Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
22 / 29

Isahluko 21 — Isandla Esikhokelayo Emsebenzini

John Norton Loughborough

GSAM 322.1“Ndiya kukufundisa ndikwalathise endleleni oya kuyihamba.”1

GSAM 322.2Kulowo wenza iNkosi ibe lithemba lakhe, inkathalo yakhe iyabonakala ngalo lonke ixesha. Kukho amaxesha, nangona kunjalo, apho le nkathalo iqondwa ngakumbi, njengokusindiswa okukhethekileyo kwiinkohlakalo neengozi, ezibonwayo nezingabonwayo, kunye namathuba avulwa ngobulumko bukaThixo ukuze inyaniso yakhe yandiswe. Ngawona mxholo anjalo esithetha ngayo esi sahluko.

GSAM 322Umbono Wokuqala eMichigan

GSAM 322.3Kwinyanga kaMeyi, ngo-1853, uMfundisi White nomfazi wakhe batyelela eMichigan. Yayikukokuqala beya ngasentshona yeBuffalo, eN.Y. NgeSabatha yokugqibela kaMeyi babeseTyrone, kwaye kuloo ndawo uNksk. White waboniswa embonweni amaqela ahlukeneyo abagcini beSabatha kwelo Phondo, kunye nezilumkiso malunga neempembelelo ezazisenokuchasa nabo. Ngomhla wesi-2 kuJuni, eJackson, wabhala amaphepha asibhozo e-foolscap, echaza ezinye zezinto awayeboniswe zona. Wandinika ikopi yombono ebhalwe ngepensile, ngomqathango wokuba nam ndimenzele ikopi ecacileyo ebhalwe ngosiba neinki.

GSAM 322Umfazi Owayezithetha Ngobungcwele

GSAM 322.4Phakathi kwezinye izinto eziboniswayo, kwakukho inkcazelo yomfazi owayezama ukuzityhalela phakathi kwabantu bethu. Wathi lo mfazi wayezibonakalisa engcwele kakhulu. UNksk. White wayengazange adibane naye, kwaye wayengenalwazi ngaye ngaphandle kwelo wayelifumene kulo mbono. Akazange achaze kuphela indlela le ntokazi eyenza ngayo izinto, kodwa wathi xa ikhalinyelwa izakubonisa ukuba ingcwele, ize ithi, “INkosi—iyazi—intliziyo—yam.” Uthe le ntokazi ibihamba ilizwe nomfana, ngelixa umyeni wayo, indoda endala, wayekhaya esebenza ukubaxhasa kwindlela yabo engendawo. UNksk. White wathi iNkosi imbonisile ukuba “nangona le ntokazi yayizenza ingcwele, yona nomfana babenetyala ngokwaphula umthetho wesixhenxe.” Ndisaphethe inkcazelo ebhaliweyo yeli tyala epokothweni yam, ndalinda ndinexhala elithile ukubona ukuba izinto ziza kuhamba njani.

GSAM 323Intlanganiso eVergennes, Mich.

GSAM 323.1Saba neentlanganiso eJackson, eBattle Creek, eBedford, naseHastings, saza ke safika eVergennes, eKent Co., apho kwafumaniseka ukuba yindawo yokuhlala yaloo mfazi. Safika kwindawo ebesiza kulala kuyo ubusuku, ngomhla we-11 kuJuni, kancinci phambi kweSabatha. Indawo yethu yokuhlala yayikukhayeni likaMfundisi White owayekhe waba ngumlungiseleli wehlelo elithi Christian. Njengoko le yayiyilizwe elalisandul' ukuzinziwa, kwakwenziwe amalungiselelo eentlanganiso zethu kwishedi enkulu yokugcina izivuno, esandul' ukwakhiwa kumgama wemayile ezintathu ukusuka apho, kwaye umfazi owabonwa embonweni, njengoko kwafumaniseka, wayesahlala imayile ezimbini ngaphaya kwendawo yentlanganiso.

GSAM 323Ubungqina Obuya kuMfazi OneNzondelelo ePhambeneyo

GSAM 323.2NgoJuni 12, ngo-10:30 kusasa, sadibana kwisibaya ukuze sibe nentlanganiso. UNksk. White wayehleli kwisiphelo esisecaleni kwesobunxele seqonga, mna ndahlala ecaleni kwakhe, uMfundisi uCornell ecaleni kwam, waza uMfundisi uWhite wayekwicala lasekunene leqonga, ethetha. Emva kokuba ethethe malunga nemizuzu elishumi elinesihlanu, kwangena indoda endala nomfana besondele, baza bahlala kwizitulo zangaphambili ecaleni kweqonga. Babekhatshwa ngumfazi omde, obhityileyo, nonolusu olumnyama, othe wahlala kufutshane nomnyango. Emva kwentetho emfutshane kaMfundisi uWhite, uNksk. White waphakama waza waqalisa amazwi akhe ngokuthetha ngenkathalo ekufuneka abafundisi babe nayo ukuze bangonakalisi umsebenzi abawuphathisiweyo, esebenzisa isicatshulwa esithi, “Hlanzekani nina abaphethe izitya zeNkosi.” Wathi asiyondlela kaThixo ukubiza umfazi ukuba ahambe ilizwe nayiphi na enye indoda engenguye umyeni wakhe. Ekugqibeleni wathetha ngokucacileyo wathi,

GSAM 323.2“Loo nkosikazi uhlale phantsi kutshanje kufutshane nomnyango uthi uThixo umbize ekushumayeleni. Uhamba nalo mfana usandul' ukuhlala phambi kwedesika, ngelixa le ndoda igugileyo, umyeni wakhe—uThixo makamsizele!—esebenza nzima ekhaya efuna imali abayisebenzisayo ukuqhubela phambili ububi babo. Uthi ungcwele kakhulu,—ukuba ungcwaliswe,—kodwa, ngako konke ukuzenza kwakhe ukuba ungcwele, uThixo undibonisile ukuba yena nalo mfana banetyala lokwaphula umthetho wesixhenxe.”

GSAM 324.1Bonke ababekhona babesazi ukuba uNksk. White akazange ababone aba bantu de bangena kwisibaya. Ukubakhetha nokuchaza isimilo sabo ngale ndlela, kwaba nefuthe kwiingqondo zabo babekhona, kwandisa ukuthembela kwabo kubungqina kwaye kwaqinisa ukholo lwabo kwimibono.

GSAM 324Amazwi Avele Njengoko Kwakuxelwe Kwangaphambili

GSAM 324.2Ngethuba uNksk. White enikela ubungqina bakhe, kwakukho ukujonga okunxunguphileyo kuNksk. Alcott, umfazi owayekhalinyelwa, ukuze kubonwe ukuba uyamkela njani into eyayithethwe, nokuba uza kwenza ntoni athethe ntoni. Ukuba wayengenatyala kwityala elalibhekiswe kuye, ngokwendalo bekuya kulindeleka ukuba avuke ayikhanyele yonke loo nto. Ukuba wayenetyala, kwaye onakele kakhulu, wayesenokungabi nazintloni zokuyikhanyela yonke into, nokuba wayesazi ukuba yinyani. Endaweni yoku, wenza kanye le nto ubungqina obubusithi uza kuyenza xa ekhalinyelwa. Waphakama kancinci ngeenyawo, ngelixa wonke umntu ebemjongile, waza wenza inkangeleko yokuzenza ngcwele, wathi kancinci, “INkosi—iyazi—intliziyo—yam,” waza wahlala phantsi engathethanga nelinye ilizwi. Wayethethe kanye le nto ubungqina obubusithi uza kuyithetha, kwaye wayithethe ngendlela efanayo.

GSAM 325Ukwamkela Ityala

GSAM 325.1Kuyinyani, uThixo wayezazi iintliziyo zabo, kwaye nabo babesazi ukuba banetyala kweso sityholo; kuba emva koko umfana wathi kuMnu. Gardner, umhlali waloo ndawo, owambuza ngokunzulu ngalo mcimbi, “Mnu. Gardner, into ethethwe nguNksk. White ngathi yayiyinyani kakhulu;” kwaye lowo mfazi, emva kokuxelela uNksk. Wilson, eGreenville, ngo-1862, ukuba “akayi kuba nesibindi sokuthetha nelizwi elinye elichasene noDade White hleze afunyanwe elwa noThixo,” wavuma ukuba oko kwakuboniswe ngaye kunye nalowo mfana yayiyinyani.

GSAM 325Iqela leMessenger

GSAM 325.2Ngethuba lasekwindla lowama-1853, abantu abambalwa ababengavumelani eMichigan bamanyana baza baqalisa ukupapasha iphephancwadi elalibizwa ngokuba yiMessenger of Truth. Injongo yeli phephancwadi kunye nabaqhubi balo yayibonakala iyeyokudiliza nokuhlazisa endaweni yokwakha. Kwafakwa ubuxoki obuninzi kumaphepha ayo, nto leyo eyasicaphukisa emsebenzini wethu womyalezo; yaye njengoko yayilamava ethu okuqala kuhlaselo oluselubala, sacinga ukuba luxanduva lwethu ukuphikisa iingxelo zabo zokunyelisisa. Ukwenza oku kwathatha ixesha ebelifanele ukuba lichithwe ekuphakamiseni inyaniso esiyinikezelweyo, yaye kwakulungele iinjongo zikaSathana, owayengumqhubi walo mchaso ngokungathandabuzekiyo. Kwaye ke imeko yezinto yaqhubeka ngolo hlobo de kwangokuhlwa komhla wama-20 kuJuni, 1855, xa uMfundisi White nomfazi wakhe, uMfundisi Cottrell, nam, sasisandul' ukuvala intlanganiso e-Oswego, N.Y. Sasicatshukiswa entlanganisweni yethu ngumntu ogama linguLillis, owangena waza wasasaza la maxwebhu okunyelisisa phakathi kwabantu. Kwaphinda kwavela umbuzo malunga noxanduva lwethu kulo mcimbi. Zonke iinzame zangaphambili zokuphendula ubuxoki babo bezikhokelele kuphela ekubeni benze obunye obuninzi.

GSAM 325Icebiso noQikelelo

GSAM 325.3Kwindibano yomthandazo eyayibanjwe ngobo busuku endlwini kaJohn Place, kwisixeko sase-Oswego, uNksk. White wanikwa umbono apho wabonisiwayo ukuba xa singaqhubeka nomsebenzi wethu, sishumayela inyaniso, singakhathalelanga abantu abanjengeqela “leMessenger,” baya kulwa bodwa kwaye iphephandaba labo liya kwehla, kwaye xa oko kusenzeka siza kufumanisa ukuba imiqolo yethu iphindaphindeke kabini. Sikholelwa ukuba olu bungqina luvela eNkosini, saqalisa kwangoko ukusebenza ngokuhambelana nalo.

GSAM 326Ukuwa kweQela leMessenger nePhephandaba labo

GSAM 326.1Umsebenzi wenyaniso wahambela phambili ngokukhawuleza, ngelixa “iqela leMessenger” laqala ukuba neengxaki phakathi kwalo. Ngesithuba esifutshane elo qela lasasazeka, uninzi lweenkokeli zalo luyeke iSabatha. Iphephandaba labo likhawuleza layeka ukuphuma ngenxa yokunqongophala kwenkxaso, kwaye lowo wayekhe wasebenza okwethutyana njengomhleli, wajika ingqondo yakhe waya ekufundiseni isikolo; kodwa ngenxa yokuba engazange afunde kuqala ukuzilawula, wasilela ngokupheleleyo ekulawuleni abafundi bakhe. Ekuzameni ukulungisa omnye wabafana esikolweni sakhe, wakhupha umpu, owenza isandi sokucofa kodwa awudubuli. Ukuze asinde ekubulaweni lihlokondiba ngaphandle kwetyala, kwanyanzeleka ukuba abaleke ebusuku aye eCanada.

GSAM 326Impembelelo kumsebenzi wokubuya

GSAM 326.2Ngelo xesha kwakukho imvisiswano nomanyano olukhulu phakathi kwabantu bethu kunanini na ngaphambili; yaye njengoko kwakwenziwa iinzame zokusasaza umyalezo, indlela yavuleka macala onke.

GSAM 326.3Kwi-No. 10, Vol. 11, ye-Review, Januwari 14, 1858, umhleli, ethetha ngesiphumo somsebenzi we-Messenger, wathi: “Ngexesha lokungavisisani, xa kwenziwa umzamo wokutshitshisa i-Review, ipropathi yebandla e-ofisini yayixabisa i-$700 kuphela. Ukusukela ngoko yonyuke yaya kwi-$5,000. Ngelo xesha kwakukho ababhalisi abahlawulayo abamalunga newaka, ngoku kukho amawaka amabini, ngaphandle koluhlu olukhulu lwabafumana isibhaliso ‘sasimahla’.”

GSAM 326.4Njengoko ngoku sifike kwixesha (ngo-1858) apho “iqela leMessenger” laqhekeka laza lasasazeka, kwaye iMessenger yaphelelwa kukubakho, la manani angentla abalulekile. Njengoko inani lababhalisi beReview abahlawulayo lonyuke kabini ngqo, kwanjalo nenani labakholwayo lonyuke ngaphezu kokuphindwe kabini. Ngaloo ndlela, isiprofeto esenziwa nguNksk. White ngoJuni, 1855, sazaliseka.

GSAM 327Iindibano Zetende Zacebiswa Okokuqala

GSAM 327.1Kwakusisithethe sethu kwiintsuku zokuqala zeli myalezo ukubamba iintlanganiso kwizindlu zezikolo xa bekungekho ndawo ingcono ifumanekayo. Kwisakhiwo esilolu hlobo, ngelinye ixesha, kwafika isihlwele sabantu esikhulu kangangokuba izindlu zokufundela ezibini ezilingana neso sakhiwo bezingenakubagcina bonke. Ukuze avakale kubo bonke, isithethi sama efestileni evulekileyo saza sathetha nabo babekwisakhiwo kunye nabaphulaphuli abaninzi ngakumbi abanye behleli kwiinqwelo zabo, abanye engceni. Yaba yimbono yesi sihlwele sikhulu eyakhokelela ekuqwalaseleni ukubanjwa kweenkomfa ezintenteni.

GSAM 327Intlanganiso Yokuqala Yentente eBattle Creek, Mich.

GSAM 327.2Kungoko ngomhla wama-22 kuMeyi, 1854, kwagqitywa nguMfundisi uJames White nabanye ababekwibhunga, ukuba kungaba yicebo elisebenzisekayo ukusebenzisa iintente kwiintlanganiso. Ngelo xesha iintente ezinkulu zazisetyenziswa kunqabileyo kwezinye iinjongo ngaphandle kweesekisi, iindawo zokubonisa izilwanyana, kunye nemiboniso eyahlukeneyo. IMichigan yaba liPhondo lokuqala apho amaSeventh-day Adventists enza olu phulo kulo msebenzi. Intlanganiso yokuqala yentente yavulwa eBattle Creek, nge-10 kaJuni 1854. Ngeli xesha le ndlela yokubamba iintlanganiso ngexesha lasehlotyeni ikhule kakhulu.

GSAM 327Iindibano Zekampu Eziphakanyisiweyo

GSAM 327.3Kunyaka ka-1868 kwathathwa elinye inyathelo elinamandla. Ukufaneleka kokubanjwa kweenkomfa zasekampini kwaxoxwa ngenyameko, kwaza kwagqitywa kwelokuba le iya kuba yindlela entle kakhulu yokwamkela iindibano ezinkulu zabantu bethu kwiindibano jikelele. Benetende elikhulu leenkonzo zoluntu kunye neetende ezincinci zeentsapho, abantu baya kuhlala bekhululekile, kwaye ngaloo ndlela iintsuku ezininzi zingachithwa ngenzuzo kwingcebiso nakunqulo.

GSAM 328INtlanganiso yokuQala yaseNkambeni eWright, eMich.

GSAM 328.1Intlanganiso yokuqala yasekampini yabanjelwa eWright, eMich., ukusukela ngomhla woku-1 ukuya kowe-7 kuSeptemba, 1868. Ezi ntlanganiso zibalulekileyo zikawonke-wonke zabantu bethu zikhule kangangokuba zingaphezu kwesiqingatha sekhulu iintlanganiso zasekampini ezibanjwa nyaka ngamnye kwiindawo ezahlukeneyo zomsebenzi. Ezi ntlanganiso zasekampini azibanjelwa eMelika kuphela, kodwa naseYurophu, eOstreliya, eNew Zealand, naseMzantsi Afrika.

GSAM 328.2Eyona ndibano inkulu yohlobo lwayo eyakha yabanjwa ngabantu bethu yayikunyaka ka-1893, eLansing, eMich. Kuloo ndibano inkulu kwakukho abantu abangama-3,400 ababehlala kwiintente zosapho ezingaphezu kwama-500. Kwakusetyenziswe iiyadi zekhanvasi ezingaphezu kwe-150,000 ekwakhiweni kweentente ezahlukeneyo kwikampu.

GSAM 328Ukukhululwa kwiNtshabalalo kaLoliwe

GSAM 328.3Ngosuku olulandelayo emva kokuba kwenziwe isigqibo sokuthenga intente yethu yokuqala enezinyawo ezingama-60 (Meyi 23, 1854), uMfundisi White nomfazi wakhe, ngelo xesha bebeseseJackson, eMich., babemele baqalise uhambo lwabo oluya eWisconsin, apho babemele basebenze okwethutyana. Sachitha ixesha lasemva kwemini endlwini ka-D. R. Palmer, umgama omfutshane ukusuka kwisikhululo. Izihlandlo eziliqela emva kwemini uMfundisi uWhite wathetha esithi, “Ndiva ngendlela engaqhelekanga malunga nokuqalisa olu hambo; kodwa, Ellen, sinedibano ngaphandle, kwaye kufuneka sihambe. Ukuba bendingenayo idibano, bendingayi kuhamba ngobu busuku.”

GSAM 328.4Lwakungokuhlwa, kusondele ixesha lokufika kwololiwe, saba nexesha lomthandazo. Bonke babonakala bekhokelwe ekuthandazeleni ukhuseleko lukaMfundisi White nomfazi wakhe kolu hambo. Sakusuka, uMfundisi White wavakalisa ukholo lwakhe lokuba iNkosi iza kubakhathalela kwaye ibagcine.

GSAM 328.5Ngentsimbi yesibhozo ndahamba nabo ndisiya kuloliwe ukuya kubanceda ukufumana izihlalo nokulungisa iipakethe zabo. Sangena kwisithuthi esinye esinezihlalo ezinemiqolo ephezulu, esasibizwa ngaloo mihla ngokuba “sisithuthi sokulala.” UNksk. White wathi, “James, andinakuhlala kwesi sithuthi, kufuneka ndiphume apha.” Ndabanceda ukufumana isitulo esiphakathi kwesithuthi esilandelayo. UNksk. White wahlala phantsi ephethe iipakethe zakhe emathangeni, kodwa wathi, “Andiziva ndikhululekile kulo loliwe.” Kwakhala intsimbi, ndaza ndabashiya ngokukhawuleza ndithi “Hlalani kakuhle,” ndakhawuleza ndaya kwaCyrenius Smith, ukuze ndilale khona ubusuku.

GSAM 329.1Malunga nentsimbi ye-10 sonke samangaliswa kakhulu kukuva uMfundisi White, esicinga ukuba sele ekwindlela eya eChicago, enkqonkqoza efuna ukuvulelwa. Wathi uloliwe uphume emzileni imayile ezintathu ngasentshona yeJackson; ukuba uninzi lololiwe, kunye nenjini, lwatshatyalaliswa ngokupheleleyo; kodwa nangona inani labantu belibulewe, yena noNksk. White basinde bengenzakalanga. Wakhawuleza wafumana ihashe nenqwelo, waza ekunye no-Abram Dodge, waya kulanda uNksk. White, lowo uMfundisi wayemthwele umgama othile ezingalweni zakhe, edlula kwindawo emanzi, enodaka, waze wawela umlanjana omncinci, waya kwindawo ekhuselekileyo, kude nendawo yengozi.

GSAM 329.2Ngekusasa elilandelayo ndahamba noMnu. Dodge ukuyokujonga iintsalela zengozi. Kwindawo apho indlela inqumla umzila kaloliwe ngokuthambekileyo, inkomo yayilele phantsi iyokuphumla kanye phezu komzila. I-injini ibingenayo i-cow-catcher, yiyo loo nto xa yabetha isilwanyana yaphoswa yaphuma emzileni kaloliwe yaya ngasekhohlo. Ekubethekeni kokuqala kwe-injini xa ibethe umhlaba, isithuthi sezikhwama, esasinebhokisi yeencwadi kaMfundisi White, tsiba yaphuma ngokupheleleyo endleleni yololiwe yaza ayonzakala; ngelo xesha isithuthi sabakhweli esisemva kololiwe siqhawuka kwezinye iinqwelo ngaphandle koncedo lwabantu, saza sama ngokuzola endleleni yololiwe. I-injini netenderi zaqhubela phantsi ecaleni ngaphandle komzila malunga nee-rodi ezintandathu ukuya kwezisibhozo, xa i-injini yabetha isiqu som-oki esimalunga neenyawo ezintathu ububanzi. Amandla ololiwe ayengaka kangangokuba i-injini yajikiswa yaba ngumqolo phantsi, yaza umva wetenderi wajikeleza wagqitha phezu komzila. Umzimba ophambili weloliwe, uhamba ngamandla apheleleyo, wabetha le ntsalela yesithuthi, ngaloo ndlela wabangela ukubetheka kwesibini. Ikarhi yokuqala eyabetha isithuthi yayiyikarhi ye-express, eyatshatyalaliswa yaba ziinkuni zokubasa. Yona, kunye noko kwakukuyo, yaba yimfumba yenkunkuma eyayiphakwe phezu kwe-tender nakwiindawo eziyijikelezileyo. Elandelayo yayisisithuthi seklasi yesibini, esinabakhweli abalishumi elinesibhozo, apho omnye wabulawa bonke abanye benzakala ngandlel' ithile. Le kalichi yahlulwa kabini yikalichi yokulala eyayigqitha kuyo. Inxalenye engaphambili yekalichi yokulala yaphukiselwa zizicucu, nesitulo uNksk. White awayengaziva ekhululekile ukuhlala kuso satyumkeka ngokupheleleyo.

GSAM 330Ubungqina Bokusindiswa NguThixo

GSAM 330.1Njengoko sasijonga iintsalela zengozi, saza sabona nayo inqwelo kaloliwe uMfundisi White nomfazi wakhe ababekhwele kuyo ngexesha lengozi, ime ngokuzola yodwa, malunga nee-rods ezilishumi elinesihlanu ukusuka kwiintsalela zengozi, saziva ngaphakathi ezintliziyweni zethu ukuba uThixo uyayiva imithandazo, kwaye ngubani owaziyo ukuba akathumela ingelosi yakhe ukuba iqhawule loo nqwelo, ukuze izicaka zakhe zisinde zingonzakaliswanga? Le ngcinga yasigxilisa ngakumbi engqondweni xa umqhubi wamabhuleki wathi akazange ayikhuphe, kwaye ngaphezu koko, akukho mntu wayekwiplatfomu xa kwenzeka, kwaye yayiyimfihlakalo kuye nakubo bonke abasebenzi kaloliwe ukuba kwenzeke njani; kwaye into eyayisengumfihlakalo ngakumbi kubo, yayikukuba isibophelelo nebhawodi zombini zazingaphukanga, kwaye ibhawodi netyathanga layo yayilele epleyifomweni yewagon eyonakeleyo ngokungathi ibekwe apho ngesandla esinonophelo.

GSAM 330.2Ngohlwa lwe-24, indlela kaloliwe yayisele icociwe kangangokuba oololiwe baqhuba njengesiqhelo, kwaye uMfundisi noNksk. White baphinda bangena kwiinqwelo zikaloliwe baza bafika ngokukhuselekileyo kwintlanganiso yabo eWisconsin.

GSAM 330Abachasi Bayakhalinyelwa

GSAM 330.3Akuzange kube “lula” konke kuSirayeli wamandulo. Babenabo iintshaba zangaphandle ezazifuna ukuphazamisa inkqubela yabo kwinyathelo ngalinye. “Isihlwele esixubeneyo” kunye nabangangcwaliswanga ngaphakathi enkampini babengamathuluzi alungeleyo, abathi ngabo uSathana wafuna ukuvusa ukungonwabi, ungquzulwano, ukukrokra, kunye nemvukelo. Inyaniso yokuba isandla sikaThixo esiphumelelisayo sasikunye nabathembileyo, nokuba uloyiso lwaluhamba nemizamo yabo, yayingubungqina bokuba abantu aba bafumene ubabalo emehlweni akhe—ukuba isandla seNkosi sasibakhokela.

GSAM 331.1Ngoko ke ekunyukeni nenkqubela yomyalezo wesithunywa sesithathu; ukwanda kwawo akukhange kube ngenxa yokuba iinyaniso ezaziboniswa zizinto ezihambelana nentliziyo yomntu yendalo. Ngokuchaseneyo, inyaniso esembindini walo myalezo—iSabatha yeNkosi—ichasene nezinto ezizithandayo, zehlabathi, yahlula abo bayithobelayo kwimisebenzi yehlabathi iintsuku ezimbini ngeveki. Inkqubo yenyani yangoku ibe neentshaba zayo zangaphandle, ezizimisele nezingayekiyo kwiinzame zazo zokuwisa lo msebenzi. Ngabo kunokuthethwa, ngamazwi ombhali wemibongo, “Ukuba ibingeyiyo iNkosi eyayingakwicala lethu, ngoku makathi uSirayeli; ukuba ibingeyiyo iNkosi eyayingakwicala lethu, xa abantu bavukela kuthi; ngebesiginye siphila, xa umsindo wabo wavutha kuthi.”2

GSAM 331.2Abantu abazicingelayo nabanelisekanga phakathi kwethu baye bavela amaxesha ngamaxesha, bexela izinto ezinkulu ebeziya kwenziwa xa iinjongo zabo bezifezekisiwe; kodwa njengesibane esikhohlisayo, izibane zabo kudala zacima. Ngelo xesha, umba weyinyani yangoku wawusiya emhlabeni wonke ngokuthembekileyo nangokuzinzileyo, ufumana uzinzo namandla ngenyathelo ngalinye eliya phambili.

GSAM 331OoMfundisi uStephenson noHall

GSAM 331.3Ngehlobo lowama-1855, ooMfundisi uStephenson noHall bazama ukudala umvukelo kwiPhondo laseWisconsin. Kwakwaziwa kakuhle ngabazalwana abakhokelayo ukuba babefuna ukuzama zonke ezinye iinkalo zokholo lwethu ngemfundiso yabo “ye-Age-to-Come,” kwaye babenomdla omkhulu wokuba amaSeventh-day Adventist afundiswe imfundiso yovavanyo emva kokubuya kukaKristu okwesibini.

GSAM 331Uqikelelo Ngabo

GSAM 331.4NgoNovemba 20, 1855, uNksk. White wanikwa umbono ngendlela ababehamba ngayo, kunye nesiprofeto malunga nesiphelo sawo ngala mazwi: “Ingaba nicinga, nina bantu babuthathaka, ukuba ningalunqanda umsebenzi kaThixo? Mntu mthathaka, ukuchukumisa okukodwa ngomnwe wakhe kungakubeka phantsi. Uzakunivumela kuphela okwexeshana elifutshane.”

GSAM 332.1Abachasi bethu bathe apha bekukho umbono owawuchaza ukuba la madoda ayeza kufa kungekudala, kwaye njengoko aphila iminyaka eliqela, loo mbono wawungazange uphunyezwe. Akukho nto ikumbono emalunga nokufa kwawo. Atyhilwa njengamadoda azama ukumisa umsebenzi womyalezo wesithunywa sesithathu. Nangona axelelwa indlela ekulula ngayo uThixo ukuba abamisise, kongezwa, “Uza kunivumela ixesha elifutshane kuphela.” Benza ntoni?—Endaweni yokuphumelela kwimfazwe yabo, njengoko babelindele, babonakala ngathi bashiyelwe ukuba bazabalaze ebumnyameni. Kwiiveki ezimbalwa bayayeka ngokupheleleyo iSabatha, baza bajika bayiphikisa. Babenethemba lokwenza iqela “leXesha Elizayo”, beze bona njengeenkokeli. Endaweni yokuphumelela koku, ngokuyeka iSabatha baphulukana ngokupheleleyo nokubamba abantu bethu. Ngoko ke ngendlela yabo, boyisakala ngokupheleleyo koko bekuqale beqonde ukukwenza. Abantu bethu bathi, “Enyanisweni, uThixo ‘ubanyamezele ixesha elifutshane kuphela.’”

GSAM 332Isiphelo Esilusizi Sobomi

GSAM 332.2Ngokuphathelele isiphumo saba bantu babini, kungakuhle ukunika iingxelo ezithile malunga nesiphelo sabo esilusizi, ezenziwa ngabazalwana babo, abakholwa be-“Age-to-Come”, ababekunye nabo emva kokushiya iSabatha. Kwiminyaka engamashumi amathathu anesixhenxe eyadlulayo uMnu. Hall waphazamiseka engqondweni (nto leyo ebangelwe kukuthamba kwengqondo), isizathu sesi simo saba kukulahlekelwa yimali eninzi yepropathi ngenxa yobuqhetseba babanye abantu. Wayenokukholelwa okukhohlisayo ukuba xa wayephuma ngaphandle wayeza kuba sicaba emhlabeni. Akayingozi, kodwa, ewe, kule minyaka mide ibe yile wayengenakufaneleka kwaphela kumsebenzi wobulungiseleli nangayiphi na indlela.3

GSAM 332.3UMfundisi uStephenson sele efile malunga neminyaka elishumi elinesithandathu. Kwiminyaka eliqela phambi kokusweleka kwakhe wayengaphilanga engqondweni (wayephambene), nangona wayengeyongozi kwabanye. Phambi kokuba afikelele koku, phantsi kwenkululeko awayecinga ukuba unayo ngenkolelo yakhe yokungabikho komthetho, wayishiya inkosikazi yakhe, umfazi ekungazange kuthiwe unetyala lokuziphatha okubi (wayenokufumana uqhawulo-mtshato kuphela ngokusebenzisa igqwetha elinganyanisekanga), waza watshata omnye umfazi omncinci kakhulu kunomfazi wakhe wangaphambili. Esi senzo sasisiphulo esigqithisileyo sokuziphatha okufanelekileyo kangangokuba abazalwana bakhe “be-Age-to-Come” basichitha isenzo sakhe, baza bangamvumeli ukuba asabashumayeleli kwakhona.

GSAM 333.1Iingxelo zabazalwana babo malunga neentsuku zokugqibela zaba bantu zibonisa uvelwano olunzulu; kodwa yinyaniso ingaxotyelwanga, enikwe ngaphandle kwenkohlakalo okanye ucalucalulo. Ngale nto siyashiya abafundi bethu ukuba bazenzele esabo isigqibo malunga nokusetyenziswa kwesi bungqina ngokwasemzimbeni.

GSAM 333UMfundisi uJ. H. Waggoner Uyamkela Umyalezo

GSAM 333.2Kunyaka ka-1852 uMfundisi uJ. H. Waggoner, owayepapasha iphephandaba lesithili eWisconsin, wamkela inyaniso yangoku, yaye kunyaka olandelayo wazinikela ngokupheleleyo kumsebenzi wobulungiseleli. Ngo-1857 wabhala iincwadana ezimbini ezibaluleke kakhulu ezinamaphepha amalunga namakhulu amabini incwadana nganye. Eyokuqala kuzo yayinesihloko esithi, The Nature and Tendency of Modern Spiritualism, kwaye eyesibini yayiyi, A Refutation of the Age-to-Come. Eyokuqala ayisilo nje isixhobo sokuhlangula abaninzi ekubeni wele kuloo mgibe kaSathana, kodwa, ngentsikelelo kaThixo, ivule amehlo abaninzi ababengazi ukuba bazitolike njani ezi zibonakaliso zale mihla.

GSAM 333.3Incwadi yakhe ethi A Refutation of the Age-to-Come yinkcazelo epheleleyo yeengcinga zobuxoki zovavanyo lwaboni emva kokubuya kwesibini kweNkosi yethu. Yimpikiswano ephelele kangangokuba ayiphendulwanga nje kuphela, kodwa asikaze sibone namnye ozamileyo ukuphendula. Le ncwadi ibeka ngokucacileyo nangokufutshane isikhundla sikaKristu njengombingeleli kwitrone kayise (ububingeleli bakhe bukaMelkisedeke) ngexesha lale nkqubo yangoku, kunye nesikhundla aza kuba naso kwitrone yakhe, kubukumkani bakhe obungunaphakade obuzayo,—itrone engeke idityaniswe nobubingeleli bobulamli.

GSAM 334.1Kamva ngakumbi uMfundisi Waggoner wabhala incwadana yesithathu ephantse ilingane ngobukhulu, enesihloko esithi, The Atonement in the Light of Reason and Revelation. Malunga nonyaka ka-1884 le yahlaziywa yaza yandiswa yaba yincwadi enamaphepha angama-400. Ngumbhalo ocacileyo nofutshane ngesihloko esikhankanyweyo.

GSAM 334.2Ukususela ngeli xesha wayenxulumene ngokusondeleyo nomsebenzi wokupapasha, njengombhali nomhleli. Waphinda waqhubeka nemisebenzi yakhe yobulungiseleli, iminyaka yakhe yokugqibela eyichitha eYurophu.

GSAM 334.3Ngo-Epreli 17, 1889, wasweleka ngesiquphe eBasel, eSwitzerland, kanye emva kokugqiba incwadi yakhe yokugqibela, ethi From Eden to Eden. Ngomhla we-16 wenza umsebenzi wosuku olupheleleyo wokubhala, waza wafaka oku kwidayari yakhe, “Ndenze umsebenzi onzima wosuku.” Kwingxelo yemeko yakhe eyenziwe ngabazalwana baseYurophu, le nkcukacha zilandelayo zifunyenweyo:—

GSAM 334.4“Ngekusasa komhla we-17, malunga nentsimbi yesihlanu enesiqingatha, wawa wafela ekhitshini lakhe, engalindelekanga kwaphela, ngenxa yokukhubazeka kwentliziyo. Ebesebenza nzima kakhulu ukugqibezela uhlelo lwesiNgesi lwencwadi yakhe entsha, kwaye ebelindele ukuqala uhambo oluya eLondon ngeCawa elandelayo, ukuze asebenze kunye nabo apho, phambi kokuba abuyele eMelika ehlotyeni elizayo.”

GSAM 334.5Ukususela ngo-1854 uMfundisi Waggoner ebesoloko ebalasele ephambi kwesihlwele ekhusela inyaniso, zombini esitulweni sokushumayela nakuphephandaba. Ngexesha lokusweleka kwakhe wayephantse abe neminyaka engamashumi amathandathu anesithoba ubudala. Wangcwatyelwa eBasel, ngomhla wama-20 kuTshazimpuzi. Ngaloo ndlela wawa kwindawo yakhe yomsebenzi omnye wabasebenzi bokuqala kweli candelo.

GSAM 334Ukuphilisa Ngokholo

GSAM 334.6Ekuqaleni kwentwasahlobo ka-1858 uNksk. White wayebuhlungu kakhulu iintsuku ezininzi, evaleleke ebhedini yakhe ekwimeko ephantse ingenakuzinceda. Ngenye ingokuhlwa, kufutshane naphakathi kobusuku, waquleka; usapho lwazama zonke iindlela ezazisazi ukuze amvuse, kodwa lwasilela. Wahlala kule meko ngaphezulu kwesiqingatha seyure, xa uMfundisi Andrews nam ndabizwa ngokukhawuleza nguMfundisi White ukuba sijoyine kwixesha lomthandazo. Njengempendulo kwizibongozo ezinyanisekileyo ezazenziwa ecaleni kwebhedi yakhe, iNkosi ngenceba yamvusa, yamvuselela impilo yakhe yesiqhelo. Ngelixa wayedumisa uThixo, wathathwa ngumbono, eselele ebhedini. Ezinye zezinto aziboniswayo kulo mbono zifundeka kwi-“Testimony for the Church,” No. 5.

GSAM 335Ubonakaliso Olumangalisayo Lwenyama

GSAM 335.1Kwakukho umboniso womzimba ongummangaliso onxulumene nalo mbono, esithi kuwo sinikele ingqalelo ekhethekileyo. Mna noMfundisi White sasihleli kwelinye icala lebhedi, waze uMfundisi Andrews wahlala kwelinye icala. Izandla zakhe zazibambene phezu kwesifuba sakhe ngokulandelelana okanye zinyakaziswe ngemikhono yakhe ngendlela yakhe eqhelekileyo ekhululekileyo nenobunono, zisondela kwiindawo ezahlukeneyo awayezibukeleyo. Inxalenye engaphezulu yomzimba wakhe yayiphakanyisiwe ebhedini, kangangokuba kwakukho isithuba esimalunga nee-intshi ezisibhozo okanye ezilithoba phakathi kwamagxa akhe nepilo. Ngamanye amazwi, umzimba ukusuka esinqeni ukuya phezulu wawugobele kwi-engile emalunga namashumi amathathu eedigri. Kwaye kule meko wahlala ngexesha lonke lokubonwa kwalo mbono, elalingemizuzu engamashumi amathathu. Akukho mntu unokuzifaka ngokwemvelo kuloo ndlela yokuma, engaxhaswanga zizandla nemikhono, kungasathethwa ke ngokuhlala kuloo ndawo ixesha elingako. Naphaya kwakhona yayingubungqina bokuba amandla athile awayengawalawuli ayenxulumene nombono.

GSAM 335Enye Ingqikelelo

GSAM 335.2Ngo-1 Okthobha, 1858, kwabanjwa intlanganiso jikelele nguMfundisi noNksk. White kunye nombhali, eRochester, N.Y. Ukususela kule ntlanganiso, umbhali wahamba nabo kukhenketho olwaludlula kwiPhondo laseNew York nakumaphondo aseNew England. NgeSabatha ethile uNksk. White wanikwa umbono apho wabonakaliselwa, phakathi kwezinye izinto, ukuba kwindawo ethile kuhambo lwethu olucetywayo uSathana wayeza kumhlasela ngamandla, nokuba uMfundisi White nam kufuneka simmelele ngokholo, kwaye iNkosi yayiza kumhlangula.

GSAM 336Ukuhlupheka kukaNksk. White

GSAM 336.1Nasi kwakhona isiprofeto sento eyayiza kwenzeka. Isiqendu esilandelayo siza kubonisa ukuba sazaliseka ngokuchaneke kangakanani na. ISabatha yokuqala emva kwentlanganiso yaseRochester sasiseRoosevelt, kwaye ngeSabatha elandelayo saseBrookfield, eMadison County. Kwiveki elandelayo sabamba iintlanganiso ekhitshini elikhulu likaMnu. Ballou, eMannsville, kwiJefferson County. Ngethuba sihamba ngololiwe sisuka eBrookfield sisiya eMannsville, ubuso bukaNksk. White badumba kanye phantsi kwamehlo. Oku kwakubuhlungu kakhulu kangangokuba, sakufika eMannsville, kwanyanzeleka ukuba alale ebhedini. Ukudumba kwanda iintsuku ezimbini, kwamphuca ubuthongo, kwaza kwamthintela nokuba athathe inxaxheba kwiintlanganiso. Intloko yakhe yayidumbile kangangokuba omabini amehlo akhe ayevaliwe, nobuso bakhe babugqwetheke kangangokuba babungasabukeki njengobomntu. Phakathi kweentlungu zonke ezibuhlungu kakhulu, nokuxhalaba okugqithisileyo, okubangelwe kukungabikho kobuthongo, utshaba lwaluzama ngamandla onke ukumenza akhalaze ngoThixo. Izinto zaqhubeka zinjalo kude kwaba sekupheleni yeentlanganiso ezazimiselwe.

GSAM 336.2Emva kokuba iintlanganiso zivaliwe uMfundisi White wathi kum,

GSAM 336.2“Mzalwana John, olu luhlaselo lukaSathana kanye kumfazi wam esasilumkiswe ngalo eRochester. Uyakukhumbula isithembiso esenziwa apho sokuba xa singabambana simxhase ngokholo, singayiyeki nangomzuzwana xa kufika umzabalazo, amandla otshaba aza kophuka, kwaye yena aza kukhululwa. Masiye ngaphakathi ngoku siye kwixesha lokuthandaza.”

GSAM 336Ukukhululwa Njengoko Kwakuvakaliswe

GSAM 336.3Sangena kwangoko kwigumbi apho uNksk. White wayevalelwe ebhedini yakhe, saza sathandazela ngenkuthalo, ngelixa abazalwana ababekwigumbi esasibambe kulo iintlanganiso babesathandaza ngokuzolileyo. Malunga nemizuzu elishumi emva kokuba siqale ukuthandaza, amandla eNkosi ehlile azalisa igumbi. UNksk. White ukhawulezile wakhululwa kuzo zonke iintlungu, waza wakhwaza ukutya kwangoko. Oku kwakungentsimbi malunga nesihlanu emva kwemini. Ngexesha lentsimbi yesixhenxe, ukuvuvukala ebusweni bakhe kwakuphela kwaphela, waza waya entlanganisweni ngobo busuku, ebonakala esempilweni njengesiqhelo.

GSAM 337.1Ngokwesicelo sabemi, kwakhutshwa intetho ngokuhlwa ngesihloko esithi “Ilifa Labangcwele,” ekupheleni kwayo uNksk. White wanikezela ngenkuthazo. Ngelixa uMfundisi White wayephandle nonyana wakhe omncinci, u-W. C., wathathwa wabona umbono phambi kweso sihlanganiso sikhulu. Ezinye zezinto ezaziboniswa kuye ngelo xesha zingafundwa kwinqaku lokuvala leTestimony Number 5, elinemhla yaseMannsville, N.Y., Okthobha 21, 1858.

GSAM 337.2Ukhululeko olufunyenwe nguNksk. White kwisiganeko esikhankanywe ngasentla lwalusebenzile ngokupheleleyo njengoko kwakubikezelwe kumbono awawunikwa eRochester. Akuzange kubekho mngeni onjalo kwakhona kuloo hambo, kwaye safumana uloyiso oluhle kakhulu lwenyaniso kuyo yonke indawo.

GSAM 337Uqikelelo lweMfazwe yamaKhaya yaseMelika

GSAM 337.3NgoSuku lweSabatha, umhla we-12 kuJanuwari, 1861, kanye iinyanga ezintathu phambi kokuba kudutyulwe isibhamu sokuqala eFort Sumter (nto leyo eyayisisivulo semfazwe eyakhokelela ekukhululweni kwama-4,000,000 amakhoboka aseAfrika eMelika), indlu yendibano yamaSeventh-day Adventist eParkville, Mich., yayingcwaliswa. Kwabakho uMfundisi uWhite nomfazi wakhe, ooMfundisi uWaggoner, uSmith, kunye nombhali. Ekupheleni kwentetho kaMfundisi uWhite, uNksk. White wanika isikhuthazo esivuselelayo, emva koko wahlala esitulweni. Ekwesi sikhundla wathathwa ngumbono. Indlu yayizele ngabantu, yaye yayiyindawo enesidima ngokwenene. Emva kokuphuma kulo mbono waphakama, wajonga-jonga endlwini, waza wathi:—

GSAM 338.1“Akukho mntu kule ndlu okhe waphupha nangeengxaki ezizayo kulo mmandla. Abantu bayayihlekisa imithetho yokuzihlukanisa yaseMzantsi Carolina, kodwa ndisandul' ukuboniswa ukuba inani elikhulu leeLizwe liza kudibana nelo Lizwe, kwaye kuza kubakho imfazwe eyoyikeka kakhulu. Kulo mbono ndibone imikhosi emikhulu yamacala omabini iqokelelene kwibala ledabi. Ndeva ingxolo enkulu yeenkanunu, ndabona abafileyo nabasafayo kuyo yonke indawo. Ndabona ke besingxamela ukulwa ngesandla [behlabana ngeebhayonethi]. Emva koko ndabona ibala lemfazwe emva kokulwa, beligutyungelwe ngabafileyo nabasafayo. Emva koko ndasiwa ezintolongweni, ndabona iintlungu zalabo abasweleyo, ababebhitya bephela. Emva koko ndasiwa kumakhaya abo babephulukene namadoda, oonyana, okanye abantakwabo emfazweni. Ndabona usizi nobuhlungu babo.”

GSAM 338.2Emva koko wajonga kancinci ejikeleza indlu wathi, “Kukho abo kule ndlu abazakulahlekelwa ngoonyana babo kuloo mfazwe.”

GSAM 338Ubungqina bukaNksk. Ensign Ngokuphathelele Imibono

GSAM 338.3Njengesiqinisekiso senyaniso engentla, kwaye njengobungqina bokuba isiprofeto senziwa ngosuku olukhankanyiweyo, kwaye njengomzekelo wendlela ibandla elalisiqonda ngayo lwaye lalisasaza ngayo, ubungqina obulandelayo bunikezelwe:—

GSAM 338.4“Le ngxelo ingqina ukuba ndandihlala eSt. Joseph County, eMichigan, ngoJanuwari, 1861, malunga neemayile ezintandathu ukusuka eParkville. Ndandingenguye umAdventist. Ngomhla we-12 welo nyanga, abamelwane bam abaliqela baye eParkville ukuya kwiintlanganiso. Bakufika ekhaya bandixelela ukuba bekukho umfazi entlanganisweni owayesembonweni, othe kwakuzakubakho imfazwe embi kakhulu eza kuMelika; ukuba kwakuzakusekwa imikhosi emikhulu kumacala omabini, eMzantsi nasemantla, kwaye kwakuzakubakho abaninzi abaza kuhlupheka ezintolongweni; kwaye intlupheko enkulu yayiza kuvakala kwiintsapho ezininzi ngenxa yokuphulukana namadoda, oonyana, kunye nabantakwabo emfazweni; kwaye ukuba bekukho amadoda endlwini awayeza kulahlekelwa oonyana babo kuloo mlo.” Isayinwe, “Martha V. Ensign, Wild Flower, Fresno County, California, Januwari 30, 1891.”

GSAM 339.1Ngokunxulumene nesiprofeto saloo mfazwe yoyikekayo, uNksk. White waqhubeka wathi amaSeventh-day Adventist “aza kufakwa kwiimeko ezinzima ngenxa yemfazwe, kwaye yayingumsebenzi wabo bonke ukuthandaza ngenkuthalo ukuze banikwe ubulumko bokwazi ukuba mabenzeni kwimihla enzima ephambi kwabo.”

GSAM 339Ubukhulu beMfazwe yamaKhaya

GSAM 339.2Ngexesha lokunikezelwa kwalo mbono, abantu baseMntla ngokubanzi babenolwazi oluncinci, ukuba lukhona, ngomfazwe obusazokwenzeka. Kwanaye uMongameli Lincoln, kwiinyanga ezintathu emva koko (nge-12 ka-Epreli, 1861), xa iLizwe ezininzi zazisele zihlanganyele neSouth Carolina kumthetho wayo wokuzihlukanisa, kwaye kwadutyulwa isixhobo sokuqala eFort Sumter, wabiza amadoda angama-75,000 kuphela, kwaye lawo yayingokwexesha elifutshane leenyanga ezintathu.

GSAM 339.3Inani lilonke lamajoni abhalisileyo kwicala le-Union ngexesha lemfazwe lalingama-2,859,132. I-Encyclopedia Britannica ithi “umkhosi we-Confederate, ekuqaleni kuka-1863, wawunamadoda amalunga nama-700,000,” kodwa kunzima ukwazi ngqo ukuba babebhalise bangaphi na bonke. Iqikelela inani labo elifileyo “malunga nama-300,000 amadoda.” Ezinye ze-encyclopedia zakutshanje zibeka ilahleko kwicala le-Union (kwabo babulawa edabini, okanye abasweleka ngenxa yamanxeba okanye izifo abazifumene emkhosini okanye ezintolongweni) kwi-359,528. Ngetyala kwicala le-Union i-Britannica ithi:—

GSAM 339.4“Ityala lafikelela kwinqanaba eliphezulu ngomhla wama-31 ku-Agasti 1865, lafikelela kwi-$2,845,907,626.56. Malunga ne-$800,000,000 yengeniso yayichithwe nayo, ubukhulu becala emfazweni; iiLizwe, izixeko, iingingqi, kunye needolophu zazichithe irhafu yazo kwaye zaqokelela amatyala azo ngeenjongo zemfazwe; iintlawulo zepenshoni zisenokufikelela kwi-$1,500,000,000 ekugqibeleni. Iindleko zeConfederacy azisoze zaziwe, ipropathi eyonakaliswe ngemikhosi yeFederal nangemikhosi yeConfederate kunzima kakhulu ukuyilinganisa; kwaye ixabiso lemali ($2,000,000,000) lamakhoboka aseMzantsi lacinywa yimfazwe. Zizonke, nangona iindleko zemfazwe zingenakubalwa ngokuchanekileyo, i-$8,000,000,000 luqikelelo olulingeneyo.”4

GSAM 340Esinye iSiqinisekiso soMbono

GSAM 340.1Ngokuphathelele kwisiprofeto esimalunga namadoda akwindlu yamabandla yaseParkville ukuphulukana noonyana babo emfazweni, ndiza kuthetha nje ukuba ekwindla lowama-1883 ndadibana nomdala webandla laseParkville, owayengumdala kananjalo ngoJanyuwari, 1861, xa lo mbono wawunikwa; ndaza ndambuza ukuba uyayikhumbula na intetho eyenziwa nguNksk. White ekubaliseni kwakhe umbono omalunga nemfazwe. “Ewe,” watsho, “ndiyayikhumbula.” “Ungandixelela ukuba bangaphi abantu obaziyo ababekule ndlu ngaloo mini abaphulukene noonyana babo emfazweni?” Wakhumbula kwangoko amagama abantu abahlanu, waza wathi, “Ndiyazi ukuba aba babekhona, nokuba baphulukene noonyana babo emfazweni; kwaye ukuba bendisekhaya, apho ndingathetha nabantu bam, ndingakunika amanye amagama. Ndicinga,” waqhubeka wathi, “kwakukho abanye abahlanu, ngaphandle kwaba ndibakhankanyileyo.”

GSAM 340.2Iminyaka emine nangaphezulu yokulwa okungayekiyo kwabakwaMzantsi, de phantse isiqingatha sawo onke amabutho abhalisiweyo sabhubha ngenxa yokufa edabini okanye ngenxa yokugula, kubonisa ukuzaliseka okumangalisayo kwesiqikelelo singentla.

GSAM 340Ubukhoboka neMfazwe

GSAM 340.3Ekubaliseni ngombono awunikwayo ngoJanuwari 4, 1862, uNksk. White wathi:—

GSAM 340.4“Amawaka abantu akhuthazwe ukuba abhalise emkhosini beqonda ukuba le mfazwe yayijolise ekupheliseni ubukhoboka; kodwa ngoku sele bezibophelele, bafumanisa ukuba bakhohlisiwe, ukuba injongo yale mfazwe ayikokuphelisa ubukhoboka, kodwa kukubugcina njengoko bukhoyo.”

GSAM 341.1Oku kungasentla kwakunikiwe ngexesha apho amajoni ayefuneka ancedise kumsebenzi wokubuyisela kwiinkosi zabo yonke imikhonzi eyayibalekele kwiindawo zomanyano, kwaye amajoni ayeboniswa esithi, “Ukuba siphumelele ekucinezeleni olu vukelo, yintoni esiyizuzileyo?” Aphendula ngokutyhafayo, “Akukho nto. Into ebangele olu vukelo ayisuswanga. Inkqubo yobukhoboka, etshabalalise isizwe sethu, ishiyelwe ukuba iphile kwaye ivuse olunye uvukelo.” La mazwi, athathwe kwiTestimony No. 7, apho kubaliswa ngokupheleleyo ibali elichukumisayo lemfazwe, phantsi kwesihloko esithi “Ubukhoboka neMfazwe,” awatsho ukuba ubukhoboka abuzukupheliswa, kodwa abonisa indlela imeko ebibonakala ngayo kumajoni ngelo xesha. Kancinci phambili kuloo ngxelo enye kukho uqikelelo oluthi:—

GSAM 341Uqikelelo Lwempumelelo KuMntla

GSAM 341.2“Kanti ke kubhengezwa ukuzila ukutya kwesizwe! Itsho iNkosi, ‘Ingaba asikuko oku ukuzila ukutya endikukhethileyo, ukukhulula amatyathanga obubi, ukususa imithwalo enzima, nokukhulula abacinezelweyo, nokuba niphule yonke idyokhwe?’ Xa isizwe sethu sisenza ukuzila ukutya okukhethwe nguThixo, ngoko uya kuzamkela imithandazo yabo ngokuphathelele kwimfazwe; kodwa ngoku ayifiki ezindlebeni zakhe.”

GSAM 341.3Abo bazi imbali yemfazwe bayazi ngokoyiswa, iziganeko ezimbi, ukulibaziseka, njl., okunxulumene nemizamo yoMntla yokoyisa imikhosi yoMzantsi kude kube lixesha lokwaziswa kwesibhengezo sokukhulula amakhoboka—ngoJanuwari 1, 1863. Emva koko, hayi indlela ekukhawuleze ngayo ukoyisa ukusukela ngelo xesha kude kube sekupheleni kwemfazwe! Kwakucace gca, kwabo babebukele inkqubela yomsebenzi, ukuzaliseka kwaloo qikelelo lomhla we-4 kuJanuwari 1862. Emva kokuba imithwalo isusiwe, ubukhoboka bakhululwa kwaye idyokhwe yaphulwa kumkhonzi! Kwakucace gca ukuba uThixo wayivile imithandazo yabantu bakhe, waza wayixhasa imizamo yokuphelisa imfazwe xa bakhetha ukuzila ukutya okwakumkholisa!

GSAM 342Ubungqina bukaSt. John, owayesakuba yirhuluneli

GSAM 342.1Intetho kaJohn P. St. John, owayesakuba yirhuluneli, waseKansas, eOttawa, eIllinois, endayiphulaphulayo ngemva kwemini yomhla wama-29 kuJuni, 1891, wenza le ngxelo ilandelayo:—

GSAM 342.2“Andizange ndidaniswe kangako njengoko ndadaniswa xa [amaConfederates] esitshayela eBull Run. Kodwa yonke loo nto yayiyinxalenye yesicwangciso sikaThixo. Ukuba besitshayele [amaConfederates], oosopolitiki bebezakwenza isivumelwano soxolo, kwaye iManyano ibiya kuqhubeka nobukhoboka, kwaye besiya kuba nabo nanamhlanje. Kangangeminyaka emibini [amaConfederate] ayenenzuzo; kodwa emva kokuba uLincoln ekhuphe isibhengezo esidumileyo sokukhululwa kwabakhoboka, sasijikele ngakwelakhe uThixo, kwaye sasingenakoyiswa.”

Notes

  1. INdumiso 32:8. ↩
  2. INdumiso 124:1-3. ↩
  3. Ezi nyaniso zikhankanywe ekugqibeleni zaxelwa ngosapho lwakhe kuMzalwana Frederickson, waseDakota, ngo-Epreli, 1892. ↩
  4. I-Encyclopedia Britannica (ushicilelo lwesithoba), iVol. 23, iphe. 780. ↩

Note

Back