A Ciencia d’a Salvación. – N.º 2
TAM1897 D 59.2Sermón dau o domingo por a tardi, 14 de febrero de 1897 Impreso en os Boletins Diarios d’a Conferencia Cheneral d’o 17 de febrero de 1897, Vol. 1, N.º 4, pp. 59-64 y d’o 18 de febrero de 1897, Vol. 1, N.º 5, pp. 65-66.
TAM1897 D 59.3UNA u dos parolas más d’explicación antes de prencipiar o estudio d’esta nueit: Sin garra dubda, muitos se preguntarán si tot o que se dició l’atro día resistirá a preba. Sí que lo ferá. No charraba a l’azar. Ye verdat que no lo desenvolicé tot con detalle, pero si pensaz en o que deciba cuan lo leigaz impreso, veyeretz que ye verdat. Cuan dicié que a campaneta de nieu yera equilibrada con a tierra, y a tierra equilibrada con a campaneta de nieu, alavez, si un meteorito de cuantas toneladas de peso caye sobre a tierra, no ye mayor a gravedat que antes? y no esbarriaría ixo l’equilibrio d’a flor con a tierra? — No; porque no ye nomás a tierra la que ye equilibrada con ixa flor, sino l’universo. Te’n alcuerdas que, en estudiar a lei d’a gravedat, a afirmación cientifica ye: “Cada partícula de materia en l’universo ye atraita por cada atra partícula, de traza que no nomás a tierra, sino l’universo, ye equilibrau con as necesidaz d’as flors”; asinas que a cayida d’o meteorito no aumentaría a gravedat de l’universo.
TAM1897 D 59.4Nomás unas pocas parolas d’explicación pa prencipiar: Si en a lección anterior hese charrau sobre o tema de “Cencia en a Biblia”, u “Cencia y a Biblia”, habría explicau más a fundo qué ye a gravedat, y qué no ye, seguntes a ideya cientifica d’a parola. Pero no yera parlando d’ixo; tot o que teneba l’intención de fer l’atra nueit yera exposar o feito d’o descubrimiento d’a lei d’a gravitación, y a teoría d’a mesma como lei. Bi ha cambios de criterio dende o tiempo de Newton, en o tocant a la teoría d’ixa lei; pero ixo no afecta a la lei.
TAM1897 D 60.1En a estricta verdat, a gravitación no ye garra lei, sino simplament o poder de Dios. En realidat no existen as “leis d’a naturaleza”. As leis d’a naturaleza no son que os habitos de Dios. Tot o que a lei d’a gravitación ye, no ye que un habito de Dios; a manifestación d’o poder de Dios. Pero como no yera parlando de qué ye en realidat, emplegué os termins en o sentiu cheneralment acceptau, y nomás pa expresar-lo como ixo por o que se mantiene l’equilibrio de l’universo.
TAM1897 D 60.2Ista tardi voi a leyer unatra definición de ciencia. Ista tamién ye presa d’un d’os cientificos mas reconoixius d’o mundo: «A ciencia ye o conoiximiento mas exacto que tenemos de cualsiquier tema». A parola «ciencia» significa literalment conoiximiento. A definición que teniemos l’atra nueit ye correcta. Ye o producto d’o pensamiento. Tamién ye prou bien definir-la como o conoiximiento mas exacto que tenemos sobre o tema.
TAM1897 D 60.3Agora tornando a os dos puntos que teniemos en a lección anterior. An se podeba trobar o conoiximiento mas exacto sobre a diferencia de brilor d’as estrelas, mientres mil setecientas anyadas antes que a ciencia lo descubrise? — En a Biblia. Alavez, an se trobaba a verdadera ciencia d’ixe tema? — En a Biblia. — An se trobaba o conoiximiento mas exacto d’o equilibrio de l’universo durant dos mil cincientos anyos antes que se descubrise? — En a Biblia. Alavez, cuál yera o libro mas cientifico d’o mundo sobre o tema d’ixa ciencia? — A Biblia. Tenez en cuenta encara que no soi charrando de ciencia y a Biblia. Soi charrando d’a ciencia d’a salvación. Y anque se fa referencia a atras ciencias, ye nomás en connexión inseparable con ista ciencia prencipal. Ye pa que vusté y yo sapamos, con todas as prebas que podamos achuntar en istas dos horas d’estudio, que a salvación ye ciencia, que ye a ciencia mas alta de l’universo, que ye a mas digna d’o nuestro estudio, y que actuamos cientificament quan le adedicamos o nuestro estudio prencipal y de tot o corazón.
TAM1897 D 60.4Agora, a Biblia no ye un tractau sobre garra ciencia fueras d’a ciencia d’a salvación. Ye un tractau completo sobre ixe tema. A Biblia fa referencia a atras ciencias; pero no bi ha tractaus en a Biblia sobre garra atra ciencia. S’alude a atras ciencias, como as que hemos visto en 1 Corintios y en Isaías; por qué s’alude a ellas en istos puestos — pa exposar un punto cientifico? — No; sino pa servir pa ilustrar millor a la nuestra comprensión a ciencia d’a salvación. Por qué s’introduce ixa verdat astronomica en 1 Corintios 15:41? Qué proposito tiene decir: «Una estrela difiere d’atra estrela en gloria»? Contina decindo: «Asinas tamién ye a resurrección d’os muertos. Se siembra en deshonor, se resucita en gloria. Se siembra en febleza, se resucita en poder”. Igual que una estrela difiere d’atra en gloria, asinas tamién ye a resurrección. Asinas pues, se vei que o proposito de mencionar ixe punto cientifico ye ilustrar un punto en a ciencia d’a salvación, pa aduyar-nos a veyer millor una verdat en a ciencia d’a salvación.
TAM1897 D 60.5Per qué metió Isaías en o suyo discurso ixa afirmación d’o feito d’a gravitación? Imos a mirar un poquet más adintro d’o capitulo, y lo veyeremos. Leyeré ixe versiclo y dimpués un atro a la fin d’o pensamiento que ye seguindo. «Qui midió as auguas en o concau d’a suya man?» «A qui, pues, me faretz pareixer, u seré igual? diz o Santo. Puyatz os uellos ent’alto, y veyez qui ha creyau istas cosas, que fa salir o suyo exercito por numero: a todas las clama por o suyo nombre por a grandeza d’a suya fuerza, porque ye fuerte en poder; no n’falta ni una.» Isaías 40:25, 26.
TAM1897 D 60.6Dengún no se le escapa, y tot ye meso en equilibrio seguntes as necesidaz de cada chicota flor que creixe en o campo. Pero por qué nos crida l’atención enta ixo, y lo mete en o suyo discurso en iste puesto? — No ta exposar o feito cientifico; sino ta cridar l’atención de toda a chent enta a ciencia d’a salvación. Qué en fa? Hemos de considerar tot ixo, y de considerar qué ye lo que ha feito tot ixo? Y alavez leo más entabant: «Por qué dices, oh Jacob, y hablas, oh Israel: Escondida ye a mía traza debant d’o Sinyor, y o mío dreito ha pasau de Dios mío?». Isaías 40:27.
TAM1897 D 60.7Cuan Dios tiene tanta cuenta d’a flor que creixe a los nuestros piez, no ye amagada ni ixublidada; cómo pues dices tu que yes amagau d’o Sinyor, y que o tuyo chudicio ha pasau, y que ya no tiene cuenta de tu? Asinas pues, ves que en cada caso, a verdat cientifica s’introduce de tot pa ilustrar-te a tu y a yo a ciencia d’a salvación.
TAM1897 D 61.1Un atro pensamiento: Cuan istos escritors captoron isto, estió por revelación. Clar que no obtenioron istas cosas de garra estudio cientifico que tenese iste mundo. O Sinyor yera revelando a suya ciencia prencipal, a ciencia d’a salvación; y feba servir as atras ciencias pa ilustrar-lo. Alavez, qué de todas as ciencias ye a mas important pa o Sinyor? — A salvación, de seguras. Cuan o Sinyor feba servir as atras ciencias nomás que pa ilustrar ista, ye de raso platero que él considera ista ciencia mas important que as atras.
TAM1897 D 61.2Manimenos, ixo no ye tot. Un hombre mencionau en a Biblia yera un gran experto en a ciencia universal —todas as ciencias naturals d’iste mundo. Quiero que veigaz que i habió un hombre que yera un gran experto en as ciencias que agora son tan valoradas en o mundo. Y quiero que veigaz o que diz a la vista de tot ixo. Astí ye o pasache:—
TAM1897 D 61.3Y Dios dió a Salomón sabiduría y entendimiento muit grans, y una amplaria de corazón como a arena que ye en a ribera d’a mar. Y a sabiduría de Salomón superó a sabiduría de toz os fillos de l’este, y toda a sabiduría d’Echipto. Porque yera mas sabio que todas as personas; que Etán o Ezrahita, y Hemán, y Calcol, y Darda, os fillos de Mahol; y a suya fama yera en todas as nacions d’arredol. Y dició tres mil proverbios; y as suyas cancions estioron mil y cinco. Y fabló d’árbols, dende o cedro que ye en o Liban dica o hisopo que creixe d’entre a paret; fabló tamién de bestias, y d’aucels, y de reptils, y de peixes. 1 Reis 4:29-33.
TAM1897 D 61.4Parló d’árbols dende o cedro que ye en o Líbano dica o hisopo que brota d’a paret. Cómo se diz ixo en ciencia? — Botanica. Entendió a botanica millor que dengún atro en o mundo.
TAM1897 D 61.5Tamién fabló d’animals. Cuál sería a parola cientifica si se metese huei? — Zoolochía. Salomón entendió a zoolochía millor que dengún hombre que viva huei en o mundo. L’amostró; porque diz que fabló de todas istas cosas. Amostró istas ciencias.
TAM1897 D 61.6“Y d’as aus.” Qué ciencia ye ixa? — Ornitolochía. Alavez Salomón amostró en as ciencias d’a botanica, a zoolochía, a ornitolochía.
TAM1897 D 61.7Y dimpués? — “Y d’as bestias que s’eslizan”. Qué ciencia ye ixa? — Entomolochía.
TAM1897 D 61.8«Y de peixes». Qué ciencia ye ixa? — Ictiolochía.
TAM1897 D 61.9A chent que leye este pasache d’a Escritura, no gosa pensar en Salomón como un cientifico universal. Pero si s’hese dito que Salomón charraba de botanica, zoolochía, ornitolochía, entomolochía y ictiolochía, serían disposaus a decir: “Qué hombre tan marabilloso yera Salomón”. Pero alavez no sería ni un brinco mas marabilloso d’o que ya ye; porque de feito ya lo diz tot.
TAM1897 D 61.10Leigo isto pa que viigaz que Salomón sabeba bella cosa de ciencia, no nomás bella cosa de ciencia, sino mas de todas istas ciencias que no garra atro hombre ha sabiu nunca d’una sola d’ellas.
TAM1897 D 61.11Manimenos, anque entendeba tan a fundo todas istas ciencias, y habendo amostrau en todas ellas, aquí ye o que diz: «Escuitemos a conclusión de tot l’asunto»; o resumen de tot o que s’ha dito ye: «Teme a Dios y guarda os suyos mandamientos, pus ixo ye o deber entero de l’hombre: pus Dios chuzgará toda obra, con toda cosa secreta, sía buena u sía mala».
TAM1897 D 61.12En a suya estimación, qué teneba precedencia sobre todas as atras ciencias chuntas? — A salvación de Dios.
TAM1897 D 61.13Os ánchels entienden todas as ciencias, manimenos consideran a salvación mas digna d’o suyo estudio que todas as atras ciencias chuntas. Os profetas tamién la consideroron mas digna; y emplegoron as atras como un medio pa entender millor a salvación. Y aquí bi ha un hombre que entendeba as atras ciencias, y diz que a ciencia d’a salvación las trescende a todas. Agora quiero que viigatz que Dios mesmo, por a suya parte, deseparau de todas istas cosas, la considera igualment.
TAM1897 D 61.14Mire aquí: acabamos de leyer que Salomón amostró todas istas ciencias. Cuántas d’ixas ensenyanzas tenemos por escrito pa o nuestro estudio? — Ni una. Dios no nos trayió garra rechistro ni informe de l’amostranza de Salomón en botanica. No nos trayió, ni metió por escrito, ni una sola lección que Salomón amostrase nunca en zoolochía, ni en garra atra d’estas ciencias. Pero sí que nos trayió, una y atra vegada, leccions de Salomón, asinas como de toz os atros, sobre a ciencia d’a salvación. Alavez, considerando que os ánchels dan nomás que l’opinión d’un ánchel; considerando que os profetas dan nomás que l’opinión d’un profeta, y Salomón l’opinión d’un cientifico universal; quala ye l’opinión de Dios? — Ye que a salvación val mas pa tu y pa yo, y ye mas digna d’o nuestro estudio, que todas istas atras ciencias, d’as cuals él mesmo nos dió o conoiximiento.
TAM1897 D 61.15Ista ciencia que Salomón entendió y amostró no yera una ciencia como la d’Huxley, Darwin y os atros cientificos d’ista edat. Con a mente natural l’hombre puede afondar en as ciencias naturals y fer muitos descubrimientos. Y anque no siempre sían correctos, pueden descubrir bels puntos que son verdat. Pero ixa no yera a traza de Salomón. Dios le dió a Salomón sabiduría, de traza que veyió tot ixo a la luz de Dios. Parló de tot ixo con a sabiduría de Dios. Asinas, a ciencia que Salomón amostró yera a ciencia de Dios. A botanica que amostró yera botanica chenuina, divina. A zoolochía que amostró yera zoolochía divina. Yeran as opinions de Dios, a verdat de Dios, a ciencia de Dios en todas istas cosas. No yera ciencia malament dita.
TAM1897 D 62.1Bueno, como ixa yera a ciencia de Dios, y estando divina en ella mesma, por qué no nos la dió tot o Sinyor? Por qué no le dió a o mundo o tractau de Salomón sobre botanica, y sobre todas istas atras materias? — Bi ha una razón pa ixo; y ye que ixo no ye o que o mundo amenista en primer puesto.
TAM1897 D 62.2Un hombre podría tener tot ixo, podría entender tot ixo, como fació Salomón. Manimenos, de qué le serviría, si no tenese antis que cosa a ciencia d’a salvación? Salomón lo teneba tot; manimenos, cuan apartó o suyo corazón de Dios, d’a ciencia d’a salvación, y de l’estudio d’ixo con tot o suyo corazón, de qué le sirvió o suyo conoiximiento d’as atras ciencias? Quanto podió aturar-lo d’o pecau? Quanto poder teneba pa refrenar-lo d’o suyo ser natural, y d’a maldat y corrupción que teneba adintro?
TAM1897 D 62.3Ya sabes que cuan tornó o suyo corazón d’a ciencia de Dios, d’a ciencia d’a salvación, anque teneba todas as atras, estió igual de malo, igual de perverso, tan afundiu de raso en a idolatría y en toda cosa profana, como si no conoixese ni l’ABC de cosa.
TAM1897 D 62.4Asinas pues, podemos veyer por qué o Sinyor no preservó ta l’hombre toda a ciencia que existe. Suposemos que l’hesen tenida toda, como la tenió Salomón, y que la hesen puesto amostrar como la amostró Salomón. Con o corazón no rendiu a Dios, con l’alma no salvada, qué bien les fería a ciencia? No podría refrenar-los de garra mena de maldat y corrupción que i hai en o corazón humán.
TAM1897 D 62.5Istas ciencias no son o que o mundo necesita hue, en primer puesto. Cal purificar o corazón, cal salvar l’alma, cal reconstruyir o caracter de raso, cal transformar a mente en a mesma imachen y gloria de Dios, pa que a vida refleixe a suya chusticia, pa manifestar o conoiximiento de Dios solo a tot o mundo. Anque tiengamos tot o que todas as ciencias pueden dar, no nos servirá de cosa sin salvación; porque no tardará guaire en no tener-ne cosa de raso. Isto paga la pena pensar-lo hue pa nusatros mesmos, en toz os nuestros estudios, lecturas y investigacions.
TAM1897 D 62.6Bi ha unatra cosa: Dios quiere que tu y yo, toz os hombres, pensemos bien sobre cada tema que tiene bella cosa que veyer con Él. Bi ha hombres hue que piensan en toz istos temas cientificos, pero no piensan bien. Abanzan tanto que no troban puesto ta Dios en garra puesto. Y l’hombre sin Dios, sin a guía d’o pensamiento, d’a mente de Dios, no ye capable de pensar bien sobre istos atros temas. Pero a mente no ye correcta dica que se renueve a la imachen d’Aquél que la creyó. A mente ha de ser transformada, renovada. Hemos de tener una mente de tot diferent. Cada pensamiento ha de ser levau a l’obediencia, a la sumisión, a Cristo.
TAM1897 D 62.7Ixa ye l’obra d’a salvación. Ye restaurar a imachen de Dios en l’alma; levar a mente a on que no será soque o reflexo, o resplandor, d’a chusticia, o pensamiento, d’o Dios vivo. Cuan ixo sía feito, y l’obra de Dios sía rematada en iste mundo, en fer conoixida a conoixencia de Dios a todas as atras personas, alavez o Sinyor nos ubrirá l’universo y a eternidat. Alavez toz istos atros temas serán ubiertos pa o nuestro estudio, y o Sinyor podrá decir-nos: “Idi-tos an queratz, puedo fiar-me de vusatros. O universo entero ye ubierto pa vusatros. No i hai cosa que se vos amague. Tot ye vuestro. Vos pertany. Idi-tos an queratz, quedatz-tos an queratz, fez o que queratz; puedo fiar-me de vusatros. Pensaz en o tema que queratz, afondaz-ie tanto como queratz, lo faretz bien.
TAM1897 D 62.8Agora, no digo que os hombres haigan d’ignorar de tot todas as atras ciencias dica que pleguemos a l’atro mundo. Simplament digo que a ciencia d’a salvación ha d’estar a que encabece o estudio de todas ellas. ¿No nos ha meso o Sinyor un eixemplo de qué ficancia les hemos de dar a istas cosas, y qué uso hemos de fer d’ellas? ¿Cuál ye o proposito de leyer y estudiar istos atros libros de texto? — Pa que istas nos aduyen a entender y amostrar millor as cosas d’a ciencia d’a salvación, que si no tenésemos ixe conoiximiento. Ixe ye l’uso que se’n fa en a Biblia. Él nos ninvía a predicar ixe evanchelio con o que os atros teneban que veyer, y con o suyo eixemplo nos ha amostrau cómo usar-lo. Con isto o Sinyor nos amuestra que a ciencia d’a salvación ha de levar a primacía sobre todas as atras ciencias conoixidas en l’universo.
TAM1897 D 62.9Ha de levar a primacía sobre todas as atras en iste mundo, y cuan pleguemos a ixe atro mundo, encara la levará. Cuan a eternidat sía ubierta debant de nusatros, y podamos ir a on nos pliga y pensar en o tema que nos pliga, ¿le daremos allora a espalda a la salvación y diremos: “Ya m’he graduau en ixo”? — No. Sabemos que ye escrito que «a cruz de Cristo será a ciencia y a canción d’os redimitos a lo largo d’as sinfinas edaz d’a eternidat». Alavez, cuan haigamos rematau o nuestro curso aquí, cuan haigamos graduau, y plegue o momento d’una gran ceremonia de graduación, y entremos en una eternidat d’estudio, alavez podremos entender millor ista mas gran de todas as ciencias que cuan yeranos en iste mundo.
TAM1897 D 63.1En a zaguera lección diciemos que no ye un mal uso d’as parolas «cencia» y «cientifico» aplicar-las a la salvación. A salvación ye cencia, ye cientifico. O treballo d’o Esprito de Dios sobre a mente, transformando a mente y toda a vida en a imachen de Chesucristo, dende o pecau dica la chusticia — ixo ye bella cosa cientifico. Por tanto, quan l’estudez, teniz en cuenta que no somos mica poco cientificos quan metemos ixo como o prencipal y tot en tot de cada materia, de contino. Istos que quieren estar cientificos son poco cientificos en desatender isto, o prencipal de todas as ciencias.
TAM1897 D 63.2Bi ha unatra cosa que s’ha demostrau; y s’ha demostrau en as tres nacions que son os exemplos en l’aprendizache d’o mundo. O rechistro d’o pueblo biblico, o pueblo chodigo, o pueblo de Dios como en a Biblia, ye profesament l’exemplo y a fuent d’estudio pa toz aquels que proposan servir a Dios. Grecia y Roma, con a suya filosofía, a suya literatura y as suyas leis, son os exemplos de muitos d’aquels que profesan seguir a Biblia, y de toz os atros.
TAM1897 D 63.3Agora hemos visto que entre o pueblo de Dios i heba un hombre que yera un proverbista universal, asinas como un poeta universal y un cientifico universal. As suyas cancions yeran mil y cinco, y os suyos proverbios tres mil. Astí se veye una mente mestra; y manimenos, qui teneba un entendimiento tan gran, tanta sabiduría en todas istas cosas, amostró en a suya vida que toda ixa conoixencia ye absolutament impotent pa garra bien en un hombre u pa un hombre, sin que i sía a ciencia d’a salvación pa controlar y mantener en chusticia a balanza sobre tot.
TAM1897 D 63.4Fa un rato clamé a vuestra atención sobre o feito de que Dios no nos trayió garra d’ixa amostranza cientifica. Agora clamo a vuestra atención sobre o feito de que sí que nos trayió un rechistro d’a vida d’ixe hombre quan se desvió de Dios. Sí que nos trayió un rechistro d’o fracaso enorme que ixe hombre fació a tamas de tot ixe conoiximiento, quan ixuplidó a ciencia d’a salvación. Por qué, alavez, consideró Dios mas important ta vusatros y yo rechistrar toda la vida d’ixe hombre dimpués que se’n apartase de Dios, que no trayer-nos un rechistro de toda la instrucción cientifica que él dió? En a mente d’os hombres, cuál ye lo mas valuoso ta la humanidat? O rechistro d’o fracaso, d’o fracaso enorme, feito por Salomón, tiene mas valor pa la humanidat que no habrían teniu todas as ensenyanzas cientificas que Salomón nunca dició, mesas en un libro pa la humanidat de hue; porque en ixe fracaso se demostró a tot o mundo cómo de tot vano y menos que cosa ye tot o conoiximiento de todas as cosas sin o conoiximiento d’a salvación de Dios.
TAM1897 D 63.5Un atro gran eixemplo se vei en os griegos. A mente natural nunca no puede plegar a un pensamiento mas alto, mas amanau y mas perfecto que no plegó a mente griega. En ixo se representa a perfección d’o pensamiento humán sin Dios.
TAM1897 D 63.6Pero, qué les aportó? Ixa ye a cuestión. Qué les aportó a suya literatura? Qué les aportó a suya filosofía? Qué les aportó o suyo arte? Qué les aportó a suya relichión? Filosofía, filo sofía — l’amor a la sabiduría. Qué yera ixa sabiduría? — Yera una barrenadura absoluta. Dios lo diz. Qué yera a suya relichión? — Yera nomás mitolochía. Qué yera o suyo arte? — Dios diz que yera idolatría. Te’n alcuerdas d’o relato?
TAM1897 D 63.7A Parola de Dios no diz que mientres que Pavlo caminaba entre ixas estatuas y veyió o suyo arte, s’admirase d’o suyo arte. No, diz: «Se le movió l’esprito en él cuan veyió a ciudat de tot entregada a la idolatría». Alavez, qué yera? — Idolatría.
TAM1897 D 63.8Manimenos, mesmo hue, hombres, mullers y ninos prenen as restas d’ixo que no yera soque idolatría, y lo adoran, y lo claman arte, y lo copian. As suyas ments se capfican en ixo, preparan libros sobre ixo, y lo amuestran y estudian en as escuelas d’o país. Pero qué puede salir de tot ixo? Qué en salió entre os mesmos griegos? Ya sabez o que lis fació. No cal que lo repita — literatura, arte, dreito, filosofía, todas istas cosas. Roma copió a suya filosofía de Grecia mas d’o que en orichinó por ella mesma, pero a literatura ye astí. Y qué fació por os romanos? — Bellas cosas que fació por os atros, nomás que, si ye posible, los fació piores de lo que yeran os atros. En toda Grecia, por o que yo vi, vi en totas partes que os griegos teneban prou respecto por a muller pa vestir como cal cada figura suya que tallaban. Un hombre, per suposau, siempre ye espullau; pero cuan plegamos a Italia ixe respecto s’ha esvanixiu, y todas son sin garra vestimenta de garra mena. En a mayoría d’os casos a vestimenta ha desapareixiu de tot; y, por cierto, a perfección de l’arte de hue en día que adoran aquels que van ta Roma y i estudian arte, son nomás as figuras femeninas espulladas, y ixo no ye arte de garra traza quan se fa; y manimenos s’ha plegau a la perfección de l’arte, y se copia por totas partes, y as suyas imperfeccions se copian cada vegada.
TAM1897 D 64.1Quiero fer una pregunta. Qui de vusatros ha visto bella vegada un par de garras humanas dende os chenullos enta abaixo? Mientres soi dreito aquí, o peso d’o mío cuerpo recaye en o mío piet ezquierdo. Ixo equilibra de tot o peso d’o mío cuerpo. O piet dreito reposa con os didos en o suelo. Serán os musclos d’a mía garra dreita conformaus exactament a os d’a ezquierda? — No. Pero ixo ye a marabillosa pieza d’arte. Ixa ye a diferencia chusta. As dos garras son exactament iguals, y no podemos trobar ni un pelo de diferencia. Y asinas veyemos que no ye arte de garra traza. Bi ha muito que decir sobre ixo, pero no voi a dar una charrada sobre arte ista nueit. Soi parlando d’o valor d’a salvación, y d’o bien de todas as cosas sin ella. Qué bien tenió Roma sin ella? — As suyas iniquidaz la afundioron. Qué bien tenió Grecia sin ella? — As suyas iniquidaz la afundioron.
TAM1897 D 65.1Alavez, quan o feito ye asinas demostrau con triple mida debant d’o mundo, d’a impotencia absoluta de tot esfuerzo d’a mente humana en a suya perfección pa aconseguir garra bien quan o corazón s’aparta de Dios, qué puede fer o Sinyor por o mundo si istas tres leccions mundials no amuestran a la chent? Qué puede fer por os hombres si istos quieren seguir por ixe camín, a tamas d’istos tres eixemplos d’advertencia solemne? Dios ha rechistrau istos tres exemplos ta amostrar-nos a impotencia d’o esfuerzo mas gran d’a mente en todas as ramas d’a ciencia, l’arte y a literatura, ta fer garra bien a os hombres, ta apartar-los d’o pecau, ta levar-los enta cualsiquier bien de cualsiquier mena, cuan ixuplidan a salvación de Dios y a ciencia d’a salvación, que ha dau a os corazons d’os hombres.
TAM1897 D 65.2Por tanto, pregunto: hemos de copiar a barrenadura d’os griegos y romanos? Hemos de sentir-nos encantaus por a suya idolatría y pensar que ye arte? Hemos d’interesar-nos por a suya relichión, cuan no ye soque enormidat? No ye pro con decir que ye mitolochía; ye enormidat.
TAM1897 D 65.3Pero belún dirá: ¿No ye a suya literatura de gran valor? Veyamos qué valor le dió Dios. En o tiempo en que a traviés d’a luenga griega yera introducindo a ciencia d’a salvación por tot o mundo, o Sinyor teneba debant de sí tot o mundo d’a literatura griega, y tamién a romana, por cierto. Manimenos, nomás trobó tres curtas frases en tot o dominio que valesen a pena recullir y meter en iste tractau sobre a ciencia d’a salvación. Vos las daré. Una d’ellas ye en o deciseteno capítol d’os Feitos. Se cita d’un escritor griego clamau Arato, y ye ista. Leo dende o verset vintiocheno. Pavlo ye parlando, y diz:—
TAM1897 D 65.4«Tamién beluns d’os vuestros propios poetas han dito: “Pues tamién somos a suya prole”». Un escritor griego dició que l’hombre ye a prole de Dios. O Sinyor pilló ixo y dició: «Ixo ye verdat».
TAM1897 D 65.5Un atro ye en o capítol quinceno d’a Primera de Corintios, en o verset trenta-tres. A primera parte d’o verset diz: «No vos enganyez». Istas son as parolas d’o Sinyor. A resta d’o verset se cita d’un escritor griego clamau Menandro: «As malas comunicacions corrompen as buenas costumbres».
TAM1897 D 65.6L’atro ye en Tito, o primer capítol y o verset doce, y ye d’Epimenides, asinas: «Os cretenses son siempre mentirosos, bestias malas, barrigas lentas».
TAM1897 D 65.7Ixas tres pasaches yeran tot lo que o Sinyor podió trobar en tot o dominio d’a literatura griega que valese a pena mencionar y refirmar.
TAM1897 D 65.8Bueno, pues, no digo que isto sía tot o que belún puede fer servir pa o suyo proveyito. Bi ha feitos historicos en a luenga griega que tienen valor. Pero Dios ye amostrando as cosas que son mas valiosas pa toda a humanidat; ye amostrando os principios d’o bien y d’a verdat, no simplament presentando a o mundo un conchunto de feitos. Y tot lo que podió trobar en tot o campo d’a literatura griega que se podese fer servir en os intreses d’a verdat u a chusticia como prencipios ta guiar a l’hombre, estioron nomás istas tres afirmacions: «Tamién somos a suya descendencia»; «As malas comunicacions corrompen as buenas costumbres»; y «os cretenses son siempre mentirosos». Qui más puede trobar cosa mas que ixa, que li sirva de bella cosa en o camín d’a chusticia y a verdat, a pureza y a integridat?
TAM1897 D 66.1Agora no l’oblidez. Os griegos y romanos no yeran pagans baixos, degradaus, andrajosos y ignorants; yeran aristocraticos, cultos y muit bien educaus. Cómo podría estar d’atra traza si as cosas que sabeban y amostraban son o pinaclo a o que aspiran os mayestros d’hue? Chulio César estió un d’os hombres mas consumaus que nunca haiga viviu —en cortesía, etiqueta, estetica y modals en cheneral. Pero, cuál yera o suyo caracter? A descripción mas cauta d’él, pa estar de bella traza completa u chusta, no sería apegua pa imprentar.
TAM1897 D 66.2Cuan o Sinyor haiga amostrau cómo d’absolutament baldía ye toda ciencia, toda sabiduría de toda mena sin a suya salvación, alavez digo unatra vegada: Qué puede fer por os hombres si istas cosas que ha meso debant d’o mundo no los instruyen de que ixa no ye a senda a seguir? Si os hombres no se deixan instruir por istas cosas pa prener o camín correcto, pa reconoixer que a ciencia de Dios ye a prencipal, y que o que él sabe ye o millor, alavez, cómo puede a humanidat asperar escapar d’o mal que ha veniu sobre toz aquels que han pasau antes?
TAM1897 D 66.3A ciencia d’a salvación de Dios ye a unica cosa que os hombres han de saber, en primer puesto; y que ixo nos diricha, nos guíe, nos equilibre, nos sostenga en tot y por tot, y contra tot mal. Y ferá tot ixo. Ixa ye a verdat bendita. Leyié anueit, y leigo unatra vegada:—
TAM1897 D 66.4A yo, que soi menos que o menos de toz os santos, se m’ha dau ista gracia, d’evanchelizar entre os chentils as riquezas insondables de Cristo; y de fer veyer a toz os hombres cuál ye a comunión d’o misterio, que dende o prencipio d’o mundo ha estau amagau en Dios, qui creyó todas as cosas por meyo de Chesucristo. Efesios 3:8, 9.
TAM1897 D 66.5Qué ye ixe misterio de Dios? — «Cristo en vusatros, a esperanza d’a gloria». Cristo, o poder de Dios y a sabiduría de Dios, l’evanchelio, o poder de Dios ta a salvación — ixo ye o misterio de Dios; ixo ye a ciencia d’a salvación. Ixa ye a verdat cientifica, arredol d’a cual se centran todas as atras ciencias. Ixe poder de Dios ta a salvación cada hombre l’ha de tener ta refrenar-lo d’o mal que ye en él. O mal que naixe en cada hombre lo levará ta la perdición, a tamas de toda ciencia, toda literatura, todo arte, toda relichión, tot o que o mundo puede u pueda ofreixer, si no s’agarra a lo poder de Dios ta la salvación, que se recibe por a fe en Chesucristo.
TAM1897 D 66.6Sin ixe poder en o corazón, mesmo a ciencia que Dios amostró —por no charrar d’a literatura, l’arte, a relichión y tot o que amostroron os pagans— ye impotent pa privar a l’hombre de pecar. Sin ixo, tot vestichio d’o mal que i hai en un hombre se manifestará, a tamas de todas istas atras cosas. Por ixo ye o poder de Dios pa la salvación: salva a l’hombre contra tot mal.
TAM1897 D 66.7O misterio de Dios, que ye Cristo en vusatros, a esperanza d’a gloria; Cristo, o poder de Dios, y a sabiduría de Dios; Cristo y él crucificau; ixo solo, ixo que ye tot en tot, que ye sobre tot, en tot, a traviés de tot, agora y a traviés d’a eternidat, — ixo ye a ciencia d’a salvación, a prencipal de todas as ciencias; ixa que guía todas as ciencias, tiene primacía sobre todas, y guía en o estudio de todas. Que asinas siga con todas pa siempre.
TAM1897 D 66.8Alavez, que o Sinyor, por o suyo Esprito, nos atraiga asinas enta sí; que o corazón s’ubra asinas a ixe poder, a la comunión d’ixe misterio, a l’Esprito de Dios, pa que i plante a Chesucristo, a suya gracia y a suya virtut. Y como mantenemos os nuestros corazons ubiertos ta él siempre, y ta dengún mas que él, como una flor a o sol, obtenemos en toda a suya plenitut, a suya chusticia, o suyo poder, a suya salvación, a suya misericordia, a suya verdat, a suya goya, a suya ledicia, a suya paz — Oh, y a suya vida eterna!