Першая вялікая запаведзь

TAM1897 D 279.2Прапаведзь, прамоўленая ў аўторак увечары, 2 сакавіка 1897 г. Апублікавана ў «Штодзённым бюлетэні Генеральнай канферэнцыі», 5 сакавіка 1897 г., т. 1, № 16, с. 279-285.

TAM1897 D 279.3ВЫ ведаеце, што Гасподзь сказаў пра гэты час і пра людзей, якія жывуць у гэты час, што «вось тыя, хто захоўвае запаведзі Божыя і веру Ісуса». Вы і я з поўным правам сцвярджаем, што мы — гэты народ, і мы стаім там, дзе можам сцвярджаць, што пра нас Гасподзь можа сказаць сусвету: «Вось тыя, хто захоўвае запаведзі Божыя і веру Ісуса». І гэта будзе фактам, не проста таму, што Ён гэта кажа, але Ён скажа гэта таму, што гэта з’яўляецца фактам.

TAM1897 D 279.4Гэты тэкст цалкам датычыцца вас і мяне, якія знаходзяцца тут, у гэтым доме; і Гасподзь хоча, каб гэта стала фактам цяпер і заставалася ім заўсёды, каб ён мог няспынна абвяшчаць гэта ўсяму свету і ўсяму сусвету: «Вось яны, хто захоўвае запаведзі Божыя і веру Ісуса».

TAM1897 D 279.5Вось што мы павінны вывучаць. Мы павінны вывучаць у гэтых уроках, каб ведаць, захоўваем мы Божыя запаведзі ці не; каб Гасподзь мог сказаць пра нас: «Вось яны, што захоўваюць Божыя запаведзі і веру Ісуса».

TAM1897 D 279.6Выконваючы Божыя запаведзі, безумоўна, першая з іх сюды ўваходзіць, і яе мы безумоўна павінны выконваць. І вось Яго слова: «Першая з усіх запаведзяў: Слухай, Ізраэль, Гасподзь, Бог наш, ёсць адзіны Гасподзь; і любі Гаспода, Бога твайго, усім сэрцам тваім, і ўсёй душой тваёй, і ўсім розумам тваім, і ўсёй сілай тваёй; гэта першая запаведзь».

TAM1897 D 279.7Цяпер ці можа Гасподзь сказаць пра вас і мяне ў дачыненні да той запаведзі: «Вось тыя, хто захоўвае яе»?

TAM1897 D 279.8Ці належыць Госпаду ўсё вашае сэрца, так што вы не маеце сэрца ні для чаго, акрамя Яго і таго, што Яго?

TAM1897 D 279.9Ці ўся ваша душа належыць Госпаду ў адданай любові, так што няма ніводнага пачуцця ў вашай душы, якое б не было Ягоным?

TAM1897 D 279.10Ці ўвесь ваш розум належыць Госпаду, так што няма ні думкі, ні дзейнасці, ні часткі вашага розуму, якая б не была Ягонай, — прысвечанай Ягонай службе? Бо розумам мы служым Госпаду Богу нашаму. Не часткай яго, не адной яго часткай, а ўсім цалкам. Так, што вы не маеце розуму, каб прысвяціць або накіраваць на што-небудзь, што не ад Бога.

TAM1897 D 279.11Ці ўся ваша сіла Ягоная, так што ў вас няма сілы, якую б вы маглі прыкласці куды-небудзь, акрамя як на тое, што належыць Богу, і на Ягоную службу?

TAM1897 D 279.12Калі ўсё гэта праўда пра вас, тады праўдзіва сказана пра вас: «Вось тыя, хто захоўвае запаведзі».

TAM1897 D 279.13«Другая падобная да яе: “Любі бліжняга свайго, як самога сябе”». Калі любоў да Бога жыве ў нашых сэрцах, як і ў першай запаведзі, нам будзе дастаткова лёгка любіць бліжніх, як саміх сябе.

TAM1897 D 279.14Як гэта было паказана ў прамове брата Келога днямі, пра таго маленькага хлопчыка ў Чыкага, які падышоў да чалавека, зусім незнаёмага, і сказаў яму: «Ведаеце, што вы самы вялікі грэшнік у свеце?» І калі мужчына здзіўлена спытаў, як гэта можа быць, кажучы, што ён нікога не забіваў, ніколі не здзяйсняў ніякага вялікага злачынства, маленькі хлопчык сказаў яму: «Найвялікшая запаведзь: “Любі Госпада Бога твайго ўсім сэрцам тваім, і ўсёй душой тваёй, і ўсім розумам тваім, і ўсёй сілай тваёй”. Ці робіш ты гэта?» Ён адказаў: «Не, я не раблю гэтага. Я не магу сказаць, што раблю гэта ўвогуле». «Ну што ж, — сказаў маленькі хлопчык, — гэта найвялікшая з запаведзяў. Ты парушаеш найвялікшую запаведзь; значыць, ты — найвялікшы грэшнік». Чалавек гэта прызнаў і быў прыведзены да Бога і поўнага збаўлення. Гэта зусім проста: паколькі гэта найвялікшая запаведзь, той, хто яе парушае, — найвялікшы грэшнік. Гэта вы?

TAM1897 D 279.15Вы і я сцвярджаем, што захоўваем запаведзі Божыя і веру Ісуса. Ці парушаем мы першую з усіх запаведзяў Божых? Калі мы не захоўваем найвялікшую, першую з усіх запаведзяў, значыць, мы яе парушаем. Калі мы парушаем гэтую, то мы не захоўваем запаведзі; гэта дакладна. Вы і я павінны вырашыць цяпер і назаўсёды, ці будзем мы служыць Госпаду ўсім сэрцам, і ўсёй душой, і ўсім розумам, і ўсёй сілай.

TAM1897 D 279.16Напісана: «Царства Божае ўнутры вас». Царства, якое ўнутры нас, — гэта царства Божае; такім яно было, калі быў створаны чалавек, але вораг узурпаваў месца Бога; і Гасподзь зноў вызваліў чалавека, каб той выбраў: ці будзе Богу сваё месца ў сваім жа царстве, ці ўзурпатар зойме месца Бога ў Божым жа царстве. Царства, якое ў вас, — Гасподняе. Вам трэба сказаць, ці будзе там валадарыць Гасподзь, ці валадарыць вораг. І калі вы не выбіраеце, каб там валадарыў Гасподзь, значыць, вы выбіраеце, каб там валадарыў вораг. Усё цалкам залежыць ад выбару чалавека, хто будзе валадарыць.

TAM1897 D 280.1Хтосьці павінен кіраваць. Чалавек не быў створаны, каб кіраваць сабой, незалежна ад Бога. Ён быў створаны, каб быць сабой з Богам, і не можа быць сабой без Бога. Чалавек быў створаны, каб стаяць з Богам. Царства Божае было ў ім. Бог кіраваў у ім. Але ён пачаў дзейнічаць па-свойму, пайшоўшы за Сатаной. Але чалавек можа дзейнічаць па-свойму толькі, ідучы за Богам. Царства Божае ўнутры вас. Мы павінны выбраць, каб Бог заняў сваё месца ў нас, у сваёй уласнай дзяржаве ў нашых сэрцах. Ён зойме сваё месца там, і будзе валадарыць там, калі зможа мець сваё ўласнае месца ў сваёй уласнай дзяржаве.

TAM1897 D 280.2Вы ведаеце, што ў дачыненні да Божага валадарства на зямлі сказана, што яно будзе ад мора да мора і ад ракі да краёў зямлі. Валадарства Божае, гэтае валадарства, якое прыйдзе, калі прыйдзе Гасподзь, павінна, як вы ведаеце, ахопліваць кожную цалю, кожную часцінку зямлі, якая існуе ў гэтым свеце. Цяпер каралеўства Божае ўнутры вас. Ці ахоплівае гэтае каралеўства, у якім пануе Бог, кожны куток, кожную часцінку зямлі ў вашым сэрцы? Ці ахоплівае? У гэтым і пытанне, і гэтыя пытанні для нас важныя ў многіх адносінах.

TAM1897 D 280.3Я проста чытаю запаведзь і звяртаю вашу ўвагу на тое, што яна кажа. І гэта для таго, каб нашы розумы і сэрцы заўсёды былі адкрыты для пытання: ці праўда наконт нас, што мы «трымаемся Божых запаведзяў і веры Ісуса» ўсім сэрцам, душой, розумам і сілай?

TAM1897 D 280.4На чым спыняецца ваш розум, што вы вывучаеце, над чым працуеце — ці ёсць у тым Бог? Ці робіце вы гэта дзеля Яго славы? Даследаванні, якімі вы займаецеся, навучанне, якому вы прысвячаецеся, усе думкі вашага розуму — ці для таго гэта, каб там адбіўся вобраз Божы? Ці для таго, каб знайсці Бога больш паўнавартасна ў розуме? Ці для таго, каб больш праславіць Яго? Ці Ён — першы і ўсё ва ўсім у вашых інтэлектуальных намаганнях? Ці любіце вы Яго, ці служыце Яму ўсім розумам?

TAM1897 D 280.5І ўсёю тваёю сілаю. Поле, якое ты арэш, ці арэш ты яго для Бога? Дошку, якую ты строгаеш, каб выгладзіць яе, ці робіш ты гэта для Бога, так што ўсё, што атрымліваеш, належыць Богу, а не табе самому? Ці так цалкам прысвечана Богу твая сіла, што ты працуеш на Божую справу, куды б ні паклаў сваю руку?

TAM1897 D 280.6Існуе распаўсюджаная думка, што чалавек павінен кінуць сваю фізічную працу, якой бы яна ні была, перш чым ён зможа стаць працаўніком справы. Многія кажуць: «Я хачу сысці з таго, чым займаюся. Хацелася б ужо вырвацца. Хацелася б сысці з гэтай майстэрні. Я хацеў бы стаць працаўніком справы». Калі вы не працуеце на гэтай справе там, дзе знаходзіцеся, вы не будзеце працаваць на ёй, калі апынецеся там, куды імкнецеся. Калі вы не працуеце на справе, аручы поле, вы не будзеце працаваць на ёй, нават калі будзеце спрабаваць прапаведаць на кафедры. Калі вы каваль і дзень за днём працуеце ля кавадла — калі вы не працуеце на карысць справы гэтак жа старанна, шчыра і з усёй душы, як я на кафедры, то вы не станеце работнікам справы, нават калі будзеце раздаваць нейдзе улёткі.

TAM1897 D 280.7Перад намі стаіць прыклад таго, якім можа быць чалавецтва, і якім павінен быць кожны вернік у Ісуса. Сын Божы прыйшоў у гэты свет, каб паказаць нам з вамі, што такое захоўваць запаведзі і як гэта робіцца. І ён працаваў у сваім рамястве прыкладна ў шэсць разоў даўжэй, чым прапаведаваў. Пачынаючы з дванаццаці гадоў, калі ён мог пачаць працаваць з Юзафам на цеслярскай справе, калі ён мог шмат чаго рабіць — бо дванаццацігадовы хлопчык можа зрабіць вельмі шмат, дапамагаючы цесляру. Такім чынам, пачынаючы з дванаццаці гадоў, ён быў ахрышчаны і пачаў прапаведаць каля трыццаці гадоў; гэта складае васемнаццаць гадоў. Гэтыя гады ён працаваў цесляром. Ад трыццаці да трыццаці трох з паловай гадоў ён займаўся публічным служэннем, прапаведуючы. Такім чынам, вы бачыце, што ён працаваў цесляром амаль у шэсць разоў даўжэй, чым прапаведаваў.

TAM1897 D 280.8Ці быў Ён гэтак жа Сынам Божым на працягу тых васемнаццаці гадоў, што працаваў цесляром, як і за тры з паловай гады, калі займаўся пропаведзямі? — Вы ведаеце, што ён быў. Ці быў ён маім Збаўцам і вашым Збаўцам, калі ён там пілаваў дошку, рабіў лаўку і ставіў ёй ножкі, — ці быў ён тады гэтак жа моцна маім Збаўцам і вашым Збаўцам, як і калі быў на крыжы? — Вы ведаеце, што быў. «Бо мы збаўлены жыццём ягоным».

TAM1897 D 281.1Не забывайцеся, што менавіта ў канцы гэтых васемнаццаці гадоў, калі ён прыйшоў і быў ахрышчаны на пачатку сваёй дзейнасці і ў канцы сваёй цеслярскай працы, — тады Бог сказаў: «Гэта мой умілаваны Сын, у якім Маё ўпадабанне». Няўжо ён за гэтыя васемнаццаць гадоў не быў такім жа працаўніком у справе, як за апошнія тры з паловай гады? — Вы ведаеце, што ён быў ім. Тады, калі вы цесляр і вызнаяце веру ў Ісуса Хрыста, хіба не можаце вы быць яго паслядоўнікам? Хіба вы не павінны быць яго паслядоўнікам і працаўніком у гэтай справе менавіта там, гэтак жа сапраўды, як і тады, калі б вы былі на кафедры? Я не кажу, што вы абавязаны заўсёды заставацца цесляром. Ён не заставаўся. Я не кажу, што вы будзеце заўсёды абавязаны заставацца кавалём ці фермерам; але я кажу і настойваю, што пакуль вы цесляр, пакуль вы каваль, пакуль вы фермер, вы павінны быць працаўніком справы гэтак жа сапраўды, як вы калі-небудзь будзеце, дзе б вы ні знаходзіліся.

TAM1897 D 281.2Такім чынам Ісус паказаў кожнаму з нас, што значыць быць хрысціянінам і якім павінна быць наша жыццё, чым бы ні былі заняты наш розум, наша сэрца ці нашы рукі. Ён любіў Бога ўсім сэрцам, усёй душой, усім розумам і ўсёй сілай сваёй, калі быў цесляром. Калі ён пілаваў дошкі, калі рабіў сталы, калі рабіў дзверы і ўсталёўваў іх, усё гэта было на славу Божую. Бог быў для яго ўсім. Калі чалавек звяртаўся да яго як да цесляра, бачачы ў ім толькі цесляра, а не Ратавальніка свету, — калі чалавек звяртаўся да яго толькі як да цесляра, садзіўся з ім і казаў: «Мне трэба зрабіць стол. Ці зробіце вы мне яго?” — і ён адказаў: “Які ж вы хочаце?” — і той апісаў яму, а Ісус сказаў: “Так, я зраблю яго для вас”. Калі Ісус зрабіў стол і нёс яго на спіне да дома таго чалавека, увайшоў з ім у дом і паставіў там, каб чалавек мог ім карыстацца — ва ўсім гэтым дзеянні Ісус цалкам быў Божым. Бог быў ва ўсіх ягоных дзеяннях. У кожным злучэнні, якое ён зрабіў у тым стале, не было ні расколін, ні месцаў, схаваных пад пылам, нічога не было схавана — гэта быў сумленны стол. Гэта быў стол, якім Бог мог бы задаволіцца.

TAM1897 D 281.3І калі ён заключаў здзелку на выраб стала, то заключаў сумленную здзелку, такую, на якую Бог мог бы паглядзець і сказаць: «Гэта сумленная здзелка». Ён не папрасіў у чалавека заплаціць больш, чым справядліва належала за такую працу. Чалавек спытаў у яго: «Ці зробіце вы такі-такі стол?» — «Зраблю». «Колькі вы за яго возьмеце? — колькі ён будзе каштаваць?» Ён падлічваў і казаў чалавеку: «Дрэва будзе каштаваць столькі, на яго выраб пойдзе столькі часу, а мая праца каштуе столькі. Хіба не так? Хіба вы не лічыце, што мая праца за той час, які яна зойме, будзе каштаваць столькі?» І чалавек казаў: «Так, згодзен. Я лічу, што гэта таго вартае. Гэта сумленна. Гэта зразумелая здзелка». І калі ён узяў стол на спіну, аднёс яго туды і паставіў, чалавек заплаціў яму тую цану, пра якую яны дамовіліся, і Бог мог глянуць на ўсю гэтую здзелку і сказаць: «Гэта сумленна. Гэта ўсё, што хто-небудзь можа зрабіць».

TAM1897 D 281.4Ці такім цесляром вы з’яўляецеся? Вы прызнаецеся ў тым, што з’яўляецеся хрысціянінам. Ці такім работнікам вы з’яўляецеся, у чым бы ні працавалі?

TAM1897 D 281.5Любіш ты Бога ўсім сэрцам, усёй душой, усім розумам і ўсёй сілай тваёй? Што б вы ні рабілі, або да чаго б былі пакліканы; якую б справу вы ні вялі са сваім бліжнім, язычнікам ён быў ці хрысціянінам, ці робіцца яна такім чынам, каб Бог мог на яе паглядзець і сказаць: «Гэта дастаткова добра для Царства Божага», бо ўсё ваша сэрца, уся ваша душа, увесь ваш розум і ўся ваша сіла ўкладзена ў яе на славу Божую.

TAM1897 D 281.6Ці мы захоўваем запаведзі, ці не? У гэтым пытанне. І настаў час так грунтоўна ў гэтым пераканацца, каб Гасподзь мог засведчыць у сваім слове: «Вось тыя, хто захоўвае запаведзі Божыя».

TAM1897 D 281.7Цяпер вы бачыце, што гэтая запаведзь ахоплівае ўсё, і што мы не можам закрануць ніводнай думкі ва ўсім свеце думак, якая б не адносілася да гэтага ўрыўка, з якога мы пачалі. Таму мы павінны разглядаць усё ў нашым мысленні, мы павінны разглядаць усё, да чаго пакліканы наш розум, у святле той запаведзі, першай з усіх.

TAM1897 D 281.8Усё, да чаго мы закліканы прыкласці руку, мы павінны разглядаць у святле той найвялікшай з усіх запаведзяў. Ці гэта тое, што я магу з Бояззю Божай пачаць усім сваім сэрцам, душой, розумам і сілай? Калі не, дык ці хачу я да гэтага дакранацца? — Не. Калі гэта такая справа, у якую я не магу ўступіць усім сваім сэрцам, розумам, душой і сілай разам з Богам, то што мне з ёй рабіць? Калі Бог не можа ісці са мной, то я парушаю запаведзі. Я не прысвячаю ўсё Яму. Уся мая сіла — нішто, калі яна занятая справай, у якую Ён не можа ўступіць, якой не можа дакрануцца, ухваліць ці прыняць.

TAM1897 D 282.1Я ведаю, што гэта строга, але гэта хрысціянства. Гэта хрысціянства, і мы з вамі не павінны задавальняцца адной шаснаццатай часткай чаго-небудзь, што менш за тое самае. Мы не павінны дазваляць сабе і на імгненне задавальняцца чым-небудзь у гэтым свеце, што менш за тое, каб ва ўсё, у што мы ўваходзім, мы ўваходзілі з Богам, і тады ўваходзілі ў гэта ўсім сэрцам, усёй душой, усім розумам і ўсёй сілай. І я кажу вам, калі мы да гэтага дойдзем, усе мы, калі ўсе ў гэтым доме здадуцца яму прама цяпер і будуць трываць у гэтым, мы не можам сабе ўявіць, якая сіла Божая праявіцца ў свеце.

TAM1897 D 282.2Найвялікшай цяжкасцю з самага пачатку было тое, што людзі не дазвалялі Богу заняць у сваіх сэрцах тое месца, якое яму належыць. Бог стварыў чалавека такім, якім ён быў, а той адвярнуўся да ўсяго іншага і цалкам выключыў Бога. Бог вызваліў яго з той цемры, даў яму свабоду выбару і паклікаў яго выбраць, ці будзе ён любіць Бога ўсім сэрцам, усёй душой, усім розумам і ўсёй сілай. Яму была дадзена свабода выбраць, каб зноў аддаць Богу Ягонае месца; але так шматлікія выбралі, каб Гасподзь не меў Свайго ўласнага месца, што патоп змяў іх з твару зямлі.

TAM1897 D 282.3Тады Гасподзь пачаў усё спачатку. І адзінае, што Ён патрабаваў ад кожнага, — гэта любіць Госпада Бога з усяго сэрца, з усёй душы, з усяго розуму і з усяе сілы, і бліжняга свайго, як самога сябе. Гэта ўсё, чаго Ён папрасіў ад васьмі, якія ўвайшлі ў каўчэг і якія выйшлі з яго. Калі б першы чалавек любіў Бога ўсім сэрцам, усёй душой, усім розумам і ўсёй сілай, грэх ніколі б не ўвайшоў.

TAM1897 D 282.4Пасля таго, як ён саграшыў, і Гасподзь вызваліў яго з той няволі, калі б Адам і ўсе яго дзеці любілі Бога ўсім сэрцам, душой, сілай, розумам і ўсёй моцай, якім быў бы стан свету? — Яны б захоўвалі запаведзі Божыя і веру Ісуса, і праўда пакрыла б зямлю, як воды пакрываюць мора. Ці немагчыма, каб гэтае магло быць выканана ў чалавеку пад ярмом праклёну, пад ярмом грэшнай плоці? Ці можа Бог так вызваліць грэшніка ад улады граху ў плоці, каб ён мог любіць Бога ўсім сэрцам, усёй душой, усімі сіламі, усім розумам і ўсёй моцай? — Так. Грэх не змог бы праклясці зямлю ў яе цяперашнім стане, нават з людзьмі, якія знаходзяцца пад рабствам грэшнай плоці, калі б яны верылі ў Бога, захоўвалі Божыя запаведзі і веру Ісуса. Гэта праўда, бо гэта і ёсць хрысціянства. Такім чынам, вы бачыце, што ўсё, чаго Гасподзь калі-небудзь хацеў ад нас, усё, чаго Ён калі-небудзь хацеў ад чалавека з таго часу, як Адам зграшыў, было і ёсць тое, каб ён захоўваў запаведзі Божыя і веру Ісуса. І першая з усіх запаведзяў: «Любі Госпада Бога твайго ўсім сэрцам тваім, і ўсёй душой тваёй, і ўсім розумам тваім, і ўсёй сілай тваёй».

TAM1897 D 282.5У Пасланні да Рымлянаў 1:21 гаворыцца, што спачатку «яны ведалі Бога». Паглядзіце: чалавек на пачатку свайго існавання ведаў Бога. Адам спачатку ведаў Бога, але не захаваў гэтых ведаў. Калі Адам саграшыў і быў зноў пачаты, ён ведаў Бога. Калі пасля патопу род чалавечы зноў пачаўся, ён спачатку ведаў Бога; значыць, чалавецтва ўвесь час аддалялася ад Бога. Свет быў такім грэшным, ёсць такім грэшным і будзе такім грэшным, таму што ён ведаў Бога і адкідае Яго, а не таму, што не ведаў Яго. Такім чынам, свет не ў злосці з-за цемры; свет у цемры з-за злосці.

TAM1897 D 282.6Свет пачаўся са святла; і тое, што ў яго прыйшла цемра, адбылося з-за выбару людзей; «бо, спазнаўшы Бога, яны не праславілі Яго як Бога і нават не падзякавалі, але сталі марнымі ў думках, і іх дурное сэрца зацямнілася». Называючы сябе мудрымі, яны зрабіліся дурнямі і абмянялі славу нятленнага Бога на вобраз, зроблены падобным да тленнага чалавека, птушак, чатырохногіх жывёл і паўзуноў.”

TAM1897 D 282.7Звярніце ўвагу: што перш за ўсё? — Яны пазналі Бога, але не ўславілі Яго як Бога; не аддалі Яму месца ў сабе, якое належыць Яму. Яны не ўславілі Бога, — не адкрылі Яго чалавеку, не з’явілі Яго на зямлі; бо Ісус сказаў: «Я праславіў Цябе на зямлі», і Ён быў Богам, які з’явіўся ў плоці. Гэтыя людзі, якія ведалі Бога, не дазволілі Богу праявіцца ў плоці. Яны не былі ўдзячнымі. Тады яны сталі марнымі ў сваіх разважаннях; тады іх дурное сэрца зацямнілася; тады ў сваёй цемры яны заявілі, што з’яўляюцца мудрымі. Тая мудрасць была глупствам, і тады яны зрабілі ідалаў.

TAM1897 D 282.8Такім чынам, вы бачыце, што вобраз, які ставіцца перад вачыма людзей, у іх ідалапаклонстве, з’яўляецца толькі знешнім праяўленнем ідалапаклонства, яго знешнім увасабленнем. Ідалапаклонства ўжо глыбока ў сэрцы, і яно ўжо прайшло некалькі крокаў на шляху да гэтага. Задумайцеся. Адкуль пачынаецца ідалапаклонства? — Ад сэрца. Дзе ў гэтым працэсе пачынаецца ідалапаклонства? — Калі яны пазналі Бога, яны не праславілі Яго як Бога; вось адкуль усё пачынаецца. Дык дзе ж тут сярэдзіна паміж пазнаннем Бога і ідалапаклонствам?

TAM1897 D 283.1Задумайцеся цяпер уважліва. Яны пазналі Бога, і: «Вечнае жыццё — гэта каб пазналі яны Цябе». Пазнанне Бога — гэта вечнае жыццё; гэта ўжо вызначана. Яны пазналі Бога; яны мелі вечнае жыццё ў пазнанні Бога. Гэта напісана. Але яны ўпалі ў ідалапаклонства. Колькі крокаў яны зрабілі ад пазнання Бога да ідалапаклонства? — Толькі адзін. Тады колькі крокаў трэба зрабіць ад любові да Бога з усяго сэрца, з усіх сіл, з усяго розуму і з усёй моцы, каб дасягнуць ідалапаклонства? — Усяго адзін. Тады, калі я не люблю Бога з усяго сэрца, і з усёй душы, і з усяго розуму, і з усіх сіл, што я? — Ідалапаклоннік.

TAM1897 D 283.2Магчыма, у мяне няма выразанага ідала перада мной. Гэтыя людзі спачатку таксама не мелі. Але ў іх была выява, паняцце, сфармаванае ў думках, і калі яны зрабілі свой выразаны ідал, гэта было проста вонкавым увасабленнем таго, што ўжо было ў іх у думках. Першы чалавек, які зрабіў выяву, меў яе ўяўленне ў сваёй галаве, перш чым стварыць яе. Першы чалавек, які зрабіў істука, меў уяўленне, што ён павінен быць яго богам, і гэтае ўяўленне існавала яшчэ да таго, як ён выразаў істука з дрэва ці каменя. Такім чынам, той каменны істук, які ён паставіў перад сваімі вачыма, быў толькі знешняй формай, якую ён стварыў, каб прадставіць у гэтай аблічнасці тое, чым быў бог, які ўжо жыў у ягоным розуме. Дык хіба ў яго не было бога да таго, як ён зрабіў гэты высечаны вобраз? — Так. Дзе ён быў? — У сэрцы ягоным.

TAM1897 D 283.3Яны сталі марнымі ў сваіх уяўленнях. Чыіх уяўленнях? — Сваіх уласных. Вось гэты чалавек, які нешта ўяўляе; ён стварае вобраз свайго ўяўлення і ставіць яго перад сабой па-за сабой. Уяўленне — гэта проста стварэнне вобразаў у думках. А вобраз з каменя — гэта толькі матэрыяльная форма таго ўяўлення, што ў сэрцы. Дзе вобраз быў створаны ўпершыню? — У яго розуме; у яго ўласным уяўленні, у яго ўласным мысленні. Але хто быў там, калі ён адлучыўся ад Бога? — Ніхто іншы, акрамя Сатаны і самога сябе. Тады адкуль могуць паходзіць яго думкі? — Толькі ад яго самога і Сатаны.

TAM1897 D 283.4Такім чынам, вы бачыце дастаткова ясна, што ідалапаклонства — у сэрцы; паняцце, вобраз — ужо там, перш чым вобраз можа з’явіцца звонку. Хоць яго богам былі б сонца, месяц ці зоркі, гэтае паняцце, яго ідэя, яго ўяўленне — ужо там, перш чым ён увасабляе яго ў знешняй форме ў сонцы, месяцы і зорках.

TAM1897 D 283.5Усё, што з’яўляецца ў ідалапаклонстве, — гэта проста адлюстраванне таго, што ёсць у сэрцы. І Бог павінен быць у сэрцы, усім сэрцам, усёй душой, усім розумам і ўсёй сілай, інакш там ідалапаклонства. Сярэдняга шляху няма.

TAM1897 D 283.6Насамрэч, пасля патопу, калі людзі ўпершыню адвярнуліся ад праўдзівага Бога і пайшлі сваёй дарогай, стварыўшы ўласных багоў, — яны дазволілі гэтым багам заняць месца Бога ў іх жыцці, тым самым паказаўшы, што, калі яны пазналі Бога, яны прызналі Яго сваім адзіным Уладаром. Калі я люблю Бога ўсім сэрцам, усёй душой, усім розумам і ўсёй сілай, хто адзін будзе маім Богам? — Бог. Хто будзе маёй адзінай уладай? — Бог. Хто адзін будзе мець уладу нада мной? — Бог. Ці здольны ён ажыццяўляць правільную ўладу? — Так. Ці здольны ён трымаць чалавека на правільным шляху? — Так. Калі чалавек любіць Бога ўсім сэрцам, душой, розумам і ўсёй сілай, яму не патрэбны ніякі іншы закон ці ўлада, каб трымаць яго на правільным шляху ў свеце. Хто ягоны ўладар? — Бог. І ці здольны Бог кіраваць, калі мы любім Яго найвышэй? — Так. Але, калі чалавек пакідае Бога і ўпадае ў ідалапаклонства, ці здольны ён кіраваць самім сабой? — Не.

TAM1897 D 283.7Пасля патопу, пакуль яны яшчэ ведалі Бога, яны прызнавалі Яго сваім адзіным Каралём і Кіраўніком. У іх не было іншага ўладара. Калі яны ўпершыню адвярнуліся ад Бога і паставілі на Яго месца іншых багоў, — я маю на ўвазе ў самым пачатку, калі яны адвярнуліся ад Бога і паставілі іншых багоў на Божае месца, — яны дазволілі гэтым іншым багам заняць месца ўладароў. Яны сцвярджалі, што гэтыя багі з’яўляюцца іх уладарамі. У іх не было каралёў; людзі яшчэ не прэтэндавалі на тое, каб стаць кіраўнікамі. Людзі сцвярджалі, што каралямі з’яўляюцца багі, а людзі, якія знаходзіліся ва ўладзе, былі толькі прадстаўнікамі багоў, у той час як багі былі сапраўднымі каралямі.

TAM1897 D 283.8Сведчанне гэтага вы знойдзеце ў «Імперыях Бібліі», старонка 50. Вось першыя запісы, знойдзеныя ў Вавілоніі, дзе пачаўся чалавечы род, і дзе адбылося змешванне моў — дзе чалавечы род забыўся на Бога. Чытаю:—

TAM1897 D 284.1Нінрыду, свайму Валадару, за захаванасць Ідаду, намесніка Рыду, слугі, радасці Нінрыду.

TAM1897 D 284.2Тут кіраўнік, Ідаду, у надпісе свайму богу, прызнаваўся, што ён быў проста намеснікам свайго бога. Ён не прэтэндаваў на тое, каб быць каралём. Такім чынам, вы бачыце, што бог быў каралём гэтага чалавека. Бог лічыўся каралём народа, а гэты чалавек, які быў пры ўладзе, быў толькі намеснікам або лейтэнантам бога.

TAM1897 D 284.3Гэта паказвае, што веды пра Бога як законнага Уладара былі настолькі свежымі, што яшчэ ніхто не адважваўся абвясціць сябе каралём. Разумееце? Падумайце ўважліва. Калі Бог быў адзіным уладаром, ён, вядома, быў і іх адзіным каралём; але калі яны адвярнуліся ад яго і ўзялі сабе іншых багоў, іх веданне праўдзівага Бога як адзінага Караля было настолькі свежым, памяць пра іх адносіны з Ім была яшчэ настолькі свежай, што, паставіўшы на месца Бога іншых багоў і абвясціўшы гэтых ілжывых багоў сваімі каралямі, чалавек з уладай сярод людзей не адважыўся прыняць тытул караля; а выбраў, каб яго ведалі як намесніка таго бога, які павінен быў быць сапраўдным каралём. Паўтараю. Веданне праўдзівага Бога як адзінага Караля было настолькі свежым у свядомасці гэтых людзей, што ніхто яшчэ не адважваўся прыняць тытул караля. Іх памяць пра Бога як адзінага Караля і Уладара была яшчэ настолькі выразнай, што для каго-небудзь з людзей прыняць тытул караля было б занадта падобна на спробу звяргнуць Бога.

TAM1897 D 284.4Я прачытаю яшчэ адзін надпіс з гэтай жа зямлі, з таго ж часу:—

TAM1897 D 284.8Вось чалавек, які пабудаваў дом у гонар свайго бога. Гэты чалавек кажа, што ён намеснік гэтага бога, які з’яўляецца каралём. Гэты чалавек Гудзеа не прэтэндуе на званне караля. Ён мае ўладу, але не прэтэндуе на званне караля. Хто такі кароль? — Яго бог. Гэта зноў паказвае вам, што ўяўленне пра ісціннага Бога як адзінага Караля было ў іх свядомасці настолькі новым, што яны яшчэ не адышлі так цалкам ад Бога і ад ідэі Бога як адзінага Караля і Уладара, каб адмовіцца ад ідэі Боскай каралеўскай улады і дазволіць чалавеку прыняць тытул караля.

TAM1897 D 284.9А. Ф. Бэленжэр. — Такім чынам, чалавек на пасадзе ўлады прэтэндаваў быць намеснікам свайго бога, а не каралём?

TAM1897 D 284.10Так. Яшчэ не было каралёў. Мы не гаворым пра чалавека як караля. Сярод людзей яшчэ не было каралёў. Былі людзі на ўладных пасадах. Чалавек кіраваў іншымі. У яго была ўлада, але ён не называў сябе каралём. Яго не ведалі як караля, і ён яшчэ не дазваляў сабе ўзяць тытул караля. Чаму? — Таму што ён яшчэ не аддаляўся настолькі ад ідэі праўдзівага Бога як адзінага законнага Караля, каб мець досыць смеласці, досыць злой мужнасці, каб адкінуць усю ідэю якой-небудзь боскасці ў якасці караля і абвясціць сябе каралём.

TAM1897 D 284.11Гэта самыя раннія запісы, знойдзеныя ў той зямлі. Можна ўбачыць, што яны належаць да самых ранніх. Гэта запісы часоў, калі людзі ўвогуле не насілі тытул караля і калі ў іх была ідэя праўдзівага Бога як Караля.

TAM1897 D 284.12Але вось запіс крыху ранейшы, які распавядае пра змешванне моў ля вежы Вавілонскай. На чацвёртай старонцы «Імперый Бібліі» вы знойдзеце біблейскі аповед пра змешванне моў. Гэта аповед тых людзей, сярод якіх адбылося змешванне моў. У Бібліі вы знойдзеце запіс пра гэта ад Госпада. У гэтым надпісе на цаглінах, якія былі пахаваны ў руінах Вавілона і знойдзены, вы знойдзеце іх аповед пра гэта. Вы можаце параўнаць яго з аповедам у Бібліі, у адзінаццатым раздзеле Кнігі Быцця, і вы ўбачыце, што абодва тэксты цалкам супадаюць. Вось што яны пра гэта сказалі:—

TAM1897 D 284.14Гэта адно з найранейшых паведамленняў, якія існуюць. Гэтыя іншыя — побач з ім. Але гэтыя іншыя паказваюць, што быў час, калі сярод людзей яшчэ не было караля; калі чалавек з уладай не браў сабе тытул караля; калі яго бог быў ягоным каралём; і калі ідэя таго, што сапраўдны Бог — кароль, была настолькі новай, што ён не адважваўся сказаць, што ён сам — кароль. Пакуль што гэта было б захопам занадта вялікай улады перад ягоным уяўленнем пра сапраўднага Бога.

TAM1897 D 285.1Гэта было да Німрода. Німрод быў першым чалавекам, які адважыўся прыняць тытул караля, ігнаруючы ідэю пра тое, што каралём з’яўляецца Бог. Такім чынам, я чытаю на старонцы пяцьдзесят кнігі «Імперыі Бібліі» —

TAM1897 D 285.2Німрод быў гэтым смелым чалавекам. Яго імя азначае бунт, нахабную пагарду і, паводле Гезенія, эквівалентна тэрміну «надзвычай непачцівы бунтар». І «ён пачаў быць магутным на зямлі». Або, як перададзена ў іншым перакладзе, ён «быў першым магутным на зямлі».

TAM1897 D 285.3Німрод быў першым чалавекам, які калі-небудзь узяў сабе тытул караля; першым, хто трымаў каралеўскую ўладу і адкрыта насіў тытул караля. І яго імя дакладна азначае тое, што азначала гэтая з’ява сярод народа, над якім ён паставіў сябе.

TAM1897 D 285.4Цяпер, гэта не мая заява, а заява аўтарытэта ў гэтай галіне, сцвярджае наступнае:—

TAM1897 D 285.5З заснаваннем каралеўства Німрода ўвесь старажытны свет увайшоў у новую гістарычную фазу. Усходняя традыцыя, якая робіць гэтага воіна першым чалавекам, што надзеў каралеўскую карону, указвае на факт больш значны, чым набыццё новай упрыгожкі адзення ці нават заваяванне правінцыі. Яго праўленне ўвяло ў свет новую сістэму адносін паміж кіраўніком і падданымі. Аўтарытэт папярэдніх кіраўнікоў грунтаваўся на пачуцці роднасці, і панаванне правадыра было вобразам бацькоўскага кантролю. Німрод, наадварот, быў суверэнам тэрыторыі і людзей, паколькі яны былі яе жыхарамі, і незалежна ад асабістых сувязяў. Дагэтуль існавалі плямёны — пашыраныя сем’і — грамадства; цяпер з’явілася нацыя, палітычная супольнасць — Дзяржава. Палітычная і сацыяльная гісторыя свету адгэтуль адрозніваюцца, калі не разыходзяцца. — «Імперыі Бібліі», с. 51.

TAM1897 D 285.6Дык які ж быў пачатак Дзяржавы?