिप्तान हेजेकिया कडेन युती करून एक सैन्य धाडलें. सेननाकेरिबाक हें वेळार कळ्ळें की इजिप्त आनी जेरुसालेमा मदीं आपलें सैन्य तैनात करपाक. मागीर ताणें पयलीं जेरुसालेमांत हेजेकियाक शरण येवपाक आपोवणें धाडलें, आनी तो इजिप्तांतल्यान परत येय मेरेन रावपाक सांगलें, आनी तो येवन तांकां सगळ्यांक तांच्याच देशा सारक्या एका बऱ्याच देशांत बंदिवान व्हरतलो. पूण हेजेकियान तांकां कांयच जाप दिवची न्हय अशें सांगलें, आनी तो मनीस लाकीशाक परत आयलो, आनी ताका दिसलें की राजा लिब्नाक गेलो, आनी तांणी थंय ताका तें कळयलें.

TAM1897 Q1 46.18तेन्ना सनाकेरिबाक कळ्ळें की इजिप्ताचीं सैन्यां वयर येतालीं, आनी ताणें परतून जेरुसालेमाक एक पत्र धाडलें, जातूंत ताणें सांगिल्लें की तो कितें करूंक शकता आनी देव कितें करूंक शकना; आनी हेझेकियाक देवाचेर आदारून रावपाची गरज ना, कित्याक तर देव तांकां ताच्या हातांतल्यान सोडोवंक शकना; आनी जशें इजिप्ताच्या राजाचें काम जातकच, तो वयर येतलो, आनी जेरुसालेमाक ताचे परिणाम भोगचे पडटले.

TAM1897 Q1 46.19ह्या वेळार, हिजकियाक परमेश्वराचेर विस्वास दवरपाक शिकिल्लो; कारण ताचे कडेन विस्वास दवरपाक दुसरो कोणूच नाशिल्लो. निमाणें ताका परमेश्वराचेर विस्वास दवरचोच पडलो. देखून तो देवळांत गेलो, सेननाकेरिबाचें तें पत्र परमेश्वरा मुखार दवरलें, आनी परमेश्वराक म्हळें, “आतां तें पळय; आमी कांयच करूंक शकना.” ‘प्रभुवा, आमची बाजू तुंवेंच घे.’ आनी प्रभुवान तशें केलें. त्या रातीं सेननाकेरिबाचीं सैनिकां मारलीं गेलीं, आनी तो निनिव्हाक परत गेलो. ह्या तरेन, निमाणें, ह्या सगळ्या कठीण काळांतल्यान, तांचेर आयिल्ल्या ह्या वायट परिस्थितींतल्यान, आनी तांकां इतले पुराय तरेन बंद केल्ल्यान की तांकां इजिप्ता कडल्यान वा हेर खंयच्याच जाग्यार मदत मेळूंक शकली ना, ते त्या जाग्यार पावले जंय प्रभूक तांकां पयलींसावन पावपाक जाय आशिल्लें—जंय तो तांकां सोडोवंक शकलो.

TAM1897 Q1 47.1जर तांणी त्या वेळार केल्लेवरी सदांच देवाचेर पातयेवन रावपाचें केल्लें, जाल्यार देव सदांच तेंच केल्लें जें ताणें त्या वेळार तांचे खातीर केलें. ते केन्नाच अस्सिरियाच्या अधिपत्या खाला आयिल्ले नासतले, वा इजिप्ता कडेन तांचो कांयच संबंध येवपाचो नासलो. तांची केन्नाच लुटमार जावपाची नासली आनी तांकां कैद करून व्हरपाचें नासले. ते देवाचे लोक आनी ताचें राज्य म्हणून सदांच उबे रावले असते, एकलेच रावन, राष्ट्रां मदीं तांची गणना जावपाची नासली.

TAM1897 Q1 47.2म्हाका यहूदाच्या इतिहासाचो बारकायेन पाटलाव करपाची गरज ना. तोच धा वंशांचो परत एकदां जाल्लो इतिहास. तो फक्त काल राती आमी पळयल्लो इतिहास परत सांगपा सारको जातलो, जो मेरेन आमी त्या जाग्यार पावना जंय देवान आपल्या निमाण्या राजा झेदेकियाक आपलो प्रवादी धाडलो आनी म्हळें, “शिरें वयलें मुकूट काड, आनी मुकूट काड: हें आतां पयलीं सारकें उरचें ना: खालच्याक वयर कर, आनी व्हडल्याक सकयल कर. हांव उलटयतलों, उलटयतलों, उलटयतलों: आनी तें आनीक उरचें ना, जाचो हक्क आसा तो येय मेरेन; आनी हांव तें ताका दितलों.”

TAM1897 Q1 47.3ताचे उपरांत रोखडेंच, सगळ्या लोकांक बॅबिलॉनाक कैद करून व्हेलो, फकत त्या देशांतल्या सगळ्यांत गरीब लोकांक सोडून, जांच्या कडेन कांयच नाशिल्लें. तांकां त्या देशांतच रावपाक सोडलें, तांकां जाय तशें ताचें मालकी हक्क सांबाळपाक. ह्या तरेन त्या वेळार गरीब आनी कांयच नाशिल्लें हें एक बरें आशिल्लें; आनी हें आतां पृथ्वीचेर जियेवपी सगळ्या लोकांच्या समजुती खातीर बरयल्लें. आतां गिरेस्त आसप आनी व्हड मालमत्ता आसप हें बरेंपण न्हय. आनी ते दीस बेगीन येतले जेन्ना हे गरीब आनी कांयच नाशिल्ले ह्या संवसारांत सगळ्यांत बऱ्या स्थितींत आसतले. जेरुसलेमाक त्या दिसा नश्ट केल्लें तेन्ना अशेंच आशिल्लें, आनी तांकां बाबिलोन्याक बंदिवान व्हेलो वा तांकां मारून उडयले.

TAM1897 Q1 47.4त्या वेळार ज्यांच्या कडेन कांयच नाशिल्लें, तांकां देशांत खंयच्याय वाठारांत घर घेवंक मेळटालें; कारण पुराय देश तांच्याच खातीर आशिल्लो. हेर सगळ्यांक कैद करून व्हेलो. आनी हेंच परत घडटलें. जे ह्या संवसाराच्या संपत्तीक धरून आसात, जे गिरेस्त जावंक सोदतात, तांकां तांच्याच गिरेस्तकायेन कैद करून व्हरतले, आनी ते संवसार सगळ्यां वांगडा ना जातले. तेन्ना हे संवसाराच्या गजालींनी गरीब आशिल्ले, आनी जांचे कडेन कांयच ना, कारण तांणी सगळें देवाच्या कामा खातीर लायलां—ते देवाच्या देशांत रावतले, जेन्ना पृथ्वीच्या देशांनी रावपी सगळे कैद करून व्हरतले, आनी पुराय पृथ्वी नश्ट जातली.

TAM1897 Q1 47.5इस्राएलाच्या अधःपतनाचो आनी तांच्या विनाशाचो हो हिशोब व्यर्थ बरयल्लो ना. होशे आनी काल रातीं उल्लेख केल्लीं भविष्यवाण्यां व्यर्थ बरयल्लीं नात. इसायाचो आठवो अध्याय व्यर्थ बरयल्लो ना. हीं उतरां आमच्या खातीर बरयल्लीं, आनी आमी आमच्या काळांत तांचेर लक्ष दिवंक जाय.

TAM1897 Q1 47.6आतां आमी यहूदाच्या निमाण्या दिसां कडेन येतात. यिर्मया आनी एझेकिएलाचीं पुस्तकां वाचात. तीं सप्तम-दिसाच्या अॅडव्हेंटिस्टां खातीर आयच्या काळाची सत्यता आसात, जशें प्रकटीकरणाचें पुस्तक आसा. येरमिया आनी एझेकिएल आमच्या खातीर बरयल्यात, जांच्यार संवसाराचो शेवट आयला, कित्याक तर हीं पुस्तकां त्या दिसांनी बरयल्लीं, जेन्ना यहूदाचो शेवट आयिल्लो; आनी जेरुसालेमाचो नाश, आनी ताचे वांगडा आशिल्लो काळ, तो फक्त संवसारांतल्या सगळ्या लोकांक दाखोवपा खातीर नोंद केला की संवसाराचो शेवट आनी ताचो नाश लागीं पावला, आनी ताका लागून घडपी घडणुकां आनी ताचे वांगडा येवपी संकश्टां विशीं तांकां शिटकावणी दिवपा खातीर.

TAM1897 Q1 47.7इझ्राएलांनी परमेश्वराच्या विरोधाक न मानता एक राजा वेंचून काडलो. जेन्ना ते वेगळे जाले, तेन्ना धा वंशांक अशें थारलें की तांकां म्हणचें पडलें, आमकां राजा ना; आनी परमेश्वरान म्हळें, हांव तुमचो राजा जातलों. परत तांणी म्हळें, ना; आमकां राजाच जाय. आनी तांणी दुसरो एक राजा नेमलो, आनी तोच निमाणो आसलो. तेन्ना तांकां फुडें राजा वा राज्य उरूंक ना; पूण तांकां बंदखणींत व्हेलो आनी ते सदां खातीर ना जाले, कित्याक तर तांणी परमेश्वराक आपलो राजा म्हणून मानूंक नाशिल्लो.

TAM1897 Q1 47.8यहूदा आनीक थोडो वेळ उरलो, आनी मागीर जें आमी थोड्या वेळान पयलीं वाचतालें तें घडलें—“शिर्पाव काडात, आनी मुकूट काडात,” यहूदाक आतां राजा जावंक शकना. तिका म्हणपाक भाग पडटा, आमकां राजा ना. तिका बाबिलच्या बंदखणींत वचचें पडटलें. लोकांक आनी वंशांक तांचो खरो राजा येय मेरेन दुसरो राजा नासलो, जाचो राज्य करपाचो आनी राज्य करपाचो हक्क आसा; आनी तरी लेगीत ते इतले थिरायले, साऊलाच्या दिसांनी देवाक न्हयकारिल्ल्या त्याच आत्म्यान इतले भरिल्ले, की तांकां देवान तांचेर राज्य करचें नासलें; तांणी ताका न्हयकारलो, आनी ह्या संवसाराचो एक राजा निवडलो—“आमचो राजा सिझर शिवाय दुसरो कोणूच ना.”

TAM1897 Q1 47.9ही सगळी एकूच काणी आसा. जेन्ना तांणी देवाक न्हयकारलो, तेन्ना तांणी तो ताच्या विरोधांत केलो, आनी साऊल नांवाचो एक राजा वेंचून काडलो. देवान पळयलें की तातूंत तांणी आपल्या राजा, जेजूक न्हयकारलो, आनी सीझर आनी बरबासाक वेंचून काडलो. ख्रिस्ताक न्हयकारप आनी सीझराक वेंचप हें फकत देवाक न्हयकारपाचो आनी साऊलाक वेंचपाचो एक निश्चित तर्क आशिल्लो. जेन्ना तांणी ताका न्हयकारलो आनी साऊलाक वेंचलो, तेन्ना देवाक खबर आशिल्ली की ते ताका न्हयकारतले आनी सीझराक वेंचतले. आनी निमाणो पांवडो पयल्याच पांवड्यांत आशिल्लो.

TAM1897 Q1 47.10देखून प्रभून सांगलें, “शमूएल, ते तुका न्हयकारनात, पूण ते म्हाका न्हयकारतात, जाका लागून हांव तांचेर राज्य करचो न्हय; आनी सातव्या दिसाच्या अॅडव्हेंटिस्टां खातीर हाचो अर्थ असो जाता.” देव आपल्या लोकांचो राज्यकार जावंक सोदता, तो आपल्या लोकांचो राजा जावंक सोदता. तो तसो जातलो? ताचें राज्याधिकारपण पुरो जातलें? ताचें राज्य आपल्या लोकांक पुरो जातलें? तोच प्रस्न आतां आसा, जसो तो तेन्ना आशिल्लो. तेन्ना तें तांकां पुरो नाशिल्लें; कित्याक तर ते पुराय काळजान ताचे कडेन शरण येवंक तयार नाशिल्ले. ते फक्त रितीरिवाजांत अडकले, आनी संवसारा सारके इतले जाले की ते संवसाराच्या मूर्तिपूजेन लागले. तांकां हेर परधर्मी लोकां भशेन एक राजा जाय आशिल्लो. आनी आयज लेगीत तीच काणी आसा. जर देव सप्तम-दिसाच्या अॅडव्हेंटिस्टां खातीर एक पुरोसो शासक ना, जाल्यार तें ह्या खातीर की ते ताचेर पुराय काळजान विस्वास दवरिनात. तें ह्या खातीर की ते इतले परधर्मी लोकां सारके जाल्यात, की तांकां स्वता पासून स्वताकच सांबाळपाक आनी स्वताचेरच राज्य करपाक परधर्मी सरकार आनी परधर्मी शक्ती जाय. अरे, आयज सप्तम-दिसाच्या अॅडव्हेंटिस्टांनी, आजच्या देवाच्या उतराक आयकचें: हांव तुजो राजा जातलो.

TAM1897 Q1 48.1ज्यूदाक, जशें हांवें थोड्या वेळान पयलीं सांगलें, बाबिलोनच्या बंदखणींत व्हेलो, आनी कांय सगळ्यांत गरीब लोक देशांत उरले. थंयच ते रावपाक जाय आशिल्ले. पूण ते स्वखुशयेन इजिप्ताक गेले. परमेश्वराच्या परतून विरोधाक न मानता, ते इजिप्ताक गेले. ह्या तरेन परमेश्वराचे सगळे लोक बाबेल आनी इजिप्त हांगाच्यां परधर्मी लोकां मदीं शिंपडले. आनी तशेंच त्या वेळार सावन, पवित्र पुस्तकांनी ताच्या लोकांक बाबेल आनी इजिप्तांतल्यान भायर काडपा विशीं सांगलां; आनी आयजून तशेंच आसा.

TAM1897 Q1 48.2आयज, उतर आसा, “म्हज्या लोकांनो, तिचे भितरल्यान भायर येयात, जाका लागून तुमी तिच्या पातकांत वांटेकार जावचे नात, आनी तिच्या संकटांतल्यान तुमकां कांय मेळचें ना.” तेंच बाबिल. आनी प्रकटीकरण पुस्तकाच्या इकराव्या अध्यायांत, “आध्यात्मिकरित्या इजिप्त म्हणपाक येता” त्या विशीं सांगलां; आनी जे त्या जनावराचेर, ताच्या मूर्तीचेर, ताच्या चिन्नाचेर आनी ताच्या नांवाच्या आंकड्याचेर जैत मेळयतात, ते “मोयजेसाचें गीत गातात”—ताचे सारकें कितें तरी न्हय—बगर “देवाचो सेवक मोयजेसाचें गीत.” मोयजेसाचें गीत कितें आशिल्लें?—इजिप्तांतल्यान सुटकेचें गीत. तेन्ना, जे जनावराचेर, ताच्या मूर्तीचेर, ताच्या चिन्नाचेर, आनी ताच्या नांवाच्या आंकड्याचेर जैत जोडटात, ते मोयजेसाचें गीत गातात, कारण ते इजिप्तांतल्यान सुटल्यात. कित्याक, आयज, आनी संवसाराच्या अखेरे मेरेन, “हांवें म्हज्या पुताक इजिप्तांतल्यान आपयला.” आयज बाबेल आनी इजिप्त आसा. आयज बाबेल आनी इजिप्तांत देवाचे लोक आसात. आनी आयज प्रभू म्हणटा, “म्हज्या लोकांनो, थंयच्यान भायर येयात;” आनी, “हांवें म्हज्या पुताक इजिप्तांतल्यान आपयला.”

TAM1897 Q1 48.3परत पळयात: निम्रोद खंय आशिल्लो?—तो बाबेलान आशिल्लो, आनी बाबेलानच्या राज्याचेर राज्य करतालो. अब्राहाम खंय आशिल्लो?—तो निम्रोदान स्थापन केल्ल्या राज्याच्या प्रदेशांत आशिल्लो. पूण देवान ताका त्या देशांतल्यान भायर आपयलो. तो देश अध्यात्मीक आनी शारिरीक, दोनूय तरांनी बाबेलान आशिल्लो. आनी ह्या परस चड म्हळ्यार: निम्रोद कुश हाचो पूत आशिल्लो, आनी कुश हाम हाचो पूत आशिल्लो, आनी इजिप्त हें हाम हाचें भुंय आसा. देखून निम्रोदांत इजिप्त आनी बाबेल ह्यो दोनूय आशिल्ल्यो. आनी जेन्ना देवान अब्राहामाक आपयलो, तेन्ना ताणें ताका इजिप्त आनी बाबेल ह्या दोनांय थावन भायर आपयलो. आनी “जर तुमी ख्रिस्ताचे आसात, जाल्यार तुमी अब्राहामाचे संतती, आनी भासावण्या प्रमाण वारसदार आसात.” आनी तुमकांय इजिप्त आनी बाबेल ह्या दोनांय थावन भायर आपयलां.

TAM1897 Q1 48.4आतां आमी सगळ्यांनी बायबल अभ्यासूया, आनी तें जें सांगता ताचे खातीर आनी तातूंत आशिल्ल्या आत्मिक अर्थां खातीर तें वाचूया. तेन्ना पुराय बायबल, पयल्या श्लोका सावन निमाण्या श्लोका मेरेन, आमच्या सगळ्यां खातीर एक जिवंत, चम्कपी गजाल जातली.

TAM1897 Q1 48.5उपरांत आमी इस्राएलाक इजिप्तांत पळयलो, आनी देवान तांकां परतून इजिप्तांतल्यान भायर आपयलें. मागीर तांणी देवाक न्हयकारलो, आनी ताचो शेवट असो जालो की ते बाबेलच्या बंदखणींत गेले, आनी परतून इजिप्ताक गेले. आनी जेन्ना जेजू आयलो, तेन्ना तांणी ताका न्हयकारलो, आनी सीझराक वेंचून काडलो. मागीर क्रिस्तांव इगर्ज आयली, आनी इगर्जेचें पतितपण जालें, जाणे दुसरें बाबेल तयार केलें, आनी देवान लोकांक त्या बाबेलंतल्यान भायर आपयलें. सुधार चळवळीच्या वेळार, देवान तांकां त्या बाबेलंतल्यान भायर सरपाक आपयलें. उपरांत प्रोटेस्टंटवाद, सुधारिल्लें क्रिस्तांव धर्म आयलें, आनी ताणेंय धर्मत्याग केलो, आनी आतां तें जनावराची एक प्रतिमा तयार करता, जें परत बाबेल, आवय आनी धुवो, संवसाराच्या सरकारांकडेन जोडटा. आनी आजूनय देव आपयता, बाबेलंतल्यान भायर येयात, “तिचेतल्यान भायर ये, म्हज्या लोकांनो.”

TAM1897 Q1 48.6ख्रिस्ती इगर्जेंत अधर्मीपण घडयपी तत्वगिन्यान; ख्रिस्ती शाळांनी हाडिल्ली आनी अधर्मीपण घडयिल्ली फटकी, परधर्मी शिकवण, इजिप्तांतल्यान आयिल्ली. त्या इजिप्ती तत्वगिन्यानान ख्रिस्ती शाळांक विकृत केल्यो, अधर्मीपण घडयलें, आनी रोमाची इगर्ज बांदली, जी आयज बाबेल आनी इजिप्त दोनूय आसा. आनी देखून आयज जिव्या, हाजीर सत्यांत, सायब आपल्या लोकांक बाबेल आनी इजिप्त ह्या दोनूय कडल्यान भायर आपयता.

TAM1897 Q1 48.7पूण प्रभूंक सगळें जाय. ताका सगळ्याचेर राज्य करपाचें आसा. ताका सगळ्याचेर आपलें राज्य जाय. ताका इगर्जेन तशें जाल्लें जाय; ताका शाळेंत तशें जाल्लें जाय; ताका प्रकाशन संस्थांनी तशें जाल्लें जाय; ताका जंय खंय ताचें नांव घेतात थंय सगळें तशें जाल्लें जाय. तुमी ताका तशें जावंक दितले?

TAM1897 Q1 48.8जर अशें जाल्यार, तुमी, दरेकान स्वता खातीर, तुमच्या काळजांत प्रभूंक पुराय सुवात दिवन सुरवात करची पडटली. त्या राजाक ताच्या स्वताच्या राज्यांत, ताच्या आत्म्याच्या राज्यांत राज्य करूंक दियात. हें राज्य आनी राज्य करप इतलें पुराय आनी अनिर्बंध आसूंक जाय की तुमी देवा शिवाय दुसऱ्या खंयच्याच राजाक वा शासकाक, आनी देवाच्या कायद्या शिवाय दुसऱ्या खंयच्याच कायद्याक वळखचे नात.

TAM1897 Q1 48.9तेन्ना, आनी तेन्नाच, आमी इजिप्त आनी बाबिलोन हांचे कडल्यान सुटतले. आनी मागीर, इजिप्त आनी बाबेल हांचे कडल्यान ह्या तरेन सुटका जाल्या उपरांत, खरें म्हणूं येता, आनी तेन्नाच प्रभु सगळ्या विश्वाक सांगतलो, “हे ते जे देवाचीं आज्ञा आनी जेजूची श्रद्धा पाळटात,”—ते न्हय जे आपलो पुराय यत्न केलो,—पूण तें विश्वा मुखार देवाचें प्रमाणपत्र आसतलें, जें धर्तरे वयल्या त्या लोकांक दाखयतलें जे देवाचीं आज्ञा आनी जेजूची श्रद्धा पाळटात. तो वेळ लागीं पावला, आनी देव बाबेल आनी इजिप्तांतल्यान एक लोकांक भायर आपयता, जाका लागून हें घडटलें, आनी तो पुराय विश्वा मुखार प्रमाण दितलो, की हो एक असो लोक जाका हांवें राज्य करचें हें मान्य आसा, आनी जाका देवा शिवाय दुसऱ्या खंयच्याच शासकाची, कायद्याची वा सरकाराची गरज ना.

TAM1897 Q1 48.10आतां फकत परत एक फावट ताचेर नदर मारात. देवान मनशाक सगळ्यांत पयल्या आज्ञेन सुरू केलो, जी ताचे वांगडा आनी ताच्यांत जियेताली: “तुवें तुज्या सर्वेस्परा देवाचो मोग तुज्या पुराय काळजान, आनी पुराय आत्म्यान, आनी पुराय मनान, आनी पुराय बळग्यान करचो.” मनशान दुसरो मार्ग आपणायलो, दुसऱ्या कोणा तरी उलयता ताचें आयकलें, आनी अशें तरेन सगळें कांय वगडायलें. देवान ताका परत उबो केलो, आनी ताका परत आपलें पुराय काळीज, जीव, मन आनी बळगें घालून देवाचो मोग करपाचो अधिकार दिलो. थोड्याच काळांत ताचे वंशज देवा पासून इतले पयस गेले की तांच्या जिवितांत देवाक सुवातच उरली ना, आनी त्या लोकांक हुंवारांतल्यान धुवन व्हरचें पडलें. फक्त आठ जीव आशिल्ले जे आपल्या जिवितांत देवाक घेवपाक तयार आशिल्ले.

TAM1897 Q1 49.1सर्वेस्परांनी आठ जाणां वांगडा पृथ्वीचेर परतून आपलें काम सुरू केलें. तांकां सगळ्यांत पयली आज्ञा आशिल्ली, “तुवें तुज्या सर्वेस्परा देवाचो मोग तुज्या पुराय काळजान, पुराय आत्म्यान, पुराय मनान आनी पुराय बळग्यान करचो.” पूण ते ताचे पासून पयस गेले, दुसरे देव मानले, आनी मूर्तिपूजे पसून राजेशाहींत गेले. एक राज्य संघटीत जालें—संवसारांतलें पयलें राज्य. तें धर्मत्यागाचें फळ आशिल्लें.

TAM1897 Q1 49.2त्या दुश्ट राज्यांतल्यान देवान आपल्या लोकांक परत आपयलें, आनी एका नव्या प्राण्यांच्या वंशाक सुरवात केली. देवान अब्राहामाक त्या देशांतल्यान, ताच्या सोयऱ्यांमदल्यान, आनी ताच्या बापायच्या घरांतल्यान, एका अशा देशांत आपयलें जो तो ताका दाखयतलो. आनी ताका पृथ्वीचेर पांय दवरपाक लेगीत जागो दिलो ना; पूण ताणें उतर दिलें की तो तो ताका आनी ताच्या उपरांतच्या संततीक दितलो, तेन्ना ताका भुरगें लेगीत नाशिल्लें. ह्या तरेन देवान ताका तो रावतालो त्या देशांतल्यान भायर आपयलो, आनी संवसारांत ताका खंयचोच देश दिलो ना. देखून अब्राहाम, देवाचो इश्ट, देवाची इगर्ज, ह्या संवसारांत खंयच्याच देशा विरयत उरलो, आनी “तुमी ख्रिस्ताचे जाल्यार, तर तुमी अब्राहामाचे वंशज, आनी भासाभाशी प्रमाण वारस आसात.”

TAM1897 Q1 49.3आमी आमच्या बापाय अब्राहामाच्या भावार्थाच्या पावलांचेर चलपाक जाय, जें ताचेकडेन सुंता जावचे पयलीं आशिल्लें. तुमी ह्या संवसारांत देशा विरयत आसात? सायब तुमकां तुमच्या देशांतल्यान भायर आपयता, त्या देशांत जें तो तुमकां दाखयता. तो स्वर्गीक देश. तुमी तो घेतले?

TAM1897 Q1 49.4अब्राहामाचे वंशज इजिप्तांत गेले, आनी देवान तांकां त्या देशांतल्यान वेगळे केले. त्या काळांत मोयजेस एक व्हड उदाहरण आशिल्लो. तो राजसिंहासनाचो वारस आशिल्लो. पूण ताणें ताचेर फाटीं मारली आनी देवा वांगडा गेलो; आनी देवा वांगडा वचपाक ताका ताचेर फाटीं मारची पडली.

TAM1897 Q1 49.5देवान आपल्या लोकांक सोडोयलें, आनी तांकां म्हळें, “लोकां एकलेच रावतले, आनी तांकां राष्ट्रां मदीं मेजप जावचें ना.” पूण तांणी देवाक सोडून दिलो, आनी आपल्या भोंवतणच्या परधर्मी लोकांभशेन एक राजा आनी एक राज्य स्थापन केलें; आनी ताचें कितें जालें? ताणें तांकां कांय बरें दिलें? सर्वेस्परांनी तांकां सोडिले ना; पूण त्या गजालीचें तांकां कांय बरें जालें? ती एक अखंड घसरणीची प्रक्रिया आशिल्ली, सकयल, सकयल, सकयल, जो मेरेन ते विभागले, आनी मागीर दोनूय ना जाले; आनी त्या दिसा सावन आयज मेरेन ते “राश्ट्रां मदीं भोंवपी” जाल्यात. तांणी प्रयत्न केलो तरी, तांची राश्ट्रां मदीं गणना जावंक ना.

TAM1897 Q1 49.6देखून जेन्ना क्रिस्त आयलो, तेन्ना ताणें परतून एक आत्मिक कुटुंब उबारलें. पूण परतून धर्मद्रोह आयलो, आनी इगर्ज मूर्तिपूजेक आनी विधर्मीपणांत गेली, आनी तिणें परतून एक सरकार—इगर्ज आनी राज्य—उबारलें. तें पोपशाय आशिल्लें; आनी ताचें कितें जातलें?—तुमकां खबर आसा की तें “विनाशांत वतलें.” मागीर देवान क्रिस्तांव प्रोटेस्टंट धर्मांत परतून एक अध्यात्मीक कुटुंब उबारलें. पूण ताणेंय धर्मत्याग केलो, आनी ‘वेश्यांच्या आवयक’ सामील जालो, आनी ‘पशू’ची मूर्ती उबी करता—पृथ्वीचेर देवाचें राज्य आशिल्ल्याचो दावो करपी एक राज्य; आनी ह्या सगळ्याचें कितें जातलें?—तुमकां खबर आसा की ताचो सदांकाळच्या नाशांत नाश जातलो.

TAM1897 Q1 49.7निम्रोदाच्या राज्याचें कितें जालें?—तें नश्ट जालें. इजिप्ताच्या राज्याचें कितें जालें?—तें नश्ट जालें. अस्सिरियाच्या राज्याचें कितें जालें?—तें नश्ट जालें. धा वंशांच्या राज्याचें कितें जालें?—तें नश्ट जालें. यहूदाच्या राज्याचें कितें जालें?—तें नश्ट जालें. बाबेलच्या राज्याचें कितें जालें?—तें नश्ट जालें. मेडो-पर्सियाच्या राज्याचें कितें जालें?—तें नश्ट जालें. ग्रीसाच्या राज्याचें कितें जालें?—तें नश्ट जालें. रोमाच्या राज्याचें कितें जालें?—तें नश्ट जालें. ताचे उपरांत आयिल्ल्या धा राज्यांचें कितें जातलें?—तीं नश्ट जातलीं. रोमाच्या अवशेशांचेर स्थापन जाल्ल्या पोपशाहीचें कितें जालें?—ती नश्ट जावपाची आसा. युनायटेड स्टेट्सांत, ताच्या प्रतिमे प्रमाणें तयार केल्ल्या राज्याचें कितें जातलें?—तें नश्ट जातलें.

TAM1897 Q1 49.8सर्वेस्पराक आमकां दाखोवपाचें आसा की ताच्या लोकांनी ह्या गजालीं कडेन संबंद दवरचो न्हय. हातूंतलो होच धडो न्हय? ताका आपल्या लोकांनी नाश जावपी गजालींचेर आपलो मोग बांदचो अशें दिसता? आदमा सावन आतां मेरेन, देव मनशांक आपलो राज्य करपाक दिवपाक आपयता, जाका लागून तो तांचो राजा जातलो; की लोकांनी आपल्या देशांतल्यान, आपल्या सोयऱ्यां मदीं सावन, आपल्या बापायच्या घरांतल्यान भायर सरून, एकलेच रावचें, आनी राष्ट्रां मदीं तांची गणना जावची न्हय. तो केन्नाय अशें लोक सोदून काडटलो काय, जे ताका आपल्या इत्से प्रमाणें करपाक दितले?

TAM1897 Q1 49.9(आवाज) हय.

TAM1897 Q1 49.10हय; आमी जाणां की ताका अशे लोक मेळटले, कित्याक तर देवाचें उतर अशेंच सांगता. पूण जे आतां आपूण ताचे लोक आसात म्हणटात, तांच्यांतलेच ताका ते लोक मेळटले? होच प्रस्न. तुमी हांच्यांतले एक जावन? तुमी हांच्यांतले एक जावन?—तुमी म्हणटात, हय. तर तुमी तुमच्या देशांतल्यान, तुमच्या सोयऱ्यांमदल्यान, आनी तुमच्या बापायच्या घरांतल्यान भायर सरतले? तुमी एकलेच रावतले, आनी राष्ट्रांमदीं तुमची गणना जावची ना? देव तुमचो राजा आसतलो, आनी दुसरो कोणूच राजा नासतलो? देवाचें राज्य तुमचें राज्य आसतलें, आनी दुसऱ्या खंयच्याच राज्याची गरज पडची ना?

TAM1897 Q1 49.11तुमी दुसऱ्या खंयच्याच सरकाराक विरोध करतले अशें न्हय; तुमकां दुसऱ्या खंयच्याच सरकाराची गरजच ना, कारण तुमच्या कडेन सगळ्यांत बरें सरकार आसा—एक परिपूर्ण सरकार. जर तें सरकार तुमच्या जिवितांत आसा, जाल्यार तुमकां पृथ्वीवेल्या खंयच्याच सरकाराची गरज पडची ना, आनी तांकां तुमच्या कडेन कसलीच अडचण वा त्रास जावचो ना. देव फकत इतलेंच मागता. तुमी ताका तुमच्या जिवितांत हें येवंक दितले?

TAM1897 Q1 50.1तिसऱ्या देवदुताच्या संदेशांत हें स्पश्ट सांगलां की, ताचे वरवीं आनी ताचे माध्यमांतल्यान, देव “ख्रिस्ती धर्माक एक सासणाचो पायो घालपाचो” विचार करता. तेन्ना, तिसऱ्या देवदुताच्या संदेशांत जशें निश्चितपणान, देव ख्रिस्तीधर्माक एका सासणाच्या आदाराचेर स्थापन करता, तें एक अशें ख्रिस्तीधर्म आसतलें जें ह्या पृथ्वीवयल्या खंयच्याच गजालीकडेन जोडिल्लें नासतलें. तें फक्त देवाकडेन जोडिल्लें आसतलें; फक्त ताच्या सासणाच्या उतराकडेन; ताच्या सासणाच्या आत्म्या वरवीं उजवाडाक येवपी; जाचो उगम सासणाच्या दिसां पासून आसा ताचे कडल्यान शिकयल्लें; आनी अशें तरेन सासणाच्या देवा कडेन व्हरतलें, जो राज्य करतलो, आनी ताच्या सकयल सासणाचीं हातां आसतलीं.

TAM1897 Q1 50.2म्हाका खबर आसा, आनी तुमकांय खबर आसा, की कांय भाव हाका मानिनात की हें सारकें आसा. दोन वर्सां पयलीं हें प्रवचन जाल्लें, आनी बुलेटिनांत उजवाडाक आयलें. जायत्या जाणांनी तें मानून घेतलें ना. कांय जाणांनी तें अजूनय मानून घेवंक ना. तें पुराय तरेन चूक आसा अशें मानतात. पूण फाटले जनरल कॉन्फरन्सांत, आमकां दोन साक्ष्यो वाचून दाखयल्यो,—खास ह्या कॉन्फरन्सा खातीर बरयल्ल्यो, आनी तांतली एक, म्हाका दिसता, बुलेटिन क्र. ४ त छापिल्ली आसा; दुसरी अजून छापिल्ली ना, पूण म्हाका दिसता, तीय बेगीनच छापून येतली,—राजकीय गजालींनी वांटो घेवपा खातीर सप्तम-दिसाच्या अॅडव्हेंटिस्टांक तांची फटकार करता. हांगा हांव एक उतारा वाचतां जो तुमकां ताचो विचार दाखयतलो:—

TAM1897 Q1 50.3प्रभु जेजू आपल्या लोकांक लागून निराश जाला. तो सेनापती, आनी तांच्या बावट्या खाला ते उबे रावपाक जाय. राजकीय पक्षां वांगडा बाजू घेवपाक तांच्या कडेन वेळ, शहाणपण वा ताकद ना. लोकांक सकयल्यान एक तीव्र हालचाल सुरू जाल्या, आनी देवाच्या पुतांनी आनी धुवांनी ह्या राजकीय संघर्शाक आपलो प्रभाव दिवंक फावना. पूण आमच्या लोकांचेर कसोच आत्मो चडता, जेन्ना तेच भाव, जे मानतात की आमी आतां तिसऱ्या देवदुताच्या संदेशा खाला आसात, जो संवसाराक दिल्लो काकळुतीचो निमाणो संदेश आसा, एकाच भावार्थाचे भाव, राजकीय पक्षांच्या विरोधी बॅज घालून, विरोधी भावना उक्तायतात आनी आपलीं विभागिल्लीं मतां जाहीर करतात?

TAM1897 Q1 50.4आतां हांव हो प्रस्न एक प्रस्ताव म्हणून विचारतां: जर सरकार आनी इगर्ज ह्या विशयाचेर दोन वर्सां पयलीं केल्ली शिकवण सप्तम-दिवस अॅडव्हेंटिस्टांनी सगळ्यांनी मान्य करून पाळ्ळी असती, जाल्यार त्या साक्षीक सुवात उरतली काय?—स्पश्टपणान, ना. तर त्या पाठांनी चूक गजालीची मागणी केली काय, जेन्ना तांणी देवाच्या लोकांक अशा स्थितींत उबे रावपाक सांगलें, जंय ताका तांचेर दोश काडप अशक्य जातलें? म्हजो अर्थ ह्या खास मुद्द्या विशीं. म्हजो अर्थ असो की, जेन्ना देवाच्या वचनांतल्यान सत्याची एक रेख मांडटात, आनी जर ताच्या लोकांनी ती देवा मुखार आनी संवसारा मुखार स्वीकारली, जाल्यार ती तांकां अशा वृत्तींत दवरतली की त्या सत्याच्या रेखे संबंदीत गजालींनी प्रभूंक तांचे कडेन चूक काडप अशक्य जातलें, जाल्यार तें सत्य म्हणून स्वीकारप सुरक्षित न्हय काय? तें कशें चूक जावंक शकता?

TAM1897 Q1 50.5पूण हें फकत एक साक्ष आसा. दुसऱ्या साक्षींत, तांच्या लोकांनी निमाण्या प्रचाराच्या राजकीय चर्चेत वांटो घेतला म्हूण, त्याच तरेचें पानां-पानांचें फटकारपण आसा; ह्या खातीर दोन लागसारच्या साक्ष्यांनी, प्रचाराक सुरवात जावचे आदीं अठरा म्हयने दिल्लो संदेश तांच्या लोकांनी मान्य केल्लो जाल्यार, जाचे पासून ते वांचले असते, तीच गजाल केल्ल्या खातीर देवाक आपल्या लोकांक फटकार धाडचो पडला. तर मागीर, तांच्या मुखार विरोधी मार्ग आपणायपाची संद येवचे आदीं अठरा म्हयने पयलीं, देवान आपल्या लोकांक तो संदेश कित्याक धाडलो? जेन्ना गोंदळाचो आनी चर्चेचो तो वेळ तांचेर येतलो, तेन्ना तांच्या लोकांनी तयार रावचें अशें ताका दिसूंक ना, जाका लागून तांकां बरो मार्ग खबर आसतलो, आनी जे हेर गोंदळिल्ले तांचे वांगडा ते गोंदळचे नात, आनी अशें तरेन तांणी त्या गजालींनी वांटो घेवचो ना, जांचेर ताका फटकार घालची पडटा?

TAM1897 Q1 50.6हांव आतां कोणेय फकत तें थंय आसा म्हणून तें मानून घेवचें अशें सांगना. हांव सांगता की तांणी तें मानून घेवचें, ताचो अभ्यास करचो, ताचेर प्रार्थना करची, ताचेर नदर मारची, आनी तें सत्य आसा म्हणून तें मानून घेवचें, आनी तें देवाच्या लोकांक अशा खंयच्याय मुद्द्याचेर तांकां केन्नाय तांची फटकार करपाचे वा सुदारपाचे शक्यते पासून वाचयतलें. तरी म्हाका खबर आसा की अशे भाव आसात जे अजूनय हें सगळें चूक आसा अशें मानतात; आनी म्हणटात की ताका लागून आमच्या लोकांनी एक अतिवादी भूमिका घेवपाची गरज आशिल्ली, आनी ती एक अतिवादी भूमिका आशिल्ली. जी भूमिका देवाच्या लोकांक त्या जाग्यार दवरता जंय तो तांकां उबें रावपाक सोदता, जाका लागून ते संवसाराक गोंदळात घालपी ह्या सगळ्या गोंदळाच्या गजालीं पासून पुराय तरेन मुक्त जातले, ती एक अतिवादी भूमिका जावंक शकता काय?

TAM1897 Q1 50.7ह्या वर्सा होच विचार दुसऱ्या तरेन मुखार आयला. दोन वर्सां पयलीं ज्या शास्त्रांचो उल्लेख केल्लो, ते ह्या वर्साच्या पाठांनी अजिबात नात. तेन्ना ती सुवार्ता आशिल्ली; आतांय ती सुवार्ता आसा; कारण ती पुराय बायबलभर पातळिल्ली सुवार्ता आसा, आनी तुमी बायबलाक खंयच्याय भागांत हात घाल्यार तुमकां तेंच मेळटलें.

TAM1897 Q1 50.8आमीं विचारांत घेवपाची आनीक एक गजाल आसा. जर आमीं राजकीय कामांनी आनी चर्चांनी वांटो घेतल्यार, वेगवेगळे व्यक्ती वेगवेगळ्या पक्षांचे तर्फेन उबे रावतले, विरोधी भावना उक्तायतले, आनी आपलीं विभक्त मतां जाहीर करतले, जरी ते भाव म्हणून आपली वळख दितात. राजकीय कामाचो निमाणो पांवडो खंयचो?—युद्ध, अर्थात. तर सुरवातेक तातूंत कितें आसता?—फकत जें निमाणें आसता तेंच—युद्ध. सुरवातेक सावन निमाणे मेरेन तोच भाव आसा. ख्रिस्तांत एक जाल्ले भाव, विरोधभावांत, एकामेकां पासून वेगळे जावपा सारक्या खंयच्याय गजालींत वांटो घेवंक शकतात? ते घेवंक शकतात?—ना; आनी ख्रिस्तांत एक रावंक शकनात. तांणी एकवट सोदचो, आत्म्याचो एकवट सोदचो, “शांतीच्या बंधनांत आत्म्याचो एकवट सांबाळपाक यत्न करचे.”

TAM1897 Q1 50.9कांय जाणांनी ताचो तर्क मानपाक तयार जाल्यात, आनी मान्य केलां की निमाणें ख्रिस्तांवां खातीर लेगीत, खंयच्याय ख्रिस्तांवां खातीर, सप्तम-दिसाचे अॅडव्हेंटिस्ट वा हेरां खातीर, झूज करप मान्य आसा. अर्थात, एकामेकां आड न्हय, पूण आपल्या देशा खातीर झूज करप, आनी नागरी सरकार तिगोवन दवरपा खातीर झुजांत वांटो घेवप. पूण ख्रिस्तांवाचो देश खंय आसा? ख्रिस्तांवाचें सरकार खंय आसा? तुमकां सांगता येता?

TAM1897 Q1 50.10(आवाज) “ह्या संवसाराचो न्हय.”

TAM1897 Q1 50.11तें ह्या देशाचें न्हय, आनी ह्या संवसाराचें न्हय. आमचें राज्य आनी देश ह्या संवसाराचे न्हय. पूण क्रिस्तांव आपल्या देशा खातीर शारिरीक झुजाच्या हत्यारांनी झूजूं शकतात काय? त्या देशाच्या राजानें आपल्या देशा खातीर झूजपाक हात उबारपा परस, स्वताक खुरसार लावपाक, मारून उडोवपाक, आनी नदरे आड दफन जावपाक दिलें. तर, जाचो तर्क इतलो फुडें वता, तें सुरवातेक खरें आसूं शकता काय?

TAM1897 Q1 51.1पूण इतलेंच न्हय. जर आमी सप्तम-दिसाचे अॅडव्हेंटिस्ट म्हणून ह्या सिद्धांतांचो प्रचार करपाचे आसात, आनी तांकां धरून रावपाचे आसात, तर युनायटेड स्टेट्स सरकारा कडेन, मिशिगन राज्या कडेन, आनी हेर कांय राज्यां कडेन न्यायान वागपा खातीर एक म्हत्वाचें पावल उबारपाक जाय, जाका लागून आमी योग्य नदरेन दिसतले.

TAM1897 Q1 51.2हांव हें परत सांगता, जाका लागून तुमी समजूंक शकतात की हांव कितें उलयता. जर अशें जावपाचें आसा की आमी हो सिद्धांत स्वीकारचो की क्रिस्तांव झूजूं शकतात, देश आनी सरकाराची राखण करपाक आपलो उजवो हात वयर उखलूं शकतात आनी तशेंच हेर सगळें, तर त्या संप्रदायाक, स्वताच्या नितीक, आनी खास करून युनायटेड स्टेट्स सरकाराच्या आनी कांय राज्यांच्या नितीक, हें जाहीरपणान जाहीर करपाक जाय, आनी पयलीं संप्रदायान आपणायल्लो मार्ग नाकारपाक आनी ताका फाटीं घेवपाक जाय.

TAM1897 Q1 51.3म्हजे कडेन हांगा १८६५ वर्सा छापिल्लीं दोन ल्हानशीं कागदपत्रां आसात, पूण तातूंत बरयल्ली घडणूक १८६४ वर्सा घडिल्ली. तांतल्या एकाचें नांव आसा “हथियार धरपा संबंदीं सप्तम-दिवस अॅडव्हेंटिस्टांचीं मतां, जें कांय राज्यांच्या राज्यपालां मुखार आनी प्रोव्होस्ट-मार्शल जनरल [म्हळ्यार, युनायटेड स्टेट्सच्या] मुखार, नोंदणी कायद्याच्या एका भागा सयत सादर केल्लें.”

TAM1897 Q1 51.4त्या वेळार सप्तम-दिसाच्या अॅडव्हेंटिस्टांनी, जनरल कॉन्फरन्स कमिटीच्या माध्यमांतल्यान, युनायटेड स्टेट्सच्या सरकाराक, इलिनॉय, मिशिगन, पेन्सिल्व्हेनिया, विस्कॉन्सिन, आनी आनीक एक-दोन राज्यांच्या सरकारांक हें सांगलें की, सप्तम-दिसाचे अॅडव्हेंटिस्ट, क्रिस्तांव म्हणून, आनी ते क्रिस्तांव आशिल्ल्यान, क्रिस्तांव खंयच्याय परिस्थितींत शस्त्र हातांत घेवंक वा झूज करपाक शकतात हें मान्य करूंक शकनात. दुसरें दस्तऐवज म्हळ्यार सप्तम-दिसाच्या अॅडव्हेंटिस्टांच्या बरोवपांतल्यान आनी प्रकाशनांतल्यान घेतिल्ले उतारे, जाका लागून सरकारान ह्या पंथा कडल्यान आयिल्ली विनंती खरी मानून घेतल्या हें योग्य थारतलें.

TAM1897 Q1 51.5आतां जर तो आदेश रद्द करपाचो आसा, आनी आमी हो विचार मानून घेवपाचे आसात की क्रिस्तांव खंयच्याय परिस्थितींत, सरकारा खातीर वा आनीक खंयच्याय कारणा खातीर झुजूं शकतात, तर आमकां युनायटेड स्टेट्स सरकारा कडेन संप्रदायाचें प्रतिनिधित्व करपी जनरल कॉन्फरन्स कमिटीक धाडून हें सांगपाचें उरता की आमचीं मतां बदलल्यांत; आनी ह्या राज्यांच्या राज्यपालां कडेन वचून तांकां सांगचें की आमी आमचीं मतां बदल्ल्यांत; जाका लागून त्या विशया वयल्या आमच्या नव्या आनी सुदारीत मतां प्रमाणें नोंदी उरतल्यो.

TAM1897 Q1 51.6आतां, फकत एक गजाल जाल्ली म्हणून आमी तिका धरून रावपाक जाय अशें म्हाका एक क्षणभर लेगीत दिसना. पूण जर जाल्ली गजाल बरोबर आशिल्ली, तर तिका धरून रावात. आनी हांव आतां म्हणटां, की जर आमचीं मतां त्या विशयाचेर बदलतात, जाल्यार ह्या सरकारांक हें कळोवप आमचें कर्तव्य आसा, जाका लागून ते आमचे विशीं आमी जशे आसात तशें सोडून वेगळें कितेंय चिंतचे नात. हें सरकारां खातीर फकत योग्य आसा; कारण एक पंथ म्हणून आमी अधिकृतपणान आमची नोंद करून विरोधी भूमिका घेतिल्ली.

TAM1897 Q1 51.7दोन वर्सां पयलीं, जेन्ना ते पाठ दिले, तेन्ना ह्या कागदपत्रां अस्तित्वांत आसात हें म्हाका खबर नाशिल्लें. १८९७ वर्साच्या सुरवातीच्या सुमाराक मेरेन म्हाका तांच्या अस्तित्वाची खबर नाशिल्ली. कोणें तरी तीं म्हाका एका पाकिटांत धाडलीं, आनी म्हाका ताचे विशीं इतलेंच खबर आसा. तीं १८६५ वर्सा “स्टीम प्रेस ऑफ द सेव्हन्थ-डे अॅडव्हेंटिस्ट पब्लिशिंग असोसिएशन, बॅटल क्रीक, मिच.” हांणी छापिल्लीं. युनायटेड स्टेट्स सरकाराक सादर केल्ल्या दस्तावेजांचेर जनरल कॉन्फरन्स कमिटीचीं नांवां सही केल्लीं आसात, आनी राज्यांच्या राज्यपालांक सादर केल्ल्या दस्तावेजांचेर स्टेट कॉन्फरन्स कमिटीचीं नांवां सही केल्लीं आसात.

TAM1897 Q1 51.8आतां हांव तुमकां, सातव्या-दिसाच्या अॅडव्हेंटिस्टांच्या दस्तावेजां, प्रकाशनां, आनी पत्रकांतल्यान तेन्ना छापिल्ले कांय उतारे वाचून दाखयतां. हे उतारे अमेरिकेच्या सरकाराक, आनी राज्यांच्या राज्यपालांक पुरावो म्हणून सादर केल्ले. ह्या उतरां वरवीं हें दाखोवपाचें आशिल्लें की, संप्रदायाच्या जनरल कॉन्फरन्स कमिटीन घेतिल्लो तो पक्ष, तांचो खरो आनी समजिल्लो पक्ष आशिल्लो. तो फक्त भरतींतल्यान वाचपा खातीर, वा झुजाक लागून देशाचेर येवपी परिणामां पासून सुटपा खातीर त्या वेळार तयार केल्लो पक्ष नाशिल्लो. सातव्या दिसाचे अॅडव्हेंटिस्टां कडेन हो एक सिध्दांत आशिल्लो आनी ते ताका धरून रावले कारण तो ख्रिस्ती धर्म आशिल्लो, हें ह्या सरकारांक पुरावो म्हणून हें धाडिल्लें.

TAM1897 Q1 51.9हांव हातूंतले कांय उतारे वाचतलों, आनी तुमी पळयतले की जशें हांवें तें वाचतांच पळयलें, तशेंच तुमीय पळयतले—की जर दोन वर्सां पयलीं ह्या तबरनाकलांत म्हजे मुखार तें पत्रक आसतलें जाल्यार, हांवें बुलेटिनांत उजवाडाक आयिल्ल्या म्हज्या पाठांनी जितलें स्पश्टपणान शिकयलें, ताचे परस चड स्पश्टपणान हातूंतले सिद्धांत शिकोवंक शकचो नासलों. १८५३ वर्सा, पाद्री जेम्स व्हाइट हांणी ‘सायन्स ऑफ द टायम्स’ ह्या नेमाळ्यांत बरयल्ल्या एका लेखांतलो हो एक उतारो आसा:—

TAM1897 Q1 51.10ख्रिस्ताची स्वताची म्हणपी इगर्ज तिच्या खऱ्या घोवाच्या हाताक सोडून, आता कायद्याच्या बळिश्ट हाताचेर आदारून आसा. ती संवसाराच्या भ्रश्ट सरकारां कडल्यान संरक्षण आनी पोशण सोदता, आनी ती पोरण्या आवयच्या वेश्या धुवांनी योग्य रितीन दाखयल्या, जी कॅथोलिक इगर्जेचें प्रतीक आसा. जशें बायल आपल्या घोवाक चिकटपाक जाय, तशेंच इगर्ज क्रिस्ताक चिकटपाक जाय, आनी कायद्याच्या हाता कडल्यान संरक्षण सोदपा बदला, फक्त आपल्या मोगाच्या सामर्थ्यवान हाताचेर आदारून रावपाक जाय. इगर्ज संवसारा कडेन बेकायदेशीरपणान लग्न जाल्या. हें नागरी सरकाराच्या वेगवेगळ्या विभागांनी पळोवंक मेळटा. झुजाच्या विभागांत लेगीत, जेजू क्रिस्ताचो जाहीर केल्लो सेवक झुजांत जैता खातीर आपल्या प्रार्थनांनी शांतीच्या देवाची फकाणां करताना दिसता.

TAM1897 Q1 51.11परत, ९ मे, १८५४ च्या ‘रिव्ह्यू अँड हेराल्ड’ ह्या नेमाळ्यांतल्यान एक उतारो:—

TAM1897 Q1 52.1ह्यो गजाली लागीं पावल्यात वा ना [हें प्रभूच्या येण्याविशीं आसा], पूण सत्य हें उरता; एक झुजाचो भाव, द्वेशाचो आनी फसवणुकेचो भाव पातळ्ळा. ताच्या दूशीत करपी प्रभावाची आमकां भिरांत आसा,—झूज आनी रगतपात हांच्या विचारां कडेन सवयेन येवपी नैतिक अधःपतन करपी प्रभाव, तो अस्वस्थ करपी उत्साह, ती कडू पंगडाची भावना, जी वायट आसा आनी वायटपण पातळपाक कारण जाता.

TAM1897 Q1 52.2ह्या कारणांक लागून ख्रिस्ताच्या शिष्यांक धोको ना अशें म्हणू नाकात. धोको आसा; कारण जेन्ना “दुश्टताय वाडटली, तेन्ना जायत्या जाणांचो मोग थंड पडटलो.” अशो गूढ आनी अवर्णनीय सहानुभूती मनशाक मनशाक बांदतात, ज्यो वेगळ्या आनी अलिप्त हिताक आडायतात, की आमी नकळत प्रचलित सूर आपणायतात, आनी जो मेरेन मन विकृत आनी अस्थिर जायना तो मेरेन आमकां कळना; आनी अशें तरेन, अस्वस्थ स्थितींत आसून, तें वायटाक स्वीकारपाक आनी पिकवपाक तयार आसता. नैतिक दंड महामारी परसय चड विध्वंसक आसा.

TAM1897 Q1 52.3३१ जुलै, १८५६ च्या ‘रिव्ह्यू अँड हेराल्ड’ ह्या नेमाळ्यांतल्यान परत छापिल्लो आनीक एक उतारो:—

TAM1897 Q1 52.4जेजूसान म्हळां, “म्हजे फाटल्यान ये.” म्हाल्या भावा, म्हाल्या भयणी, तुमचो भावार्थाचो मानदंड खंयचो? तो बायबल न्हय? तुमी म्हणटात, हय. जाल्यार आमी थंय येतले, की आमी जेजूसाच्या फाटल्यान वतात वा ना हें शिकपाक. हांव तुमच्या मार्गार तुमच्या मुखार पावतलों, आनी तुमच्या कडेन तर्क करतलों; आनी हो मार्ग म्हळ्यार आमच्या जिवितांतलो दरेक कर्म. आमी पयलीं एक व्हड नदर मारतले, आनी विचारतले, तुमी संवसारा सारकीं वागतात? पूण तुमी विचारतात, तुमचो अर्थ कितें? हांव तुमकां सांगपाचो प्रयत्न करतलों. तुमी संवसाराच्या सिद्धांतांनी आनी कायद्यांनी ताचो वांटो घेतात काय? जर अशें जाल्यार, तुमचो मार्ग तो न्हय जो जेजूच्या पांयांनी चाळ्ळो. जेजून म्हळें, ते (शिश्य) संवसाराचे न्हय, जशें हांव संवसाराचो न्हय. तुमी जेजूक सीझराच्या न्यायालयांत केन्ना पळयलो?—केन्नाच न्हय, फकत जेन्ना ताका वधाक मेंढरा भशेन व्हेलो.

TAM1897 Q1 52.5पूण आमकां बरे कायदे जाय, आनी बऱ्या मनशांक ते तयार करपाक आनी चालीक लावपाक लावप हें आमचें कर्तव्य.

TAM1897 Q1 52.6खऱ्यांनीच आमकां बऱ्या कायद्यांची गरज आसा; आनी जेजून आमकां ताचे पाळोवपाक तांच्या शिवाय सोडूंक ना. तो म्हणटा, “जें उतर तुमी आयकतात तें म्हजें न्हय, पूण म्हाका धाडपी बापाचें आसा.” जुआंव १४:२४.

TAM1897 Q1 52.7स्तोत्रकार म्हणटा, “परमेश्वराचो कायदो परिपूर्ण आसा, तो आत्म्याक बदलता.” स्तोत्र १९:७. पॉल म्हणटा, “सगळें पवित्र शास्त्र देवाच्या आत्मप्रेरणेन दिल्लें आसा, आनी तें शिकवण, खरटणी, सुदारणा आनी धार्मिकतेची शिकवण दिवपाक फायद्याचें आसा: जाका लागून देवाचो मनीस परिपूर्ण जावचो, आनी सगळ्या बऱ्या कामां खातीर पुराय तरेन तयार जावचो.” २ तिमथी ३:१६, १७. तुका आनीक कितें जाय? वा मोगाच्या भावा, तुका आनीक कितें कमी जाय?

TAM1897 Q1 52.8तुमच्या एजंटा कडल्यान तुमची फुडली मागणी कायदे घालपाची आसता, जे जर पाळूंक नात जाल्यार, एक अख्रिस्ती शस्त्र आशिल्ल्या तरसादीन लागू जातात. हे कायदे, ज्या सरकाराचो तो एक घटक आसा, त्या सरकाराचें अत्यावश्यक, जिवीत आनी अस्तित्व आसात, जें आपली राष्ट्रियता फक्त शस्त्रागारांनी वा मरणाच्या साधनांनी, व्हडल्या नौदळांनी आनी घातक शस्त्रांनी सज्ज आशिल्ल्या सैन्यान तिगोवंक शकता. उपरांत तुमी तुमच्या त्या बऱ्या क्रिस्तांव भावाक, जो शांतीच्या राजकुमाराचो अनुयायी आसा, फांशीच्या माचये कुशीक मरणाची शिक्षा दिवपाक उबो करतात; वा सैन्याच्या पंगडाच्या मुखेल्याक, एका गरीब भावाक स्वर्गाची मुक्त हवा घेवपाची इत्सा करपाच्या गुन्यांवा खातीर परत गुलामगिरींत घालपाक ‘हॅबियस कॉर्पस’ची नोटीस घेवन दवरतात. वा, जर तो तुमचो देशाचो मुखेल शासक आसा, तर तुमी तुमच्या बऱ्या बिशपाक पुराय सज्ज केल्ल्या झुजाच्या घोड्यार बसयतात, देशांतल्या मरणाच्या सगळ्या शक्तींचो सर्वोच्च सेनापती म्हणून.

TAM1897 Q1 52.9हांव विचारतलों, जेजूच्या मोगाळ अनुयायांनो, देवान, “जिवेशीं मारू नाका” अशें म्हळां जाल्यार, मनीस जिवेशीं मारप योग्य थारावंक शकता काय? मनशाच्या सरकाराची पुराय रचणूक तरवार आदारिल्ली ना काय? जेन्ना तो येतलो जाचो नितीन राज्य करपाचो हक्क आसा, तेन्ना तांकां चुरगाळून उडोवंक जायना काय?

TAM1897 Q1 52.10पूण हांव मनशाच्या सरकारां वांगडा झुजांत ना. ना, ना. दाविद देवाक स्तुती करपी एका स्तोत्रांत म्हणटा, “खचितच मनशाचो क्रोध तुजी स्तुती करतलो: उरिल्लो क्रोध तूं आडावन दवरतलो.” स्तोत्र ७६:१०. “कारण शासक बऱ्या कामांक भंय दिसना, पूण वायट कामांक दिसता. तर तुका ताचे शक्तीची भिरांत दिसची ना? जें बरें आसा तें कर, आनी ताचे वयल्यान तुका तोखणाय मेळटली. कारण तो तुजे खातीर [क्रिस्तांव] देवाचो सेवक आसा, तो तुजें बरेंच करपाक आसा.” रोमाकारांक १३:३, ४.

TAM1897 Q1 52.11म्हज्या भावांनो, जर तुमी हें लक्षांत दवरतात की क्रिस्तांव एक वेगळी मंडळी, एक ल्हान कळप, जगांतल्यान वेगळे काडिल्ली, जगांत उजवाड जावपा खातीर, वा जगाक, निवडिल्ली आसा, जाका लागून जग तांचें बरें काम (उजवाड) पळोवन, त्या ल्हान कळपाच्या सांगाताक येवपाक वावुरतलें, जें दिसभर वधाक मेळोवपाक मेजतात, आनी ह्या तरेन तुमच्या सर्गींच्या बापाची व्हडविक करतलें, तर तुमी अशीं शास्त्रवाक्यां समजूंक शकतले, जशीं रोमाकारां १३, आनी १ तिमथी १; २, जाचो उल्लेख हांव फुडें करतलों. “मातीच्या भांड्यांच्या कुडक्यां वांगडा कुडको झगडूं” [यशाया ४५:९]; पूण, क्रिस्तांवानीं जेजूचीच वृत्ती आपणायली जाल्यार, ते जेजूचोच पाटलाव करतले.

TAM1897 Q1 52.12घोषित ख्रिस्ती लोकांनी संवसाराचें अनुकरण केल्यार कितें परिणाम जातात हें आमी पळयलां काय? तर, बिलामावरी उंच सुवातेर पावपाक तें आमकां तयार करतलें, जेन्ना बालाकान ताका इस्राएलाक शाप दिवपाक आपयिल्लो, तेन्ना ताणें आपलें दृष्टांत सांगून म्हळें, “देवान जाका शाप दिना, ताका हांव कसो शाप दितलों? वा परमेश्वर जाची निंदा करना, ताची हांव कसो निंदा करतलों?” कित्याक, हांव ताका फातरांच्या माथ्यार सावन पळयतां, आनी दोंगरांवयल्यान ताचेर नदर दवरतां: पळय, तो लोक एकटोच रावतलो, आनी राष्ट्रां मदीं ताची गणना जावची ना.” संख्या २३:८, ९.

TAM1897 Q1 52.13आतां हांव १४ ऑगस्ट, १८५६ तारखेच्या ‘रिव्ह्यू’ ह्या नेमाळ्यांतल्यान परत छापिल्लो एक दुसरो उतारो वाचतां:—

TAM1897 Q1 52.14जेजूच्या शुभवर्तमानान तुमकां तरसाद वापरपाचो, शारिरीक शस्त्रांनी सज्ज जावपाचो, तुमच्या स्वताच्या घराण्याचें पोशण करपा खातीर तरसाद घेवपाचो, आनी देवाची सवी आज्ञा, “जिवेशीं मारू नाका” मोडून, अत्याचारितांक अत्याचारीच्या ताब्यांतल्यान सोडोवपाचो अधिकार दिला? जेजू म्हणटा, “तुमच्या दुस्मानांचो मोग करात.”

TAM1897 Q1 52.15सुवार्ते खाला जियेवपी एक क्रिस्तांव म्हणून, तुमकां खंयचेय तरेन राजकी झगड्यांत वांटेकार जावपाची बायबलाची परवानगी आसा अशें तुमकां दिसता? कायदे करपांत, वा मनशाच्या सरकाराचे कायदे चालीक लावपांत? जर अशें जाल्यार, म्हज्या मतान तुमी खूब चूक करतात.

TAM1897 Q1 52.16१८६४ वर्सा त्या पंथान हेंच म्हळें. तांणी हें युनायटेड स्टेट्स सरकारा कडेन ह्या पुराव्या खातीर सादर केलें की ते झुजाचेर विश्वास दवरिनात, आनी ते शस्त्र हातांत घेवंक शकनात, आनी जर तांची भरती जाली, जाल्यार तांच्या कडल्यान झूजपाची अपेक्षा करूंक जायना. आनी युनायटेड स्टेट्सच्या सरकारान तांच्या विनंतीचेर लक्ष दिलें, आनी अशी वेवस्था केली की ते हॉस्पिटलांनी वचून सुवार्तिक सेवकांचें काम करूं, दुयेंतींची काळजी घेवूं, आनी मरपी लोकांक तारण मेळोवंक शकले. आतां जर हें परत बदलतात जाल्यार, आमी सरकारा मुखार सरळ उबे रावपाक जाय आनी हें परत बदललां अशें सांगपाक जाय.

TAM1897 Q1 52.17हांव फुडें वाचतां:—

TAM1897 Q1 52.18तुमी उद्धृत करूंक शकतात असो खंयचोय मजकूर, वा तुमी दिवंक शकतात असो खंयचोय विश्वासार्ह युक्तिवाद, ताची चांचणी साद्या, शब्दशः शास्त्रवाक्या वरवीं जावपाक जाय. योग्य वेळार आमी तुमी सांगतात तीं सगळीं शास्त्रवाक्यां वा कारणां नोंद करून दवरूं येतात; पूण पयलीं, आमी शुभवर्तमानाक आयकप करतले. जे जेजूचो पाटलाव करूंक तयार आसात त्या क्रिस्तांवां खातीर, हें पुरो जावपाक जाय.

TAM1897 Q1 52.19जेजू म्हणटा, “जर कोण म्हजी सेवा करता जाल्यार, ताणें म्हजो पाटलाव करचो.” जुआंव १२:२६. पूण तुमी म्हणटात, हें हांव करूंक शकता, आनी म्हज्या देशाचो एक निश्ठावान नागरिक म्हणून, ताच्या राष्ट्रीय धोरणांनी आनी सरकारांत सेवा करूंक शकता? थांब. जेजू म्हणटा, “कोणूच मनशाक दोन धनयांची सेवा करूंक जायना.” मत्तय ६:२४. “तुमी जगाचे आसले जाल्यार, जग तांच्याच लोकांचो मोग करतलें आसलें; पूण तुमी जगाचे नात, तर हांवें तुमकां जगांतल्यान वेंचून काडल्यात, देखून जग तुमचो द्वेश करता.” जुआंव १५:१९.

TAM1897 Q1 52.20तुमी “संवसाराचे नात” जाल्यार, आनी संवसार तुमकां द्वेश करता आनी तुमकां “संवसारांतल्यान” वेंचून काडलां जाल्यार, तुमी संवसाराच्या धोरणांनी वांटो कसो घेवंक शकतात? पूण, “आमी राज्य दुश्टांच्या हातांत दिवंक जाय?” अशें तुमी म्हणटात. तुमी हें बदलूंक शकनात. दुश्ट मनीस आनी फटोवपी चडांत चड वायट जातले; आनी संवसाराच्या शेवटाच्या वेळार, दुश्ट वायट कृत्य करतले, आनी दुश्टां मदल्या कोणाकूच समजना. दानियल १२:१०. हाचें कारण हें की संवसार देवाक आज्ञा मानपाक वा जेजूचो पाटलाव करपाक तयार ना, एकूच कायदो दिवपी आसा हें मानिना. जाकूब ४:१२.

TAM1897 Q1 53.1“देखून प्रभू म्हणालो, हें लोक तोंडान म्हजे लागीं येता आनी ओंठान म्हजी भोवमान करता, पूण तांणी आपलें काळीज म्हजे पासून पयस दवरलां, आनी म्हजी भिरांत मनशांच्या नेमांनी शिकयल्ली आसा; देखून, पळयात, हांव ह्या लोकांभितर एक अजापीत करपी काम करतलों, एक अजापीत करपी काम आनी एक अद्भुत; कारण तांच्या शहाण्या लोकांची शहाणपणाय ना जातली, आनी तांच्या हुशार लोकांची समज लिपून उरतली.” इजाया २९:१३, १४. धर्मशास्त्राचे कितलेशेच व्हडले जाणकार, जे थोड्याच काळा आदीं धार्मिक पुनरुत्थान, नैतिक सुदारणा, आनी शांती समाजांच्या फुडारपणाक आशिल्ले, तांच्या जिवितांत हें कितलें अद्भुत रितीन दिसून येता: जे जिवीत आनी अमरत्व उजवाडाक हाडपी शुभवर्तमानान सज्ज जावन ख्रिस्ताचे इगर्जेचें फुडारपण करताले; विनंती, प्रार्थना, आनी दुकां वरवीं काम करताले; आतां शुभवर्तमानाच्याच मुखामळार, जेन्ना जेजून म्हळां, “तुमकां आयकलां की सांगलां, तुवें तुज्या शेजाऱ्याचो मोग करचो, आनी तुज्या दुस्मानाचो द्वेश करचो. पूण हांव तुमकां सांगतां, तुमच्या दुस्मानांचो मोग करात, तुमकां शिव्यां घालतात तांकां आशिर्वाद दियात, तुमचो तिरस्कार करतात तांचे खातीर बरीं कामां करात, आनी तुमकां अपमान करतात आनी सतायतात तांच्या खातीर मागणें करात; जाका लागून तुमी तुमच्या सर्गिंच्या बापाचीं भुरगीं जातलीं: कित्याक तो आपलो सूर्य वायट आनी बऱ्या लोकांचेर उदेता आनी धर्माड्यांचेर आनी अधर्माड्यांचेर पावस धाडटा.” “म्हणून, तुमचो बापूय जसो दयाळू आसा, तशेच तुमीय दयाळू जायात.” मत्तय ५:४३-४५; लूक ६:३६. ह्या शास्त्रां आसून लेगीत, क्रिस्तांव इगर्जो आपलो नैतिक पतन आनी संवसाराक अनुकूल जावपाची प्रक्रिया वाडयतना, तांची भिरांकूळ स्थिती आमी पळयतात. जायत्या उदाहरणां मदलीं कांय थोडीं आमी हांगा दितले.

TAM1897 Q1 53.2हांगा कांय नामनेच्या प्रवक्त्यांचीं विधानां दिल्यांत, जातूंत “हथियार,” “झूज,” “लढाई,” “युद्ध,” आदी उतरांचो वापर आसा. उपरांत फुडें अशें म्हळां:—

TAM1897 Q1 53.3अशा तथ्यां मुखार, जें सगळ्यांत शुद्ध भांगराचें कचऱ्या परस वायट बदलांत जाल्लें दाखयता, क्रिस्ताच्या साक्ष्यांक आनी तांच्या पयलींच्या विधानांक पुराय तरेन दुर्लक्ष केल्लें दिसता, आमी हाकाच म्हणपाक जाय, “ते कायेनाच्या वाटेन गेले, आनी बिलामाच्या चुकाच्या फाटल्यान लोभान धांवले.”

TAM1897 Q1 53.4हे लोक जेजूचो पाटलाव करतात? ते स्वताक आनी आपल्या पाटलाव्यांक शुभवर्तमानाच्या शस्त्रांनी सज्ज करतात? ते देवाच्या परिपूर्ण कायद्याचेर पुराय विस्वास दवरतात? क्रिस्तांवा खातीर फक्त एकूच कायदो दिवपी आसा हें ते मान्य करतात? ते पावलाक सांगताना आयकतात, “आमची झुजाचीं शस्त्रां मांसवी न्हय, पूण देवा वरवीं किल्ल्यां मोडून उडोवपाक बळिश्ट आसात”? 2 करिंथकारांक 10:4. ते निमाणें त्या पवित्र शास्त्रांचेर लक्ष दितात, जीं ते शिकयतात म्हण सांगतात?

TAM1897 Q1 53.5देवाचें सगळें कवच घालात, जाका लागून तुमी सैतानाच्या युक्त्यां आड उबे रावंक शकतले. कित्याक?—“कारण आमची झुंज मास आनी रक्ता आड ना.” ना; ही जेजूच्या अनुयायांची आपोवणें न्हय. पूण आमी झुजतात “अधिकार्यां आड, शक्तीं आड, ह्या संवसाराच्या काळोखाच्या राज्यकर्त्यां आड, उंचेल्या सुवातांचेर आशिल्ल्या अध्यात्मीक दुष्टाये आड [दुष्ट आत्मे, मार्जिन].” “देखून देवाचें सगळें कवच घेयात, जाका लागून तुमी वायट दिसांत प्रतिकार करूंक शकतले, आनी सगळें करून, थीर उबे रावंक शकतले.” एफेसी ६:११-१३.

TAM1897 Q1 53.6पौलु एफेकारांक ६:१४-१८ त ख्रिस्ती शस्त्रां सांगता, आनी म्हणटा, घेयात “आत्म्याची तलवार [पोलादाची न्हय], जी देवाचें उतर आसा; आत्म्यांत सदांच सगळ्या प्रार्थना आनी विनंती सयत मागप;” हें स्वर्गीक कवच घालून, आनी तांच्या पांयांक शांतीच्या शुभवर्तमानाच्या तयारीन घालून, ख्रिस्ताच्या आशीर्वादाचो आनंद घेवपाक यत्न करीत,—“दया करपी भाग्यवान, कारण तांकां दया मेळटली.... शांती घडोवपी भाग्यवान [शांती मोडपी न्हय]: कारण तांकां देवाचीं भुरगीं म्हण्टले.” मत्तय ५:७, ९. जेन्ना सैनिकांनी जुआनाक विचारलें की आमी कितें करूं, तेन्ना ताणें तांकां कितें सांगलां तें आयकात. तो जाप दिता, “खंयच्याच मनशाक त्रास दिवं नाकात.” लूक ३:१४.

TAM1897 Q1 53.7जेन्ना सगळ्या क्रिस्तांवांक एक व्हड वेव्हारीक शिकवण दिली, तेन्ना जेजून पेत्रूसाक तरसाडी विशीं कितें करचें हें सांगिल्लें तें उगडास करात, “तुजी तरसाद परत तिच्या जाग्यार दवर: कित्याक तर जे कोण तरसाद घेतात ते तरसाडीनच नाश पावतले.” मत्तय २६:५२.

TAM1897 Q1 53.8क्रिस्तांव ह्या सत्यांच्या उजवाडांत चलचे, आनी तेन्ना ‘रेव्ह. मि. बीचर’ हाचीं पंचवीस ‘शार्प’ बंदूकीं वापरपाक, फकत थोडेच क्रिस्तांव सरदार वा सैनिक आसतले, जरी ढोंगी भक्तीन बायबल प्रत्येक बंदुकेच्या फाटल्या भागाक लायिल्लें आसलें तरी.

TAM1897 Q1 53.9ते जेजूक सांगताना आयकतात, “म्हजें राज्य ह्या संवसाराचें न्हय: जर म्हजें राज्य ह्या संवसाराचें आसलें, जाल्यार म्हजे सेवक झुजतले आसले.” जुआंव १८:३६. शुभवर्तमानाच्या ह्या शस्त्रांनी सज्ज जाल्ले आनी जडिय्याच्या शस्त्रां पासून पुराय तरेन निरस्त्रीत जाल्ले, संवसाराच्या सरकारां पासून पुराय तरेन वेगळे रावपी क्रिस्तांव, संवसाराक, जशें ते मरणाच्या शस्त्रांनी सज्ज जाल्ले आसात, तांकां तांच्या अवक्रिस्ती कायद्यांक मरणाच्या शिक्षेन लागू करतना, रुंद रस्त्यार धांवत वचूंक दिवंक शकतात.

TAM1897 Q1 53.10इगर्जेच्या अवशिष्टां खातीर, भूतकाळाचो इतिहास पळयताना, आनी पळयताना की जरी क्रिस्ताच्या शिष्यांनी, पावला भशेन, आक्रंदन केलां, तरी, हें एक अकथनीय सौभाग्य आसा, “तुज्या खातीर आमकां दिसभर मारतात; आमकां वधा खातीर मेंढरां सारकीं मानतात [रोमाकारांक ८:३६];” जरी तांची वाट दुकांन ओली जाल्या, तांच्या रगत्यान भरल्या, आनी तांच्या चिरडिल्ल्या कुडींनी आनी धव्या हाडांनी धांपल्या;—तरी देवाचे “लोक एकलेच रावतले, आनी तांकां राष्ट्रां मदीं मेजप जावचें ना,” हें पळोवन, बिलाम वांगडा उलोवप हें तांचें सौभाग्य आसा, “म्हाका धर्मवंताची मरण येवं, आनी म्हजो शेवट ताचे सारकोच जावं!” संख्‍या २३:९, १०.

TAM1897 Q1 53.11ह्या पत्रकांत आनीक खूब कितें आसा, पूण म्हाका ताचो आनीक वाचपाची गरज ना. हांव प्रभू कडल्यान आनीक एक-दोन उतरां वाचतलों, जीं आमच्या काळांत आमच्या खातीर हांगा आसात. हें आमकां चार वर्सां पयलीं ‘भविष्यवाणीचो आत्मो’ कडल्यान दिल्लें, आनी ह्या तंबूंत आमकां वाचून दाखयल्लें:—

TAM1897 Q1 53.12“देवान जाकोबाक आपल्या खातीर निवडला, आनी इस्राएलाक आपल्या खाशेल्या भांडारा खातीर. कारण म्हाका खबर आसा की देव व्हडलो आसा, आनी आमचो प्रभु सगळ्या देवां परस व्हडलो आसा.” म्हज्या भावां आनी भयणींनो, विचार करात की प्रभूचे लोक आसात, एक निवडिल्लो लोक, ताची इगर्ज, जी ताचीच आसा, ताचोच किल्लो, जाका तो पातकांनी ग्रस्त, बंड केल्ल्या संवसारांत धरून दवरता; आनी ताचो हेतू आशिल्लो की तातूंत दुसऱ्या खंयच्याच अधिकाराक वळख जावची ना, खंयचेच कायदे मान्य जावचे नात, फकत ताच्याच.

TAM1897 Q1 53.13ह्या वर्साच्या जनरल कॉन्फरन्सांत आमकां आनीक एक मेळ्ळें. हें आमकां थेट थंय व्हरता जंयच्यान अधोगती सुरू जाली, आनी आमकां देवा मुखार, ताच्या सत्या मुखार, आनी ह्या पुराय विशया मुखार हाडटा, जशें तें प्रभू कडल्यान आसा; जशें तो आयज आपल्या लोका वांगडा रावपाक सोदता.

TAM1897 Q1 53.14देवाचे आज्ञा पाळपी लोकां आनी संवसारा मदली शीम पयलीं इतली स्पश्ट आशिल्ली तितली आतां उरूंक ना. जे देवा वांगडा एकरूपतायेन चलतात, ते राजकीय सभांनी वांटो घेताना मेळचे नात. जे अशें करतात ते हें दाखयतात की ते जेजूचे निश्ठेस्त सेवक नात. तांणी इतलो वेळ सादारण उज्याक हात लायिल्ल्यान तांचें विवेकशक्ती ना जाल्या. इसाच्या बावट्याखाला उबे रावपाक नांव नोंद केल्ली एक जनता आसा. ती क्रिस्ताची सेना आसा. तांणी संवसारांतल्यान भायर सरपाचें आनी वेगळे रावपाचें वचन दिलां. तांणी पातका आनी सगळ्या अधर्मा आड आक्रमक झूज करपाक आत्म्याची तलवार, देवाचें उतर, वापरपाचें वचन दिलां. आमी आमची निष्ठा दाखोवपाक जाय.

TAM1897 Q1 53.15एक सरकारी संज्ञा आसा; नागरिकत्वाक लागू जावपी एक संज्ञा आसा. आमी कशाक आमची निष्ठा दाखोवंक जाय? होच प्रस्न.

TAM1897 Q1 53.16आमी आमच्या राजा, सायबा जेजू क्रिस्ताक आमची निष्ठा दाखोवपाक जाय. प्रेरित जेम्स जाहीर करता: “देखून जो कोण संवसाराचो इश्ट जातलो, तो देवाचो दुस्मान.” आनी मोगी जुआंव, जेजूच्या आत्म्यांत सगळ्यांत चड सारको आशिल्लो शिष्य, ताणें शिटकावणी दिल्या, “संवसाराचो मोग करू नाकात, वा संवसारांतल्या वस्तूंचो मोग करू नाकात. जर कोणूय मनीस संवसाराचो मोग करता, जाल्यार बापाचो मोग ताचे भितर ना.” आदामाचें अनुकरण करून आनी आपल्या रचणारा कडल्यान पयस वचून खंयचोच मनीस सुखी जावचो ना.

TAM1897 Q1 54.1देखून हे पाठ तेंच थंय सोंपतात जंय आमी सुरू केल्ले—आदमा आनी ताच्या रचणारा वांगडा, आनी विश्वांतल्या सगळ्यांत पयल्या आज्ञे वांगडा—“तुवां तुज्या सर्वेस्परा देवाचो मोग तुज्या पुराय काळजान, पुराय आत्म्यान, पुराय मनान आनी पुराय बळग्यान करचो.” तेन्ना तुमी तुमच्या रचणारा कडल्यान भोंवचे नात. तेन्ना धर्मत्याग नासतलो. तेन्ना मूर्तिपूजा नासतली. तेन्ना देवा कडल्यान पयस गेल्ल्या काफिर लोकांच्या उदाहरणा प्रमाणें कोणेंच सरकार स्थापन केल्लें नासतलें; पूण देवच सगळ्यांत सर्वस्व आसतलो, आनी तो आपल्या लोकांक त्या गौरवशाली देशांत व्हरतलो जो ताणें आमच्या बापाय अब्राहामाक दाखयल्लो, जेन्ना ताणें ताका संवसारांतल्या सगळ्या सरकारां पासून वेगळो केल्लो, आनी तो संवसारांत जियेतालो तेन्ना ताका वेगळोच दवरिल्लो.

TAM1897 Q1 54.2जो आमकां आमच्या बापाय अब्राहामाच्या, जो अजून खतना केल्लो नासलो, त्या भावार्थाच्या पावलांचेर चलपाक आपयता, तोच आमकां तेन्ना त्या देशांत व्हरतलो जो सगळ्या देशांचो गौरव आसा; आनी थंय आमी सायबाच्या साक्षेन, आनी सर्वशक्तिमानाच्या गौरवशाली पांखांखाला, सदांकाळ रावतले—देवाचो मोग पुराय काळजान, पुराय आत्म्यान, पुराय मनान, आनी पुराय बळग्यान करतले; आनी तो आमकां आतां, तेन्ना, आनी सदांकाळ, विश्वाच्या साक्षेन दाखोवन सांगूंक शकता, “देवाचीं आज्ञा आनी जेजूच्या भावार्थाचें पालन करपी हेच ते.”

TAM1897 Q1 54.3आनी सगळ्या लोकांनी म्हणचें, “आमेन आनी आमेन.”