Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
06 / 121897 a Pamanaral

Ing Mumunang Maragul a Utus

Alonzo Trevier Jones

TAM1897 D 279.2Pangaral a binye anyang Martes ning bengi, Marsu 2, 1897 Milimbag king General Conference Daily Bulletin, Marsu 5, 1897, Vol. 1, Blg. 16, pp. 279-285.

TAM1897 D 279.3Balu yu a ing Ginu sinabi na tungkul king panaun a ini at karing taung mabibye king panaun a ini, a “ati la reng mamintu karing kautusan ning Dios at king kasalpantayanan nang Jesus.” Ikayu at aku, ustu ing pamipahayag tamu a itamu ing taung ita, at makatalakad tamu king kabilian nung nu ipapahayag tamu a malyari nang sabian ning Ginu tungkul kekatamu, king mabilug a sansinukuban, “Ati la reng mamintu karing kautusan ning Dios at king kasalpantayanan nang Jesus.” At maging metung yang katutuan, ali mu uling sasabian na iti, nune sabian na iti uling iti metung yang katutuan.

TAM1897 D 279.4Ing teksto a ita lubus yang mag-apply kekatamu a atyu keni king bale; at buri na ning Ginu a maging katutuan ya ngeni at manatili yang katutuan parati, ban asabi na iti king mabilug a yatu at king mabilug a sansinukuban alang patugut: “Oreni la reng mamintu karing kautusan ning Dios at king kasalpantayanan nang Jesus.”

TAM1897 D 279.5Ita ing dapat tamung pagaralan. Dapat tamung pagaralan kareng leksyun a reni, ban abalu nung tutuparan ta la reng kautusan ning Dios o ali; ban asabi na ning Ginu tungkul kekatamu, “Oreni reng magtupad kareng kautusan ning Dios at king kasalpantayanan nang Jesus.”

TAM1897 D 279.6King pamamintu karing kautusan ning Dios, siguradung ing mumuna ya ing lalto, at ita siguradu dapat tamung tuparan. At ini ing keang amanu: “Ing mumuna karing sablang kautusan, Makiramdam ka, O Israel; Ing Ginu, ing Dios tamu, metung yang Ginu: at kaluguran me ing Ginu, ing Dios mu, king mabilug mung pusu, at king mabilug mung kaladua, at king mabilug mung isip, at king mabilug mung sikanan: ini ing mumunang kautusan.”

TAM1897 D 279.7Ngeni, asabi na kaya ning Ginu tungkul kekayu at kanaku, agpang king utus a ita, “Oreni la reng mamintu kaniti?”

TAM1897 D 279.8Atin na waring Ginu ing kabilugan ning pusu mu, anya ala kang pusu para king aliwa nune para keya at king nung nanu ing keya?

TAM1897 D 279.9Atin ya waring Ginu ing kabilugan mung kaladua, king metung a debotong lugud, ania’t alang kapanamdaman king kekang pagkatau a aliwa para keya?

TAM1897 D 279.10Ing kabilugan ning kekang isip para ya king Ginu, anya alang isipan o gawa ning kekang isip a aliwa, alang dake ning kekang isip a aliwa kundi ing keya, — makatutuk king kayang serbisyu? Uling king isip tamu ya seserbisyuan ing Ginu tamung Dios. Ali king mapilan a dake na, ali king metung a parti na, nune king kabilugan na. Anya alang isip a malyari mung itutuk o ibie king nanu mang aliwa king Dios.

TAM1897 D 279.11Ing kabilugan mung sikanan, keya ya ba, anya ala kang sikanan a magamit king aliwa nune mu king para king Dios at king kayang serbisyu?

TAM1897 D 279.12Nung iti ngan tutu ya keka, kanita tutu pin ing masasabi tungkul keka, “Oreni reng mamintu kareng kautusan.”

TAM1897 D 279.13“Ing kadwa kalupa ne, Kaluguran me ing kapwa mu anti mo ing sarili mu.” Nung ing lugud ning Dios atyu king pusu tamu, anti king mumunang kautusan, maging malagua na ing kaluguran la reng kapwa tamu anti mo ing sarili tamu.

TAM1897 D 279.14Anti ing pepakit king pamagsalita nang Brother Kellogg ketang milabas a aldo, tungkul ketang malating anak a lalaki king Chicago a linapit king metung a lalaki, metung a lubus a dayu, at sinabi na keya, “Balu mu wari a ika ing pekamaragul a makasalanan king yatu?” At inyang mengutang ya ing lalaki king pamigla nung makananu ita, at sinabi nang e ne man pinatay ninuman, e ne man mekgawang maragul a krimen, sinabi na ning malating anak kaya, “Ing pekamaragul a kautusan ya pin ing, ‘Kaluguran me ing Ginu mung Dios king mabilug mung pusu, king mabilug mung kaladua, king mabilug mung isip, at king mabilug mung sikanan.’ Gagawan mu ita?” Pekibat na, “Ali, e ku gagawan. Eku asabi na gagawan ku man.” “Nanu,” nganang sinabi ning malating anak, “ita ing pekamatas karing kautusan. Lalabagan me ing pekamatas a kautusan; kanita, ika ing pekamaragul a makasalanan.” Inamin ne ning lalaki, at dela ya kang Dios at king lubus a kaligtasan. Diretsu ya ita: uling ini ing pekamatas a kautusan, ing lalabag kaniti ya ing pekamaragul a makasalanan. Ika wari?

TAM1897 D 279.15Ikayu at aku, sasabian tamung tutuparan la ding kautusan ning Dios, at ing kasalpantayanan kang Jesus. Lalabagan ta wari ing mumuna karing eganaganang kautusan ning Dios? Nung e ta tutuparan ing pekamatas, ing mumuna, karing eganaganang kautusan, lalabagan ta ya. Nung lalabagan ta ya ini, e ta la tutuparan ding kautusan; malinaw ita. Kailangan tamung magdesisyun ngeni, at kailangan tamung magdesisyun para king kapilanman, nung pagsilbian ta ya ing Ginu king mabilug a pusu, at king mabilug a kaladua, at king mabilug a isip, at king mabilug a sikanan.

TAM1897 D 279.16Makasulat ya, “Ing Kayarian ning Dios atyu king kilub yu.” Ing kayarian a atyu king kilub tamu, kayarian ne ning Dios; makanian ya anyang lelangan ya ing tau, dapot sinakup ne ning kalaban ing lugal ning Dios; at pepalaya neng pasibayu ning Ginu ing tau ban mamili nung ing Dios ya ing mika sarili nang lugal king sarili nang kayarian, o nung ing sinakup ya ing mika lugal ning Dios king kayarian ning Dios. Ing kayarian a atyu keka, ning Ginu ya. Ika ing magdesisyun nung ing Ginu ya ing mamunu karin, o ing kalaban. At nung e me pinili ing Ginu ya ing mamunu karin, pinili mu ing kalaban ya ing mamunu karin. Makasalalay ngan iti king pamamili ning tau nung ninu ing mamunu.

TAM1897 D 280.1Ating dapat mamunu. Ing tau e ya melalang para mamunu king sarili na, a makakawani king Dios. Melalang ya para maging ya kayabe ning Dios, at e ya malyaring maging ya nung ala ya ing Dios. Ing tau melalang ya para talakad kayabe ning Dios. Ing kayarian ning Dios atyu king kilub na. Ing Dios ing mamunu king kilub na. Dapot sinimulan neng gawan ing sarili nang kaburian kapamilatan ning pamamintu kang Satanas. Dapot ing tau malyari na mung gawan ing sarili nang kaburian kapamilatan ning pamamintu king Dios. Ing kayarian ning Dios atyu king kilub yu. Kailangan tamung pilinan a ing Dios ya ing kumang sarili nang lugal kekatamu, king sarili nang kayarian karing pusu tamu. Kunan ne ing lugal na karin, at manungkulan ya karin potang akwa ne ing sarili nang lugal king sarili nang kayarian.

TAM1897 D 280.2Balu mu tungkul king Kayarian ning Dios keti king yatu a iti manibat ya dagat anggang dagat, at manibat king ilug angga king sepu ning yatu. Ing Kayarian ning Dios, ining kayarian a datang potang datang ya ing Ginu, balu mu, sakupan na ing balang pulgada, balang partikula ning gabun a atyu kening yatu. Ngeni, ing Kayarian ning Dios atyu king kilub yu. Itang kayarian king kilub yu nung nu ya mamuntukan ing Dios — sasakupan na ba ning kayang pamanungkulan ing balang suluk, balang partikula ning gabun king pusu yu? Makanyan ba? Ayan ing kutang, at dening kutang a reni para la kekatamu king dakal a paralan.

TAM1897 D 280.3Babasan ku mu ing kautusan, at ausan ku ing pansin yu king sasabian na niti. At ini para ikayu at aku, buklat la parati ding isip at pusu tamu king kutang, Tutua wari kekatamu, “Oreni ding mamintu king kautusan ning Dios at king kasalpantayanan nang Jesus” king kabilugan ning pusu, kaladua, isip, at sikanan?

TAM1897 D 280.4Nung nu ya makasandal ing isip mu, nung nu ya magaral, nung nu ya magobra — atyu ya ba karin ing Dios? Para ba king ligaya na ning Dios? Ing pamanialiksik a gagawan mu, ding pamanigaral a tutukian mu, ing kabilugan a isip ning keka mung isip — iti ba para ing larawan ning Dios ma-imprenta karin? Para ba mas lubus neng akit ing Dios king isip? Para ba mas lalo yang parangalan? Ya ba ing mumuna at ing eganagana, karing keka mung pamanigaral? Kaluguran me, pagsilbian me king kabilugan ning keka mung isip?

TAM1897 D 280.5At king kabilugan mung sikanan. Ing gabun a araruan mu, para ya ba king Dios? Ing katam a itutulak mu, para pantean ya ing tabla, gagawan mu ba ita para king Dios, bang ing nanumang tanggapan mu king Dios ya at aliwa king sarili mu? Ing sikanan mu lubus na bang makalawe king Dios, a king sanumang gawan mu, para king kapakanan na?

TAM1897 D 280.6Metung yang laganap a isipan a ing metung a tau kailangan neng tuknang king kayang obra, o nanu man ing kayang gagawan a pisikal a obra, bayu ya maging talapagobra king adhikain. Dakal la reng sasabing, “Buri kung lumwal king gagawan ku. Sana makakit kung lual. Sana makalwal ku kening pipagobran ku. Buri kung maging talapagobra king adhikain.” Nung e ka talapagobra para king sangkan nung nu ka man atyu, e ka maging talapagobra para king sangkan potang miras ka nung nu ka man buri mung munta. Nung e ka talapagobra para king sangkan kabang mag-araru ka king asikan, e ka maging talapagobra para king sangkan nung subukan mung mangaral king pulpitu. Nung metung kang panday, at king yamang pangpanday aldo-aldo — nung e ka metung a talapagobra para king sangkan king kasing-sigasig, kasing-tapat, kasing-buung-pusu, anti ku king pulpitu, kanita e ka maging talapagobra para king sangkan nung mamudmud kang mga polyeto king sanumang lugal.

TAM1897 D 280.7Ating alimbawa a makalage king arapan tamu nung nanu ing malyaring maging itsura ning katauan; at nung nanu ing dapat maging itsura ning balang maniwala kang Jesus. Ing Anak ning Dios dinatang ya keti yatu para ipakit keka at kanaku nung nanu talaga ing talakaran kareng kautusan, at nung makananu iti gagawan. At megobra ya king metung a propesyon manga anam a besis ing kaba na ning panaun kumpara king pamangaral na. Manibat king edad a labing-adwa, inyang malyari neng maki-obra kang Jose king obra nang anluagi, inyang dakal ne agawa — anti mo ing metung a anak a labing-adwa a dakal agawa king pamanyaup king metung a anluagi. Uli na niti, manibat king edad a labing-adwa, mibinyag ya at megumpisang mangaral king edad a manga talumpulu; ita ing labing-walung banwa. Kareng banwang aita, megobra ya king obra ning karpinteru. Manibat king edad a talumpulu anggang talumpulu’t atlung banwa’t kapitna, ginugul na iti king pampublikung ministeryu, king pamangaral. Kaya akit mu, halos anam a besis ya kaba ing panaun a megobra ya king obra ning karpinteru kesa king pamangaral na.

TAM1897 D 280.8Ngeni, ya wari kasindagul Anak ning Dios kareng labingwalung banua a megobra ya king obra ning karpinteru, anti mo inyang atlu’t kapitnang banua a mangaral ya? — Balu yu, ya pin. Ila wari ya ing Tagapagligtas ku at Tagapagligtas yu kabang atyu karin a mag-ilas tabla, at gagawang bangku at magkabit bitis kaniti, — ila wari ya ing Tagapagligtas ku at Tagapagligtas yu kanita, anti mo kabang atyu ya king krus? — Balu yu, ya pin. “Uling iligtas tamu king kapamilatan ning bie na.”

TAM1897 D 281.1Eyu kakalingwan a king kawakasan da rening labingwalung banua, anyang mepabinyag ya, at binyagan de, king umpisa ning kayang ministeryu, at king kawakasan ning kayang pamagkarpinteru, — kanita ya sinabi ing Dios, “Ini ing kaluguran kung Anak, a kaninu ku ikatula.” Eya wari, kanita, metung a talapagobra king kapakanan king pareung paralan kareng labingwalung banuang ita, anti mo anyang atlu’t kapitnang banua king tauli? — Balu yu, meging ya. Nung makanian, nung metung kang karpintero, at metung a magproklamang maniwala kang Hesukristo, e ka wari malyaring maging talatuki na? E ka wari dapat maging talatuki na at metung a talapagobra para king layunin na karin mismo, kasing-tutu na ning atyu ka king pulpitu? Eku sasabyan a obligadu kang manatiling karpintero kapilanman. Eya meging makanian. Eku sasabyan a kailangan kang manatiling panday o ortelanu kapilanman; dapot sasabyan ku at ipilit ku a kabang karpintero ka, kabang panday ka, kabang ortelanu ka, kailangan kang maging talapagobra king adhikain king tune paralan a maging ka kapilanman, nukarin ka man atyu.

TAM1897 D 281.2Kanian, pepakit nang Jesus kekatamu ngan nung nanu ing maging Kristiyanu, at nung nanu ya ing dapat maging bie tamu, nanuman ing gawan ning isip, pusu, o gamat tamu. Kaluguran ne ing Dios king kabilugan ning kayang pusu, kaladua, isip, at sikanan, inyang metung yang anluagi. Inyang maglagari yang tabla, inyang gagawang lamesa, inyang gagawang pasbul at ikakabit na la, iti para king ligaya ning Dios. Ing Dios ya ing eganagana para keya. Inyang ating lalaking linapit keya bilang karpintero, a ikit ne mu bilang karpintero; e re ikit bilang Saluar ning yatu, — inyang ating lalaking linapit keya bilang karpintero mu, at mekyukiat ya at sinabi, “Kailangan kung gawang lamesa. Gawan me para kanaku?” at pekibat na, “Nanu klasing lamesa ing buri mu?” at inilarawan ne ning lalaki, at sinabi nang Jesus, “Wa, gawan ku para keka;” inyang agawa neng Jesus ing lamesa at binuhat ne king gulut na papunta king bale ning lalaki, at dela ne king kilub ning bale ning lalaki, at tinukud ne karin para gamitan ning lalaki — king kabilugan ning transaksyun a ita, i Jesus lubus yang para king Dios. Ing Dios atyu ya karing eganagana nang dapat. Karing balang kasuglung a gewa na king lamesang ita, alang lamat, alang makatakap alikabuk, alang nanumang makasalikut, metung yang matapat a lamesa. Metung ya itang lamesang malyari nang apruban ning Dios.

TAM1897 D 281.3At inyang mekipagkasundu ya para gawan ya ing lamesa, metung yang matapat a kasunduan ing gewa na, metung a malyari nang akit ning Dios at sabian, Metung yang matapat a kasunduan ita. E ne pekisabyan ing lalaki a magbayad higit king makatuliran a bayad para king makanitang obra. Kinutang ne ning lalaki kea, “Gawa ka wari king anti kaniti a lamesa?” “Wa.” “Magkanu ing singil mu kaniti? — magkanu ing alaga na?” Kuwenta-kuwenta na iti, at sasabian na king tau, “Ing dutung magkanu ya, at ing pamangawa na magkano ya kaba ing oras, at ing obra ku magkanu ya alaga. E mu wari isipan ita? E mu wari isipan a ing obra ku para king kaba ning oras a gugugulan, magkanu ya alaga?” At ing tau sasabian na, “Wa, makanyan. Para kanaku, karapat-dapat ya ing kabilugan a alaga. Matulid ya ita. Malinaw yang kasunduan.” At inyang ikwa ne ing lamesa king gulut na at dela ne karin at binaba ne, binayaran ne ning tau agpang king pinikasunduan da, at ing Dios malyari neng lawen ing kabilugan a transaksyon at sabian, “Matulid ya ita. Ita ing anggang agawa ning ninuman.”

TAM1897 D 281.4Makanita ka waring karpinteru? Sasabian mu Kristiyanu ka. Makanita ka waring obreru, nanu man ing gagawan mu?

TAM1897 D 281.5Kaluguran me ing Dios king kabilugan mung pusu, kabilugan mung kaladua, kabilugan mung isip, at kabilugan mung sikanan? Nanuman ing daraptan mu, o ing ausan kang gawan; nanuman ing transaksyon a gagawan mu king kaparawan mu, paganu man o Kristiyanu ya; gagawan me wari king paralan a akit ne ning Dios at asabi na, “Saktu ne ini para king Kayarian ning Dios;” uling ing mabilug mung pusu, mabilug mung kaladua, mabilug mung isip, mabilug mung sikanan, atyu karin para king ligaya ning Dios.

TAM1897 D 281.6Talatupad tamu karing kautusan, o ali? Ayan ing kutang. At panaun na para abalu tamung masalese ini ban ing Ginu makapagsaksi ya king mensahing sasabian na, “Deni ila ring talatupad karing kautusan ning Dios.”

TAM1897 D 281.7Ngeni, akit yu a ining utus sasakupan na ing kabilugan ning balang bage, at e tamu makapulut metung man isip king kabilugan ning sakup ning isip a e sasaklo kening teksto nung nu tamu megumpisa. Inya, kanita, kailangan tamung lawen ing balang bage king kekatamung pamisip, kailangan tamung lawen ing balang bage a ausan ning kekatamung isip, king sala na nitang kasulatan, ing mumuna karing sablang utus.

TAM1897 D 281.8Ing eganaganang bage a ausan katang gawan, dapat tang lawen iti king sala na ning pekamatas karing eganaganang kautusan. Metung wari iting bage a agyu kung pasuknan king takut ning Dios king kabilugan kung pusu, kaladua, isip, at sikanan? Nung ali, kanita, buri ke pa bang salingutan? — Ali. Nung iti metung yang bage a eku asapulan king kabilugan kung pusu, isip, kaladua, at sikanan, at kayabe ing Dios, nanu pa ing dapat kung gawan kaniti? Nung ing Dios eya makayabe kaku, kanita lalabag ku karing kautusan. Eku iniaalay ing eganagana kea. Ing kabilugan kung sikanan alang kwenta nung magagamit ya king metung a bage a eya makayabe, o e na asaling o aprubaan, o eya tanggapan.

TAM1897 D 282.1Balu ku na iti matulid ya, dapot iti ing Kristianismu. Kristianismu ya ini, at ika at aku e tamu dapat kuntentu king metung a kalabing-anam a dake ning nanu pa man a kulang king eksaktung ita. E tamu dapat paintulutan ing sarili tamung maging kuntentu agyang king landung ning metung a saglit, king nanu mang bage kening yatu, a mas mababa kesa kanita: ing sablang bage a lunguban tamu, gawan ta ya kayabe ya ing Dios, at kaibat lunguban ta ya iti king kabilugan ning pusu, at kabilugan ning kaladua, at kabilugan ning isip, at kabilugan ning sikanan. At sasabyan ku kekayu, potang miras tamu kanita, itamu ngan, nung isuku ta ya ngeni ing sarili tamu keya, at manatili tamu kanita, e tamu a-isip nung nanung sikanan ning Dios ing lunto keni king yatu.

TAM1897 D 282.2Ing maragul a problema manibat pa king umpisa ya pin ing e ra papaintulutan deng tau ing Dios king lugal a para keya karing pusu da. Megiwa ne ning Dios ing tau kanita, at tinikdo ya king aliwang bage, at lubus neng sinara ing Dios. Pekawalan ne ning Dios ibat king dalumdum a ita, pekawalan neng mamili, at inaus neng mamili, nung kaluguran ne ing Dios king mabilug a pusu, mabilug a kaladua, mabilug a isip, at mabilug a sikanan. Pekawalan ya para mamili a ibalik ne ing lugal ning Dios; dapot dakal la ring piniling e ne dapat makatagun ing Ginu king sarili nang lugal, anya ing delap inagus na la ibat king lupa ning yatu.

TAM1897 D 282.3Kanita, inumpisan neng pasibayu ning Ginu ing lahi. At ing bukud mung bage a inutus na king balang metung ya pin ing luguran ne ing Ginu Dios king mabilug a pusu, mabilug a kaladua, mabilug a isip, at mabilug a sikanan, at ing kapara na anti ing sarili na. Ita mu ing inutus na karing walung linub king daung, at linwal man kaniti. Nung ing mumunang tau minibug ya king Dios king kabilugan ning pusu na, kaladua na, isip na, at sikanan na, alang kasalanan ing kailanman makasulud.

TAM1897 D 282.4Kaybat nang mekasala, at pelayan ne ning Ginu king katasuluan a ita, nung i Adan at ding eganaganang anak na kinaluguran de ing Dios king mabilug a pusu, kaladua, sikanan, isip, at kagiwan, nanu sa ing maging kabilian ning yatu? — Panatilian da la sa ding kautusan ning Dios, at ing kasalpantayanan kang Jesus, at ing katuliran sinaklo ya sa king yatu anti mo ing danum a sasaklo king dagat. Imposible wari a itang bage a ita matupad ya king tau a atyu lalam ning pangalipin ning sumpa, lalam ning pangalipin ning makasalanang laman? Agiu na kayang iligtas ning Dios ing makasalanan ibat king upaya ning kasalanan king laman bang agiu neng luguran ing Dios king kabilugan ning pusu, kaladua, sikanan, isip, at kagiwan? — Wa. E na sana asumpa ning kasalanan ing yatu, king nung makananu ya man, agyang pa reng tau a atyu lalam ning pangalipin ning laman a makasalanan, nung menwala la king Dios, at tinupad la karing kautusan ning Dios, at king kasalpantayanan nang Jesus. Ita ing katutuan, uling ita ing Kristianismu. Inya, akit yu na ing eganaganang buri na ning Ginu kekatamu, ing eganaganang buri na king tau manibat inyang mekasala ya i Adan, ya pin ing dapat neng panatilian ding kautusan ning Dios, at ing kasalpantayanan nang Jesus. At ing mumuna karing eganaganang kautusan ya pin ing, ‘Kaluguran me ing Ginu mung Dios king mabilug mung pusu, king mabilug mung kaladua, king mabilug mung isip, at king mabilug mung sikanan.’

TAM1897 D 282.5King Roma 1:21, sasabian na king umpisa “akilala de ing Dios.” Lawen me ini: ing tau king umpisa ning kayang pamaglakbe, akilala ne ing Dios. I Adan akilala ne ing Dios king umpisa, dapot e ne penatili ing kabiasnan a ini. Anyang mekasala ya i Adan at mibayu yang megumpisa, akilala ne ing Dios. Anyang ing lahi mibayu yang megumpisa kaybat ning delapang, akilala ne ing Dios king umpisa; anya pin ing lahi ning tau ing mekalaut king Dios king kabilugan ning panaun. Ing yatu makasalanan ya kanita, makasalanan ya ngeni, at maging makasalanan ya pa, uling kilala ne ing Dios at tinanggi ya keya, at ali uling e ne kilala ing Dios. Inya ing yatu e ya atyu king karokan uli ning dalumdum; ing yatu atyu king dalumdum uli ning karokan.

TAM1897 D 282.6Ing yatu megumpisa ya king sala; at ing dalumdum linub ya uli ning pinili da ring tau; “inyang akilala de ing Dios, e re pinurian antimong Dios, at e la mepasalamat; dapot meging alang-saysay la king karelang isip, at ing karelang pusung mangmang midalumdum ya. King pamipahayag dang matalino la, meging lang bobo, at inalilan de ing kaluwalhatian ning e masisirang Dios king metung a larawan a gewang kalupa ning masisirang tau, at ding ayup, at ding animal a makapatang bitis, at ding gagapang a lelangan.”

TAM1897 D 282.7Ngeni, pakatandaan yu; nanu ing mumuna? — Akilala de ing Dios; dapot e re dinayew antimong Dios; e re binye ing lugal a karapatdapat kea king karelang sarili. E re dinayew ing Dios, — e re pepakit king tau, e re pepakit king yatu; uling sinabi nang Jesus, Dinayew daka king yatu, at ya ing Dios a mepakit king laman. Dening taung makakilala king Dios, e ra paburen ing Dios a maging malinaw king laman. E la mapagpasalamat. Kanita, meging alang kwenta la king karelang isipan; kanita, ing karelang pusung mangmang midalumdum ya; kanita, king karelang karalumduman, migkunwari lang mangabias. Itang kabiasnan, kalokwan ya, at kanita ginawa lang larawan.

TAM1897 D 282.8Inya akit yu a ing larawan a makalantad king arapan da ring tau, king karelang pamanyamba king dios-diosan, metung ya mung panyalamin ning pamanyamba king dios-diosan, ing kayang panlabas a pamaglarawan. Ing pamanyamba king dios-diosan atyu ne king kaloob-looban, at megumpisa neng gagawang mapilan a takbang palabas. Isipan me. Nukarin ya magumpisa ing pamanyamba king dios-diosan? — King pusu. Nukarin king prosesung ini magumpisa ing pamanyamba king dios-diosan? — Inyang akilala de ing Dios, e re dinayaw antimong Dios; karin mismu magumpisa ing eganagana. Nung makanyan, atin pa bang libutad a dalan pilatan ning paman kilala king Dios, at ning pamanyamba king dios-diosan?

TAM1897 D 283.1Isipan mung mayap ngeni. Akilala de ing Dios, at, “Ing alang anggang bye, ya pin ing akilala da ka.” Ing kabaluan king Dios ya ing alang anggang bye; makatalan ne ita. Akilala de ing Dios; atin lang alang anggang bye king kabaluan king Dios. Makasulat ya ita. Dapot linub la king pamanyamba king dios-diosan. Pilán a takbang ing likuan da manibat king kabaluan king Dios para miras king pamanyamba king dios-diosan? — Metung mu. Nung makanian, pilán a takbang manibat king pamamalsinta king Dios king mabilug a pusu, upaya, isip, at sikanan, ing kailangan para miras king pamanyamba king dios-diosan? — Metung mu. Nung makanian, nung eku kaluguran ing Dios king mabilug kung pusu, at mabilug kung kaladua, at mabilug kung isip, at mabilug kung sikanan, nanu ku? — Metung a mapanyambang king dios-diosan.

TAM1897 D 283.2Mapalyaring ala kung larawan a inukit king arapan ku. Deng taung areni, king umpisa, ala la naman. Dapot atin lang larawan, metung a kaisipan, a mebuu king isip, at inyang gewa ra ing karelang larawan a inukit, metung ya mung representasyun para makatalakad king arapan da ring mata, ning nung nanu ing atyu na king isip da. Ing mumunang tau a ginawang larawan atin yang kaisipan tungkul kanita king isip na bayu na iti gewa. Ing mumunang tau a gawang larawan atin yang isipan a dapat iti ing maging dios na, at itang isipan atyu ne karin bayu na gewa ing larawan ibat king dutung o batu. Kanita, itang larawan a batu, a linage na king arapan na, metung ya mung panlual a itsura a gewa na para ipakit kea king makanitang porma nung nanu ya ing dios a atyu na king isip na. Nung makanian, e wari ya mika diyos bayu na gewa itang larawan a linilok? — Wa. Nukarin ya? — King pusu na.

TAM1897 D 283.3Mengamulala la karing karelang isipan. Ninu la reng isipan? — Ing sarili da. Oyni ya itang taung mag-isip-isip; gagawa yang larawan ning kayang isipan, at ibibilad ne king arapan na king kilwal na. Ing pamag-isip metung ya mung pamaglarawan king isip. At ing larawan king batu metung ya mung makapahawak a porma ning pamaglarawan king pusu. Nukarin ya mumunang megawa ing larawan? — King isip na; king sarili nang pamag-isip, king sarili nang pamag-isip. Dapot ninu ing atyu karin inyang mekawani ya king Dios? — Alang aliwa nung e i Satanas at ing sarili na. Nung makanian, nukarin la manibatan ding isip na? — King sarili na at kang Satanas mu.

TAM1897 D 283.4Inya pin, malinaw mung akakit a ing idolatriya atyu king pusu; ing pamisip, ing larawan, atyu na karin bayu pa lunto ing larawan king lual. Kahit ing dios na ing aldo, bulan, o ding batuin, ining pamisip, ing ideya na, ing imahinasyun na, atyu na karin bayu na iti gawan king lual king aldo, bulan, at ding batuin.

TAM1897 D 283.5Ing eganaganang lalto king pamanyamba king dios-diosan, simpli mung salamin ne ning atyu king pusu. At ing Dios dapat atyu king pusu, king mabilug a pusu, mabilug a kaladua, mabilug a isip, at mabilug a sikanan, nung ali, atyu karin ing pamanyamba king dios-diosan. Alang kalibudtan.

TAM1897 D 283.6King katunayan, kaybat ning delapang, inyang minuna lang likwan ding tau ing tune Dios at meko la at ginawa lang sarili dang dios — pepaintulutan da la rening dios a lungub king lugal ning Dios para karela, anya pin pakit da a inyang akilala de ing Dios, kinilala de ya bilang bukud dang pamuntuk. Nung kaluguran ke ing Dios king kabilugan kung pusu, king kabilugan kung kaladua, king kabilugan kung isip, at king kabilugan kung sikanan, ninu ing bukud mung maging Dios ku? — Ing Dios. Ninu ing maging bukud kung awtoridad? — Ing Dios. Ninu ing bukud mung atin awtoridad babo ku? — Ing Dios. Agyu na kayang gamitan ing ustung awtoridad? — Wa. Agyu na kayang itulid ing tau? — Wa. Nung ing tau kaluguran ne ing Dios king kabilugan ning pusu na, kaladua, isip, at sikanan, e na kailangan ing sanumang aliwang batas o awtoridad para itulid ya king yatu. Ninu ing gobernador na? — Ing Dios. At kaya na bang mamahala ing Dios nung kaluguran ta ya king sukdulan? — Wa. Dapot, nung lakwan ne ning tau ing Dios, at mag-idolatriya ya, kaya na bang pamahalaan ing sarili na? — Ali.

TAM1897 D 283.7Ngeni kaibat ning delapang, kabang akilala de pa ing Dios, kinilala de bilang karelang bukud-tanging Ari at Gobernador. Ala lang aliwang mamuntukan. Inyang minuna lang meko king Dios, at minalili lang aliwang dios king lugal na, — ing buri kung sabian, king umpisa, inyang meko la king Dios, at minalili lang aliwang dios king lugal ning Dios — pepayagan da la reng aliwang dios a reni a manungkulan bilang mamuntukan. Inamin da a reng dios a reni ila reng karelang mamuntukan. Ala lang ari; ding tau e la pa manangkin a itikdo de ing sarili da bilang talapamunu. Ding tau inamin da a ding diyos ila ding ari; at ding taung atyu king upaya ila mu ding kinatawan da ring diyos, kabang ding diyos ila ding tune ari.

TAM1897 D 283.8Ing ebidensya na niti akit ye king “Empires of the Bible,” pahina 50. Deti reng mumunang tala a ikit da king Babylonia, nung nu ya megumpisa ing lahi, at nung nu milyari ing pamagkalitu da reng amanu — nung nu ne kalingwan ning lahi ing Dios. Babasan ku:—

TAM1897 D 284.1Para kang Ninridu, ing Kayang Ari, para king pamipamingwa nang Idadu, Bise-Reyi ning Ridu, ing alipan, ing ligaya nang Ninridu.

TAM1897 D 284.2Keni, ing mamuntukan, i Idadu, king pamanyulat na king metung a inskripsyon para king dios na, inamin na a metung ya mung bise-rey ning dios na. E na sinabing metung yang ari. Kanian, akit yu a ing dios ya ing ari ning taung ini. Ing dios ya ing tuturing dang ari da ring tau, at ing taung ini a atin upaya, metung ya mung bise-rey o teniente ning dios.

TAM1897 D 284.3Papakit na niti a ing kabaluan tungkul king Dios bilang makatwirang Mamunu, bayu-bayu pa mu, anya alang ninuman ing mitmung tapang para iproklama ing sarili na bilang ari. Akit mu ita? Isipan mung mayap. Anyang ing Dios ya kabud ing mamunu, syempre, ya mu ing karelang ari; dapot inyang likuan de ya at mepili lang aliwang diyos, ing karelang beluan king tune Diyos bayu ya pa mu, ing relasyun da bayu ya pa mu king karelang beluan, anya inyang inyalili de ing Diyos karing aliwang diyos, at tinikdo reng palsung diyos a reni bilang karelang ari — ing metung a taung atin upaya karing tau ala yang lakas lub a kunan ing titulung ari; dapot pinili nang kilalanan bilang bise-rey ning diyos a ya kanung maging tune ari. Paulit ku. Ing kabaluan king tune Dios bilang bukud-tanging Ari bayu ya pa mu king isip da rening taung areni, anya alang ninumang taung maki-tapang pa para akuan ing titulu ning ari. Ing pamag-alala da king Dios bilang bukud-tanging Ari at Talapamahala masyadu yang malino pa, anya anti yang tangkang patalsikan ya ing Dios nung ing ninumang tau akuan ne ing titulu ning ari.

TAM1897 D 284.4Basan ku ing metung pang inskripsyon ibat king pareung lugal a ini, king pareung panaun:—

TAM1897 D 284.5“Para kang Ninip ing Ari, ing kayang Ari, Gudea, Bise-Rey ning Zirgulla, ing bale na mitikdo.”
TAM1897 D 284.6“Para kang Nana ing Ginang, Ginang a Maringal, Ing kayang Ginang, i Gudea, Viceroy ning Zirgulla, ing menasaglawe.”
TAM1897 D 284.7— Empires of the Bible, p. 50.

TAM1897 D 284.8Oyni ing metung a lalaking menalakad bale para king parangal ning keang dios. Sasabian na ning lalaking ini a ya ing bise-rey ning dios a ini, a metung a ari. Ing lalaking i Gudea e na sasabian a ya ing ari. Atin yang upaya, dapot e na sasabian a ya ing ari. Ninu ing ari? — Ing dios na. Papakit na niti pasibayu kekayu a ing beluan king tune Dios bilang bukud-tanging Ari bayu-bayu ya pa king isip da, e la pa lubusang mekalayu king Dios at king ideya a ing Dios ya kabud ing Ari at Talapamahala, para isantabi da ing ideya ning panga-Ari ning Dios, at paintulutan ing metung a tau a kunan ing titulu ning ari.

TAM1897 D 284.9A. F. Ballenger. — Ing tau king pwestu ning upaya, kanita, sinabi nang siya ing viceroy ning kayang dios, at aliwa ing metung a ari?

TAM1897 D 284.10Wa. Ala pang ari kanita. E ta ya pisasabyan ing tau bilang ari. Ala pang ari kanita karing tau. Atin lang tau karing pwestu ning upaya. Ing metung a tau mamamunu ya karing aliwa. Atin yang upaya, dapot e ne sinabing ari ya. E ya kilala bilang ari, at e na pa payagan ing sarili nang kunan ing titulung ari. Bakit? — Uling e ya pa masyadung mekalayu king isipan tungkul king tune Dios, bilang bukud-tanging maki-karapatang Ari, para maging sapat ing kayang tapang, o masabi pa, ing kayang marok a kasapangan lub, para isantabi ing eganaganang isipan tungkul king ninu mang dios bilang ari, at itikdo ne ing sarili na bilang ari.

TAM1897 D 284.11Deni reng pekamumunang tala a ikit king gabun a ita. Akit mu na ila reng kayabe kareng pekamumuna. Deng tala la ibat king panaun bayu la pa menikwang titulu ning ari reng tau, at anyang atin lang ideya king tune Dios bilang Ari.

TAM1897 D 284.12Dapot atin metung a tala a mas maranun pa kanita, a magsalita tungkul king pamagkalitu da ring amanu king tore ning Babel. King kapat a bulung ning “Empires of the Bible” atyu keka ing salese ning Bibliya tungkul king pamagkalitu da ring amanu. Ini ya ing salese a sinulat da ring taung kabilang king pamagkalitu da ring amanu. King Bibliya atyu keka ing tala ning Ginu tungkul kaniti. Kening inskripsyon karing ladrilyung mikutkut king ruinas ning Babilonia at atuklasan, atin kang akit a bersyon da tungkul kaniti. Malyari meng ikumpara king salese king Bibliya, king kapulu’t metung a kabanata ning Genesis, at akit mu lang pareung-pareu ding adwang bage. Oyni ing sinabi da tungkul kaniti:—

TAM1897 D 284.13“... ing Babilonia king marok a paralan meko ya king kasalanan at malati at maragul misasamut la king burol. .... .... .... .... .... .... . Ing obra da, king mabilug a aldo, ing penibatan da, king karelang kuta king bengi ganap neng gewang wakas. King mua na, binulalas na murin ing lihim nang payu para isalbag, tinikdo ya ing lupa na minie yang utus a gawan lang e karaniwan ing karelang amanu. .... .... .... .... .... .... . Masikan lang linaban keya. Ikit na la; at king yatu ya minaba, E ya tinuknang. .... .... .... .... .... .... . Masikan lang kinanang para kang Babilonia — Masikan lang kinian.”

TAM1897 D 284.14Ini ing metung karing pekamumunang salese. Dening aliwa, kasunod la kaniti. Dapot ding aliwa papakit da a ating panaun a ala pang ari karing tau; a ing taung atin upaya e na kinwa ing titulung ari; a ing dios na ya ing ari na; at ing ideya a ing tune Dios ya ing ari bayu ya pa mu anya e ya pa mitapang sabian a ya ing ari. King panawun a ita, masyadu neng sasakupan ing upaya king arapan ning ideya na tungkul king tune Dios.

TAM1897 D 285.1Ita bayu ya pa i Nimrod. I Nimrod ya ing mumunang taung mika-lakas-lub a kumanan king titulung ari kabang atyu ing ideyang ing Dios ya ing ari. Inya babasan ku king pahina limampulu ning “Empires of the Bible:”—

TAM1897 D 285.2I Nimrod ya ing lalaking iti a matapang. Ing lagyung darala na mangabaldugan pamagalsa, mapagmataas a pamamamusit, at, agpang kang Gesenius, katumbas ne ning metung a lubusang mapanghimagsik a alang respeto king Dios. At “megumpisa yang maging mayupaya king yatu.” O, agpang king aliwang salin, ya “ing mumunang mayupaya king yatu.”

TAM1897 D 285.3I Nimrod ya ing mumunang tau a kinangwa king titulung ari para king sarili na; ing mumunang menibala king upaya ning pamag-ari at lantaran nang sinulud ing titulung ari. At ing lagyu na, eksaktu yang mangabaldugan king kabaldugan na nita kareng tau a nung kaninu ya mituldu.

TAM1897 D 285.4Ngeni, aliwa ya ing sinabi ku, nune ing sinabi ning metung a awtoridad tungkul kaniting paksa, sasabian na ini:—

TAM1897 D 285.5King pamitatag ning kayarian nang Nimrod, ing mabilug a matuang yatu linub ya king metung a bayung pangkasalesayan a yugtu. Ing tradisyun a pang-aslagan a magsabing itang mandirigma ya ing mumunang taung sinulud korona ning panga-ari, tuturu ya king metung a katutuan a mas makabaldugan kesa king pamangamit ning metung a bayung palamuti, o agyang ing pamanakop king metung a probinsya. Ing kayang pamamunu migpakilala ya king yatu king metung a bayung sistema ning ugnayan pilatan ning gobernador at ding pibabaluan. Ing upaya da reng dating mamuntukan makasandal ya king kapanamdaman ning pamikakapatad, at ing pamangibabo ning pinunu metung yang larawan ning pamanibala ning pengari. I Nimrod, king kabaligtaran, metung yang soberano ning teritoryu, at da reng tau anggang ila mu ring manuknangan karin, at e na isinasaalang-alang ing personal a pamiugnayan. Angga kanita, atin mung mga tribu — melapad a pamilya — Lipunan; ngeni atin nang metung a bansa, metung a komunidad a pulitikal — ing Estado. Ing kasalesayan a pulitikal at sosyal ning yatu manibat ngeni makakawani la, nung e man misasala. — Empires of the Bible, p. 51.

TAM1897 D 285.6Nanu, kanita, ing penibatan ning Estado?

Note

Back