Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
08 / 121897 a Pamanaral

Ehipto at Israel

Alonzo Trevier Jones

TAM1897 Q1 20.8Pangaral a binye anyang bengi ning Huwebes, Marsu 4, 1897 Milimbag king General Conference Bulletin, Mumunang Kapat a Dake, 1897, Bol. 2, Blg. 1, pp. 20-26.

TAM1897 Q1 20.9Ing mumuna tamung leksyun binie na kekatamu ing penibatan ning estado; ing pamitatag ning mumuna king kasalesayan. Ing kadwa tamung leksyun binie na kekatamu ing mumunang alimbawa ning pamikawani ning pisamban at estado king kasalesayan. Kanitang mumunang panaun, malino neng pepakit ning Ginu nung makananu ka-kumpletu ing dapat a pamikawani ning pisamban at estado. Tukian ta la reng adwa ngening bengi, angga king mikit la pasibayu, king metung a labuad.

TAM1897 Q1 20.10I Nimrod ya ing anak nang Cush; i Cush menuknangan ya king Ethiopia; i Cush ya ing anak nang Ham; at ing Ehipto ya ing labuad nang Ham. Kanian, atunton ta ya ing lahi nang Nimrod diretsu king Ehipto; at atunton ta ya mu naman ing alimbawa na king Ehipto. Angga man i Nimrod ya ing mumunang tau a sinulud king korona ning panga-ari, ing mumunang menalan king titulu at pepasiag king upaya ning ari, king Ehipto ya pa mu rin ing alimbawa nang Nimrod king kabilugan nang aspetu ing pekakumpletung tinukian, at pekakumpletung mitatag.

TAM1897 Q1 20.11King Ehipto, alang meging ari angga kaibat ning panaun nang Nimrod; angga kaibat nang sinamsam ing lugal at upaya ning pamag-ari. Uling, atatandanan yu, inyang gewa neng Nimrod ita, laban ya iti king Dios, laban king ideya da ring tau tungkul king Dios, at laban king karelang kabaluan tungkul keya. Kanitang panaun a ita, balu da ring tau a king bage a ini, i Nimrod ing sasakupan na ing lugal ning Dios; at ing lagyu na papakit na ing pananaw a laganap kanita tungkul king gewa na. King Ehipto, pareung paralan ing tinuki. Patutuan da ring kasulatan a Ehipsiyu a ding mumunang menungkulan king Ehipto ila ding diyos, ding kasunod ila ding demi-diyos, ita pin, ding kapitnang diyos; kaybat da reni, ding mismung ari a tau la.

TAM1897 Q1 20.12Inya akit yu a king gabun a ita, ing paralan pareu ya king Shinar. King Ehipto, ing ari, king sadya at hayag, king sarili nang panig, ya ing menalili king diyos para karing tau. Makanyan de lalon ding tau. Ing aldo ya ing diyos; ing ari ning Ehipto ya ing anak ning aldo. Ya ing Diyos para karing tau. Ding tau mabibye la king kayang gina. Ya ing karelang gina ning bie. Manibat kea la kumuang espiritu. Para karela, ya ing “mamye bie, kalupa ning aldo a alang angga.” (Lawen ya ing “Empires of the Bible,” chap. 7, par. 27, 38, 43, 44, 49, 64, 71-83, 96, 102; chap. 14, par. 15, 16.) Kanya king Ehipto, ing ari e ya mu simpling kinatawan, o kapalit ning diyos; ya mismu ing diyos. Ing bye ning Diyos manuknangan ya king ari, at daralan ya king ari papunta karing tau. Kanya ing ari ya ing bye para karing tau, uling keya ya makalarawan ing maragul a diyos a makapanyabut king eganagana, ing aldo. Alang katangian ning Diyos a e na larawan ning ari para karing tau. Makanyan ya ing sistema ning pamag-ari at gobyernu king matuang Ehipto.

TAM1897 Q1 21.1Ngeni, mibalik tamu king Caldea inyang pinisali na ning Dios ing pisamban king estado, anti ing binasa tamu king milabas a leksyon, inyang sinabi na kang Abraham, “Lual ka king kekang bansa, at king kekang kamaganak, at king bale ning kekang tata, papunta king metung a labuad a ipakit ku keka.” At tandanan yu a e na pepakit ning Ginu ing labuad kang Abraham anggang e ya pa mekalas king tauli nang kamaganak. Minuna yang mekalas i Abraham king kayang bansa; kadua, king bale ning tata na; at katlu, king kayang kamaganak. E na pepakit ning Dios kang Abraham ing labuad anggang e ya pa meko i Lot papunta king libis ning Sodom. Genesis 13:14, 15. Inyang meyaus ya i Abraham ning Dios, at mekawani ya king kayang bansa,—lub at kaladua at eganagana,—at king bale ning tata na, at king eganagana nang kamaganak, at tinuknang ya nung nu na buring ituknang ning Ginu, kanita sinabi ya ing Ginu kea, “Itas mu ngeni ding mata mu, at lawe ka manibat king lugal nung nu ka atyu papuntang norti, at mauli, at aslagan, at albugan: uling ing eganaganang gabun a akakit mu, ibye ku keka, at king binhi mu anggang kapilanman.” Ibye ku iti bilang alang anggang pibandian.

TAM1897 Q1 21.2Ngeni kutnan da kayu, Inyang sinabi ning Dios kang Abraham a itas na la ding mata na at lumingap, atin ya kayang ikit i Abraham a e na sana ikit nung ya mismu ing mig-atas karing mata na a e na sinabian ning Dios?

TAM1897 Q1 21.3(Kongregasyun) Wa.

TAM1897 Q1 21.4Mekakit ya pin kanita, a e na sana akit nung e ne sinabi ning Dios a lumingap ya. At inyang sinabi na ning Dios kaya na itas na la ding mata na at lumingap, ing ikit na ya pin ing gabun a pengaku na ning Dios kaya. Kanitang panaun a ita, pepakit ne ning Dios kaya ing gabun a pengaku, at ita ya ing labuad nung nu ne inaus ning Ginu. E ne binye kaya kanitang panaun a ita, “Ali, agyang metung mung bakas ning bitis na: dapot pengaku na na ibye ne kaya para maging pibandian na, at karing lahi na kaybat na.” At tiniman ya kapilanman king banuang bansa; itang bansang atin lunsud a maki pundasyun, a ing talatag at talagawang ya pin ing Dios. Atyu karin “ing pangaku a ya ing maging tagapagmana ning yatu;” at tinggap neng Abraham iti “kapamilatan ning katuliran ning kasalpantayanan.” Kanian, inyang sinabi na ning Dios kang Abraham a lawen ne, at ibie ne iti keya at karing kayang binhi bilang alang anggang pibandian, nanu ing ikit na? ing yatu?

TAM1897 Q1 21.5(Bosis) Ikit ne ing yatu a daratang.

TAM1897 Q1 21.6At ita ing labuad a keang sarili manibat kanitang panaun a ita. “At nung kang Cristo kayu, kanita, lahi na kayu nang Abraham, at talapagmana agpang king pangaku.” At ita ing kekayung bansa, at ing kaku. At ay! isipan mu nung makananu kasipit, makananu kababa ing isipan ning ninumang kontentu king aliwang bansa, o ating hilig king aliwang bansa, o ating nanumang lugud para king aliwang bansa. Makananu nang agawa ning ninuman ita, kabang makatutuk la ring mata na king bansang pepakit na ning Dios keya, at nung nu ne ausan!

TAM1897 Q1 21.7Mete ya i Abraham. Mebie ya at mete i Isaac. I Jacob at ing pamilya na midala la king Ehipto, anti ing sinabi na ning Ginu kang Abraham, “Ing biní mu maging dayu ya king labuad a aliwa karela,” at ita ya ing Ehipto. Ngeni, isipan yung masalese. Eyu kakalingwan ing salitang ini a binye na kekatamu ning Ginu tungkul king Ehipto, uling magagamit ya iti karing aral a daratang. Ing labuad nung nu la maging dayu at magsilbi king Ginu, ya pin ing Ehipto. Menuknangan la karin king pilang dalan a banua—king labuad a aliwa karela. At tandanan yu a ita ing Ehipto a sinabi tamu, nung nu ing ari ya ing menalili king Dios, at ya ing Dios para karing tau.

TAM1897 Q1 21.8Silipan ta ya pa sandali ing pisamban a ini, at lawen nung nanu ing daraptan na ning Ginu kaniti. Atin tamung mapa king arapan tamu ngening bengi a magpakit king bansa. Ati yu ing Caldea nung nu ya meaus i Abram; at minukyat ya keni king Mesopotamia king Haran, nung nu ya mete ing tata na. Karin ya mepisali king bale ning tata na, at kaybat linub ya king labuad nung nu ya mepisali kang Lot.

TAM1897 Q1 21.9Kabang atyu ya i Abram king gabun a ini, mika-kasalesayan a milyari, uling ding nasyon ning Aslagan sinakup la papunta albugan, angga king angganan ning Ehipto. Dapot anyang panaun a meko ya ing Israel papuntang Ehipto, o bayu pa man ditak ing panaun a ita, ing Imperyung Ehipsiyu mikalat ya king kabilugan ning gabun a ini ning Aslagan. Miras ya iti king mabilug a Ehipto, pababa king Ethiopia, sinakup na ing mabilug a mauling at albugan a angganan ning Asia Minor angga king Armenia, Asiria, at Shinar; anya pin ing Imperyung Ehipsiyu sinakup ne ing mabilug a aslagang rehiyon, ing yatu a kilala kanita. Ing Imperyung Ehipsiyu, king panaun na, kasing pangyatu ne ning Romano king panaun na, o ning sanu pa mang aliwang bansang tinuki.

TAM1897 Q1 21.10Ngeni kabang ing kasalesayan menibatan ya king Aslagan, at ding ari da rening bansa manyakop la king albugan, angga king angganan ning Ehipto, ing Dios tinikdo ne ing keang pisamban king labuad ning Canaan ban panatilyan mabie ing kabaluan king tune Dios kareng bansang lalabas-labas karin. At inyang ing kaharian ning Ehipto mikalat ya king mabilug a bansang iti, at ing sentru ning imperyu ning yatu ya ing kabisera mismo ning Ehipto, dela na la ning Dios ding kayang tau king Ehipto, ban ding embahador at gobernador da ring eganaganang tau, a lalabas manibat karing eganaganang bansang areni papunta king pamuntuk ning karelang gobyernu, a ya pin ing Ehipto, makasalamu la karing tau ning Dios.

TAM1897 Q1 21.11King Ehipto, tinanaman na la ning Ginu ding keang tau king Goshen, king dalanan pilatan da rening bansang pagan at ning kabisera ning Ehipto, ban ding tau, ding karelang embahador, at ding gobernador, dumanan la king Goshen, ing gabun a tutuknangan da ring tau ning Dios, at mipukaw ing karelang pansin king tune Dios.

TAM1897 Q1 22.1King Ehipto mu naman, i Jose atyu ya king lele ning trono, anya ding embahador a daratang king Ehipto kailangan dang akit i Jose, a magkalub karela king kabaluan tungkul king tune Dios. Kaybat nang mete i Jose, ing kabaluan tungkul keya at ing kayang impluwensya menatili la king kabisera ning Ehipto angga kang Moises. Kanita, i Moises atyu ya king palasyu at king lele ning trono. E mu basta king lele na anti i Jose; nune i Moises makatalakad ya king mumunang baitang ning trono, uling ya ing anak ning anak nang babai ning Paraon. Ing anak nang babai ning Paraon ya ing asawa na; at i Moises, bilang anak ning asawa na, adwang besis yang lehitimung tagapagmana king trono. Nung ing asawa na ning Paraon ali ya anak na, ing minuna nang inampun a anak a lalaki ya sana ing meging tagapagmana king trono. Pasibayu, nung ing Paraon atin yang aliwang asawa at ala nang aliwang anak, ing anak nang babai ya sana ing meging tagapagmana king trono. Dapot inyang ing anak nang babai ning Paraon ya mu namang meging asawa na, kanita ing anak nang inampun, makadwa ya karapatan bilang tagapagmana king trono. Alang makipagtalu king karapatan na bilang tagapagmana king trono ning Ehipto, a kanita ya ing trono ning yatu.

TAM1897 Q1 22.2Kanitang panaun a ita, ing ari ning Ehipto manga walung pulung banwa ne idad, anya ditak na mu ing pilatan nang Moises at ning kayang dobleng karapat-dapat a pwestu king trono, at ing pamikamtan king kabilugan a upaya ning Imperyung Ehipsiyu a sasaklo king yatu. At kanitang panaun a ita, malapit ne ing panaun ning pangaku a sinumpa ning Dios kang Abraham, at pinaniwalan neng Moises iti, at uli na niti, sinadya na at lubusang tinanggi ing trono at ing eganaganang upaya at kaluwalhatian ning Ehipto—tinanggi yang ausan bilang anak ning anak a babai nang Paraon.

TAM1897 Q1 22.3Menwala ya i Moises a malapit ne ing panaun ning pangaku a sinumpa ning Dios kang Abraham. At, king aliwang banda, mas masanting nung ayusan ta nung manwala tamu kaniti; uling nung siguradu tamu a manwala tamu kaniti, mas dakal ta akit king kapanwala nang Moises kaniti. Lawan ya ing Gawa 7:17:—

TAM1897 Q1 22.4Anyang malapit na ing panaun ning pangaku, a sinumpa ning Dios kang Abraham, dinakal la at linapad ding tau king Ehipto.

TAM1897 Q1 22.5King panaun a kebait i Moises, isipan nang Paraon a siran la ding tau, ban e la dumakal at maging masyadung masikan para makalwal la king bansa. Ing puntu ya pin, ing Ehipto e mu maki-Hudyung dayu, nune maki dakal ya pa dayung tau,—ding bihag a dela ibat kareng aliwang bansa papunta Ehipto. Kaya kanitang panaun a ita, manga katlu ning populasyun ning Ehipto ding dayu. Ing salitang Hebreo para king “dinakal la ding tau” mangabaldugan yang “dinakal lang bina” anti mong pukyutan o asan. Anyang ikit nang Paraon a sobra la karakal ding tau, at ing bansa naman mitmu ya kareng dayu, tinakut ya a baka sakup de ing bansa king pamagalsa para mako la king bansa.

TAM1897 Q1 22.6Ing metung pang sangkan kaniti ya pin ing, kabang atyu ya ing Israel king Ehipto; kabang sasakupan ne ning Imperyung Ehipsio ing mabilug a Aslagan, mika matatag a tangka ning upaya ning estado para pilitan ing mabilug a imperyu a sumamba mu king aldo. Miyayaliwang porma ning pamanyamba king aldo ing mikalat king imperyung ita, dapot ginawa lang paralan ding eganaganang upaya ning imperyu ban isakwil ing balang porma ning pamanyamba king aldo maliban king mismung aldo king banwa, o ing metung a larawan na niti. Ngeni, syempre, e ya tinumpad ing Israel king kautusan a ita. E la sinamba king aldo. Menindig la para king katutuan ning Dios, at ing pamangawa da kaniti metung yang bage a atyu pa king isip na ning aring iti. Metung yang aliwang ari ing sinubuk magpatupad king pamanyamba king aldo; dapot inyang linukluk ya ing aring iti, atyu king isip na ing bage a ita, at iti ing meging baseyan na para isipan a nung makakuha la kanu reng taung areti king pagkakataun, ila reng manimunang lumwal king bansa.

TAM1897 Q1 22.7Ngeni, king panaun a ita, ing tala e mu sasabian a “ding tau merakal la,” nune pati na ing “ing panaun ning pangaku malapit ne, a sinumpa ning Dios kang Abraham.” Nanu ing pangakung sinumpa ning Dios kang Abraham? Nanu ing pangaku ning Dios kang Abraham?—Ing ibie kea ing gabun a ikit na. Nanu yang gabun ita?

TAM1897 Q1 22.8(Sagut) Ing yatu.

TAM1897 Q1 22.9Nanu yang yatu?

TAM1897 Q1 22.10Ing yatu a daratang.

TAM1897 Q1 22.11Ayan ing amanu nang Esteban: “Ing panaun ning pangaku mekalapit ne, a sinumpa ning Dios kang Abraham.” Makanian ba? Panwalan yu? Manwala ka wari a malapit ne ing panaun para ibie ning Dios ing gabun a ita kang Abraham a pepakit na keya? Sasabian na, “Kang Abraham.” Ating aliwa a atyu karin, dapot para kang Abraham ya. Aliwa ing ninuman a alang Abraham; nune i Abraham at ing binhi na. “E na sinabi, ‘At karing binhi,’ anti mo reng dakal; nune anti mo ing metung, ‘At king binhi mu, a ya i Cristo.’”

TAM1897 Q1 22.12Malapit ne wari kanita ing panaun ning pangaku, inyang ibie na ning Dios kang Abraham at kang Cristo itang gabun a pepakit na ning Dios kang Abraham? Eku kukutang nung isipan yu ne ini dati o ali. Kukutang ku nung paniwalan ye ing sasabian na. Eku subukang ipaliwanag iti. E na kailangan ipaliwanag potang paniwalan ta ne misan, uling makasulat ya. Balu yu saktu agyang e yu la basan ding bersikulu, ibat king beluan yu king Bibliya, a ing Dios gewa ne ing pangakung ini parati kang Abraham at king binhi na. E ne man gewa king binhi nung ala i Abraham. E ne man gewa kang Abraham nung ala ing binhi,—at “ali karing binhi,” nune king binhi mu. Kanian, inyang malapit ne ing panaun ning pangaku para ibie ita kang Abraham, kaninu pa iti mepunta?—Kang Cristo. Makananu ya miras kang Abraham?—Kapamilatan nang Cristo.

TAM1897 Q1 22.13S. H. Lane.—Anyang inulit ya ing pangaku kang Isaac at Jacob, e ya wari pareu ing amanu?

TAM1897 Q1 22.14Wa. Pane yang pareu.

TAM1897 Q1 22.15S. H. Lane.—Nung makanian, ing kutang, Kailangan na wari nung atyu karin i Abraham para tuparan ing sinabi nang Esteban?

TAM1897 Q1 23.1Wa, uling sasabian na, “Keka, at king binhi mu,” parati. Dapot ating aliwang bersikulu a lunto a magpatune kaniti.

TAM1897 Q1 23.2Metung a salita pa mu ngeni. Mete ya i Jacob king Ehipto, at dela re king labuad, at karin ya kinutkut. Mete ya i Jose king Ehipto, dapot ngana, E yu ku pakutkutan; agyang king labuad man. E na pinayagan Jose a idala re king Palestina nung nu ya dela i Jacob, at karin kinutkut. Nganang Jose, Dalawan na kayu ning Dios. Ing bangke ku, isimpan ye, at potang dalawan na kayu ning Dios, ilwal yu ku. Ilwal yu la ding butul ku. At ita ing gewa da. At anyang miras la king bansa, nanu ya ing bansang tinukoy ning Dios king pangaku na kang Abraham?

TAM1897 Q1 23.3(Kongregasyun) Ing yatu a daratang.

TAM1897 Q1 23.4E yu wari akakit a i Jose e na man inasa ing makutkut ya kening yatu?

TAM1897 Q1 23.5Lawen ta ya king aliwang paralan. Ing salita ya pin, “ing panaun ning pangaku mekalapit ne, a sinumpa ning Dios kang Abraham.” Sinumpa ya ing Dios a ibye kang Abraham ing gabun a pepakit na keya, para maging pibandian nang alang angga. Dapot i Abraham mete ne, at pilan neng dalan a banua ing kamatayan na. Makananu na, nung makanian, abye ning Dios ing gabun kang Abraham kabang mete ya? Malino, e na agawa. Inya, uling sinumpa ya ing Dios a ibie ne ing gabun kang Abraham; uling malapit ne ing panaun a sinumpa na ning Dios kang Abraham; at uling mete ne i Abraham, siguradu a ing gabun e ya mibie kang Abraham kabang mete ya; at kasing-siguradu ya naman a malapit ne ing panaun a i Abraham ibangun ya ibat keng kamatayan, ban aibie ne ning Dios kaya ing gabun a sinumpa nang ibie kaya para maging pibandian nang alang angga. Uli na niti, e yu wari akakit nung bakit e ne pepaburen i Jose ing katawan na a ikutkut—agyang king labuad ning Canaan, kalupa nang Jacob? Ing katutuan, maniwala ya i Jose a malapit ne ing panaun a sinumpa na ning Dios kang Abraham a ibye kea ing labuad, at asahan nang Jose a makasabe ya king pamana kayabe nang Abraham.

TAM1897 Q1 23.6(Bosis) E wari itang pangaku tungkul ya king pangakung gewa ning Dios kang Abraham, a mebanggit king kaplabinglimang kabanata ning Genesis?

TAM1897 Q1 23.7Wa, ita mismu ita, pasalamat king Ginu. Kanita, mete ya i Jose, at inembalsamu de king Ehipto, at linulan de king kabaung, at inyang likwan ne ning Israel ing Ehipto, ding butul nang Jose dinalan da la kayabe da kilub ning apat a pulung banwa king ilang; at king kabilugan ning panaun a ita, ing bangke nang Jose kayabe da ya, atyu karin king arapan da, aldo-aldo, at metung yang pamanyaway king e ra kapanwalan.

TAM1897 Q1 23.8Dakal a tau, agpang king ikit ku, king pamamasa da ketang bersikulu ning talumpati nang Esteban, ipapaliwanag de king makanian, king makanian, at king aliwa pang paralan, imbes na paniwalan ing sasabian na, imbes na lawen de ing pangaku a gewa ning Dios kang Abraham, at sinumpa na kang Abraham, a ibie kea ing gabun a pepakit na kea. Dapot mikasundu kayu a ing gabun a pepakit ning Dios kang Abraham ya ing yatu, at aliwa ing yatung ini, nune ing yatung daratang? Ita ing labuad a sinumpa ning Dios a ibye kea; at ita ing labuad a panayan na. Ita ing labuad a atin siyudad a panayan na, a nung kenu ing talatag at talagawang ya ing Dios. At e na isipan ing pamikatagun a mibalik king aliwang labuad, nung nu ya menibat.

TAM1897 Q1 23.9King kabilugan ning panaun, ing sumpa ning Dios ya pin ing ibie ya ing gabun a ita kang Abraham at king binhi na. Eyu idagdag ing “mga binhi” kaniti, nung inikkat ne ning Dios; e kayu magdagdag “s” kanita nung inikkat ne ning Dios. “E na sinabi, ‘At karing binhi,’ anti mo reng dakal; nune anti mo king metung, ‘At king binhi mu, a ya i Cristo.’” Dakal la pin ila, tutu ita. Atlung milyun la ring linto ibat Ehipto, dapot aliwa la reni ding pisasabyan ning Dios inyang sinabi na, “Keka, at king biní mu,” a “antimo ning metung,” at “iya i Cristo.” Akit me ita? E me paburen lungub king isip mu ing karaklan da ring Israel kabang babasan mu la ding amanung, “Keka, at king bining mu.” Nung ilako ne ning Dios ing “s,” e tamu dapat itanam karin. E ta dapat isingit ita agyang king isip tamu. Ninu ing binhi?—i Cristo. Potang sasabian na, “Keka, at king binhi mu,” ika at aku e ta dapat basan king aliwang paralan nune, “Keka at kang Cristo ibie ku iti, bilang alang-anggang pibandian.” E ta dapat isingit ninuman liban kang Cristo karin, maliban nung kapamilatan nang Cristo. Keka at kang Cristo ibie ku iti.

TAM1897 Q1 23.10Ngana i Esteban, “linapit ne ing panaun ning pangaku, a sinumpa na ning Dios kang Abraham.” I Esteban ikwa ne ita king Biblia. Buri kung akit yu a ita e ya metung a espesyal a inspirasyun ning Banal a Espiritu a binye kang Esteban kanita mismu, nune atyu ne ngan ita king Biblia manibat pa kanita, at binye ne ning Banal a Espiritu kareng aliwa kapamilatan nang Esteban, king pamanagkat king isip na kareng bage a binasa na dati king Biblia. Pakibuklat ye pu ing kabanata sais ning Exodo. Masyadu yang malino ini king kasulatan a e malyaring ilisyun. Ini ing panaun ning pamanyagip ning Israel, at ing Ginu ya ing gawa kaniti. Exodo 6:1-5:—

TAM1897 Q1 23.11Kanita sinabi na ning Ginu kang Moises, Ngeni akit mu nung nanu ing gawan ku kang Paraon: uling king masikan a gamat na la paburen, at king masikan a gamat na la palayasen king kayang bansa. At ing Dios sinabi ya kang Moises, at sinabi na kea, Aku i Ginu: at linto ku kang Abraham, kang Isaac, at kang Jacob, king lagyung Dios a Makapanyadya, dapot king lagyung Jehovah e da ku kilala. At tinatag ku mu naman ing kakung kasunduan karela, para ibie karela ing labuad ning Canaan, ing labuad ning karelang pamaglakbe, nung nu la dayu. At dimdam ku mu naman ing daing da reng anak ning Israel, a pagka-alipan da reng Ehipsio; at aganaka ku ing kakung kasunduan.

TAM1897 Q1 23.12Nanu ya ing kasunduan na?—Ing ibie karela ing labuad. Nanu ing representasyun ning labuad? Nanu ya?—Ing labuad, ing yatu, a pepakit ning Ginu kang Abraham, at sinumpa nang ibie kea bilang alang anggang pibandian.

TAM1897 Q1 24.1(Sagut) Ing yatu a daratang.

TAM1897 Q1 24.2Ngeni sasabian na, “Atatandanan ku ing kakung kasunduan.” Nanu ing kabaldugan na nita? “Atatandanan ku ing kakung kasunduan.” Kalimutan ne wari?—Ali; nune miras na ing panaun ngeni para gawan ing pengaku na. Atatandanan yu a king kaplabingwalung kapitulu ning Pahayag sasabian na:—

TAM1897 Q1 24.3At mekaramdam kung aliwang siwala manibat king banua, a sasabing, Lual kayu keya, balen ku, ban e kayu maki-abe karing kasalanan na, at ban e kayu makatanggap karing kaparusanan na. Uling ding kasalanan na miras na la banua, at aganaka na la ning Dios ding kasamaan na. Gantian ye agpang king pamag-ganti na kekayu, at ing doble, doble ye naman agpang karing gewa na: king basung pinunu na, punuan ye para keya ing doble. Nung makananu ya kabangis migmaragul king sarili na, at meging marangya ing pamibie-bie na, makanian mu naman ing parusang ibie yu kea, at kasakitan at kalungkutan: uling sasabian na king pusu na, ‘Makyukluk kung reyna, at eku balo, at eku makakit kalungkutan.’ Uli na niti, ding parusa na datang la king metung a aldo, kamatayan, at pamagmalun, at danup; at lubusan yang masilab king api: uling masikan ya ing Ginu Dios a mamusga kea.

TAM1897 Q1 24.4Potang aganaka na la ning Dios ding kayang kasalanan, dinatang ne ing panaun a hatulan ya. Potang aganaka na ing kayang kasunduan, nanung panaun ing dinatang?—Dinatang ne ing panaun para tuparan ing sumpa. Dapot nanu ya ing kasunduan kang Abraham, Isaac, at Jacob?—Iti ya ing ibie karela itang labuad para king alang anggang pibandian, at ibie iti karela at king karelang binhi. Ninu ya ing binhi?—I Cristo.

TAM1897 Q1 24.5Uli na niti, sabian mu karing anak ning Israel, Aku ing Ginu, at ilwal da kayu lalam ding pabayat da ring Ehipsio, at iligtas da kayu king karelang pamipagsilbi, at tubusan da kayu kapamilatan ning makaladlad a gamat, at karing mangaragul a pamanghatul: at aku ing maging Dios yu, at ikayu ing maging balen ku: at abalu yu a aku i Ginu Dios yu, a migpalwal kekayu lalam da ring pabayat da ring Ehipsio.

TAM1897 Q1 24.6Nung peniwala ya sa ing Israel kanita, kailangan pa wari lang pumasuk ketang kasunduan king Sinai? Bayu ya pa man meko karela manibat Ehipto, sinabi na, Aku ing maging Dios yu, ikayu ing maging balen ku. Abalu yu a aku ing Ginu.

TAM1897 Q1 24.7At idala da kayu king labuad, a penunumpan kung ibye kang Abraham, kang Isaac, at kang Jacob: at ibye ke kekayu bilang pamana: Aku i Ginu.

TAM1897 Q1 24.8“Ing panaun ning pangaku malapit ne, a sinumpa ning Dios kang Abraham.” Idala da ka king labuad a sinumpa kung ibye keka. Nanu ya pin ing pangakung ita? Nanu labuad ing buri nang dalan ning Dios karing Israel? Nanu labuad ing para karela?—Ing yatu king daratang. Ngeni, e me subukang ipaliwanag ing eganaganang ini. Ala kung paliwanag para kaniti. Atyu ing sasabian ning amanu, at paniwalan ku iti. E na kailangan ipaliwanag. Kailangan mu yang paniwalan. Ali, e me subukang ipaliwanag agyang king sarili mu. Nung bayu ya keka, nung atin kang aliwang isipan tungkul kaniti, e mu la subukang itugma kanini. Paburen mu la ngan, at lawen mu nung nanu ing sasabian na niti.

TAM1897 Q1 24.9Pasibayu kung kutnan. Nanu yang labuad ing sinumpa ning Dios a ibye kang Abraham, Isaac, at Jacob?

TAM1897 Q1 24.10(Kongregasyun) Ing yatu a daratang.

TAM1897 Q1 24.11Paninindigan me ita? Minayun ka kanita a ustu ita. E ta sana ngeni babaliktaran iti para king kapakanan ning kaladua tamu.

TAM1897 Q1 24.12(Bosis) Datang ya kaya ing katubusan karela?

TAM1897 Q1 24.13Wa; miras ya sa karela ing katubusan. Miras ya sa king yatu ing katubusan. Miras ya sa ing eganaganang ita. Dapot miras ya sa king aliwang paralan kesa king milyari. Ing yatu sana aliwa ing karanasan na kesa king atin ya ngeni. E ta ya akakit nung lawen ta ya ing karanasan da at isipan ta ita ing aus na ning Dios karela. Atin lang makatakut a karanasan uling e la menwala king aus na ning Dios karela. At, kapatad, nung aku at ikayu ngeni lawen ta la reng bage a iti a mibye king Israel kanita, anti mo ing pamaglalawe da kanita, gawan ta mu naman ngeni ing gewa na ning Israel kanita. E ne ikit ning Israel kanita ing para kaya ning Dios, at uli na niti, e ra ikwa ing para karela. Ngeni, nung ika at aku e ta makakit lampas king ikit ning Israel kareng bage a reni, e ta mu naman makuang lampas king ikwa ning Israel. King kapamilatan na ning pamanlawe ta kareng bage a reni anti ing gewa ning Israel, gawan ta ngeni ing gewa na ning Israel kanita.

TAM1897 Q1 24.14Kekatamu ya mipangaral ing mayap a balita, anti mu naman karela; dapot ing salitang mipangaral e la apakinabangnan, uling e ya meyabe king kapanwalan da ring menaramdam kaniti. Uli na niti, mag-ingat tamu, baka king pangakung mitagan para kekatamu para lungub king kayang kapainawan, ating metung kekayu a laltong e miras kaniti.

TAM1897 Q1 24.15Maging kapakinabangan na wari ini kekatamu nung misasanib ya king kasalpantayanan tamu a makiramdam? Layo na sana at e malyari a maulit ing milyari kang Israel kekatamu. Ini makalage ya arapan tamu para makatakas tamu.

TAM1897 Q1 24.16Lawen ta ya ing e ra ikit uli ning e ra paniwala king Dios. Lawen ta ya ing atyu para karela ibat king Dios, at kunan ta ya, imbes na lawen ta la ring bage anti ing pamaglawe da, at e ta ya akamtan anti ing milyari karela.

TAM1897 Q1 24.17Basan ye ing kapitulo labinglima ning Exodo, at malino neng makasulat karin. Inyang linwal ya ing Israel ibat Ehipto, at tinaglus ya king Dagat a Malutu, atin kayung makit a makasulat karing salitang deni, king labingatlung bersikulo:—

TAM1897 Q1 24.18Ika, king kaluluan mu, penimuna mu la ding taung tinubus mu: ginabayan mu la king sikanan mu papunta king banal mung tuknangan.

TAM1897 Q1 24.19Ing kabanatang ini ya ing kanta nang Moises. Deng makatalakad king Bunduk Sion, at menyambut laban king animal at king larawan na at king bilang ning lagyu na, kakanta de ing kanta nang Moises. Eya kantang kalupa na nita. Eya kantang kawangis na mu. Nune kakanta de ing kanta nang Moises. Itang labinglimang kabanata ning Exodo, kekatamung kanta ya.

TAM1897 Q1 24.20Nukarin na la planung idala ning Dios?—King “banal nang tuknangan.” Nukarin ya ing banal a tuknangan a ita?

TAM1897 Q1 24.21(Kongregasyun) “Metung a lunsud a ating pundasyun, a ing talatátag at talagawang ya ing Dios.”

TAM1897 Q1 24.22Dakal pa. “Ding tau makiramdam la, at mitakutan la: ing kalungkutan manalbe ya karing manuknangan king Palestina.”

TAM1897 Q1 24.23E. J. Waggoner.—Mekatagun ya pin.

TAM1897 Q1 24.24Syempre, gewa na. Anyang miras la king angganan a ita, mengapamulala la ding dukes ning Edom. “Karing masikan a lalaki ning Moab, ing pangakakabau ing sumakup karela; ding eganaganang manuknangan king Canaan matunaw la.” Nanu ing malyari karing manuknangan karin?

TAM1897 Q1 25.1(Bosis) Mawawala la.

TAM1897 Q1 25.2E. J. Waggoner.—Gewa da ne.

TAM1897 Q1 25.3Kabang miras la karin, mengutang ya i Israel, “Palyari mu kaming lumabas king kekang labuad?” Nanu ing sinabi da?—Ali, sir. E la pinayagan a tumapak king karelang labuad. Pero nung diretso lang meko manibat king Malutung Dagat papunta king angganan ning Edom, ing mabilug a Edom menatili ya sanang makatuknang king pamigla anggang meko la. O Israel, angga ngeni, e na pa atuklasan nung nanu ing mekulang king Israel kanita. Kapatad, potang abalu tamu nung nanu ing e ikua ning Israel kanita, magkalub ya iting inspirasyun a magdalang upaya ning Dios, at paniwalan ta ya.

TAM1897 Q1 25.4Ing takut at ing pangatatakut mibagsak la karela; uli ning sikanan ning gamat Mu, maging la kalma anti mong batu; angga king makatawid la ding tau Mu, O Ginu, angga king makatawid la ding taung selí Mu.

TAM1897 Q1 25.5Nanu ing gawan na karela? “Idala mu la, at itanam mu la king bunduk ning kekang pamana.” Ninu ing mana?—King Ginu. Dapot “ing Dios, a king miyayaliwang panaun at king miyayaliwang paralan mekisabi ya king milabas karing tata kapamilatan da ring propeta, ngening tauling aldo mekisabi ya kekatamu kapamilatan ning Anak na, a tinuldu nang talapagmana ning eganagana.” Ninu ing menimuna king Israel?—Ing Dios. Papunta nu?—“King Pamanamana Mu;” aliwa king kekatamu—keka. “At nung kang Cristo kayu, kanita, bini na kayu nang Abraham, at talapagmana agpang king pangaku.” “Ing pamanamana Mu, O Ginu.” E pa ita ngan. “Idala mu la, at itanam mu la king bunduk ning kekang pamana, king lugal, O Ginu, a gewa mu para king kekang tuknangan.” E pa ita ngan. “King Santuaryu, O Ginu, a telakad da ring kekang gamat.” Nanu yang santuaryu ing telakad da ring gamat ning Ginu?

TAM1897 Q1 25.6(Bosis) Ing tune santuaryu.

TAM1897 Q1 25.7Syempre, ita pin. “Kareng bage a sinabi tamu, ini ing kabuuan: Atin tamung makanining matas a pari, a makalukluk king wanan ning trono ning Kaluwalhatian king banua; metung a talasuyu ning santuaryu, at ning tune tabernakulu, a itikdo ning Ginu, at aliwa ning tau.” Ita ing kabuuan ning pisasabyan tamu ngening bengi, aliwa ba? Karin ne sana buri idala ning Dios ing Israel. Dapot e ra ikit. Akit me? Karin na katamu buri dalan.

TAM1897 Q1 25.8Akit me? Karin ya ing buri nang dalan ning Dios keng Israel kanita? Nung makanian, makasadia ka nang munta king lugal a e na miras ning Israel. Dapot nung isipan mu metung ya mung santuaryung pang-lupa a telakad ning tau, ita mu ing ikit ning Israel, at ita mu ing akit mu. At e ya mekapasuk ing Israel king labuad, at makanian ka mu naman. Kailangan tamung makakit lampas king ikit ning Israel, nung e, e tamu man mu miras lampas king miras ning Israel. Dapot bakit e la mekakit deng Israel king higit pa kesa king ikit da?—Uling e la menwala. Dapot ika at aku, kailangan tamung maniwala ngeni king e menwala ing Israel kanita, o e ta man tanggapan kapilanman ing e na ikwa ning Israel. Dapot nung maniwala tamu king e menwala ing Israel, kanita idala da katamu king pibandian a e ne linub ning Israel, king tabernakulu a e ne linub ning Israel, king banal a tuknangan ning Dios, king siyudad a ating pundasyun, a ing Dios ya ing talapanday at talagawang.

TAM1897 Q1 25.9Kadalawang pulu’t walung bersikulo: “Ing Ginu mag-ari ya kapilan man.” Buri nang mag-ari karela mismu; aliwa ne i Paraon; aliwa ne i Nimrod; aliwa na la reng idolatra; aliwa na la reng taung suwail. Buri ne ning Dios ing pamunuan ing Israel papunta king banal a labuad, at manungkulan karela karin kapilanman, dapot e ra iti balu. Ay, nanu la sawang e ra ikwa uling e la menwala king Ginu! Ay, nanu la sawang e tamu ikwa karing anggang banuang iti! uling anti ing basan ku kekayu bukas bengi, atyu na sana tamu karin kanita pa, nung menwala tamu mu king Ginu. Ngana ning Dios, at makanian ya. Ala tamung dapat gawan kening tabernakulu ngening bengi. Ala tamung dapat gawan keni, king katuliran, uling ala tamung dapat gawan king yatu. Pero, uling atyu tamu king yatu, ini ing lugal para kekatamu. Pero e dapat atyu tamu king yatu. Dapat atyu na sana tamu king Kayarian ning Dios kanita pa. Katutuan ya ita, kapatad. Dakal pa king Bibliya kesa king agyu tamung ilwal king metung pang oras keni, tungkul mu king isipan a ita.

TAM1897 Q1 25.10Ngeni, pinaniwalan nang Moises ing eganaganang ita. Pinaniwalan na ing malapit na ing panaun ning katuparan ning pangaku. Dapot malapit na sanang luklukan ne ing trono ning Ehipto. Maging ari ya. Manungkulan ya; mika-puestu ya, a mas matas pa kesa king mayor o clerk ning sanumang siudad. Eya mu manungkulan king metung a kayarian, nune king metung a imperyu; ing imperyu ning yatu, at karapatan na ita. King dobleng karapatan, kaniya ya iti. E na kailangan magkampanya. Mipapunta ya mu kaniya, at alang makipagtalo king karapatan na. Metung na mung akbang papunta king trono; angga mung mate ining Paraon, at halos dinalan na la banua. Kanita, ining i Moises maging yang ari ning yatu, uling ing Imperyung Ehipsio sakup ne ing mabilug a yatu.

TAM1897 Q1 25.11Ing Israel magkasakit ya mu naman kanita. Ing Israel pepairapan ya, peparusan, at pepilit dang magobra kareng pugun-brick. Malyari sanang sinabi nang Moises: Ngeni, ding tau tamu pepairapan la; peparusan la; magdusa la para king karelang Dios; pero e ne man masyadung maluat, uling i Paraon malapit neng dinalan banua, at e ne maluat mabie. Kanita, magdalang reporma ku. Itulid ku ing gobyernung ini. Manungkulan kung matulid. E anti karening marok a Paraon. Manwala ku king Dios. Metung kung Kristiyanu, at uli na ning Kristiyanu ku, mas karapat-dapat kung manungkulan. At e na mu sana alako ding pabayat da, nune malyari na la sanang dinan puestu, at penibalan ne ing yatu kapamilatan da ring tau ning Dios. E wari makabuklat ing dalan? Metung na mung akbang papunta king trono, at itang akbang a ita malapit neng gawan. Dapot lawen ta nung nanu ing gewa na ning Kristiyanung ita king makanyan a kabilian. Buklat ye ing kapitulung labing-metung ning Sulat Hebreo. Lawen yeng masalese, basan yeng maingat, at akit yu nung nanu ing sasabian na. Ing ika-adwang pulu’t apat a bersikulo:—

TAM1897 Q1 26.1King kapaniwalan, i Moises, anyang miras ne king edad, tinanggi yang ausan a anak ning anak nang babai nang Paraon.

TAM1897 Q1 26.2Nanu ing kabaldugan na ning pamangayid a awsan deng anak ning anak a babai nang Paraon?—Ing mangayid a maging ari. Atyu karin ing luklukan. Metung na mung akbang papunta karin. Dapot imbes na umakyat karin at lukluk king trono, minurung ya. Binaling na ing gulut na king trono ning Ehipto, at king eganaganang pibandian at ligaya ning Ehipto, at binaling ne ing lupa na king aliwang bansa; uling dinatang ne ing panaun nung kapilan ing Dios ausan na la ring keang tau manibat king bansang ita papunta king aliwang bansang ini. Menwala ya i Moises kang Jesu-Cristo, at uli na nita, menwala ya king pamikawani ning pisamban at estado. Uli na nita, mekiwalay ya king estado at tinindig yang lubus-lubusan kayabe ning pisamban. Inaus ne ning Dios manibat king bansang iti, anti ing pamangaus na king tata nang i Abraham manibat king sarili nang bansa anyang mumuna. Dapot aliwa pa ita. Makiramdam ka: “Pinili na ing mas mabuting magdusa kayabe ding tau ning Dios, kesa king magsaya king sarap ning Ehipto king saglit a panaun?”

TAM1897 Q1 26.3(Kongregasyun) Kasalanan.

TAM1897 Q1 26.4Kasalanan? Ya ing tagapagmana king trono. Nanu pin, kanita, ing isipan na king trono ning Ehipto, king upaya at karing ligaya ning yatu, at karing gobyernu ning yatu? Nanu ya ita?—Kasalanan. Makanyan ba ing sasabian na?

TAM1897 Q1 26.5(Sagut da ring Tau) Wa.

TAM1897 Q1 26.6Panwalan yu ita?

TAM1897 Q1 26.7(Sagut) Wa.

TAM1897 Q1 26.8Maka-kasalanan ya wari ita para kang Israel kanita?

TAM1897 Q1 26.9(Sisiwala) Wa.

TAM1897 Q1 26.10Nanu ne ngeni?

TAM1897 Q1 26.11(Sagut) Kasalanan.

TAM1897 Q1 26.12Kapatad, atin lang bage king Bibliya a dapat tamung isipan. “Mas pinili nang magdusa kayabe da ring tau ning Dios, kesa king magsaya karing ligaya ning kasalanan king saglit a panaun.” Dapot e yu kakalingwan a ding ligayang tutukuyan keni,—ding ligaya ning kasalanan,—ila pin ding tune ligaya ning Ehipto; ding ligaya ning pamaging ari ning Ehipto, ning pamitagan puestu king gobyernung panglupa, ning pamanungkulan karing aliwang tau. Ing eganaganang ini para ya sana king tune nang lahi, king karapatan bilang tagapagmana. E na kailangan ing magpakandidatu ya, o maniawad botu. Natural yang mapunta kaya. Sasabian ning kasulatan, a nung tinanggap na la at peniknangan ding eganaganang ligayang areni, iti para na sanang pamag-enjoy karing ligaya ning kasalanan. Dapot likwan na ita. Bakit?—“Uling mas matas nang turing ing pamanyirang-puri nang Cristo kesa karing pibandian king Ehipto.”

TAM1897 Q1 26.13Nukarin ya ing Cristo agpang king gobyernu at trono ning Ehipto? Metung ya ing Cristo king Ehipto?—Ali. Akua na la kayang pareu i Cristo at ing trono ning Ehipto i Moises?

TAM1897 Q1 26.14(Bosis) Ali.

TAM1897 Q1 26.15Dapot ing luklukan ning Ehipto natural mung mibabagsak kea, kalupa na mu ning pamamagsak da ring bulung ibat karing pun dutung. E na kailangan pang magpagal para king pwestu. Angga man ing maging nominadu ya.

TAM1897 Q1 26.16A. F. Ballenger.—O ing gawang petisyon.

TAM1897 Q1 26.17Ali. E na man kailangan kumuang kinatawan para isumiti ing kayang petisyon king presidente.

TAM1897 Q1 26.18Lawen meng pasibayu ing sitwasyun. Atyu ya ing Ehipto kayabe ning kayang tronu, ding kayang ligaya at pibandian, a mapupunta kea kasing natural ning pamibagsak da ring bulung ibat king pun dutung, a alang nanumang personal a pamagsikap manibat kea. Ing kailangan na mung gawan, makalukluk ya mung makasaplip a gamat, angga king mate ya ing ari king katwa, at kanita, kea na ngan ita. Dapot mas pinili na ing makiabe kang Cristo, at tiisan ing pamanyirang puri na, kesa king atyu ya karin king trono ning Ehipto. At tandaan yung mayap a para makiabe kang Cristo, kailangan neng likuan ing trono at ding eganaganang pibandian at ligaya ning Ehipto.

TAM1897 Q1 26.19Ngeni, e yu sabian na aku ing migdagdag kanita, na aku ing mengawa kanita. Pansinan yu nung nanu ing sasabian ning Salita, at akit yu na atyu ngan karin. E wari tutu atyu karin?

TAM1897 Q1 26.20(Sabi da) Wa.

TAM1897 Q1 26.21Basan ta yang pasibayu, at panaun na para tapusan tamu ngening bengi; potang bengi bukas, pagaralan ta yang pasibayu ing Israel:—

TAM1897 Q1 26.22King kapaniwalan, i Moises, anyang miras ne king edad, tinanggi yang ausan bilang anak ning anak a babai nang Paraon; pinili na pa ing maki-irap kambe da ring tau ning Dios, kesa king magsaya king ligaya ning kasalanan king saglit a panaun; tinuring na ing pamanyirang puri para kang Cristo mas maragul a pibandian kesa karing pibandian king Ehipto: uling inasa na ing ganti ning premyu.

TAM1897 Q1 26.23“Ing panaun ning pangaku malapit ne, a sinumpa ning Dios kang Abraham” para ibie kea ing bendisyun a gantimpala. Menwala ya i Moises kanini, at pinakawala ne ing sarili na king estado, likuan ne ing trono, pinili ne ing pamanyirang puri ning Cristo kesa king eganaganang upaya at ligaya at kaluwalhatian ning Ehipto. At e yu kakalingwan a kailangan neng likuan ing eganaganang ini, ban maging kapartisipi ya king pamanyirang puri ning Cristo.

Note

Back