Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
12 / 121897 a Pamanaral

Manibat Babilonia at Ehipto

Alonzo Trevier Jones

TAM1897 Q1 45.8Pangaral a binye anyang Lunes ning bengi, Marsu 15, 1897 Milimbag king General Conference Bulletin, Mumunang Kapat a Banwa, 1897, Bol. 2, Blg. 1, pp. 45-54.

TAM1897 Q1 45.9King leksyun tamu napun bengi, miras tamu king metung a dake ning kasalesayan ning Juda nung nu ding kasakitan ibat Asiria mamupus la king bansa anti mong albug. Minasa lang makatakas kaniti, at ing Ginu manawag ya karela ban paintunan de king kabilugan ning karelang pusu, ban iligtas na la. Pagsikapan da kapamilatan ning pamisanmetung, pamikasundu, at pamikasosyu king Ehipto, ban iligtas de ing karelang sarili.

TAM1897 Q1 45.10Makanian ing mituluy anggang miras la king metung a panaun king bie nang Hezekiah nung kapilan ing eganaganang saup ibat king Ehipto lubusang meputut, e uling ita ing buri na, nune uling makanian ing milyari. Ing ari ning Asiria linibut ya king pilatan ning Jerusalem at ning Dagat Mediteranyo at linage ya king pilatan da ring sundalus ning Ehipto at Jerusalem, ban e la misanmetung ding pwersa ning Juda at ding pwersa ning Ehipto. Kanita, asambut na la sanang magdili-dili.

TAM1897 Q1 45.11King mumunang pamagdatang nang Sennacherib laban king Jerusalem, gewa na murin ing pareung bage, at i Hezekiah masyadu yang mekamali ania makasulat king Kasulatan a linwal ya king ari ning Asiria at sinabi, “Mekasala ku; mibalik ka manibat kanaku: ing isingil mu kanaku, bayaran ku.” At ing ari ning Asiria minukyat kea atlung pulung talentu ning gintu at atlung dalan a talentu ning pilak, at i Hezekiah kinan na ing bale ning Dios para abayaran ing buwis.

TAM1897 Q1 45.12Ing sangkan na ning problemang ini ya pin ing ding tau ning Ekron me-rebelde la laban karing tau ning Asiria; dapot ing ari ning Ekron matapat ya king ari ning Asiria, at e ya mekiabe karing tau king karelang pamag-rebelde. Kanita, dinakap de reng tau at ginawang priso papunta Jerusalem, at binye re kang Hezekiah para ingatan. At tinggap ne i Hezekiah. Masyadu yang mekiramdam i Hezekiah king pamag-alsa da laban king ari ning Asiria, anya payag yang makiabe anggang kanita.

TAM1897 Q1 45.13Ing ari ning Asiria minukyat ya at sinakup ne ing Ekron. Kaybat, minta ya Jerusalem para kunan ya ing ari ning Ekron at pasuklian neng pasibayu king kayang luklukan king Ekron. Pinatibayan neng Ezekias ing lunsud, at menalakad yang pader at eganaganang depensang kailangan gawan; dapot e ya meging epektibu, e na la apagligtas; uling ing Dios e na la apagligtas king makanitang paralan. Basan ku ing salese nang Sennacherib tungkul kanitang kampanya, at pati na ing salese ning Bibliya. Dening adwang salese makalala la king “Empires of the Bible,” king pahina 322, at karing atlung tutuking pahina. Magsimula kung mamasa king talata 15. Sinabi nang Sennacherib nung makananu lang me-rebelde ding tau ning Ekron, at ing karelang ari kinwa de at gewa reng priso. Ngana:—

TAM1897 Q1 46.1Ding pun paring, maharlika, at tau ning Ekron, a tinali de i Padiah, ing karelang ari (a manatili king kasalpantayanan at pamanyamba ning Asiria), king kadena ning bakal; at binye re kang Hezekiah, ari ning Juda; at meging masalungat la king diyos; dening taung areni ngeni mengatakut la king karelang pusu.

TAM1897 Q1 46.2At sinakup ne ing siudad, at sinabi na pa, “I Hezekiah, ari ning Juda, e ya sinuku king kakung palu.” Kanian sasabian na ning Bibliya, Uli na niti “I Sennacherib, ari ning Asiria, minukyat ya laban karing eganaganang makabakud a siudad ning Juda, at sinakup na la.” Kanian sinabi i Sennacherib:—

TAM1897 Q1 46.3Apat a pulu’t anam kareng lunsud a deta, masikan a kuta, at ding lunsud ning karelang teritoryu a e mabilang, gamit ding makina ning gera, kinubkub ku, sinakup ku, linustay ku, at tinuring kung samsam.... Adwang dalan a libung dinalan limampulung tau, mangalati at mangaragul, lalaki at babai, kabayu, babaing kabayu, asnu, kamelyu, baka, at tupa a e mabilang, ibat king libutad da, dinala ku at pinamudmud ku bilang samsam.

TAM1897 Q1 46.4Kanita, ing sasabian na ning Bibliya:—

TAM1897 Q1 46.5At inyang ikit nang Ezekias a i Sennacherib dintang ya, at atin yang planung labanan ing Jerusalem, mekipagsabi ya kareng keang prinsipi at makapangyarihang tau para patuknangan la ding danum da ring sibul a atyu king lwal ning siudad: at sinaup la kaya. Inya mitipun-tipun la ding dakal a tau, at sinara da la ngan ding sibul, at ing sapa a mamagus king libutad ning labuad, a sasabing, Bakit datang la pa ding ari ning Asiria, at makakit lang dakal a danum? Pisanmetung na pa, pinatibe ne ing sarili na, at tinikdo ne ing mabilug a pader a mesira, at tinas ne angga karing tore, at migpalibut yang metung a pader king lual, at inayos ne ing Millo king siudad nang David, at ginawang dakal a pana at kalasag.

TAM1897 Q1 46.6Ngeni i Sennacherib sasabian na:—

TAM1897 Q1 46.7Ya [i Hezekiah] mismu, anti mong ayup king kulungan, king kilub ning Jerusalem, ing keang lakanbalen, kinulung ke: megawa kung tore para king pamamilibut laban kea (uling inutus na sanang pasibayuan la ding pader ning maragul a pasbul ning keang lunsud).

TAM1897 Q1 46.8At ngeni, ing sasabian na ning Bibliya:—

TAM1897 Q1 46.9At mituldu yang kapitan ning gera karing tau, at tinipun na la papunta kaya king dalan ning pasbul ning lunsud, at kinausap na la king makapagpalakas-lub a salita, a sasabing, Maging masikan kayu at matapang, e kayu tatakut o manghina lub uli ning ari ning Asiria, o uli ning kabilugan ning grupu da reng kayabe na: uling mas dakal la reng kayabe tamu kesa karela: kayabe na ing takde ning laman; dapot kayabe tamu ya ing Ginu Dios tamu para sumaup kekatamu, at makilaban para kekatamu. At ding tau menalig la karing amanu nang Ezekias, ari ning Juda.

TAM1897 Q1 46.10Tutu ya ngan ini, nung sana inosenti ya mu king bage a ini; dapot kang Padiah, ari ning Ekron, a makakulung kanitang panaun a ita king Jerusalem, e na apaboran ning Ginu i Hezekiah king gewa na king pamamingwa na king siudad. Uli na niti, nganang Sennacherib:—

TAM1897 Q1 46.11I Hezekiah mismu, ing takut king pamanyirang puri ning kakung kamalan ing menibabo keya; at ing Urbi, at ding sarili nang sundalus, at ding aliwang sundalus a pepalyari nang lungub king Jerusalem a kayang syudad a ari.

TAM1897 Q1 46.12Kaybat, sasabian na ning Bibliya:—

TAM1897 Q1 46.13At ing ari ning Asiria tinuldu ya kang Hezekiah ari ning Juda king atlung dalan a talentu ning pilak at atlung pulung talentu ning gintu. At i Hezekiah binie na kea ing eganaganang pilak a meyakit king bale ning Ginu, at karing pibandian ning bale ning ari. Kanitang panaun a ita, tinanggal nang Ezekias ing gintu karing pasbul ning Templo ning Ginu, at karing haligi a pinakwanan nang Ezekias a ari ning Juda, at binye ne iti king ari ning Asiria.

TAM1897 Q1 46.14At tungkul kanini nganang Sennacherib:—

TAM1897 Q1 46.15King sadya nang buwis a babayaran banua-banua, dinagdag ku ing buwis ning pamisanmetung ning kakung pamuntuk, at pinasak ku iti keya.... Ding manggagawa, sundalus, at talapangawa, a tinipun na king kilub na para king pamipatibe ning Jerusalem, ing kayang siyudad a ari, ngeni ila na ring magdalang buwis. Kayabe ding atlung pulung talentu ning gintu, 800 a talentu ning pilak; inabing tela, malutu, makaburda; mamahaling batu a mangaragul; ding luklukan a garing, ding makakimut a luklukan a garing, balat ding damulag, dan a dutung, ku a dutung, metung a maragul a pibandian ning balang klasi; at ding anak nang babai, ding eunuku ning kayang palasyu, ding lalaking musikero, at ding babaying musikera; papunta king Nineveh, ing kakung syudad a maharlika, kaybat ku la pepadala. At para magbigay-pugue at magpakumbaba, tinubud ne ing sugu na. Ding lunsud nang sinamsam ku, pinutut ku ibat king kayang kayarian, at binie ku la kang Mitinti, ari ning Ashdod, kang Padiah, ari ning Ekron, at kang Zilli-Bel, ari ning Gaza. Linati ke ing kayang kayarian.

TAM1897 Q1 46.16Ita ing kabilugan a istorya na ning bersikulu a ita king Kasulatan nung nu sasabian na migpadala ya i Hezekiah king ari na ning Asiria at sinabi, “Mekasala ku; mibalik ka manibat kanaku: ing ipatakda mu kanaku, aku ing magdalang.”

TAM1897 Q1 46.17Kaybat ning mapilan a panaun, migpadala yang sugu i Hezekiah king Ehipto, at ing Ehipto mekipag-alyansa kang Hezekiah at migpadala yang hukbu. Abalitan neng Sennacherib ini king hustung panaun ban itikdo ne ing kayang hukbu king pilatan ning Ehipto at Jerusalem. Kaybat, minunang migpadalang aus para king Jerusalem kang Hezekiah para sumuku, at manenaya anggang makabalik ya ibat king Ehipto, at datang ya at idakap na la ngan king metung a labuad a kalupa ning karelang sarili, a kasing mayap na ning karela. Dapot sinabi nang Hezekiah karela na e la man pakibat, at ing tau mibalik ya king Lachish, at ikit na na ing ari minta ya king Libnah, at karin de binalita keya.

TAM1897 Q1 46.18Kanita, abalitan nang Sennacherib a daratang la ding hukbu ning Ehipto, at migpadala yang sulat pasibayu king Jerusalem, a sasabian na nung nanu ing agawa na, at nung nanu ing e agawa ning Ginu; at e na dapat manalig i Hezekiah king Ginu, uling e na la agyung iligtas ning Ginu karing gamat na; at nung makananu, potang ayari ne ing pakikipaglaban na king ari ning Ehipto, mibalik ya, at ing Jerusalem kailangan na lang tanggapan ding bunga na.

TAM1897 Q1 46.19Kanitang panaun a ita, mekatuto neng manalig i Hezekiah king Ginu; uling ala neng aliwang apanaligan. Napilitan ya king tauli a manalig king Ginu. Uli na niti, minukyat ya king Templo, inampang ne ing sulat nang Sennacherib king arapan ning Ginu, at sinabi na king Ginu, “Ati ya ngeni; ala na kaming agawa.” Ginu, ipaglaban mu kami. At iti ing gewa na ning Ginu. Kanitang benging ita, ding hukbu nang Sennacherib mete la, at muli ya king Niniwe. Inya king katataulian, kapamilatan da rening eganaganang masakit a panaun, dening karokan a menibabo karela, at menipil karela anggang e na la mekatanggap saup manibat king Ehipto o king sanumang aliwang lugal, midala la king lugal a buri na ning Ginu para karela manibat pa kanita—king lugal nung nu na la apaligtas.

TAM1897 Q1 47.1Nung sana menalig la mu king Ginu king kabilugan ning panaun anti ing gewa ra kanita, gewa na la sa ning Ginu king kabilugan ning panaun ing gewa na para karela kanita. E la sana mepailalam king Asiria, ni mekipag-ugnayan king Ehipto. E la sana mesamsam at midalang bihag. Menatili la sana bilang tau ning Ginu at ning kayang kayarian kapilan man, manuknangan a mag-isa, at e la mibilang karing bansa.

TAM1897 Q1 47.2E ku na kailangan talakayan pa ing kasalesayan ning Juda king detalye. Iti ing kasalesayan da ring apulung tribu a paulit-ulit mu. Paulit-ulit mu iti king kasalesayan a ikit tamu napun bengi, angga king miras tamu king dake nung nu ya migpadalang propeta ing Ginu kang Zedekiah, ing tauling ari, at sinabi na, “Ikalas me ing diadema, at ilako me ing korona: e ne maging pareu iti: itas me ing mababa, at ibaba me ing matas. Ibaligtad ku, ibaligtad ku, ibaligtad ku iti: at e ne man maging makanian pa, angga king datang ya ing kanu nang karapatan; at ibye ke keya.”

TAM1897 Q1 47.3E melambat kaybat na nita, ing mabilug a balen midala lang bihag papuntang Babilonia,—liban kareng pekamahirap king labuad a alang nanuman. Mitagan la king labuad, ban pag-ari re nung nanu ing buri da. Inya metung yang biyaya kanitang panaun ing maging mahirap at alang nanuman; at ita mesulat ya para king pamangaintindi da ring eganaganang taung mabibye king yatu ngeni. E ne biyaya ing maging mayaman at mika maragul a pibandian ngeni. At malapit nang datang ding aldo nung kapilan ding kalulu at alang nanuman ila ding maging pekamasanting kabilyan keti king yatu. Makanyan ya naman ing milyari inyang mesira ya ing Jerusalem kanitang aldo ita, at midala lang bihag king Babilonia o pete la.

TAM1897 Q1 47.4Kanitang panaun a ita, detang alang nanuman makapagkaroon lang bale king sanumang lugal king labuad; uling ing mabilug a labuad para karela ya. Deng sablang aliwa midakip la. At makanian mu naman ing malyari pasibayu. Detang makakapit kareng pibandian ning yatu, detang maging mayaman, midakip la uli da ring karelang kayamanan, at mapapahamak la kayabe ning mabilug a yatu. Kanita, detang kalulu king pibandian ning yatu, at ala lang nanuman, uling binye da ing eganagana para king kapakanan ning Dios,—ila ing manuknangan king labuad ning Ginu, potang detang eganaganang manuknangan karing labuad ning yatu ila ring idakip, at ing mabilug a yatu masira ya.

TAM1897 Q1 47.5Ing salitang ini tungkul king apostasya ning Israel at ing karelang pangasira e ya sinulat para mu king alang kabaldugan. I Hosea at ding propesiyang mebanggit kabengi e la sinulat para mu king alang kabaldugan. Ing kawalong kabanata ning Isaias e ya sinulat para mu king alang kabaldugan. Dening amanu a reni sinulat la para kekatamu, at dapat tamung pakiramdaman la king kekatamung panaun.

TAM1897 Q1 47.6Ngeni, miras tamu karing tauling aldo ning Juda. Basan la ding libru nang Jeremias at Ezequiel. Iti kasalukuyang katutuan la ngeni para karing Seventh-day Adventists, kalupa na mu ning libru ning Apocalipsis. Ing Jeremias at Ezequiel mesulat la para kekatamu, a atyu na king wakas ning yatu, uling dening librung areni mesulat la karing aldo nung kapilan miras ne ing wakas ning Juda; at ing pangasira ning Jerusalem, at ding panaun a kayabe na niti, simpli lang mesulat para ituru karing eganaganang tau king yatu ding panaun nung kapilan malapit ne ing wakas ning yatu at ing pangasira na, at para babalan la tungkul karing milyari a kayabe na niti, at ding kasakitan a kayabe na.

TAM1897 Q1 47.7Ing Israel minili yang metung a ari laban king kaburian ning Ginu. Inyang mikawani la, ding apulung tribu miras la king puntung napilitan lang sabian, Ala kaming ari; at ing Ginu sinabi na, Aku ing maging aring kekayu. Pasibayu lang sinabi, Ali; kailangan ming mika ari. At mika aliwa la pa, at ita ing tauli. Kanita, ala na lang ari o kayarian; dapot midakap la at mewala la kapilanman, uling e re pinili ing Ginu bilang karelang ari.

TAM1897 Q1 47.8Ing Juda menatili pa king ditak a panaun, at kaibat dinatang ing binasa tamu kanita pamu,—“Ikalas me ing diadema, at ilako me ing korona,” Ing Juda e ne makapag-ari. Napilitan yang sabian, Ala kaming ari. Mipabanwalan ya king Babilonia. Ding tau at ding tribu, bilang makanyan, ala na lang ari anggang datang ya ing karelang tune Ari, a karapatan nang manungkulan at mamunu; at agyang kanita, masyadu lang determinadu, masyadung mitmu king pareung espiritu a tinanggit king Dios karing aldo nang Saul, anya e ra buring ing Ginu ing mamunu karela; tinanggit de, at pinili lang aring ning yatu—“Ala kaming aring nune i Caesar.”

TAM1897 Q1 47.9Metung ya mung kwentu ing eganagana. Anyang tinanggi la king Dios, gewa ra iti laban king pamagkontra na, at minili lang ari a ing lagyu na Saul. Ikit na ning Ginu karin ing pamagtanggi da kang Jesus, ing karelang ari, at ing pamamili kang Caesar at kang Barabbas. Ing pamagtanggi da kang Cristo at ing pamamili kang Caesar ya mu ing siguradung katuliran ning pamagtanggi da king Dios at pamamili kang Saul. Anyang tinanggi la keya at pinili de i Saul, balu na ning Ginu a tanggihan de ya at piliin de i Caesar. At ing tauling takbang atyu ne king mumuna.

TAM1897 Q1 47.10Inya nganang sinabi ning Ginu, Samuel, e da ka tatanggian, nune tatanggian da ku ban e ku manungkulan karela; at ing kabaldugan na nita para karing Seventh-day Adventists. Buri ning Dios ing maging Manungkulan ning keang balen, buri na ing maging Ari ning keang balen. Maging ya kaya ita? Saktu ne kaya ing keang pamanari? Saktu ne kaya ing kayang pamamunu para karing kayang tau? Ayan ing kutang ngeni, anti mo ing kutang kanita. Eya saktu para karela kanita; uling e la sinuku keya king kabilugan ning pusu. Megi lang pormalista, at meging kalupa da la ring tau ning yatu anya megi lang idolatra anti mo ing yatu. Kailangan da ing metung a ari, kalupa da ring aliwang paganu. At pareung istorya mu ngeni. Nung ing Dios e ya sapat a mamuntukan para karing Seventh-day Adventists, iti uling e la maniwala keya king kabilugan ning pusu da. Uling masyadu lang kalupa da ring Hentil, kailangan da ing gobyernung Hentil at upaya ning Hentil para proteksyunan de ing sarili da laban king sarili da, at para pamanuan de ing sarili da. O, pakiramdaman da sa ring Seventh-day Adventists ngeni ing amanu ning Ginu: Aku ing maging Aring mu.

TAM1897 Q1 48.1Ing Juda, anti ing sinabi ku kanitang saguli, midakap ya at midala king Babilonia, at ditak kareng pekamakalulu ing mitagan king labuad. Karín la sana dapat menatili. Dapot kusang lub lang meko papunta king Ehipto. Laban king protesta na naman ning Ginu, meko la papunta king Ehipto. Kanian, ding eganaganang tau ning Ginu mikalat la pilatan da ring Hentil, king Babilonia at king Ehipto. At manibat kanita, ing Banal a Kasulatan parati nang sasabyan ing tungkul kareng tau na a idala manibat Babilonia at Ehipto; at makanian pa mu rin angga ngeni.

TAM1897 Q1 48.2Ngeni, ing amanû, “Lumwal kayu keya, balen ku, ban e kayu maki-abe karing kayang kasalanan, at ban e kayu makatanggap karing kayang parusa.” Ita ya ing Babilonia. At king kapulu’t metung a kabanata ning libru ning Apocalipsis, sasabian na itang “ausan dang espiritwal a Ehipto;” at detang mangabak king animal, at king larawan na, at king tanda, at king bilang ning lagyu na “kikanta la king kanta nang Moises”—aliwa ing kalupa na—nune “ing kanta nang Moises a alipan ning Dios.” Nanu ya ing kanta nang Moises?—Ing kanta ning kaligtasan ibat king Ehipto. Kanita, potang detang menagumpe laban king animal, at king larawan na, at king tanda na, at king bilang ning lagyu na, kantan de ing kanta nang Moises, iti uling miligtas la ibat king Ehipto. Uling, ngeni, at angga king kawakasan ning yatu, “Ibat king Ehipto inaus ke ing anak ku.” Ating Babilonia at Ehipto ngeni. Ngeni, ating tau ning Dios king Babilonia at king Ehipto. At ngeni ing Ginu manaus, “Lual kayu karin, tau ku;” at, “Ibat Ehipto inaus ke ing anak ku.”

TAM1897 Q1 48.3Lawen ta yang pasibayu: Nukarin ya i Nimrod?—Atyu ya Babilonia, at panibalan ne ing kayarian ning Babilonia. Nukarin ya i Abraham?—Atyu ya king bansang panibalan ning kayarian a telakad nang Nimrod. Dapot inaus ne ning Dios manibat king bansang ita. Itang bansa, Babilonia ya, king aspetung ispiritwal at pisikal. At higit pa kaniti: I Nimrod anak ne i Cush, at i Cush anak ne i Ham, at ing Ehipto ya ing labuad nang Ham. Inya king Nimrod atyu la pareu ing Ehipto at ing Babilonia. At inyang inaus ne ning Dios i Abraham, inaus ne manibat king pareung Ehipto at Babilonia. At “nung kang Kristo kayu, kanita, lahi na kayu nang Abraham, at talapagmana agpang king pangaku.” At ausan da kayu manibat king pareung Ehipto at Babilonia.

TAM1897 Q1 48.4O, aralan taya ngan ing Bibliya, at basan ya agpang king sasabian na, para karing espiritwal a kabaldugan a atyu karin. Kanita, ing mabilug a Bibliya, manibat king mumunang bersikulo angga king tauli, maging yang mabie at maslag a bage para king balang metung kekatamu.

TAM1897 Q1 48.5Kaybat, ikit ta ya ing Israel king Ehipto, at inaus na la ning Ginu pabalik manibat king Ehipto. Kanita, tinanggi de ing Ginu, at ing meging bunga na, meging bihag la king Babilonia, at mibalik la naman king Ehipto. At inyang dinatang ya i Jesus, tinanggi de, at pinili de i Cesar. Kaybat, dinatang ya ing Kristyanung pisamban, at milyari ing apostasya ning pisamban a meging sangkan ning pamaglalang king aliwang Babilonia, at inaus na la ning Dios ding tau manibat king Babilonia a ita. King panaun ning Reporma, inaus na la ban lumwal king Babilonia a ita. Kaybat dinatang ya ing Protestantisimo, ing mebayung Kristianismo, at iti mekalas ya naman, at ngeni gagawa yang larawan para king animal, a magdalang pasibayu king Babilonia, ing inda at ding anak na, a makisanib karing gobyernu ning yatu. At angga ngeni manawag ya pa murin ing Dios, Lumwal kayu king Babilonia, “Lumwal kayu keya, balen ku.”

TAM1897 Q1 48.6Ing pilosopiya a meging sangkan ning apostasiya king Pisamban Kristiyanu; ing maling, paganung turu a midala karing eskwelahang Kristiyanu, at meging sangkan ning apostasiya, menibatan ya king Ehipto. Itang pilosopiyang Ehipsiyu binaluktut na la ding eskwelahang Kristiyanu, meging sangkan ning apostasiya, at tinatag ne ing Pisamban ning Roma, a ngeni pareung Babilonia at Ehipto. At uli na niti, ngeni king mabie kasalukuyang katutuan, ausan na la ning Ginu ding kayang tau palabas king pareung Babilonia at Ehipto.

TAM1897 Q1 48.7Dapot ing Ginu buri na ing eganagana. Buri nang manungkulan king eganagana. Buri na ing kayang kayarian king babo ning eganagana. Buri nang maging makanian king pisamban; buri nang maging makanian king iskwela; buri nang maging makanian karing institusyon a pampalimbag; buri nang maging makanian king balang lugal, nung nu ya mayayaus ing lagyu na. Paburen yu kayang maging makanian?

TAM1897 Q1 48.8Nung makanian, ika, balang metung para king sarili na, kailangan mung umpisan king pamamye king Ginu ning kabilugan a lugal king sarili mung pusu. Pabustan meng manungkulan karin ing Aring ita king sarili nang kayarian, king kayang kayarian ning Espiritu. Ining Pamanari at pamanyakup dapat maging lubus at ganap a eka makakilala king aliwang ari, aliwang manungkulan, nune ing Dios mu, at alang aliwang batas, nune ing batas na ning Dios.

TAM1897 Q1 48.9Kanita, at ali anggang kanita, miligtas tamu ibat king Ehipto at Babilonia. At kanita, kaibat tamung misagip king makanining paralan ibat king Ehipto at Babilonia, malyari nang sabian king katutuan, at sabian ne kanita ning Ginu king mabilug a uniberso, “Ati la reng mamintu karing kautusan ning Dios, at king kasalpantayanan nang Jesus,”—aliwa reng sinubuk king karelang anggang agyu,—nune iti ing maging sertipiku ning Dios king arapan ning uniberso, a tuturu king metung a balen keti king yatu a mamintu karing kautusan ning Dios, at king kasalpantayanan nang Jesus. Malapit ne ing panaun, at ing Dios manawag yang lahing manibat Babilonia at manibat Ehipto ban iti magawa, at ban patunayan na, Ati la reng lahing paburen da kung manungkulan karela, at e na la mangailangan aliwang manungkulan, aliwang batas, at aliwang gobyernu nune ing gobyernu ning Dios.

TAM1897 Q1 48.10Ngeni, silipan me pasibayu ita. Ing Dios inumpisan na ing tau king mumuna karing eganaganang kautusan a atyu kea at mabibie kea: “Kaluguran me ing Ginu Dios mu king mabilug mung pusu, king mabilug mung kaladua, king mabilug mung isip, at king mabilug mung sikanan.” Ing tau meko ya king aliwang dalan, mekiramdam ya king aliwang magsalita, at inya nawala ing eganagana. Pibangun ne lang pasibayu ning Dios, at binye na lang pasibayu ing pribilehiyu a luguran ya ing Dios king kabilugan ning karelang pusu, kaladua, isip, at sikanan. King e malambat a panaun, ding lahi na mekalayu la king Dios anya alang lugal ing Ginu king karelang bye, at ding tau kinailangan lang ilako king yatu kapamilatan ning delap. Walung kaladua mu ring payag a tanggapan ya ing Ginu king karelang bye.

TAM1897 Q1 49.1Pegumpisan na namang pasibayu ning Ginu ing kayang obra keti yatu kayabe ding walung tau. Para karela, ing mumuna karing sablang kautusan ya pin ing, “Kaluguran me ing Ginu a Dios mu king mabilug mung pusu, king mabilug mung kaladua, king mabilug mung isip, at king mabilug mung sikanan.” Dapot likuan de ita, mika aliwa lang diyos, at ibat king pamanyamba kareng dios-diosan, miras la king pamamahalang monarkiya. Mitatag ya ing metung a estado—ing mumunang estado king yatu. Bunga ne ning apostasiya.

TAM1897 Q1 49.2Manibat king marok a estadung ita, inaus na la pasibayu ning Dios ding kayang tau, at migumpisa yang bayung lahi. Inaus ne ning Dios i Abraham manibat king bansang ita, manibat karing kayang kamaganak, at manibat king bale ning tata na, papunta king metung a gabun a ipakit na kea. At e ne binye agyang kapilan man ing metung a lugal a apatakde na king yatu; dapot pinangaku na a ibye ne iti kea at karing kayang supling kaybat na, kabang ala ya pang anak. Kanian inaus ne ning Dios manibat king bansang panuknangan na, at e ne dinan bansa keti king yatu. Uli na niti, i Abraham, ing kaluguran ning Dios, ing pisamban ning Dios, mepaburen yang alang bansa keti king yatu, at “nung kayabe kayu kang Cristo, kanita, kayanakan na kayung Abraham, at talapagmana agpang king pangaku.”

TAM1897 Q1 49.3Dapat tamung lumakad karing bakas ning kasalpantayanan ning tata tamung i Abraham, a atin ya kaniti kabang e ya pa makatuli. Ala ka bang bansa kening yatu? Ing Ginu ausan na ka manibat king bansa mu, papunta king labuad a ipakit na keka. Iti ya ing bansang banwa. Tanggapan me?

TAM1897 Q1 49.4Deng lahi nang Abraham linub la king Ehipto, at ing Dios linako na la manibat king bansang ita. I Moises ya ing pekamaragul a alimbawa king panaun a ita. Ya ing talapagmana king trono. Dapot likwan ne iti, at mekiabe ya king Dios; at kailangan neng likwan iti ban makiabe king Dios.

TAM1897 Q1 49.5Linigtas na la ning Dios ding sarili nang tau, at sinabi na karela, “Manuknangan la mung bukud ding tau, at e la mibilang karing bansa.” Dapot tinikwil la king Dios, at mitulad la king pamagtalakad king metung a ari at estado kalupa da ring Hentil a makapadurut karela; at nanu ing meging bunga na nita? Mika-mayap ya wari ing idala na nita karela? E la likwan ning Ginu; dapot ing bage a ita, atin wari yang mayap a idulut karela? Metung yang alang patugut a pamagbagsak, pababa, pababa, pababa, angga king mepitna la, at kaibat pareu lang mewala; at manibat kanitang aldo angga ngeni, meging lang “lalakbay a alang tukian kareng bansa.” E la mebilang kareng bansa, agyang sinubukan da pa.

TAM1897 Q1 49.6Inya anyang dinatang ya i Kristo, telakad ne pasibayu ing metung a espiritual a pamilya. Dapot pasibayu, dinatang ing apostasya, at ing pisamban linipat ya king pamag-idolo at pamag-paganu, at telakad yang pamahalaan—pisamban at estado pasibayu. Iti ya ing papacy; at nanu ing malyari kaniti?—Balu yu na iti “maparok ya king kapahamakan.” Kanita, telakad ne pasibayu ning Dios ing metung a espiritual a pamilya king Protestantisismung Kristiyanu. Dapot iti mekalas ya naman, at mekiabe ya king inda da reng malanding babai, at telakad ne ing larawan ning animal,—metung a estado keti king yatu a magkunwaring iya ing kayarian ning Dios; at nanu ing malyari kanita ngan?—Balu yu a masira ya king kapahamakan a alang angga.

TAM1897 Q1 49.7Nanu ing meging kapalaran ning kayarian nang Nimrod?—Mesira ya. Nanu ing meging kapalaran ning kayarian ning Ehipto?—Mesira ya. Nanu ing meging kapalaran ning kayarian ning Asiria?—Mesira ya. Nanu ing meging kapalaran ning kayarian da ring apulung tribu?—Mesira ya. Nanu ing meging kapalaran ning kayarian ning Juda?—Mesira ya. Nanu ing meging kapalaran ning kayarian ning Babilonia?—Mesira ya. Nanu ing meging kapalaran ning kayarian ning Medo-Persia?—Mesira ya. Nanu ing meging kapalaran ning kayarian ning Grecia?—Mesira ya. Nanu ing meging kapalaran ning kayarian ning Roma?—Mesira ya. Nanu ing meging kapalaran da reng apulung menalili?—Masira la. Nanu ing meging kapalaran ning papacy a mitatag king gibaan ning Roma?—Masira ya. Nanu ing malyari king kayarian a gewa agpang king larawan na, king Estados Unidos?—Masira ya.

TAM1897 Q1 49.8Buri na ipakit ning Ginu kekatamu a e na buring makaugnayan la ding keang tau karening bage a reni. Aliwa wari ita ing aral na niti? Buri na kayang itutuk da ring kayang tau ing karelang lugud king bage a masira? Manibat kang Adan angga ngeni, ing Dios manawagan ya karing tau a pabustan deng mag-ari ya, ban maging ari da; a ding tau lumwal la king karelang bansa, king karelang kamaganak, king bale ning karelang tata, at manuknangan lang magdili-dili, at e la mibilang karing bansa. Atin ya kayang akit a bansang paburen ya king sarili nang kaburyan?

TAM1897 Q1 49.9(Sagut) Wa.

TAM1897 Q1 49.10Wa; balu tamu na mika-atin yang makanitang tau, uling sasabian na ning Salita ning Dios. Dapot mika-atin ya kayang makanitang tau kareng ngeni sasabing tau na la? Ayan ing kutang. Maging metung ka ba kareti? maging metung ka ba kareti?—Sabi mu, Wa. Nung makanian, lumwal ka ba king kekang bansa, at king kekang kamaganak, at king bale ning kekang tata? Manuknangan kang magdili-dili, at e ka ibibilang kareng bansa? I Dios ba ing maging aring mu, at ala nang aliwang ari? Ing gobyernu ning Dios ba ing maging gobyernu mu, at e ka mangailangan aliwang gobyernu?

TAM1897 Q1 49.11E ne man ing magalsa ka laban king sanumang aliwang gobyernu; simpli mung e mu na kailangan ing sanumang aliwa uling atin ka king pekamasanting a gobyernu—ing gobyernung sakdal. Nung atyu ya itang gobyernu king bie mu, e mu na kailangan ing sanumang gobyernu keti king yatu para manungkulan keka, at ala lang maging problema o kasakitan keka. Ita mu ing adwan na ning Ginu. Paburen me kayang atyu iti king bie mu?

TAM1897 Q1 50.1Makatulid ya king mensahe ning katlung anghel, a kapamilatan na niti, at king dalan na niti, ing Dios magplanu yang “italakad ing Kristianismu king metung a alang-anggang pundasyun.” Nung makanian, kalupa na ning king mensahe ning katlung anghel, itatag na ning Dios ing Kristianismu king metung a alang-anggang pundasyun, iti maging metung a Kristianismu a e makaugnayan king nanu pa man keti king yatu. Makaugnayan ya mu king Dios; king keang alang-anggang amanu; paslagan ning keang alang-anggang Espiritu; ituru ning Ninu a ing pamaglakad na manibat pa king kapilanman; at kanita, idala la king alang-anggang Dios, ban Siya ing mamunu, at king lalam na, atilu la ring alang-anggang takde.

TAM1897 Q1 50.2Balu ku, at balu yu, a ating mapilan a kapatad a e isipan a iti matulid ya. Adwang banua na ing milabas, iti mepangaral ya, at milimbag ya king BULLETIN. Eya tinggap ding dakal. Para karing aliwa, eya pa murin tinggap. Isipan da lubus yang mali. Dapot king meka-lipas a General Conference, adwang testimonya ing binasa kekami,—a sinulat partikular para king Conference a ini, at ing metung kareti, ikit ku, makalimbag ya king BULLETIN Blg. 4; ing tutuki e pa makalimbag, dapot isipan ku malapit na muring milimbag,—a manarling kareng Seventh-day Adventist king pamakialam kareng bageng pampulitika. Magbasa kung metung a kapirasu keni a magpakit kekayu king ideya na:—

TAM1897 Q1 50.3Medyadu ya lub ing Ginu Jesus kareng keang tau. Ya ing Kapitan, dapat lang makilista lalam ning keang bandera. Ala lang oras, kabiasnan, o sikanan a gugastusan king pamakikampi kareng partidong pulitikal. Deng tau papag-alab la king masikan a aktibidad ibat lalam, at ding anak a lalaki at babai ning Dios e la dapat magbigay king karelang impluwensya king pamipate-pate king pulitika. Dapot nanung klasing espiritu ing tatalan karing kekatamung tau, nung detang maniwala a atyu tamu ngeni lalam ning mensahe ning katlung anghel, ing tauling mensahe ning pakalulu king yatu, kapatad king pareung kasalpantayanan, lalto lang makasulud king karatula da ring makalaban a partido pulitikal, magpahayag king salungat a panamdaman at magdeklara king karelang mibangal a opinyon?

TAM1897 Q1 50.4Ngeni, itanung ku ining kutang king porma ning metung a proposisyun: Nung ita ing inaral adwang banwa na ing milabas tungkul king paksang gobyernu at pisamban, at tinggap at sinunod de ring eganaganang Seventh-day Adventist, atin pa kayang lunto para king testimonya a ita?—King malinaw, ali. Kanita, mengailangan la wari king e ustu ding leksyun a ita, inyang inawus da la ring tau ning Dios king metung a pusisyun nung nu imposible para keya ing manakit kamalyan karela? Ing buri kung sabian king partikular a puntung ini. Ing buri kung sabian, nung ing metung a linya ning katutuan ipresenta ya manibat king Salita ning Dios, a nung tanggapan de ring kayang tau arapan ning Dios at ning yatu, itulid na la king makanian a pusisyun a imposible neng manakit kamalyan ing Ginu karela karing bage makaugne king linyang katutuan a ita, e wari ligtas tanggapan ita bilang katutuan? Makananu ya pa maging mali?

TAM1897 Q1 50.5Dapot metung ya mu ini kareng testimonya. Ing metung pang testimonya atin yang bulung-bulung a pamanyaway a kalupa na nita, kareng keang tau, uli ning pamakiabe da kareng pisasabyan a pampulitika ning milabas a kampanya; anya king adwang mitutuking testimonya, napilitan ya ing Ginu a magpadalang pamanyaway kareng keang tau uli ning pamangawa da king mismung bage a sana ila mekaligtas, nung tinggap da ya ing mensahing binye karela labingwalung bulan bayu megumpisa ing kampanya. Bakit, kanita, pepadala ne ning Ginu ing mensahing ita karing keang tau labingwalung bulan bayu pa man atin pamikatagun para karela para gawang kabaligtaran? E na la wari buring makasadya ding keang tau inyang datang ya karela ing panaun ning kalitwan at pamisabi-sabi, ban abalu da ing ustung dalan, at e la malitu kalupa da ring aliwang malitu, at kanita e la makiabe karing bage a kailangan nang sabyan?

TAM1897 Q1 50.6Eku maniawad ngeni na tanggapan de ring tau iti uling mu atyu karin. Maniawad ku na tanggapan de, pagaralan de, ipanalangin de, lawen de, at tanggapan de uling iti ing katutuan, at iligtas na la ring tau ning Dios king posibilidad na ausan la para pasabian o itama la tungkul king makanitang bage. Nanupata, balu ku atin pa muring kapatad a isipan da pa murin na mali ya ing eganagana; at sasabian da na papanawagan na karing tau tamu ing pamangwang sukdulang posisyun, at iti mismu ing pamangwang sukdulang posisyun. Malyari wari itang metung a sukdulang posisyun a ilalagay na la ring tau ning Dios nung nu na la buri talakad, ban lubus lang maging malaya ibat karing eganaganang makalitung bage a makalitu king yatu?

TAM1897 Q1 50.7Ngening banuang iti, ing pareung kaisipan linto ya king aliwang paralan. Deng kasulatan a mebanggit adwang banua na ing milabas e la man misama karing leksyun ngening banuang iti. Ing ebanghelyu ita kanita; ing ebanghelyu ya pa murin ngeni; uling iti simpli mung ing ebanghelyu a makakalat king mabilug a Bibliya, at e me agyung saling ing Bibliya king sanumang dake nung e mu abasa karin ita.

TAM1897 Q1 50.8Ating metung pang bage a kailangan tamung isipan. Nung makiabe tamu karing pampulitikang usapan at gawa, deng miyayaliwang indibidwal, karing kasalungat a partidong pampulitika, magpahayag lang miyayaliwang sentimyentu, at ipabalu da ing karelang mibangal a opinyon, kabang sasabian dang mikakapatad la. Nanu ya ing tauling takbang king pamipulitika?—Giyera, syempre. Nung makanian, nanu ing atyu kaniti, king umpisa?—Ing pareu mu naman a atyu king wakas—giyera. Ita ing espiritu, manibat umpisa anggang wakas. Deng kapatad king Cristo, a metung la king Cristo, malyari la waring gawang nanumang makapamangal la, king espiritu ning pamipate? Malyari la?—Ali; e la malyaring manatili lang metung king Cristo. Dapat lang manintun pamisanmetung, manintun king pamisanmetung ning Espiritu, “sisikapang panatilyan ing pamisanmetung ning Espiritu king tali ning kapayapan.”

TAM1897 Q1 50.9Ating mapilan a payag lang tukyan ing lohika na niti, at tanggapan a king tauli, pwedi la pa pin deng Kristiyanu, ninumang Kristiyanu, Seventh-day Adventists, o aliwa, a makilaban. E la naman makilaban king metung at metung, syempre, nune para king karelang bansa, at makiabe king gera para panatilyan ing gobyernung sibil. Pero nu ya ing bansa ning Kristiyanu? Nu ya ing gobyernu ning Kristiyanu? Asabi yu?

TAM1897 Q1 50.10(Sagut) “Eya kaniting yatu.”

TAM1897 Q1 50.11Eya ibat king bansang ini, at eya ibat king yatu ini. Ing kekatamung kayarian at bansa e la ibat king yatu ini. Dapot makilaban la wari ding Kristiyanu para king karelang bansa gamit ding sandata ning pisikal a pamakilaban? Ing Ari na ning bansang ita pinayagan neng ipaku king krus, pete, at ilibing palaut, kesa king isaka ne ing gamat na para makilaban para king kayang bansa. Nung makanyan, atin wari metung a bage, a ing lohika na miras king makanian kalaut, a malyaring tutu manibat king umpisa?

TAM1897 Q1 51.1Dapot e pa mu ini ing eganagana. Nung itamu bilang Seventh-day Adventists dapat tamung ipangaral la reng prinsipyung deta, at talan la, atin metung a maulagang takbang a dapat gawan, para king katarungan king gobyernu ning Estados Unidos, king katarungan king Estado ning Michigan, at mapilan pang aliwang Estado, ban lumitaw tamu king ustung sala.

TAM1897 Q1 51.2Sabian ku pasibayu, ban aintindian yu ing pisasabyan ku. Nung maging makanian a tanggapan ta ya ing prinsipyu a ding Kristiyanu malyari lang lumaban, malyari dang itas ing wanan dang gamat ban ipamingwa ing bansa at ing gobyernu at ing eganagana, kanita ing denominasyun, king katarungan para king sarili na, at lalu na king katarungan king gobyernu ning Estados Unidos at karing mapilan a Estado, kailangan neng ipasiag iti king publiku, at isakwil at baligtaran ing dalan a sadya nang tinukian ning denominasyun bilang makanian.

TAM1897 Q1 51.3Atin kung adwang malating dokumentu keti a melimbag kanitang 1865, dapot ing makasulat kareti milyari ya kanitang 1864. Ing metung kareti maki-pamagat yang “Deng Panimanman da reng Seventh-day Adventist Tungkul king Pamagdala Sandata, a Inarap kareng Gobernador da reng Mapilan a Estado at ing Provost-Marshal General [ita pin, ning Estados Unidos], kayabe ing Dake ning Batas ning Pamagpalista.”

TAM1897 Q1 51.4Kanitang panaun a ita, ding Seventh-day Adventist, kapamilatan ning General Conference Committee, pepatulid da king gobyernu ning Estados Unidos, king gobyernu ning Estado ning Illinois, Michigan, Pennsylvania, Wisconsin, at metung o adwang aliwang Estado, a ding Seventh-day Adventist, bilang Kristiyanu, at uling Kristiyanu la, e ra malyaring payagan a ding Kristiyanu malyari lang magdalang armas o makilaban king sanumang sirkunstansya. Ing metung a dokumentu, kapirasu ya ibat karing kasulatan at publikasyun da ring Seventh-day Adventists, para patunayan king gobyernu ing katutuan ning pamanyad a ita a tinggap na ibat king denominasyun.

TAM1897 Q1 51.5Ngeni, nung ing kautusan a ita baligtaran ya, at tanggapan ta ya ing pananaw a ding Kristiyanu malyari lang makilaban king sanumang sirkunstansya, para king gobyernu o nanu pa man, kanita, utang ta king gobyernu ning Estados Unidos a ing General Conference Committee, a magrepresenta king denominasyun, munta ya king gobyernu ning Estados Unidos at sabian karela a binayu ta la ding kekatamung pananaw; at puntalan la ding gobernador da rening Estado at sabian karela a mibayu la ding kekaming pananaw; ban ding tala manatili la agpang king kekaming bayu at mibayung pananaw tungkul king paksang ita.

TAM1897 Q1 51.6Ngeni, eku man paniwalan agyang saglit a dapat tamung talan king metung a bage a megawa, uling mu megawa ya. Dapot nung ing bage a megawa, ustu ya, kanita talan ka kaniti. At sasabyan ku ngeni, a nung mibayu la ring kekatamung pananaw tungkul kanita, katungkulan tamu kareng gobyernung areni ing ipabalu ing katutuan, ban e da isipan tungkul kekatamu ing aliwa kesa king nung nanu talaga katamu. Makatarungan mu ita kareng gobyernu; uling bilang metung a denominasyun, opisyal tamung inirekord ing sarili tamu bilang atin katuglung a kabaligtaran a posisyun.

TAM1897 Q1 51.7Adwang banwa na ing milabas, inyang mibye la reng aral a deta, eku balu a atin la palang makanyan a dokumentu. Eku balu a atin la pala angga king manga umpisa ning banwang 1897. Ating minpadala kareti kaku king metung a sobre, at ita mu ing balu ku tungkul kaniti. Milimbag la kanitang 1865 ning “Steam Press of the Seventh-day Adventist Publishing Association, Battle Creek, Mich.” Deng lagyu da reng Komite ning General Conference makapirma la karin kareng dokumentung pepakit king gobyernu ning Estados Unidos, at deng lagyu da reng Komite ning State Conference makapirma la naman kareng dokumentung pepakit kareng gobernador da reng Estado.

TAM1897 Q1 51.8Ngeni, basan ku kekayu ding mapilan a kapirasung me-imprenta kanita ibat karing dokumentu, publikasyun, at papil da ring Seventh-day Adventist, bilang ebidensya king gobyernu ning Estados Unidos, at bilang ebidensya karing gobernador da ring Estado, a ing posisyun a kinan ning General Conference Committee ning denominasyun, ya ing karelang talastas a posisyun, at aliwa ing gewa-gawa para mu king okasyun, ban takasan ing draft, o ban takasan ding resultang daratang king bansa uli ning gera. Ing bageng ini milimbag ya bilang ebidensya kareng gobyernung areni a iti metung yang prinsipyu para kareng Seventh-day Adventists, at tatalnan de uling iti Kristianismu ya.

TAM1897 Q1 51.9Basan ku la reng mapilan a kapirasu ibat kaniti, at akit yu nung nanu ing ikit ku kabud abasa ku iti,—a nung atyu ya kanaku ing dokumentung ita adwang banwa na ing milabas keni king Tabernacle, e ku sana apaturu deng prinsipyung atyu kaniti, king mas malinong paralan kesa king gewa ku kareng leksyun a binye ku, at milimbag la king BULLETIN. Ati yu ing metung a kapirasu ibat king sinulat king Signs of the Times, nang Pastor James White, inyang 1853:—

TAM1897 Q1 51.10Ing ipinangalan a pisamban nang Cristo likwan ne ing takde ning kayang tune asawa, at ngeni sasalpantaya ya king masikan a takde ning batas. Manintun yang proteksyon, at maging pakakanan karing masirang gobyernu ning yatu, at ustung irerepresenta ya karing malanding anak a babai ning matuang inda, a iti metung yang simbolo ning Pisamban Katoliku. Nung makananu ing babai dapat yang makakapit king asawa na, makanian murin ing pisamban dapat yang makakapit kang Cristo, at imbes na manintun proteksyon king takde ning batas, sumandal ya mu king masikan a takde ning Kaluguran na. Ing pisamban labag king batas yang mikasal king yatu. Akit ini karing miyayaliwang sanga ning gobyernung sibil. Angga king departamento ning gera, ing magkunwaring ministru nang Jesu-Cristo akit yang pagtukso king Dios ning kapayapan karing panalangin na para king tagumpe king labanan.

TAM1897 Q1 51.11Pasibayu, metung a sipi ibat king Review and Herald ning Mayu 9, 1854:—

TAM1897 Q1 52.1Maging malapit la man o ali ding bage a reni [tungkul ya king pamagbalik ning Ginu], ing katutuan manatili ya; ating kaladwang pandigma, metung a kaladwang pamamua at pamaglinlang. Ing makadumhan nang impluwensya ya ing kekaming katakutan,—iti ing makapanyirang impluwensya ning panga-pamilyar karing ideya ning digma at pamipadanak daya, iti ing e masustansyang kapanabikan, ing mapait a diwang pampartidu, a marok, at maging sangkan king pamikalat ning karokan.
TAM1897 Q1 52.2E dapat sabian a alang panganib karing alagad nang Cristo ibat karing sangkan a reni. Ating panganib; uling nung “sumulung ing kasamaan, ing lugud da ring dakal sumala ya.” Anti la kaniti ding misteryosu at e maipaliwanag a simpatya a mitatali king tau king kapara na, a e papayag king makakawaning interes, ania e tamu namamalayan asasalamin ta ya ing kalakaran, at e ta balu anggang ing isip e na matulid at maging alanganin; at kanita, uling atyu ya king e masustansyang kabilyan, makasadya yang tanggap at magdalang marok. Ing moral a salot mas makasira ya pa kesa king salot a makamaté.

TAM1897 Q1 52.3Metung pang sipi a mibalik-limbag ibat king Review and Herald ning Hulyo 31, 1856:—

TAM1897 Q1 52.4Sinabi nang Jesus, “Tukian mu Aku.” Nanu, kaluguran kung kapatad, kaluguran kung kapatad a babai, nanu ing kekayung panukatan ning kasalpantayanan? Aliwa wari ing Bibliya? Sasabian yu, Wa. Nung makanian, karin tamu miras, ban abalu tamu nung tutuki tamu kang Jesus o ali. Muna ku kekayu king kekayung dalan, at makipag-isip ku kekayu; at ining dalan a ini ya ing balang gawa tamu king bie. Magsuri tamung malaparan, mumuna, at kutnan, Gagaya ka wari king yatu? Dapot kutnan mu, Nanu ing buri mung sabian? Subukan kung sabian keka. Makiabe ka ba king yatu karing kayang tuntunan at batas? Nung makanian, ing dalan mu aliwa ya king dinalanan nang Jesus. Nganang Jesus, E la king yatu ding keang alagad, anti mu rin aku e ku king yatu. Kapilan ye ikit i Jesus king korte nang Cesar?—E kapilan man, maliban mu inyang dela de anti mong kordero papate.
TAM1897 Q1 52.5Dapot buri ta la reng mayap a batas, at katungkulan ta ing manakit mayap a taung gawa at magpatupad kareti.
TAM1897 Q1 52.6Tutu, buri tamu ing mayap a batas; at e na katamu likwan i Jesus para tukian ya a alang deni. Ngana, “Ing salitang daramdaman yu aliwa ya kanaku, nune kanu ning Ibpa a migpadala kanaku.” Juan 14:24.
TAM1897 Q1 52.7Ngana ning salmistu, “Ing kautusan ning Ginu sakdal ya, papasikan ne ing kaladua.” Salmo 19:7. Ngana Paulu, “Ing eganaganang kasulatan menibatan ya king inspirasyun ning Dios, at makasaup ya para king turu, para king pamanyaway, para king pamitama, para king pamanuru king katuliran: ban ing tau ning Dios maging sakdal ya, at lubusang makasadya para king eganaganang mayap a gawa.” 2 Timoteo 3:16, 17. Nanu pa ing buri mu? o nanu ing mas ditak a buri mu, kaluguran kung kapatad?
TAM1897 Q1 52.8Ing tutuking takbang a kailangan mu king kekang ahente, ya pin ing gawang batas, a nung e la tukian, ipatupad la kapamilatan ning espada, metung a armas a e Kristiyanu. Deng mesabing batas ila ing diwa, ing bie, ing mismung katawan ning mesabing gobyernung nung nu ya metung a dake, a makapanatili king kayang pambansa kapamilatan mu da reng bodega ning armas o gamit pang-kamatayan, mangaragul a hukbung-dagat at militar a makasadia kareng karelang makamate armas. Kaybat, ilalagay me ing mayap mung kapatad a Kristiyanu, talatuki ning Prinsipe ning Kapayapan, king siping ning patibungan, para magparusa kamatayan; o king pamuntuk ning metung a grupu da reng militar, a atin writ a habeas corpus para ibalik king pagka-alipan ing metung a kalulu mung kapatad, uli ning krimen ning pamagnasang mangisnawa king malayang angin ning banua. O, nung ya ing kekayung pekapun a magistrado ning bansa, ipatuklu yu ya ing kekayung mayap a obispo king kabayung pandigma a makasulud armadura manibat buntuk anggang bitis, pekapun-heneral karing eganaganang pwersa ning kamatayan king bansa.
TAM1897 Q1 52.9Kutnan ku kayu, kaluguran a talatuki nang Jesus, nung agawa nang itama ning tau ing mamate, kabang sinabi na ning Dios, “E ka mamate tau”? E wari makasalig ing mabilug a balangkas ning gobyernu ning tau king espada? E la wari dapat mabuyak king kapirasu-pirasu potang datang ya itang kaninu karapatan ing manungkulan king katuliran?
TAM1897 Q1 52.10Dapot eku makipaglaban kareng gobyernung pantao. Ali, ali. Sabi nang David king metung a dalit a pamuri kang Dios, “Tutu, ing mua da reng tau pupurian da ka: ing mitagan a mua, pigilan me.” Salmo 76:10. “Uling ding mamuntukan e la pangatakut karing mayap a gawa nune karing marok. Buri mu wari ing e matakut king upaya? Gawan mu ing mayap, at makatanggap kang puri ibat kaniti. Uling ya ing ministru ning Dios para keka [Kristiyanu] para king kayapan.” Roma 13:3, 4.
TAM1897 Q1 52.11Nung, kapatad ku, itanam yu king isip a ding Kristiyanu metung lang aliwang kumpanya, metung a malating kawan, makakawani, mepili ibat king yatu, para maging sulu king, o para king, yatu, ban ing yatu king pamanakit karing karelang mayap a gawa (sulu), mitulak yang makiabe king malating kawan, a bibilang aldo-aldo para king pamamate, at king makanian parangalan ya ing kekayung Ibpang Atas, kanita aintindian yu la ding kasulatan anti ing Roma 13, at 1 Timoteo 1; 2; a malyari kung pansinan potang kayi. “Makilaban ya ing kapirasung palayuk karing kapirasung palayuk ning yatu” [Isaias 45:9]; dapot, nung ding Kristiyanu atin lang isip nang Jesus, kanita tukian de i Jesus.
TAM1897 Q1 52.12Ikit ta la wari ding mapilan a bunga ning pamamintu da ring mag-angkin Kristiyanu king yatu? Sana isadya na katamu nita ban miras king metung a matas a lugal anti i Balaam, inyang inaus neng Balak ban isumpa ya ing Israel, inyang sinabi na ing kayang parabula at ngana, “Makananu kung isumpa ing e sinumpa ning Dios? o makananu kung labanan ing e linabanan ning Ginu? Uling manibat king tuktuk da ring batu akakit ke, at manibat karing bunduk akakit ke: lumawe ka, ing balen manuknangan yang magdili, at e ya mibilang karing bansa.” Bilang 23:8, 9.

TAM1897 Q1 52.13Ngeni, basan ku ing metung pang kapirasu, a me-reprint ibat king Review, a petsang Agosto 14, 1856:—

TAM1897 Q1 52.14Biniye na ka ba ning ebanghelyu nang Jesus karapatan a gumamit tabak, a magarmas kang sandatang laman, a kumanan tabak para “ibye ing para king sarili mung pamilya,” para iligtas la reng mepag-api ibat king upaya ning mamag-api, kapamilatan ning pamaglabag king kanam a utus ning Dios, “E ka mamate tau”? Sabi nang Jesus, “Kaluguran mu la reng kalaban mu.”
TAM1897 Q1 52.15Isipan yu wari a ikayu, bilang Kristiyanung mabibye lalam ning ebanghelyo, atin kayung pahintulut ibat king Bibliya para makisangkot king alitan pampulitika king nanu mang paralan? king pamag-gawa batas, o king pamipatupad karing batas ning gobyernung pangtau? Nung makanian, king isip ku, masyadu kayung magkamali.

TAM1897 Q1 52.16Ita ing sinabi na ning denominasyun kanitang 1864. Inarap de ita king gobyernu ning Estados Unidos, bilang ebidensya a e la maniwala king gera, at e la makyabe king pamagdala armas, at nung sakaling ma-draft la, e la malyaring asahan a makilaban. At ing gobyernu ning Estados Unidos mekiramdam ya karing karelang presentasyun, at miglaan yang paralan para makapunta la karing ospital nung nu la makagawang obra bilang ministru ning ebanghelyu, at alagaan la ding masakit, at magdalang kaligtasan karing mamamate. Ngeni, nung iti baligtaran ya, dapat itamu talakad tamung patas king arapan ning gobyernu, at sabian a iti baligtaran ya na.

TAM1897 Q1 52.17Ituluy ku ing pamamasa:—

TAM1897 Q1 52.18Balang teksto a abanggit mu, o makatwirang sangkan a ibye mu, kailangan yang subukan kapamilatan ning malino at literal a Kasulatan. Mapalyaring apansinan mi la ngan ding makanitang kasulatan o sangkan a isusulung mu, king ustung panaun; dapot mumuna, makiramdam kami king ebanghelyo. Para karing Kristyanung makasadya lang taluki kang Jesus, dapat sapat na ini.
TAM1897 Q1 52.19Nganang Jesus, “Nung atin yang magsilbi kanaku, tukian na ku.” Juan 12:26. Dapot sasabyan mu, “Ini agawa ku, at magsilbi bilang metung a matapat a memalen ning kakung bansa, karing kayang pambansang patakaran at gobyernu?” Tuknang ka. Nganang Jesus, “Ala yang taung makapagsilbi karing adwang amo.” Mateo 6:24. “Nung taga-yatu kayu, kaluguran ne ning yatu ing sarili na: dapot uling e kayu taga-yatu, nune pinili da kayu king yatu, inya kamwa na kayu ning yatu.” Juan 15:19.
TAM1897 Q1 52.20Nanu ing dake a agawa mu karing patakaran ning yatu, nung “e ka taga-yatu,” dapot kamuan na ka ning yatu, at mepili ka “ibatan king yatu”? Dapot kailangan ta waring ibye ing pamamunu karing gamat da ring marok? ngana mu. Ala kang agawa kaniti. Deng taung marok at mangaglinlang lalu lang marok; at king panaun ning wakas ning yatu, deng marok gawa lang karokan, at alang ninuman kareng marok ing makaintindi. Daniel 12:10. Ing sangkan ya pin ing e ya bisang tumuki king Dios ing yatu, o talukian i Jesus, uling e ra kikilalanan a atin metung a Mámibátas. Santiago 4:12.
TAM1897 Q1 53.1“Uli na niti, nganang Ginu, Uling ing balen a ini lalapit la kanaku king asbuk da, at karing labi da paparangalan da ku; dapot ing pusu da linayu ya kanaku, at ing takut da kanaku tinuru ne ning tuntunan da ring tau: uli na niti, lawen yu, gawa kung makapagmulalang bage king balen a ini, makapagmulalang bage at kababalaghan; uling ing kabiasnan da ring mangabiasnan da mapapahamak ya, at ing pangaintindi da ring mangaintindi da misalikut ya.” Isaias 29:13, 14. Nung makananu ya kasanting ing pamipakita na niti king bie da ring dakal a bantug a propesor ning teolohiya, a kanita pamu, menimuna la karing pamanyubling-bie ning kasalpantayanan, repormang moral, at karing samahan para king kapayapan: a menimuna king pisamban nang Cristo, a makasandata king ebanghelyu a magdalang sala king bie at king e-kamatayan; a ginamit la karing pamanagkat, panalangin, at lua; ngeni king mismung arapan ning ebanghelyu, kabang sinabi nang Jesus, “Dindam yu na sasabian da, Kaluguran me ing kalapit mu, at kamuan me ing kalaban mu. Dapot sasabian ku kekayu, Kaluguran yu la reng kalaban yu, bendisyunan yu la reng manyubung kekayu, gawan yu ing mayap kareng mamua kekayu, at manalangin kayu para kareng mang-insultu at mang-uusig kekayu; ban maging anak kayu ning Ibpa yung atyu banua: uling papanlagan na ing aldo na para sumlag kareng marok at mayap at papadala yang uran kareng matulid at kareng e matulid.” “Inya, maging malunus kayu, anti mo ing malunus a Dios a kekayung Ibpa.” Mateo 5:43-45; Lucas 6:36. Lipat da rening kasulatan, akakit ta ya ing makalunus a kabilian da ring pisamban Kristiyanu kabang lulualu ing karelang pamagbagsak king moralidad at pamagkawangis king yatu. Mapilan kareng dakal a alimbawa, ila ring aming babanggitan.

TAM1897 Q1 53.2Keni la tutuking mapilan a pahayag da reng kilalang mangaral, a maki-amanung “armas,” “pamipate,” “laban,” “gera,” at aliwa pa. Kaybat na nita, magpatuluy ya anti kaniti:—

TAM1897 Q1 53.3Uli da reng katutuan a anti kaniti, a papakit king pamagbayu ning pekamasanting a gintu para maging mas marok pa kesa king dross, ing lubus a pamagbalewala kareng testimonya nang Cristo at ing dati rang propesyon, kailangan tamung isigaw, “Linakad la king dalan nang Cain, at masigasig lang tinuki king kamalian nang Balaam.”
TAM1897 Q1 53.4Tataluki la wari reng lalaking areti kang Jesus? Susulud da la wari king sarili da at kareng karelang talataluki reng sandata ning ebanghelyo? Papakit da wari ing lubus a tiwala king perpektung batas ning Dios? Kikilalanan da wari a metung mu ing Mámibatas para king Kristiyanu? Daramdaman da wari i Pablo a sasabing, “Reng sandata ning kekatamung pamakilaban ali la makamunduan, dapot mayupaya king Dios para king pamagbagsak kareng kuta”? 2 Corinto 10:4. King wakas, pakikiramdam da la wari reng Kasulatan a sasabian dang ituru da?
TAM1897 Q1 53.5Isulud ye ing kabilugan a baluti ning Dios, ban makalaban kayu karing pamaglinlang ning diablo. Bakit?—“Uling ing laban tamu aliwa ya king laman at daya.” Ali; aliwa ita ing aus karing talatuki nang Jesus. Nune makilaban tamu “karing prinsipalidad, karing upaya, karing mamuntukan ning karalumduman ning yatu a ini, karing espiritwal a karokan [marok a espiritu, king gilid] karing matas a lugal.” “Uli na niti, isulud ye ing kabilugan a baluti ning Dios, ban makalaban kayu king marok a aldo, at kaibat yung agawa ing eganagana, makatalakad kayung matatag.” Efeso 6:11-13.
TAM1897 Q1 53.6Tinukuy neng Pablo ding sandata ning Kristiyanu king Efeso 6:14-18, at sinabi na, Kunan ya “ing espada ning Espiritu [aliwa ing asero], a ya ing amanu ning Dios; parating manalangin king balang panalangin at pamakipamanawa king Espiritu;” makasulud king makabanua a baluti a iti, at ding bitis da makasapatus king pamagsadya ning mayap a balita ning kapayapan, sisikapan dang tanggapan ing bendisyun nang Cristo,—Mapalad la reng malunus: uling makatanggap lang lunus.... Mapalad la reng gagawang kapayapan [aliwa reng sisiran kapayapan]: uling ausan lang anak ning Dios.” Mateo 5:7, 9. Pakiramdaman ye i Juan kabang magsalita ya kareng sundalus, inyang kitang da nung nanu ing dapat dang gawan. Ing pakibat na, “E kayu gumawang karasan kaninuman.” Lucas 3:14.
TAM1897 Q1 53.7Tandanan yu ing sinabi nang Jesus kang Pedro, inyang mituru ya ing maragul a praktikal a doktrina para karing anggang Kristiyanu tungkul king nung nanu ing gawan king espada, “Ibalik me king kalub ing espadang mu: uling ding anggang kumang espada, king espada la mangasira.” Mateo 26:52.
TAM1897 Q1 53.8Paburen la reng Kristiyanu lumakad king sala da rening katutuan, at ditak la mu reng Kristiyanung heneral o sundalus, para gamitan la reng “adwang pulu’t limang baril a Sharp’s” nang Rev. Mr. Beecher, agyang ing Bibliya masantus yang makakabit king kulata ning balang metung.
TAM1897 Q1 53.9Daramdaman da i Jesus a sasabing, “Ing Kayarian ku ali ya kening yatu; nung ing Kayarian ku ibat ya kening yatu, makilaban la sana ding talasuyu ku.” Juan 18:36. Ding Kristiyanu a makasandata kaniting sandata ning ebanghelyu, at lubusang alang sandatang pisikal, a lubusang makakawani karing gobyernu ning yatu, malyari da nang paburen ing yatu, a makasandata karing sandata ning kamatayan, a dumagus king malapad a dalan, at ipatupad la ding karelang batas a e-Kristiyanu kapamilatan ning parusang kamatayan.
TAM1897 Q1 53.10Metung yang e asabing pribilehiyu ning mitagan ning pisamban, kabang lalon de ing kasalesayan ning milabas, at akit da, agyang ding alagad nang Cristo, kalupa nang Pablo, mengaga, “Uli keka, papaten da kami king mabilug a aldo; turing da kami anting tupa para king pamakamate [Roma 8:36];” kabang ing dalan da mibabad ya king lua, mipnu king daya da, at makatakap kareng mekaputut a bangke da at maputing butul;—pribilehyu da ing sumigaw kayabe nang Balaam, kabang akakit da a ing “tau na ning Dios manuknangan lang makabukud, at e la mibilang kareng bansa,” “Pabustan yeng mate ku king kamatayan da ring matulid, at ing katapusan ku maging kalupa na!” Bilang 23:9, 10.

TAM1897 Q1 53.11Atin pa sanang dakal a laman kening polyetu, dapot e ku na kailangan basan pa ing aliwa. Magbasa ku pang metung o adwang sipi ibat king Ginu, a para kekatamu king panaun tamu ngeni. Ini binie ya kekatamu apat a banua na ing milabas ibat king Espiritu ning propesiya, at binasa ya kekatamu kening Tabernakulu:—

TAM1897 Q1 53.12“Pinili ne ning Ginu i Jacob para keya, at ing Israel para maging sarili nang pibandian. Uling balu ku na maragul ya ing Ginu, at ing kekatamung Ginu atyu babo da ring eganaganang dios.” Isipan yu, kapatad a lalaki at babai, na ing Ginu atin yang tau, metung a piniling tau, ing keang pisamban, para maging sarili na, ing sarili nang kuta, a tatalan na king metung a yatu a mitmung kasalanan at mekyaw; at ing keang nasa, na alang aliwang autoridad a makilala karin, alang aliwang batas a kikilalanan nita, nune ing sarili na mu.

TAM1897 Q1 53.13Atin pang metung a dinatang kekatamu king General Conference ngening banuang iti. Iti idala na katamu pabalik king penibatan na ning apostasya, at ilapit na katamu arapan ning Dios, at ning kayang katutuan, at ning mabilug a paksang ini nung makananu ya ibat king Ginu; nung makananu na buring makiabe karing kayang tau ngeni.

TAM1897 Q1 53.14Ing gulis a pamikawani pilatan da ring mag-angkin a mamintu kareng kautusan ning Dios at ning yatu, e ne kasing malino anti ing sadya. Deng lalakad king pamikayagpang king Dios e la mayakit a makyabe kareng pulung pampulitika. Deng gagawang ini papakit da ing e la matapat a alipan nang Jesus. Malambat da nang tatalnan ing karaniwan a api anya ing karelang pamangilatis mewala ne. Ating metung a balen a mekilista para talakad lalam ning bandera nang Jesus. Sila ing hukbu nang Cristo. Menangaku la king karelang sarili a lumwal ibat king yatu, at maging bukud. Menangaku la king karelang sarili a gamitan ing espada ning Espiritu, ing amanu ning Dios, para gawang masikan a laban kontra king kasalanan at king eganaganang karokan. Kailangan tamung ipakita ing kekatamung katapatan.

TAM1897 Q1 53.15Ating terminu para king pamanungkulan; atin terminu para king pamag-mamamayan. King nanu tamu dapat ipakit ing kekatamung katapatan? Ayan ing kutang.

TAM1897 Q1 53.16Dapat tamung ipakita ing kekatamung katapatan king kekatamung Ari, i Ginu Jesu-Cristo. Pepasiag ning apostol Santiago: “Ing ninumang maging kaluguran ning yatu, kalaban ne ning Dios.” At ing kaluguran a Juan, ing alagad a king espiritu pekamukha kang Jesus, minye ya king babala, “Eyu luguran ing yatu, ni reng bage a atyu king yatu. Nung ing ninumang tau luguran ne ing yatu, ing lugud ning Ibpa ala ya kea.” Alang tau ing makakit kaligayan king pamamintu king alimbawa nang Adan, at king pamaglayu king kayang Miglalang.

TAM1897 Q1 54.1Inya, ding leksyun a reni mayari la nung nu la megumpisa—king Adamu at ing Miglalang keya, at ing mumuna karing sablang kautusan king uniberso—“KALUGURAN me ing Ginu mung Dios king mabilug mung pusu, at king mabilug mung kaladua, at king mabilug mung isip, at king mabilug mung sikanan.” Kanita e ka maliliwas king Miglalang mu. Kanita, alang apostasya. Kanita, alang idolatriya. Kanita, alang gobyernung mitatag agpang king alimbawa da ring Hentil a mekalayu king Dios; dapot ing Dios ya ing maging eganagana, at idala na la ring kayang tau king maluwalhating labuad a pepakit na kang tata tamung i Abraham inyang kinawani ne ibat karing eganaganang gobyernu king yatu, at pinanatili neng makakawani kabang mabie ya king yatu.

TAM1897 Q1 54.2Ya ing manaus kekatamu para tukian at lumakad karing bakas ning kasalpantayanan a atin ing tata tamung i Abraham, kabang eya pa makatuli, ya ing magdala kekatamu kanita king labuad a ya ing ligaya da ring eganaganang labuad; at karin tamu manuknangan king arapan ning Ginu, at lalam ding malungking pakpak ning Mayupaya king Sabla, angga king kapilanman—kaluguran ya ing Dios king mabilug a pusu, king mabilug a kaladua, king mabilug a isip, at king mabilug a sikanan; at aturu na katamu ngeni, kanita, at angga king kapilanman king arapan ning uniberso, at sabian, “Oreni ding menatili king kautusan ning Dios, at king kasalpantayanan nang Jesus.”

TAM1897 Q1 54.3At sabian da reng sablang tau, “Amen at Amen.”

Note

Back