Ysbryd y Proffwydoliaeth. – Rhif 1
TAM1897 D 2.2Pregeth a draddodwyd fore dydd Mawrth, 9 Chwefror, 1897 Argraffwyd yng Nghylchlythyr Dyddiol y Gynhadledd Gyffredinol, Chwef. 12, 1897, Cyf. 1, Rhif 1, tt. 2-6.
TAM1897 D 2.3RWY’N DYBIO nad oes neb yn yr ystafell hon nad yw’n meddwl, ond ei fod yn credu’n wirioneddol yn Ysbryd y Proffwydoliaeth; hynny yw, bod Ysbryd y Proffwydoliaeth yn perthyn i’r eglwys, — i’r neges hon fel y’i mynegir drwy Chwaer White, a bod y pethau hyn yn cael eu credu, o leiaf yn ôl honiad, hyd y mae’r syniad a’r Ysgrythurau sy’n profi bod pethau o’r fath yn rhan o’r gwaith hwn. Ond nid dyna yw lle mae’r drafferth, oherwydd rydym mewn trafferth nawr. Os nad ydym yn gwybod hynny, rydym mewn cyflwr llawer gwaeth nag pe baem mewn trafferth a’n bod yn gwybod hynny. A mwy na hynny, mae achos Duw, yn ogystal â chithau a minnau, mewn trafferth mor fawr fel ein bod mewn perygl ddydd ar ôl dydd o ddwyn llid Duw arnom oherwydd ein bod lle’r ydym. Mae’r Arglwydd yn dweud hynny wrthym ni fwy nag unwaith, ac mae’n dweud wrthym ni sut y cawsom ni ein hun yn y sefyllfa honno, ac mae’n dweud wrthym ni sut i ddod allan ohoni. A’r unig beth y gwn i sut i’w ddweud wrthych chi yma, yw astudio Ysbryd y Proffwydoliaeth, a chael allan ohono yr hyn sydd ei angen arnoch.
TAM1897 D 2.4Dim ond un o’r datganiadau a wneir yw hwnnw. Wrth wybod y datganiadau hyn, ac wedi eu hadnabod ers peth amser, byddwn wedi bod yn hapus i aros gartref a bwrw ymlaen â’r gwaith yno, oherwydd bod cymaint i’w wneud a chymaint o bobl yn rhan o’r gwaith. Mae Duw yn galw am lawer o newidiadau ymhlith y dynion sydd wedi ffurfio pwyllgorau, byrddau, cynghorau, ac ati, a’r dynion hyn sy’n ffurfio’r pwyllgorau, y byrddau, a’r cynghorau hyn yw’r union rai sydd wedi ymgasglu yma y bydd y cyfrifoldeb o wneud y newidiadau yn disgyn arnynt. Nawr, sut y bydd y dynion hyn yn gwneud y newidiadau y maent hwythau’n rhan ohonynt, oni bai bod hwythau’n cael eu newid yn gyntaf? Yr unig ffordd i wireddu’r newid yw i’r dynion gael eu newid. Bydd Duw yn gweithio drwy bawb a wnaiff hynny, a phawb na wnaiff hynny — beth fydd eu tynged? Dyna pam rwy’n dweud ein bod mewn trafferth heddiw. Pan mae’r Arglwydd yn dweud wrthym pa drafferth yr ydym ynddi, mae’n dweud wrthym sut y cawsom yno a sut i ddod allan ohoni. Mae’r cyfan yn deillio o anwybyddu’r Tystiolaethau. Yna, pan fyddwn yn mynd i drafferth drwy anwybyddu’r Tystiolaethau, a’r Tystiolaethau’n dweud wrthym yn union sut i ddod allan o’r drafferth honno, a ninnau’n dilyn y dystiolaeth sy’n ein harwain allan, yna byddwn yn unol â’r Tystiolaethau.
TAM1897 D 2.5Nid oes gennyf ddim i’w osod arnoch chi, oherwydd rwyf ynddo gyda gweddill ohonoch. Mae’r Arglwydd yn dweud bod yr achos mewn trafferth, ac rwy’n rhan o’r achos; rwy’n perthyn iddo, mae fy mywyd wedi’i glymu wrtho, ac felly hefyd eich un chi; dyma bopeth i ni. Felly pan fo’r achos mewn trafferth, rydych chi a minnau mewn trafferth. Efallai nad oedd gennych chi’n bersonol unrhyw gysylltiad pendant â’r camau a ddaeth â’r achos i drafferth; eto i gyd, gan ein bod ni’n rhan o’r achos, a’r achos ei hun yn fywyd i ni, rydym ni mewn trafferth serch hynny oherwydd bod yr achos mewn trafferth. Ond mae Duw yn dweud wrthym beth i’w wneud i ddod allan ohono.
TAM1897 D 2.6Nid wyf am roi i chi gyngor dyn, ond cyngor yr Arglwydd. Efallai y gwelwn enwau dynion, ac os felly, ni wnaf i ddianc rhag hynny. Os bydd enw’n cael ei hepgor a heb ei ddarllen, a’n bod ni’n gwybod pwy yw e, nid yw’n golygu bod yna ymosodiad ar y brawd hwnnw. Cymerwch fodwn yn cyflawni cam, a’r Arglwydd yn dweud wrthyf amdano mewn tystiolaeth. Pan ddaw’r dystiolaeth honno ataf, rwy’n troi fy nghefn ar y cam, a chewch ei ddefnyddio gymaint ag y mynnwch, ac ni fydd yn fy erbyn i; oherwydd nid wyf ynddo os wyf wedi troi oddi wrtho drwy ei gyfaddef, a gweithredu yn unol â hynny.
TAM1897 D 3.1A dweud y gwir, mae’n gwestiwn a yw unrhyw un yn dod o hyd i gred yn y Tystiolaethau yn ei galon ei hun nes iddo gael un neu ddwy neu dri, a’i fod wedi derbyn pob un, ac yna bydd yn eithaf bodlon ei fod yn credu’r Tystiolaethau, a dim tan iddo gael rhyw brofiad o’r fath. Byddaf yn dechrau ac yn gorffen gyda’r Gair. Dyma rywbeth sy’n dweud wrthym beth i’w wneud pan ddown i leoedd fel hyn: “Os yw’r Arglwydd yng nghanol eich cynghorau, gan wylio’ch trefn a’ch cariad a’ch ofn, a’ch cryndod wrth ei air, yna rydych wedi’ch paratoi i wneud ei waith yn anhunanol.”
TAM1897 D 3.2Dyma ni mewn cyngor. Er ein bod yn wahanol o ran cymeriad, os ydym wedi ein llunio gan yr un ysbryd Crist, rydym yn un. Yna gall yr eglwys godi mor glir â’r haul ganol dydd, a mynd allan mor ofnadwy â byddin â baneri.
TAM1897 D 3.3Mae Duw wedi cael ei gau allan o’i waith, o reoli ei waith yn gyffredinol, mewn gwaith gwladol, mewn cynghorau, ar fyrddau, mewn eglwysi, ac ati. Rydym wedi cael duwiau ffug, oherwydd bod y bobl wedi rhoi dynion, a bod dynion wedi caniatáu iddyn nhw eu hunain gael eu rhoi, rhwng Duw a’r gwaith. Mae Duw yn mynd i weithio yn ei achos beth bynnag, ac os na fyddwch yn symud o’i ffordd ac yn gadael iddo weithio yn ei ffordd ei hun, bydd llid Duw yn disgyn ar y rhai sy’n ei ffordd. Mae dynion yn cadw eu hunain, ac yn caniatáu iddynt eu hunain gael eu cadw, mewn lleoedd y dylent fod wedi dod allan ohonynt ers talwm. Os byddwn yn symud o’i ffordd, ac yn gadael iddo weithio, bydd yn gweithio â llaw dyner. Nid ydym eisiau chwip o linynnau. Byddai’n well i ni gael ein synnu ychydig yn awr, na chael ein synnu’n fawr ar ôl ychydig; a chael ein ceryddu mewn cariad, na mynd ymlaen heb wybod y pethau hyn, a chael ein gorfodi i ffoi o’r deml fel y gwnaethant y diwrnod hwnnw, neu gael ein synnu’n llwyr pan na allwn ei osgoi.
TAM1897 D 3.4Felly os yw’r Arglwydd yng nghanol eich cynghorau, gan wylio ar eich cariad a’ch ofn, a’ch cryndod wrth ei air, yna rydych yn barod i wneud ei waith; ac ni fydd mewn partneriaeth ag unrhyw drafodion anghyfiawn.
TAM1897 D 3.5Darllenaf eto: “Ffordd dyn yw dyfeisio a chynllwynio. Duw sy’n mewnblannu egwyddor.” A lle mae Duw wedi mewnblannu egwyddor, dim ond mynegiant o’r egwyddor honno yw ein bywyd a’n gweithredoedd gyda’n gilydd. Ac os nad yw egwyddor Duw yno, yna egwyddor y diafol sydd yno. “Ni all amgylchiadau weithio diwygiadau. Mae Cristnogaeth yn cynnig diwygiad yn y galon. Bydd yr hyn y mae Crist yn ei weithio o’r tu mewn yn cael ei wireddu dan arweiniad deallusrwydd sydd wedi ei dröedigaethu. Mae’r cynllun o ddechrau o’r tu allan a cheisio gweithio i mewn bob amser wedi methu a bydd bob amser yn methu.”
TAM1897 D 3.6Ni allaf gymhwyso tystiolaeth i neb arall ond fi fy hun, oherwydd rhaid ei chymhwyso wrth y galon, a gweithio o’r tu mewn. Yna bydd Duw yn ei chymhwyso lle bynnag yr af. Ac mae’r un peth yn wir am bob un ohonom yn y dystiolaeth a ddaw i unrhyw un, mewn unrhyw gyfarfod neu gyngor neu gyfarfod Cynhadledd Gyffredinol. Ni all y llywydd gymhwyso tystiolaeth a roddwyd iddo ar draws y maes i gyd. Rhaid iddo ei derbyn yn ei enaid, ac ildio iddi yn gorff, enaid, ac ysbryd; ac yna bydd Iesu Grist yn cymhwyso’r dystiolaeth ym mhobman y mae ef, y llywydd, yn mynd. Mae’n beth byw ynddo, ac yna os yw’n mynd ymlaen, caiff y dystiolaeth honno ei chymhwyso gan yr Arglwydd lle bynnag y bo. Ond mae dynion wedi ceisio cymhwyso’r Tystiolaethau i bobl eraill heb i’r dystiolaeth fod yn beth byw ynddynt eu hunain. Tro ar ôl tro mae hynny wedi cael ei brofi, a dyna lle mae’r drafferth. Os na dderbynnir y dystiolaeth ganddo yn ei gorff, ei enaid, a’i ysbryd, fel bod yr egwyddor sydd ynddi yn rhywbeth byw ynddo, ni waeth faint y mae’n darllen y dystiolaeth honno a’i chymhwyso i bobl eraill, bydd ei ddylanwad ei hun yn erbyn y dystiolaeth y mae’n ei chymhwyso. Oherwydd os nad yw’n cael ei fyw yn ei fywyd, a phopeth y mae’n ei ddweud a’i wneud, caiff ei ddinistrio gan ei weithredoedd. A dyna sydd wedi achosi’r amodau sy’n bodoli nawr. “Ffordd Duw yw rhoi rhywbeth i ddyn nad oes ganddo.” Rydym i gymryd y peth nad oes gennym, y mae Duw yn ei roi i ni, a bydd hynny’n ein gwneud yn nerth yn yr Arglwydd. 2 Corinthiaid 2:14: “Ond diolch i Dduw, yr hwn sydd bob amser yn ein harwain i fuddugoliaeth yng Nghrist, ac yn gwneud arogl ei wybodaeth yn amlwg trwom ni ym mhobman.” Pan fo’r egwyddor honno yno, ble bynnag yr awn mae Duw yn siarad; mae’n llefaru. Mae’n gwneud yn hysbys wybodaeth amdano’i hun trwom ni ym mhobman. Gall fod yn drafodyn busnes; nid yw hynny’n gwneud gwahaniaeth. Bydd popeth a wnawn yn eu hatgoffa o Dduw ar ôl i ni fynd, felly mae’n gwneud yn amlwg berarogl ei wybodaeth trwom ni ym mhobman.
TAM1897 D 3.7“Ffordd Duw yw gwneud dyn yn rhywbeth nad yw ef;” i’m gwneud i’n rhywbeth nad ydw i. Yna pan ddaw tystiolaeth ataf yn dweud nad ydw i’n iawn, mae’r dystiolaeth honno i’m gwneud i’n rhywbeth nad ydw i, — i’m gwneud i’n iawn. Ni allaf sefyll lle rwyf ac ei gymhwyso; ond pan fyddaf yn ei gymhwyso, byddaf yn rhywbeth nad oeddwn, a phobman yr af, gall Duw ymddangos.
TAM1897 D 3.8“Ffordd dyn yw cael lle hawdd, a meithrin awydd a hunan-uchelgais. Ffordd Duw yw gweithio mewn nerth. Mae’n rhoi’r gras os bydd y claf yn sylweddoli ei fod ei angen. Mae dyn yn rhy aml yn fodlon trin ei hun yn ôl dulliau twyllwr meddyginiaeth, ac yna yn amddiffyn y ffordd y mae’n gweithio fel un gywir.” Mae ffordd Duw yn wahanol. Rydym ni i gyd yn ddynion claf, a phe gallem ei sylweddoli byddai Duw yn rhoi’r iachâd angenrheidiol. Mae dyn yn ffafrio ffug-feddyginiaeth, ac yn meddwl bod ei ffordd o weithio yn gywir; ond bwriad Duw yw puro’r enaid. Ioan 7:38: “Y sawl a gred ynnaf, fel y mae’r Ysgrythur wedi dweud, o’i bol ef y llifa allan afonydd o ddŵr byw.” Dyma deyrnas Dduw y tu mewn iddo. “Dydd ar ôl dydd mae dynion yn datgelu a yw teyrnas Dduw ynddynt. Os yw Crist yn rheoli yn eu calonnau, maent yn ennill cryfder egwyddor, pŵer, a gallu i sefyll fel gwarchodwyr ffyddlon, diwyhwyr gwirioneddol; oherwydd ni all fod unrhyw ddiwygiad oni bai bod cydweithrediad trylwyr ag Iesu Grist. Trwy , mae gras Crist yn galw ar ddynion i ddefnyddio eu galluoedd a roddwyd gan Dduw i ddiwygio eu hunain. Trwy’r weithred hunan-wadu hon, y mae Arglwydd y nefoedd yn edrych arni gyda chymeradwyaeth, maent yn ennill buddugoliaethau dros eu tueddiadau etifeddol a meithrin; yna, fel Daniel, maent yn gadael argraffiadau ar eraill na fydd byth yn diflannu. Bydd y dylanwad yn cael ei gario i bob rhan o’r ddaear.”
TAM1897 D 4.1Dyma’r dystiolaeth y cyfeiriais ati funud yn ôl. Pan dderbyniwch dystiolaeth a’i chymryd i’ch calon a’ch bywyd, mae hynny’n eich gwneud chi’n rhywbeth nad oeddech chi, ac yna teyrnas Dduw sydd o’ch mewn, a chaiff y dystiolaeth ei chludo i bob rhan o’r ddaear. Efallai na fyddwch chi byth yn mynd allan o’ch Talaith. Felly sut y gall hynny ddigwydd byth? Lle bynnag yr ewch chwi a minnau, mae Duw yn gwneud argraffiadau ar y galon na fyddant byth yn cael eu dileu, a thrwy iddynt wneud argraffiadau eraill eto, ac yn y blaen. Gall rhywun galedu ei hun yn ei erbyn, ond bydd yn mynd yno serch hynny; a phan wnewch chi’r argraff hwnnw, bydd yn gwybod mai gan yr Arglwydd y daw. Nid oedd y Sadwceaid yn credu mewn atgyfodiad, ond dywedasant hefyd eu bod wedi dod i wybod am y disgyblion eu bod wedi bod gyda Iesu ac wedi dysgu ganddo ar ôl ei farwolaeth. Yn eu calonnau roeddynt yn gwybod ei fod wedi atgyfodi. Roedd y ffaith yno, ond ni chawsant eu tröedigaeth ganddi. Dyna’r egwyddor sydd yn y Beibl. O dystiolaeth a ysgrifennwyd ym 1896 darllenais: “Mae angen clirio llawer o’r dynion sydd wedi gweithredu fel cynghorwyr mewn cyfarfodydd bwrdd a chymdeithasau.” Sylwch, mae’n dweud llawer. Nid oes llawer iawn ohonynt i gyd, felly pan gaiff llawer ohonynt eu clirio, ni ellir gadael llawer. “Dylai dynion eraill gymryd eu lleoedd, oherwydd nid llais Duw yw eu llais. Nid yw eu cynlluniau a’u dyfeisiau yn nhrefn Duw. Mae’r un dynion wedi’u cadw mewn swydd fel cyfarwyddwyr byrddau, nes, o dan eu rheolaeth a’u ffyrdd eu hunain, defnyddir tân cyffredin yn lle tân sanctaidd tanio Duw ei hun. Nid Israel mwyach yw’r dynion hyn, ond goresgynwyr.” Goresgynwyr yn lle Israel! Mewn pa drafferth waeth y gallem fod?
TAM1897 D 4.2Eto, o dystiolaeth a ysgrifennwyd ym 1894: “Dylai newidiadau fod wedi’u gwneud ers talwm. Byddai Duw yn dymuno i’r eglwys wadu ei gwarth.” Dyma’r geiriau: “Nid yw’r un dynion i ffurfio eich bwrdd flwyddyn ar ôl blwyddyn; dylai newidiadau fod wedi’u gwneud ers talwm. Hoffai Duw i’r eglwys dynnu ymaith ei gwaradwydd; ond cyhyd ag y caiff dynion sydd wedi teimlo’n gwbl alluog i weithio heb dderbyn cyngor Duw eu cadw mewn swydd flwyddyn ar ôl blwyddyn, ni ellir gwneud hyn. Mae’r cyflwr hwn yn eplesu pob cangen o’r gwaith, oherwydd nad yw dynion yn teimlo eu hangen am arweiniad yr Ysbryd Glân.”
TAM1897 D 4.3Beth a wneir? A gaiff yr Arglwydd gyfle i weithio nawr? A ganiateir iddo ddod â’r newidiadau angenrheidiol i fodolaeth? Nid yw’r dystiolaeth hon i’w gweithredu drwy i ni gymryd afael yn y gwaith hwn a mynd ati’n sydyn i wneud y newidiadau. Rhaid i’m calon fod yn iawn cyn y gallaf gymryd rhan mewn unrhyw newid. Y peth i’w wneud yw ildio ein hunain i Dduw, ac yna gadael iddo weithio drwom ni. Nid oes ots gennym pwy yw’r dynion os yw Duw yno.
TAM1897 D 4.4Nid ydym i ddechrau yma i edrych o gwmpas nawr i weld pa ymgeiswyr y gallwn eu codi, y gallwn eu ffafrio a’u gweithio i mewn i swyddi sy’n cael eu dal nawr gan eraill; oherwydd yna, er y byddent hwythau allan o’r lleoedd, byddem ni yn y lleoedd, a byddai’r Arglwydd yr un mor bell i ffwrdd ag o’r blaen. Y drafferth nawr yw bod yr Arglwydd wedi cael ei adael allan. Nawr, pe baem yn gweithio i gymryd eu lleoedd, byddai’r Arglwydd yn dal i gael ei adael allan, a byddai’r achos mewn gwaeth cyflwr nag o’r blaen. Ond nid dyna sydd ei angen. Nid oes lle i wleidyddiaeth yma; ond os oes gwleidyddiaeth ynom, bydd yma, a bydd yn amlygu ei hun yma. Os oes gan ddyn wleidyddiaeth ynddo yn wir, y lle gorau iddo ei gwario yw allan yn y byd agored, ymhlith y rhai sy’n wleidyddion a dim byd arall, oherwydd dyna’r cyfan ydyw; ac os na fydd yn ei gwario yno, bydd yn ei gwario yn yr eglwys, a dim ond drygioni a diafoldeb a ledaena yno. Ac wrth gwrs mae’n well i waith o’r fath fod yn agored yn y byd na’r eglwys. Felly nid dyna’r rheswm pam rydym ni yma. Rydym ni yma i ddod o hyd i Dduw, ac agor ein calonnau fel y gall ef lenwi’r lle o’r canol i’r perifferi, ym mhob meddwl a gair a gweithred; ac nid gwleidydd yw Duw; Duw yw ef. Yr hyn y mae’n rhaid i ni ei wneud yw ceisio Duw â’n holl galon, fel y bydd Duw yn gwneud popeth sydd i’w wneud; a bydd yn ei wneud os gadawn ni iddo. Rhowch gyfle i Dduw. Y rhai sydd yn y ffordd, rhaid iddynt symud o’r ffordd, a’r gweddill ohonom, rhaid i ni gadw allan o’r ffordd. Yna gall Duw gael y lle sy’n perthyn iddo.
TAM1897 D 5.1Nesaf, dyfynnir stori Nicodemus a Christ i ni yma. Roedd Nicodemus yn rheolwr yn Israel, ac fe ddywedir “i Nicodemus geisio cyfweliad â Iesu yn y nos, gan ddweud, ‘Rabi, gwyddom mai athro wyt ti wedi dod oddi wrth Dduw: canys ni all neb wneud y rhyfeddodau hyn a wnei di, oni bai bod Duw gydag ef.’ Roedd hyn i gyd yn wir hyd yma, ond beth meddai Iesu? ‘Atebodd a dweud wrtho, Yn wir, yn wir, rwy’n dweud wrthyt, Oni bai bod dyn yn cael ei eni o’r newydd, ni all weld teyrnas Dduw.’ Dyma ddyn mewn safle uchel o ymddiriedaeth, dyn a edmygid fel un a addysgwyd yng nghyfreithiau’r Iddewon, un ydoedd ei feddwl yn llawn doethineb. Yn wir, roedd yn meddu ar dalentau o nodwedd anarferol. Ni âi at Iesu yn ystod y dydd, oherwydd byddai hyn yn tynnu sylw ato; byddai’n rhy waradwyddus i un o arweinwyr y Iddewon gydnabod ei empathi â’r Nasaread a ddirmygid. Meddylia Nicodemus, ‘Fe wnaf yn siŵr drosof fy hun am genhadaeth a hawliadau’r athro hwn, a yw ef yn wir y goleuni i oleuo’r Cenhedloedd, a gogoniant Israel.’
TAM1897 D 5.2Yn y bôn, mae Iesu’n dweud wrth Nicodemus, Nid dadl a fydd o gymorth i’ch achos. Nid dadleuon a ddaw â goleuni i’r enaid. Rhaid i ti gael calon newydd, neu ni allit ganfod teyrnas y nefoedd. Nid tystiolaeth fwy a’th ddaw i safle cywir, ond dibenion newydd, ffynonellau gweithredu newydd: rhaid i ti gael dy aileni. Hyd nes y digwydd yr newid hwn, gan wneud pob peth yn newydd, byddai’r dystiolaeth grefaf a ellid ei chyflwyno yn ddiwerth. Mae’r diffyg yn dy galon dy hun; rhaid i bopeth gael ei newid, neu ni allit weld teyrnas Dduw.
TAM1897 D 5.3“Roedd hon yn ddatganiad sarhaus iawn i Nicodemus, a chyda theimlad o anniddigrwydd mae’n ateb geiriau Crist, gan ddweud, ‘Sut y gall dyn gael ei eni pan yw’n hen?’ Nid oedd yn ddigon ysbrydol ei feddwl i ddeall ystyr geiriau Crist. Ond ni wnaeth yr Iachawr ateb dadl â dadl. Gan godi ei law mewn urddas tawel, difrifol, mae’n pwysleisio’r gwirionedd gyda mwy o sicrwydd: ‘Yn wir, yn wir, rwy’n dweud wrthyt, Oni bai bod dyn yn cael ei eni o ddŵr ac o’r Ysbryd, ni all ddod i mewn i deyrnas Dduw. Yr hyn a anwyd o’r cnawd yw cnawd; a’r hyn a anwyd o’r Ysbryd yw Ysbryd. Paid â rhyfeddu fy mod wedi dweud wrthyt, Rhaid i chwi gael eich geni eto. Y gwynt sy’n chwythu lle mynno, ac yr wyt ti’n clywed y sŵn, ond ni fedri ddweud o ble y daw, a lle mae’n mynd; felly y mae pob un a aned o’r Ysbryd.’ A dywedodd Nicodemus wrtho, ‘Sut y gall y pethau hyn fod?’
TAM1897 D 5.4Roedd rhai pelydrau o wirionedd yn treiddio i feddwl y pennaeth. Llenwodd geiriau Crist ef â pharch, ac arweiniodd hyn at yr ymholiad, ‘Sut y gall y pethau hyn fod?’ Atebodd Iesu gyda difrifoldeb dwfn, ‘Ai ti yw athro Israel, ac nad wyt yn gwybod y pethau hyn?’ Mae ei eiriau’n cyfleu i Nicodemus y wers, sef yn lle teimlo’n flin am eiriau plaen y gwirionedd, a rhoi llonydd i eironi, y dylai gael barn lawer mwy gostyngedig ohono’i hun, oherwydd ei anwybodaeth ysbrydol. Ac eto, dywedwyd geiriau Crist gyda’r fath urddas llachar, ac roedd ei olwg a llais yn mynegi cymaint o gariad tuag ato, fel na chafodd ei sarhau wrth iddo sylweddoli ei sefyllfa warthus. Yn sicr, ni ddylai un a ymddiriedwyd ag ef buddiannau crefyddol y bobl fod yn anwybodus o’r gwirionedd mor bwysig iddynt ei ddeall fel y cyflwr i ddod i mewn i deyrnas y nefoedd. ‘Yn wir, yn wir, meddaf i ti,’ parhaodd Iesu, ‘Yr hyn a wyddom a lefarwn, a thystiolaethwn am yr hyn a welwyd gennym, a chwi nid ydych yn derbyn ein tystiolaeth. Os dywedais i chwi pethau daearol, ac nid ydych yn credu, sut y credwch, os adroddaf i chwi pethau nefol?’
TAM1897 D 5.5“Rwy’n cyflwyno’r wers hon i Nicodemus fel un sy’n hynod berthnasol i’r rhai sydd heddiw mewn swyddi cyfrifol fel llywodraethwyr yn Israel, ac y clywir eu lleisiau’n aml mewn cyngor yn rhoi tystiolaeth o’r un ysbryd ag oedd gan Nicodemus.” Pwy a wrandawo ac a adewo i’r un geiriau gael yr un effaith ar eu calonnau a’u bywydau heddiw? Cafodd Nicodemus ei dröedigaeth o ganlyniad.
TAM1897 D 5.6Trafodwyd y geiriau hyn gyda llywyddion cynadleddau, henuriaid eglwysi, a’r rhai sy’n dal swyddi swyddogol yn ein sefydliadau. Rydych chi’n gwybod a ydych yn llywydd cynhadledd. Mae’n siarad â chi; mae’n dweud, Rhaid i chi gael eich aileni. Rydych chi’n gwybod a ydych yn henuriad eglwys. Mae’n siarad â chi; mae’n dweud, Rhaid i chi gael eich aileni. Rydych chi’n gwybod a ydych yn dal swydd swyddogol yn unrhyw un o’n sefydliadau. Mae’n siarad â chi; mae’n dweud, Rhaid i chi gael eich aileni. Mae’n dweud, Rhaid i chi gael eich tröedigaeth. Nid yw’n dweud na chawsoch eich tröedigaeth erioed; er ein bod wedi cael ein tröedigaeth, mae’r amser fel y mae Duw yn galw am dröedigaeth drylwyrach, cysegriad dyfnach nag y gwyddoch chi na minnau o’r blaen. Nid yw’n ddim i chi nac i mi ein bod wedi cael ein tröedigaeth bum, deg, neu bymtheg mlynedd yn ôl, os nad ydym wedi cael ein tröedigaeth nawr, heddiw. A heddiw mae’n dweud, os clywch chi ei lais, peidiwch â chaledu eich calonnau. Heddiw, tra’i gelwir yn heddiw, mae’n dweud wrthych chi ac wrthyf fi, Rhaid i chi gael eich aileni; rhaid i chi gael eich tröedigaeth; ac oni bai bod dyn yn cael ei aileni, ni all weld teyrnas Dduw. A dyma’r addewid fendigedig, Rhoddaf i chi galon newydd. Diolch i’r Arglwydd! Chwiliwn am yr Arglwydd â chalon felly, ag ymroddiad felly ag na fu erioed o’r blaen, fel y caiff ein defnyddio fel na chafodd erioed o’r blaen; ac yna bydd yn rholio’r sarhad ymaith oddi wrth ei eglwys, a bydd hi’n codi i fwrw ymlaen yn ddi-rwystr, mor deg â’r lleuad, mor glir â’r haul, ac mor ofnadwy â byddin â baneri. Dyna mae’r Arglwydd yn ei ddymuno oddi wrthych chi a minnau heddiw. A gaiff hynny?