Ejipt speredel
TAM1897 Q1 26.25Prezegenn roet da noz d’ar Gwener 5 a viz Meurzh 1897 Moullet e Bulletin ar C’hendalc’h Meur, Kentañ Koulzad, 1897, Levrenn 2, Niv. 1, p. 26-33.
TAM1897 Q1 26.26Ankouaet em boa menegiñ er gentel diaraok emañ an istor am boa treset penn-da-benn e “Impalaeriezhioù ar Bibl”. Adalek ar bajenn 77 betek ar bajenn 150 e kaver istor Ejipt, hag an danvez a oa bet displeget en dresadenn am boa graet dec’h da noz.
TAM1897 Q1 26.27Ar skrid evit fenoz a zo e Levr an Diskuliadur 11:8.
TAM1897 Q1 27.1Ha korfoù-marv anezho a chomo e straed ar gêr vras, a vez anvet en un doare speredel Sodom hag Ejipt, el lec’h ma voe kroazstaget hon Aotrou ivez.
TAM1897 Q1 27.2Lennet em eus ar werzenn-mañ evit an abeg nemetañ ma weljec’h ez eus un Ejipt speredel, ha ma tiskul Ger Doue an dra a anver “Ejipt hervez ar spered”.
TAM1897 Q1 27.3An Ejipt speredel eo an Ejipt gwirion, rak an traoù speredel eo ar re wirionañ eus an holl draoù. Bez’ ez eus, evel m’eo bet atav, un Ejipt korfel eno e norzh Afrika, ma red ar stêr Nil drezañ; met n’eo ket hemañ an Ejipt gwirion; an Ejipt gwirion eo an Ejipt speredel.
TAM1897 Q1 27.4O treiñ bremañ war-du ar c’hentelioù dec’h da noz diwar-benn dieubidigezh Israel eus Ejipt, e heuliomp o hent en-dro adalek ar poent ma voe kanet kanaouenn Moizez. Pa oant treuzet ar Mor Ruz war zouar sec’h, etre mogerioù skorn, ha pa oant en o sav war an aod trec’h goude distruj an Ejiptiz, a oa bet beuzet o klask heuliañ an hent, e oant bet dieubet en o c’horf, ent-fizikel, diouzh an Ejipt fizikel; met un Ejipt donoc’h eget se a oa, ha ne oant ket dieubet diouti c’hoazh.
TAM1897 Q1 27.5Gouzout a rit, pazenn-ha-pazenn en o skiant-prenet, e oa o c’halonoù en Ejipt; ha pa c’hoarveze un dra bennak a zic’hoantae anezho, e huchent : « Distroyomp d’an Ejipt ! » Pa oant erruet da harzoù Kanaan, ha pa felle d’an Aotrou e yafent tre, e huchent : « Savomp ur c’habiten deomp ha distroyomp d’an Ejipt ! » Pelec’h e oa o c’halonoù neuze ?—En Ejipt. An Ejipt e oa atav an dra kentañ en o soñjoù.
TAM1897 Q1 27.6Pa oant en o sav e Menez Sinai, goude bezañ klevet mouezh an Aotrou, o c’hortoz Moizez da zistreiñ eus lein ar menez gant lezenn Doue, e rejont un idol dezho o-unan hag e azeuljont anezhañ; ha peseurt idol e oa?—Leue Ejipt. Neuze, goude bezañ selaouet ouzh mouezh an Aotrou eus lein Sinai, o tisklêriañ ger e lezenn, ha klevet trouz ar c’horn-sinaou a greske muioc’h-mui, ha gwelet lein ar menez goloet penn-da-benn gant ur vogedenn — goude kement-se holl e c’haller gwelet splann e oa Ejipt war-bouez-penn en o c’halonoù, ma trojont war-du idolerezh Ejipt kentoc’h eget gortoz ma tistrofe Moizez eus lein Sinai gant kemenn Doue. Ha pa oant bet distroet eus harzoù ar vro, ha rediet da gantren en dezerzh, e c’haller gwelet e oa abalamour d’ar sklaverezh egiptat-se a zalc’he anezho, ha n’oant ket dieub dioutañ. Merzout a rit, pa oa an Aotrou o vouetañ anezho bemdez gant bara an neñv,—boued an aeled,—e oant ken pell dioutañ ha ken stag-mik ouzh Ejipt, ma lavarjont : « O, ma vijemp distroet da Ejipt, e-lec’h ma oa poroñs, ognon ha kignen ganeomp ! »
TAM1897 Q1 27.7N’eus ket ezhomm din da reiñ deoc’h ur skouer all ; a-walc’h eo evit lakaat ac’hanoc’h da verzout ne oa ket Israel er-maez penn-da-benn eus Ejipt pa oant en o sav war vord Mor Ruz ha pa ganojent kanaouenn Moizez. O c’horf e oant er-maez eus Ejipt, met pas en o spered. Dieubet e oant bet diouzh sklaverezh korfel Ejipt, met stag e oant gant sklaverezh speredel Ejipt ; hag ar gudenn eo n’int morse deuet a-benn da zont er-maez eus sklaverezh Ejipt. Marvet int e sklaverezh Ejipt. Pa gomzas an Aotrou e lezenn eus Sinai, e lavaras Moizez dezho e oa evit na bec’hfent ket. Bremañ, lennit en-dro Hebreed 11:25, “O tibab kentoc’h gouzañv gant pobl Doue eget kaout plijadurioù ar pec’hed evit ur mare.” Met gwelet hon eus en hor gentel all ne oa plijadurioù ar pec’hed a oa meneget eno nemet plijadurioù an Ejipt. Moizez, o vezañ hêr tron Egipt, holl binvidigezh Egipt, holl c’hloar Egipt, hag holl c’halloud Egipt a oa prest da gouezhañ en e zivrec’h, pa ne oa nemet da bignat war an tron ha da brofitañ dioutañ. Setu a oa plijadurioù Egipt; met lavarout a ra an testenn e oa plijadurioù ar pec’hed. Neuze, petra eo sklaverezh speredel Egipt? ha petra eo Egipt speredel?—Sklaverezh ar pec’hed.
TAM1897 Q1 27.8Un doare all zo da dizhout kement-se, gant ur skeudenn hepken. Galvet en doa Doue Abram, eñvor hoc’h eus, eus Kaldea war-du ur vro a ziskouezfe dezhañ. N’en doa ket roet dezhañ ar vro c’hoazh; ur gernez a oa er vro ma oa, hag ez eas da-is en Ejipt, hag eno e voe roet da Sarai ur plac’h-servijerez eus Ejipt anvet Agar. Prometet en doa Doue da Abram e vije e had evel stered an oabl. Abalamour d’an diskred ne voe ket sevenet ar bromesa ken buan ha ma c’hortozent, ha Sarai a lavaras da Abram : « An Aotrou en deus harzet ac’hanon a zougen ; n’eo ket bet sevenet ar bromesa ; setu ma plac’h-servijerez egiptan ; kemer anezhi, ha marteze e roio an Aotrou ur bugel deomp drezi. » Graet e voe kement-se ; ganet e voe Ismael ; hag an Aotrou a lavaras da Abram e tougfe Sarai ur bugel da wir, e tougfe ur mab, hag e anvet a raint Izaak. Hag Abram a respontas, “Ra vevo Ismael dirazoc’h!”
TAM1897 Q1 27.9Ur sklavourez e oa ar plac’h egiptat-se ; ha he mab a oa ur mab-sklav, ur sklav. Bremañ, pa lavaras Abram, « Ma vefe bev Ismael dirazoc’h », e oa o pediñ evit ma vefe sellet gant Doue ouzh Ismael evel ar greun prometet, drezañ e teufe an dieubidigezh hag ar frankiz da vibien an dud ha da holl vugale Doue. Met ha gallout a rafe ar frankiz dont d’un den bennak dre ur sklav ? Frank e oa Abram e-unan. Rankout a rae bezañ dasprenet gant ar greunenn prometet. Ma vije degemeret e vab, o vezañ ur mab-sklav, evel ar greunenn prometet, e vije lakaet Abram e-unan dindan sklaverezh, e-lec’h bezañ dieubet diouzh ar sklaverezh. Hag an holl re a vije dindan galloud Ismael a vije lakaet dindan sklaverezh ivez. Met peseurt sklaverezh ?—Sklaverezh ar pec’hed. Met e vamm a oa ur sklavourez egiptat. Hag Ismael, o vezañ ur mab-sklav, e oa ur sklaverezh egiptat. Ne welit ket eta e oa ur sklaverezh ejiptian — un Ejipt speredel — e familh Abram?
TAM1897 Q1 28.1Troit war-du Galatied, ha gwelout a raimp splann e laka an Aotrou ar pouez war ar poent-se. Soñj hoc’h eus eus an arroud e Galatied 4:22-24:—
TAM1897 Q1 28.2Rak skrivet eo en doa Abraham daou vab, unan gant ur sklavourez, egile gant ur vaouez frank. Met an hini a oa eus ar sklavourez a zo ganet hervez ar c’hig: met an hini a oa eus ar vaouez frank a zo dre bromesa. Ar pezh-se a zo un alegorienn: rak ar re-mañ eo an daou gevrat; unan eus Menez Sinai, a c’henel d’ar sklaverezh, a zo Agar.
TAM1897 Q1 28.3Kement-mañ, evel ma welit, a gas war-eeun da soñj ouzh familh Abram, ha da Agar, an Ejipsianez. Ar gevrat-se, emezañ, a ro ar vuhez-sklavelezh, da lavaret eo Agar. Agar, e familh Abram, a arouez, en alegorienn, ar gevrat eus Sinai. Ar gevrat-se he deus roet ar vuhez-sklavelezh. Ejipsianez e oa Agar. Neuze, peseurt sklavelezh a zo aroueziet er gevrat eus Sinai ?—Sklavelezh an Ejipt. Met ur sklavelezh speredel e oa. Setu e oa d’ar mare-se un Ejipt speredel. Lennit ar gwerzennoù 25 ha 26:—
TAM1897 Q1 28.4Rak an Agar-se eo menez Sinai en Arabia, hag a glot gant Jeruzalem a-vremañ, hag a zo dindan sklaverezh gant he bugale. Met Jeruzalem a zo a-us a zo dieub, an hini a zo mamm deomp-holl.
TAM1897 Q1 28.5Neuze, pa lavaras Abram, « Ma vefe bev Ismael dirazoc’h », e c’houlennas e vefe degemeret ur sklav evel ar greunenn prometet. Goulenn a reas e yafe Doue, an holl denelezh, hag an hollved, dindan sklaverezh egiptat en Ejipt speredel. Ejipt eo arouez an deñvalijenn, hag ivez arouez ar pec’hed, evel m’hon eus gwelet. Ar pec’hed eo an deñvalijenn hec’h-unan ivez. Evit Ejipt, neuze, a dalvez ar bec’hed hag an deñvalijenn, splann eo ez eo ar bec’hed hag an deñvalijenn an Ejipt speredel.
TAM1897 Q1 28.6Ne c’hallfe an Aotrou morse degemer ur sklav evel ar greunenn prometet. Setu perak e respontas an Aotrou da Abraham gant ar gerioù-mañ:—
TAM1897 Q1 28.7Sarah da wreg a c’hanio ur mab dit da wir ; hag e roi dezhañ an anv Izaak ; ha me a zalc’ho ma emglev gantañ da vezañ un emglev peurbadus, ha gant e had goudezañ. Ha da-seul-just, evit Ismael, klevet em eus ac’hanout : Setu, benniget em eus anezhañ, ha frouezhus a rin anezhañ, hag e liesaïn anezhañ-kaer ; daouzek priñs a c’hanio, hag e rin anezhañ ur vroad vras. Met va emglev a zalc’hin gant Izaak, a c’hano dit Sarah d’ar mare-mañ er bloaz o tont.
TAM1897 Q1 28.8Izaak e oa ar greunenn prometet. Ha soñjit un tamm! Biken ne voe Izaak en Ejipt. Soñj hoc’h eus anezhañ. Ur gernez a oa en Ejipt, hag e krogas da vont di, met an Aotrou a lavaras dezhañ, Na ziskenn ket en Ejipt. Abraham a oa en Ejipt; Sara a oa en Ejipt; Israel a oa en Ejipt, met Izaak biken ne voe en Ejipt. Eñ e oa bugel ar bromesa, ganet eus ar spered, adalek an deroù. Adarre e lennomp:—
TAM1897 Q1 28.9Da Abraham e oa daou vab, unan gant ur sklavourez, egile gant ur vaouez frank. Met an hini a oa eus ar sklavourez a zo ganet hervez ar c’hig; met an hini a oa eus ar vaouez frank a oa dre bromesa. Ar pezh-se a zo un alegorienn; rak an daou gevrat-se eo: unan eus menez Sinai, a c’henel d’ar sklavelezh, hag a zo Agar. Rak Agar eo menez Sinai en Arabia, hag a glot gant Jeruzalem a-vremañ, hag a zo dindan sklaverezh gant he bugale. Met Jeruzalem a zo a-us a zo dieub, hag a zo mamm deomp-holl. Rak skrivet eo : « Laouena, te an divugel na wili ket ; lez da c’hri, te na c’houzañv ket ; rak kalz muioc’h a vugale he deus an hini zilezet eget an hini he deus ur gwaz. » Breudeur, ni, evel Izaak, a zo bugale ar bromesa.
TAM1897 Q1 28.10Ha piv omp-ni? — «Ma’z oc’h da Grist, neuze ez oc’h had Abraham, hag hêred hervez ar bromesa. » Mab Abraham e oa Izaak — mab ar bromesa. Ha pa zeuomp da vezañ had Abraham dre ar feiz e Krist, dieubet diouzh sklaverezh ar pec’hed — diouzh an Ejipt speredel — e vezomp evel ma oa Izaak; ha ne voe morse en Ejipt.
TAM1897 Q1 28.11Gwelet a rit eta e oa sklavelezh an Ejiptiz ha frankiz ar gristenien e familh Abraham. Ganet e voe Ismael hervez ar c’hig, ha skeudenn a rae eus sklavelezh an Ejiptiz. Ganet e voe Izaak hervez ar Spered, ha skeudenn a rae eus bugale Doue dre feiz Jezuz.
TAM1897 Q1 28.12Ganet e voe Jozef, hag en e yaouankiz ez eas da welet e vreudeur, hag an Izmaelited a zeuas ha prene Jozef, dougen anezhañ d’an Ejipt ha gwerzhañ anezhañ eno. Ha goude-se e tilojas ti Jakob d’an Ejipt, hag a-benn ar fin e voent dieubet diouzh sklaverezh an Ejipt. A-walc’h eo kement-mañ evit ma c’hallfec’h gwelet o hent a-bezh, adalek galv Abraham betek an amzer ma errujont war harzoù ar vro prometet. Gwelet a rit e oa un Ejipt speredel koulz hag unan korfel; ha pa voe dieubet ar bobl ent-korfel diouzh Ejipt, e oa un Ejipt donoc’h a oa ret dezho bezañ dieubet diouti ma fellent bezañ bugale Doue.
TAM1897 Q1 28.13Bremañ e lennan an arroud em boa meneget dec’h da noz. Emañ e *Great Controversy*, Levrenn 4, pajenn 457, en embannadur bras-mañ :—
TAM1897 Q1 28.14Istor Israel an Henamzer a zo ur skeudenn vrav eus skiant-prenet tremenet korf an Advantourien. Doue en deus heñchet e bobl e-barzh luskad an Advant, evel m’en doa heñchet bugale Israel eus Ejipt. Er gwallzispiñv eo bet amprouet o feiz, evel hini an Hebreed ouzh ar Mor Ruz.
TAM1897 Q1 28.15Neuze, en digalonidigezh vras pobl an Adventourien, e pelec’h e istor Israel emaint en em gavet?
TAM1897 Q1 28.16(Mouezhioù) E-tal ar Mor Ruz.
TAM1897 Q1 28.17Doue a felle dezhañ e yafe Israel d’ar mare-se, evel m’hon eus lennet dec’h da noz, war-eeun e-barzh ar vro en doa prometet da Abraham—d’e annez santel, al lec’h en doa graet evitañ da chom ennañ; en e hêrezh; er santual en doa savet e zaouarn. Ha ne oa nemet un beaj unzek devezh eus an Ejipt d’ar vro-se. Met daou-ugent vloaz a gemeras dezho. Ha n’eus nemet pevar eus ar re a oa loc’het a erruas eno biken.
TAM1897 Q1 28.18(Mouezh) Pevar, pe daou?
TAM1897 Q1 29.1Pevar. Ha ne ouiec’h ket e oa pevar anezho? Eno e oa Kaleb ha Joza, hag an daou beleg, mibien Aaron — Eleazar hag Itamar. Evel-just e vez komzet atav eus daou anezho — Kaleb ha Joza — met aet e oa an daou beleg e-barzh ivez.
TAM1897 Q1 29.2(Mouezh) Marteze ne oant ket ugent vloaz.
TAM1897 Q1 29.3Ya ; tregont e oant ; rak eoliet e oant bet da garg ar belegiezh. Neuze, da vare an digalonidigezh vras, e oa pobl an Advant, evel-se lavaret, dirak ar Mor Ruz.
TAM1897 Q1 29.4Ma vije bet fizians ganto c’hoazh en Dorn heñcherez a oa bet ganto en o skiant-prenet tremenet, o dije gwelet silvidigezh Doue. Ma vije bet degemeret kemennadenn an ael all gant an holl re o doa labouret a-unvan en oberenn e 1844, ha ma vije bet embannet ganto e nerzh ar Spered Santel, en dije an Aotrou graet burzhudoù gant o strivoù. Ur beuz a sklêrijenn a vije bet skuilhet war ar bed. Bloavezhioù zo e vije bet diwallet annezidi an douar, echuet al labour diwezhañ, ha deuet e vije bet ar C’hrist da daspren e bobl.
TAM1897 Q1 29.5Pegoulz?
TAM1897 Q1 29.6(Mouezhioù) Bloavezhioù zo.
TAM1897 Q1 29.7Pelec’h eta eo bet ar bobl-se abaoe an dic’hoanag?
TAM1897 Q1 29.8(Mouezhioù) Er gouelec’h.
TAM1897 Q1 29.9Evel gwir e oa gant Israel gwechall. Met perak e voe miret Israel gwechall er gouelec’h ? — Abalamour d’an difeiz. Ne welent ket ar pezh en doa an Aotrou evito. Hag an abeg ma ne welent ket, a oa ne gredent ket en Doue. Ma vije bet kredet ganto en Doue, o dije gwelet ar pezh ne welent ket. Ha setu ar gudenn gant ar bobl-mañ amañ. N’hon eus ket kredet an traoù a voe lavaret da Israel gwechall. Lavaret int bet deomp evel dezho. Ar memes Aviel rik a zo prezeget deomp evel ma voe prezeget dezho.
TAM1897 Q1 29.10A-benn neuze, aon hon bo, pa’z eo lezet ur bromesa deomp da vont e-barzh e ziskuizh, gant aon na seblantfe unan bennak ac’hanoc’h chom hep tizhout anezhi. Rak deomp-ni eo bet prezeget an Aviel, evel dezho-int; met ar ger prezeget n’en deus graet tamm mad ebet dezho, dre ma ne oa ket mesket gant ar feiz en neb a glevas anezhañ. Rak ni, ar re a gred, a ya e-barzh an diskuizh.
TAM1897 Q1 29.11Neuze eta, ar pezh a viras outo a vont tre er vro eo rik ar pezh a vir ouzhimp a vont tre enni. Ha, evel m’em eus lavaret dec’h da noz, n’hon eus tamm gwir ebet da vezañ amañ, rak ne zleemp ket bezañ er bed. Evel ma n’en doa tamm gwir ebet Israel da vezañ er gouelec’h e-pad pevar deg vloaz, evel-se n’hon eus mui tamm gwir ebet da vezañ amañ er gouelec’h-mañ. Selaouit:—
TAM1897 Q1 29.12Ne oa ket youl Doue e kantrennfe Israel pevar deg vloaz en dezerzh ; c’hoant en doa d’o heñchañ war-eeun da vro Kanaan, ha d’o staliañ eno, ur pobl santel ha eürus. Met « ne c’hellent ket mont tre abalamour d’an difeiz ». Abalamour d’o dizouriezh ha d’o disivoud e c’hwitaskont en dezerzh, ha re all a voe savet evit mont tre e bro ar bromesa. Er memes doare, ne oa ket youl Doue e vefe daleet kement a amzer donedigezh ar C’hrist, hag e chomfe e bobl kement a vloavezhioù er bed-mañ a bec’hed hag a c’hlac’har. Met an difeiz en deus o dispartiet diouzh Doue. Dre ma nac’hasent ober al labour en doa lakaet dezho, e voe savet re all da embann ar c’hemenn. Gant trugarez d’ar bed e dale Jezuz e zonedigezh, evit ma vo tro gant ar bec’hedourien da glevout ar c’hemenn-diwall, ha da gavout ennañ ur repu a-raok ma vo skuilhet fulor Doue.
TAM1897 Q1 29.13Ne oa ket youl Doue e vefe daleet ken pell donedigezh ar C’hrist, ha ma chomfe e bobl kement a vloavezhioù er bed-mañ a bec’hed hag a c’hlac’har. Ah, ni eo a zo kiriek da se. N’eo ket gwir? Pelec’h emañ ar giriegezh? E pe dra omp kablus?—An diskred. Met petra a oa e kalonoù Israel en deus degaset o diskred?—Ejipt, Ejipt, Ejipt. Petra ‘ta zo bet e kalonoù ar bobl-se en deus degaset an difeiz-se hag an harz-se diouzh Doue ?—An Ejipt, kement ha ma reas an Ejipt a-viskoazh en tu all. A-fet spered, ar pezh a zo an Ejipt — ar bed, an idolerezh, an deñvalijenn, da lavaret eo an difeiz. Ar ger “difeiz” a eztaol pep tra. Gouzout a rit eo ar ger “Ejipt” e-unan un arouez eus an deñvalijenn.
TAM1897 Q1 29.14Sellit adarre ouzh an arroud-mañ:
TAM1897 Q1 29.15Ma vije bet degemeret gant an holl re a laboure a-unvan en oberenn e 1844 kemennadenn an ael trede ha ma vije bet embannet ganto e galloud ar Spered Santel, en defe graet an Aotrou burzhudoù gant o strivoù.
TAM1897 Q1 29.16Evel ma labouras an Aotrou gant nerzh gant o strivoù e deroù al labour, petra eo abeg an diouer ? — Diouer ar Spered Santel. An nerzh eus ar Spered Santel eo an diouer nemetañ. Se eo a ro deomp an nerzh, ha se eo a ra ar burzhudoù. Ar Spered Santel eo ; ha ma vije bet degemeret, « ur mor a sklêrijenn a vije bet skuilhet war ar bed. »
TAM1897 Q1 29.17Setu ar pezh a zo lavaret en Diskuliadur, e triwec’hvet pennad ; « Un ael all a ziskennas eus an neñv, en doa galloud bras ; hag an douar a voe sklêrijennet gant e c’hloar. » Se eo rik an hevelep tra a zo lakaet war wel amañ. Petra a zalc’h en e vout ar beuz sklêrijenn-se ? Hag-eñ eo chomet ar beuz sklêrijenn-se o c’hortoz da strinkañ war ar bed, abaoe an amzer-se ?—Ya. Petra en deus e zalc’het en e vout goude 1844 ?—An diskred. Petra en deus harzet anezhañ abaoe?—An diskred. Ha n’eo ket deuet ar c’houlz, neuze, ma kavfemp an dieubidigezh diouzh sklavelezh an Ejipt? O, soñjit ennañ! Ar c’hemenn a vije bet embannet e galloud ar Spered Santel; an Aotrou en dije graet burzhudoù gant o strivoù; ur beuz gouloù a vije bet skuilhet war ar bed; bloavezhioù zo e vije bet diwallet annezidi ar bed, al labour diwezhañ echuet, ha Krist a vije deuet da brenañ e bobl! O, na zaleomp ket ken neuze! Perak ne vo ket hon dieubidigezh diouzh an Ejipt, ha diouzh kement a zo e-barzh ar ger-se,—an Ejipt speredel? Ra vo roet ar Spered Santel ha ra zegaso an nerzh meurdezus-se da labourat evit ar pec’hedourien; evit ma skedo ar beuz gouloù-se war ar bed; evit ma vo kelaouet ar bed; evit ma teuio ar C’hrist; evit ma vimp dasprenet diouzh ar bed pec’hedus ha trist-mañ.
TAM1897 Q1 30.1Bremañ e welit an traoù betek-henn. Teñvalijenn ha sklaverezh Ejipt a zo bet warnomp e-pad an holl vloavezhioù-se, ken sur ha ma oa war Israel goude bezañ treuzet ar Mor Ruz, ha pa oant er gouelec’h. Ha Doue en deus kinniget magañ ar bobl-mañ ivez gant bara eus an neñv — bara a c’hallfe aprouiñ, bara a c’hallfe reiñ dezho a zegasfe un doare bevañ a-seurt ma c’hallfe o bennigañ gant pep bennozh speredel. Met amañ, kement a dud c’hoazh a lavar : O, hor spered a gasa ar bara skañv-mañ. Distreiñ a raimp d’an Ejipt, e-lec’h ma c’hallimp kaout ognon, poroñs ha kignen. Ma’z eo se un adreizh yec’hed, n’em eus ket c’hoant anezhañ. Pelec’h omp bet? Ha lezel a raimp an Aotrou da hor magañ? Ha degemer a raimp roll-meuzioù Doue? Pe ha hiraezh a raimp d’ar poroñs, d’an ognon ha d’ar c’hignen, ha da bodoù-kig an Ejipt? Setu ar goulenn.
TAM1897 Q1 30.2A-du oc’h bremañ gant ar fed eo an degouezh-se, eo sklaverezh Ejipt abeg kement-mañ, hag eo an difeiz abeg ar sklaverezh ejipsian. A-du oc’h bremañ n’hon eus ket ezhomm, evel ma n’o doa ket ezhomm ar re all, da c’hortoz pelloc’h evit bezañ dieubet diouzh sklaverezh Ejipt. Bremañ e studiimp ur pennadig an doare ma vo an dieubidigezh-se; hag alc’hwez anezhi a zo er gerioù-mañ : « Setu ar re a vir gourc’hemennoù Doue ha feiz Jezuz. »
TAM1897 Q1 30.3Troomp bremañ war-du gourc’hemennoù Doue, ha taolit ur sell warno ur pennadig, en ugentvet pennad Levr an Ezmont. Ma vije bet ezhomm prouenn all e oamp c’hoazh dindan levezon ar sklaverezh ejiptian, sur a-walc’h eo an dra-mañ ar brouenn pennañ a gadarna pep tra. Betek n’eus ket pell zo, c’hwi ha me, n’hon doa biskoazh gwelet un eilskrid eus an dek gourc’hemenn, embannet gant an Adventourien ar Seizhvet Deiz, ma kaver ennañ an dek gourc’hemenn a-bezh. Me n’em boa biskoazh graet kement-se betek n’eus ket pell zo. Ha koulskoude hon eus komzet diwar-benn mirout ar c’hemennoù; hon eus prezeget d’an dud all diwar-benn ar c’hemennoù; hon eus diskouezet penaos he deus Roma cheñchet ar c’hemennoù hag he deus lezet ar pevare a-gostez ha rannet an dekvet, e-keit-se hon-unan, diwar hor skouerennoù embannet eus ar c’hemennoù, pe ar re hon boa prenet hag a oa bet embannet gant unan bennak all, hon eus lezet ul lodenn eus ar c’hemennoù a-gostez hon-unan.
TAM1897 Q1 30.4Doue en deus lavaret e lezenn eus an neñv. Ha lavaret en deus muioc’h eget ar pezh a oa er c’homanndamantoù? Ha lavaret en deus re? Ha lavaret en deus muioc’h eget ar pezh a oa ezhomm?—Nann; rak peurvat e oa, ha ne oa netra da ouzhpennañ pa baouezas da gomz. Neuze, dre ma ne oa netra da ouzhpennañ pa baouezas da gomz, ha kroget en doa a-raok ma vefe ezhomm? Dre ma ne oa netra da ouzhpennañ pa baouezas da gomz, ha bez’ ez eus un dra bennak a-raok ma krogas da gomz war-eeun deomp evit hor mad? Da lavaret eo, hag-eñ en deus lavaret ur ger re pe ur ger re nebeut?—Nann! nann! nann!
TAM1897 Q1 30.5Gwelomp eta petra en deus lavaret. Setu amañ : « Ha Doue a lavaras an holl c’herioù-mañ, o lavarout : ... Na vo ket a zoueed all evidout dirazon. » Ha setu e lec’h ma krog ? Ha kregiñ a ra da gomz gant, « Na vo ket a zoueed all evidout dirazon » ? — Nann. Ha c’hwi, ha kroget hoc’h eus eno ? Gouzout a rit hoc’h eus graet. Mat, ma n’en deus ket Doue kroget eno, ha ma krogomp-ni eno, ha ni ne lezomp ket a-gostez un dra bennak en deus lavaret, a zo a-bouez evit hor mad ivez? Pelec’h en deus kroget? Lennit. “Ha Doue a lavaras an holl c’herioù-mañ, o lavarout: Me eo an Aotrou da Zoue, am eus da lakaet da zont er-maez eus douar Ejipt, eus ti ar sklaverezh. Na vo ket ganeout doue all e-tal ma dremm.”
TAM1897 Q1 30.6Ha ne welit ket hon eus lezet a-gostez an dra end-eeun a ziskouez an dieubidigezh diouzh ar sklavelezh ejipsian? Ha perak hon eus e lezet a-gostez? O, peogwir hon eus soñjet n’omp ket bet dieubet diouzh Ejipt,—ha gwir eo. Hon eus soñjet n’omp morse bet kaset er-maez eus douar Ejipt,—ha gwir eo, abalamour d’hon digred. Hon eus soñjet, “N’omp morse bet sklav da zen ebet.” Met e oamp. E sklavedigezh e oamp d’hon-unan, da c’halloud ar pec’hed — da Ejipt speredel. Met un dieubidigezh diouzh sklavedigezh Ejipt a zo fenoz, ha Doue a c’halv ac’hanoc’h ha me d’an dieubidigezh-se diouzh sklavedigezh Ejipt. Ha lavarout a ra deoc’h ha din fenoz, gant ur vouezh o tromplenniñ evel ma reas eus Sinai, gant silvidigezh Jezuz-Krist enni, « Me eo an Aotrou da Zoue, am eus ho tennet eus douar Ejipt, eus ti ar sklaverezh. » Ha dont a reot er-maez ? Ha anzav a reot en deus ho tennet eus douar Ejipt ? eus ti ar sklaverezh ? Ma n’eo ket, perak ket ?
TAM1897 Q1 30.7Hon enebourien a ra goap ac’hanomp gant se,—O, n’eo ket evidon ar c’hemennoù-se. N’on bet morse kaset er-maez eus Ejipt. Enebourien lezenn Doue, enebourien silvidigezh Doue, a daol kement-se deoc’h. Lavaret o deus din—deomp-holl—n’eo ket redius al lezenn-se evit den ebet estreget ar Yuzevien, rak den ebet n’eo bet morse dieubet eus sklaverezh Ejipt estreget ar Yuzevien. Lavarout a reont, O, n’eus ket ezhomm deoc’h da brezeg kement-se din, n’on bet biskoazh tennet eus Ejipt. Gwir a-walc’h eo kement-se, evel-just ; met n’eo ket un enor evito. Me ha c’hwi a rank sevel en hon sav evel ar re a zo bet dasprenet eus sklaverezh Ejipt, hag e respontout d’an dra-se gant : Trugarez d’an Aotrou, tennet on bet eus Ejipt ; ha, ma breur paour ha dilezet, nemet e vezer dasprenet ac’hanout eus Ejipt, e vi kollet e breinadurezh Ejipt.
TAM1897 Q1 30.8Evel-just, den ebet ne c’hall doujañ d’al lezenn-se keit ha m’emañ en Ejipt. Ne c’hallent ket hen ober. Dieubet int bet gant Doue diouzh Ejipt evit ma c’hallfent doujañ d’al lezenn. Bezañ en Ejipt a dalvez bezañ er pec’hed, ha den ebet ne c’hall doujañ da lezenn Doue en pec’hed; rak ar pec’hed e-unan eo torridigezh al lezenn. Evel-just, n’haller ket doujañ d’ar gourc’hemennoù keit ha ma vezer en Ejipt. N’haller ket; me ne c’hallan ket. Met ra vo dieubet ni gant an Aotrou, ha neuze e c’hallimp mirout ar c’hemennoù, ha n’eo ket a-raok. An Aotrou a ouie kement-se mat a-walc’h ; setu perak, pa felle dezhañ ma lezfe Faraon mibien Israel da vont kuit, e lavaras : « Lezit ma fobl da vont kuit, evit ma servijfent ac’hanon. » Evel-just ne c’hellent ket servijout Doue en Ejipt. C’hoant en doa ma vefent dieubet, ket hepken en o c’horf, met en o spered ivez. Ha neuze, pa roas dezho e lezenn da virout, an dra kentañ a lavar dezho eo : « Me eo an Aotrou da Zoue, am eus ho tennet eus douar Ejipt, eus ti ar sklaverezh, » evit ma c’hellfent he mirout.
TAM1897 Q1 31.1Peseurt seurt lezenn eo homañ avat ?—Ul lezenn speredel. « Gouzout a reomp eo speredel al lezenn. » Petra eo an Ejipt-se neuze, e kentañ gwerzenn al lezenn ?—An Ejipt speredel eo. « Speredel eo al lezenn. » An Ejipt-se neuze, a vez meneget el lezenn, eo an Ejipt speredel, ha talvezout a ra deoc’h ha din un dieubidigezh diouzh an Ejipt speredel, ar pezh a zo un dieubidigezh diouzh sklaverezh ar pec’hed.
TAM1897 Q1 31.2S. H. Lane.—Soñjal a rit e oant en diavaez eus Ejipt ent-speredel e-pad ur pennadig?
TAM1897 Q1 31.3Diaes eo da lavaret. Moizez a oa atav, evel-just ; Kaleb a oa atav ; Jozaf a oa atav.
TAM1897 Q1 31.4E. J. Waggoner.—Ar seizh degad henaourien a welas Doue.
TAM1897 Q1 31.5Ya ; gwelet o doa Doue. Diaes eo da lavaret, koulskoude, ha tennet e oa ar bobl eus Ejipt. Moizez a oa atav. Zoken pa oa en Ejipt korfel, e oa en diavaez anezhi a-fet spered. Kaleb ha Jozafad a oa atav en o spered er-maez eus an Ejipt. Er ganaouenn trec’h war Mor ar Ruz, an holl vroad, emichañs, a oa en o spered er-maez eus an Ejipt, ma vijent chomet stag outi. Evel m’en lavaras an Aotrou : « O, ma vije bet selaouet ma mouezh gant ma fobl ha ma vije bet kerzhet hervez ma lezennoù, neuze e vije bet lakaet buan-ha-buan o enebourien dindan o c’hontroll ganin. » Met pa voe amprouet o feiz, er c’hammed kentañ-tout a rejont, pa oant e Mara, el lec’h ma oa dour c’hwerv, e teujont da goll o feiz, ha c’hoant o doa distreiñ da Ejipt en-dro. Pa zeuomp a-benn un arnodenn c’hwerv, ha e tleomp he c’hemer evel ur brouenn en deus an Aotrou hon dilezet?—Nann; trugarekaat an Aotrou rak an arnodenn c’hwerv-se a zo evit hor mad, ha Doue a c’hall treiñ ar c’hwerv d’ar c’hwek.
TAM1897 Q1 31.6(Mouezh) Digarezit ac’hanon, Breur Jones, met setu un arroud — ar seizhvet warn-ugent arroud d’an unnekvet pennad eus al Levr an Hebreed — a ziskouez e tistroas Moizez diouzh an Ejipt eno-unan, en Ejipt.
TAM1897 Q1 31.7A-dra-sur. Evel-se, daoust ma oa en Ejipt gant e gorf, e oa en e spered er-maez eus Ejipt.
TAM1897 Q1 31.8E. J. Waggoner.—Gant kanaouennoù e teuio dasprenidi an Aotrou da Sion.
TAM1897 Q1 31.9Ya : ha ma oant chomet o kanañ kanaouenn Moizez, hag er feiz ma kanent anezhi d’ar c’houlz-se, e vijent aet war-raok o kanañ betek ar vro. Ha setu ar pezh a fell da Zoue e virfemp en hor spered. Fellout a ra dezhañ e lakafemp hor c’halonoù er vro vat-se ; ha neuze, hor c’halonoù o vezañ eno, e vo c’hoant-buhez hor buhez eno. Ha neuze e c’hall Doue buan leuniañ hor buhezioù gant levenez an douar benniget-se. Ha se eo, Doue ganimp.
TAM1897 Q1 31.10Gouzout a rit mat a-walc’h, bremañ zoken, e-lec’h ma vefe ar galon en tu all d’an douar-se, emañ amañ en douar-mañ. Evit lod eus hor re-deomp, goulenn digant un den en em zistagañ diouzh ar vro-mañ a seblant bezañ trubarderezh. Goulenn digant un den en em zistagañ diouzh ar vro-mañ, ha mont en tu all d’an douar-se, ha lezel kuit postoù ha politikerezh ar vroad-mañ, a seblant dezho bezañ hogos un dra rediet. Ar bobl a zo en Ejipt, met galvet en deus anezho Doue da zont er-maez eus Ejipt, da lakaat o c’halon war ar vro welloc’h, da lakaat o holl garantezioù eno, ha da labourat evit ar vro-se gant holl nerzh o bevañs; evit ma c’hellfe stêrioù al levenez hag ar gloar eus ar vro-se redek en o c’halonoù; evit ma c’hellfe ar bed a-bezh hag an hollved a-bezh gouzout eo Doue o Doue da wir. Ur wech graet kement-se, ne gemero ket kalz a amzer evit ma vo kaset al labour da benn, ha ma teuio an Aotrou.
TAM1897 Q1 31.11Pa oa bugale Israel ouzh ar Mor Ruz, galloud Doue eno diskwelet, a souezhas ar broadoù, kement ma pa’z eas an espierien er vro, e lavaras Rahab : An aon hag an euzh rakoc’h a zo war an holl vro, rak klevet hon eus ar pezh en deus graet Doue evidoc’h, ha teuzet eo kalonoù an dud. Gwir eo. Ur soñj all diwar-benn an Ejipt speredel : Skrivet eo bet diwar-benn Jezuz, « Eus Ejipt em eus galvet ma Mab. » Perak eo skrivet kement-se diwar-benn Jezuz ? Perak ez eas Jezuz da Ejipt ? Perak e voe kaset da Ejipt ? Gallout a rafe bezañ tec’het rak lazhadenn ar vugale a voe lazhet e Betlehem, en ur vont un tammig pelloc’h diouzh al lec’h-se, ha ne vije ket bet rediet da vont ken pell hag betek Ejipt. N’eo ket bet lazhet an holl vugale vihan e Palestina pa’z eo aet diviz Herodez er-maez. E Betlehem hepken e oa, hag en he zro-war-droioù, hag en he c’harterioù. C’hwec’h mil hepken e oa Betlehem diouzh Jeruzalem, ha n’eo ket bet lazhet bugale Jeruzalem; neuze en dije gallet an Aotrou tec’hout kuit ma vije bet kaset dek pe daouzek mil pelloc’h.
TAM1897 Q1 31.12Neuze, perak e voe kaset da Ejipt? — A-benn ma vefe sevenet ar pezh a oa skrivet : « Eus Ejipt am eus galvet ma Mab. » Eñ e oa ni hon-unan ; c’hwi ha me. Eñ e oa ni hon-unan ; ha evel m’en em gavaz Doue gant e bobl en Ejipt hag e tennas anezho er-maez, evel-se e teuas hor Salver d’hor c’havout el lec’h m’emaomp, hag e voe eveldomp, hag e voe galvet da zont er-maez eus Ejipt, o tiskouez evel-se penaos an neb a fellfe dezhañ bezañ evel ma’z eo eñ, a rank ivez dont er-maez eus Ejipt. Mab Doue e oa, ha galvet e voe er-maez eus Ejipt, o tiskouez evel-se e rank an holl re a vo mibien Doue dont er-maez eus Ejipt ivez ; rak skrivet eo diwar-benn an holl evel diwar e benn, « Eus Ejipt em eus galvet ma Mab. » Ha mab Doue oc’h ? « Eus Ejipt em eus galvet ma Mab. »
TAM1897 Q1 31.13Un tammig zo hon eus gwelet e rankomp bezañ kaset er-maez eus an Ejipt, evit mirout gourc’hemennoù Doue. Bremañ e welomp, evit heuliañ Jezuz, e rankomp bezañ galvet er-maez eus Ejipt. Evit mirout gourc’hemennoù Doue e rankomp bezañ kaset er-maez eus Ejipt; ar feiz e Jezuz a c’houlenn ivez e vefemp kaset er-maez eus Ejipt. Hag an daou-se a zo eztaolet en Diskuliadur 14:12: “Setu ar re a vir gourc’hemennoù Doue ha feiz Jezuz.”
TAM1897 Q1 32.1Gwelet a rit eta, eus an deroù betek an diwezh, ez eus un Ejipt speredel; ha steuñv klok ar silvidigezh n’eo nemet un dieubidigezh diouzh sklaverezh Ejipt dre c’halloud Doue; eo bezañ galvet er-maez eus Ejipt e frankiz gloarius mibien Doue. Ha dont a raimp er-maez eus Ejipt neuze, evit servijañ an Aotrou da vat? Ha lakaat a raimp an traoù en doare ma c’hallimp mirout da vat gourc’hemennoù Doue ha feiz Jezuz? Petra a raimp? Ha mont a raimp kuit eus ar Gendiviz-mañ en Ejipt? Ha chom a raimp er Gendiviz-mañ ha chom en Ejipt? O, ha ne vimp ket dieubet penn-da-benn diouzh an Ejipt ha kement a zo e-barzh ar ger-se?
TAM1897 Q1 32.2Digoust eo an dieubidigezh evidomp, roet eo deomp. O neuze, ra vo digoret pep kalon, ra vo troet pep ene war-du Doue, ha ra glaskint anezhañ dre anzav o fec’hedoù, evit ma vimp dieubet diouzh an deñvalijenn; hag evel-se, a-raok ma vo klozet ar Gendalc’h, ma vimp kaset e sklêrijenn ha frankiz gloarius mibien Doue; rak, « Eus Ejipt em eus galvet ma Mab. » Setu ar pezh a c’hortoz. Ha lakaat a raimp anezhañ da c’hortoz? Ha pa zeuio kement-se, e vo sevenet ar ger-mañ; kemenn an trede ael a vo embannet e galloud ar Spered Santel; an Aotrou a labourio gant nerzh gant hor strivoù; ur beuz a sklêrijenn a vo skuilhet war ar bed; buan e vo diwallet annezidi ar bed; al labour diwezhañ a vo kaset da benn; ha Krist a zeuio da daspren e bobl. O, tostoc’h omp d’ar mare ma tieubo Doue ac’hanomp eget n’hon eus biskoazh hunvreet, a soñjan. Tost-kenañ eo daspren Doue deomp! Ha mont a raimp tre er vro? C’hwitet en doa Israel peogwir ne gredent ket. Ne welent ket traoù burzhudus en e bromesaoù. Evidomp-ni eo ar promesaoù-se bremañ. Rankout a reont bezañ ken gwirion evidoc’h ha evidon ha ma oant evitañ pa roas anezho da Israel, na oant ket gwirion evito.
TAM1897 Q1 32.3Gouzout a rit eo skrivet :—
TAM1897 Q1 32.4Ha gwelet em eus evel ur mor gwer mesket gant tan : hag ar re o doa trec’het war al loen, ha war e skeudenn, ha war e verk, ha war niver e anv, a oa en o sav war ar mor gwer, gant harpoù Doue ganto. Ha kan a raent kanaouenn Moizez, servijer Doue.
TAM1897 Q1 32.5Ah, met kanaouenn Moizez, servijer Doue, a oa kanaouenn an dieubidigezh diouzh sklaverezh Ejipt; hag ar re a drec’h war al loen, war e anv, war e skeudenn, ha war niver e anv,—diouzh petra int dieubet?—Dieubet int diouzh sklaverezh Ejipt, ken sur ha Moizez. Ha kanaouenn Moizez a ganont, rak int ivez a zo dieubet diouzh sklaverezh Ejipt. Leun-chouk eo ar Bibl gant se. E-keñver ar spered omp bet en Ejipt, ha, O, ra vo Doue hon dieub dioutañ. Neuze e kanimp ar ganaouenn-mañ d’an Aotrou:—
TAM1897 Q1 32.6Kanañ a rin d’an Aotrou, rak trec’h en deus bet en un doare gloarius : ar marc’h hag e varc’heger en deus stlapet er mor. An Aotrou eo ma nerzh ha ma kanaouenn, hag aet eo da salvidigezh din : ma Doue eo, hag e savin un annez evitañ.
TAM1897 Q1 32.7Ha c’hwi? Ha c’hwi? Enno e chomin, hag enno e kerzhin; va fobl e vint, ha me a vo o Doue.
TAM1897 Q1 32.8Setu perak, kit er-maez eus o zouez, ha bezit dispartiet, eme an Aotrou, ha na stokit ket ouzh an dra lous; ha ho tegemer a rin. Ha bez’ e vin ur Dad deoc’h, hag e viot ma mibien ha ma merc’hed, eme an Aotrou Hollc’halloudek.
TAM1897 Q1 32.9Met, «Eus an Ejipt em eus galvet ma Mab.»
TAM1897 Q1 32.10Doue va zad eo, hag e veulin anezhañ. Un den brezel eo an Aotrou; an Aotrou eo e anv. E garrioù Faraon hag e arme en deus bannet er mor; e gabitened dibabet ivez a zo beuzet er Mor Ruz. Goloet int bet gant an donderioù: sanket int d’ar strad evel ur maen. Da zorn dehou, Aotrou, zo deuet da vezañ gloarius er galloud: da zorn dehou, Aotrou, en deus friket an enebour. Ha dre vrasder da c’hloar ec’h eus diskaret ar re a savas a-enep dit: kaset ec’h eus da fulor, hag he deus o lonket evel plouz. Ha gant c’hwezh da fronelloù e voe bodet an doureier, e savas al livadennoù evel ur bern, hag e skornas an donderioù e kalon ar mor. Lavarout a reas an enebour : « Redek a rin war o lerc’h, tapout a rin anezho, rannañ a rin ar preizh ; ma c’hoant a vo sevenet warno ; tennañ a rin ma c’hleze, ma dorn a zistrujo anezho. » C’hwezhañ a rejout gant da avel, hag ar mor a c’holoas anezho : sankiñ a rejont evel plom e doureier galloudus. Piv zo heñvel ouzhit, Aotrou, e-touez an doueed? piv zo heñvel ouzhit, gloarius er santelezh, spontus er meuleudi, oc’h ober burzhudoù? Astennet ec’h eus da zorn dehou, lonket he deus an douar anezho. En da druez ec’h eus kaset er-maez ar bobl ac’h eus dasprenet.
TAM1897 Q1 32.11Setu ar pezh a lavarer : « Kaset ez peus er-maez ar bobl a zizalc’het ec’h eus. » Ha dizalc’het en deus ac’hanoc’h ? Dizalc’het diouzh petra ? — Dizalc’het diouzh ar pec’hed. Hag ar pec’hed eo an Ejipt speredel.
TAM1897 Q1 32.12Heñchet ec’h eus anezho en da c’halloud betek da annez santel. [Lezit anezhañ.] Ar pobloù a glevio, hag a vo spontet.
TAM1897 Q1 32.13Deuet eo ar c’houlz da ganañ kanaouenn Moizez. Da ganañ anezhi a raimp? Met ne ganimp ket anezhi en Ejipt. Ne c’hallit ket he c’hanañ ma’z oc’h en Ejipt, rak ne c’hallent ket he c’hanañ a-raok bezañ dieubet eus Ejipt.
TAM1897 Q1 32.14Ar bobl a glevio, hag a vo spontet : an anken a stapo war annezidi Palestina. Neuze e vo souezhet pennoù Edom : gwazed kreñv Moab, ar c’hrenn a stapo warno ; holl annezidi Kanaan a deuzio kuit. Spont hag euzh a gouezho warno; dre vrasder da vrec’h e vint difiñv evel ur maen; betek ma tremeno da bobl, aotrou, betek ma tremeno ar bobl ac’h eus prenet. O lakaat a ri da zont e-barzh.
TAM1897 Q1 32.15Piv a zegaso e-barzh? Petra a lavarit? Piv a zegaso an Aotrou d’e annez? C’hwi? Ha deuet oc’h eus eus an Ejipt? «Galvet em eus va Mab eus an Ejipt.» «Plantañ a ri anezho war venez da hêrezh, el lec’h, Aotrou, a zo bet graet ganit dit da vevañ ennañ.» Neuze e vevimp eno gant an Aotrou, hag evel-se e vimp da viken gant an Aotrou.
TAM1897 Q1 33.1Er santual, a Aotrou, a zo bet savet gant da zaouarn. Ren a raio an Aotrou da viken ha da viken. Rak aet e oa marc’h Faraon gant e garr-brezel hag e varc’heien er mor, hag an Aotrou a zistroas dourioù ar mor warno; met bugale Israel a treuzas war an douar sec’h e-kreiz ar mor. Ha Miriam ar brofedez, c’hoar Aaron, a gemeras un timbrel en he dorn; hag an holl vaouezed a yeas er-maez war he lerc’h gant timbreloù ha gant dañsoù. Ha Miriam a respontas dezho, Kanit d’an Aotrou, rak trec’h en deus bet en un doare gloarius: ar marc’h hag e varc’heger en deus taolet er mor.
TAM1897 Q1 33.2« Eus an Ejipt em eus ho galvet, » a lavar an Aotrou, « hag eus an Ejipt omp deuet. » Bremañ e lavar : « Me eo ho Doue, ha c’hwi eo va fobl. » “Me eo an Aotrou da Zoue, a lakaas ac’hanoc’h da zont er-maez eus douar an Ejipt, eus ti ar sklaverezh;” ha, “Eus an Ejipt em eus galvet ma Mab.” Ha setu ar pezh a dalv hiziv pa lavarer : Setu int, setu int “SETU INT a vir gourc’hemennoù Doue ha feiz Jezuz.”
TAM1897 Q1 33.3Kanañ a ra ar vodadeg:—