Tréigean an chreidimh ag Iosrael. – Uimh. 1

TAM1897 Q1 33.6Searmon tugtha tráthnóna Dé Domhnaigh, 7 Márta, 1897 Clóite i mBuleitin na Comhdhála Ginearálta, An Chéad Ráithe, 1897, Iml. 2, Uimh. 1, lch. 33-40.

TAM1897 Q1 33.7SA léacht an tráthnóna eile, dúirt mé nár fhaca mé riamh, go dtí le déanaí, cóip de na deich n-aitheanta a d’fhoilsigh Adventaithe an Seachtú Lá, lasmuigh den Bhíobla, a bhí mar a labhair Dia iad. Is cúis áthais dom go bhfuil an t-am tagtha nuair is féidir le hAdventaithe an Seachtú Lá cóip de dhlí Dé a fháil mar a thug Dia í. Tá áthas orm go bhfuil cóipeanna de dhlí Dé, mar a thug Dia í, foilsithe ag an mBráthair Howe. Agus anois, ná fágfaimid muid féin níos faide oscailte don chúiseamh céanna a chuirtear ar dhaoine eile, go bhfágann muid cuid de dhlí Dé ar lár nuair a théimid os comhair na ndaoine.

TAM1897 Q1 33.8Is léir go maith duit gur Éigipteach a bhí san fhear a thug amach an chóip sin de dhlí Dé a úsáideann beagnach gach duine eile. Deirtear ann, “Is mise an Tiarna do Dhia, a thug amach as tír na hÉigipte thú, as teach na daoirse.” Ach dúirt sé leis féin, “Ní bhaineann sé sin liomsa, ná le duine ar bith atá beo sa lá atá inniu ann; óir níor tugadh amach as an Éigipt muid riamh.” Ní raibh sé sin ach do na Giúdaigh. Dá bhrí sin, d’fhág sé sin ar lár agus chlóigh sé an chuid eile den dlí, agus ar an gcaoi sin chuir sé cóip loitithe den dlí a thug an Tiarna é féin don domhan. Rinne sé go mbeadh an chuma air gurb é an t-aon doiciméad ar labhair an Tiarna riamh ó neamh a thosaigh gan a rá cé a bhí ina údar, gan fiú é a chur i láthair, ach a thosaigh go garbh neamhshonraithe mar seo: “Ná bíodh aon dia eile agat seachas mise.” D’fhéadfadh an cheist éirí láithreach, Cé tú féin? Cé atá ag labhairt? Bhuel, nuair a ghlactar an dlí mar a tugadh í, insíonn Dia cé hé atá ag labhairt. “Is mise an Tiarna do Dhia, a thug amach as tír na hÉigipte thú, as teach na daoirse.” Sin é cé atá ag labhairt; ní bheidh aon dia eile agat romham, “atá in ann fuascailt ó dhaoirse na hÉigipte.”

TAM1897 Q1 33.9Tá smaoineamh tábhachtach eile anseo: Nuair a chlóitear an dlí gan an réamhrá a labhair an Tiarna é féin, mar a dhéantar de ghnáth ar chairteacha agus ar chártaí, is gá na focail, “Dlí Dé,” a chur i gceannas uirthi. Léiríonn sé seo go dtuigeann daoine an riachtanas go mbeadh deimhniú de chineál éigin ann maidir le cé leis an dlí atá, agus cé hé an té a labhraíonn na haitheanta seo. Agus, agus an riachtanas seo á aithint acu, cuireann daoine a ndearbhú féin i gceann dhlí Dé, gur dlí Dé é.

TAM1897 Q1 33.10Ach dá gclóbhuailfidís an dlí mar a thug an Tiarna é, bheadh deimhniú an Tiarna féin acu gurb é dlí Dé é, agus gurb é féin a labhraíonn na haitheanta seo. Deir sé: “Is mise an Tiarna do Dhia, a thug amach as tír na hÉigipte thú, as teach na daoirse. Ná bíodh aon dé eile agat romham,” srl. Agus nuair is féidir le daoine deimhniú an Tiarna féin a fháil gurb é a dhlí é, is cinnte nach mbeidh gá le deimhniú aon duine eile gurb é dhlí Dé é.

TAM1897 Q1 33.11Agus nach fearr deimhniú an Tiarna gurb é seo a dhlí ná deimhniú aon duine amháin nó deimhniú na ndaoine uile le chéile? Agus nuair a fhágann daoine deimhniú an Tiarna féin ar lár gurb é seo a dhlí, agus go gcuireann siad a ndeimhniú féin ina áit, an bhféadfadh cás níos soiléire a bheith ann de dhaoine ag cur iad féin in áit Dé? Ó, cuirimis uainn an obair threallúsach, amscaí seo; agus glacaimis leis an dlí naofa mar a labhair agus a scríobh a Údar naofa í! “Is mise an Tiarna do Dhia a thug amach as tír na hÉigipte thú, as teach na daoirse.” Amen. Bíodh mar sin.

TAM1897 Q1 33.12Agus an méid sin ar fad a labhair an Tiarna inti, cuireann dlí Dé an Fhuascailteoir agus an Chruthaítheoir araon i láthair an domhain ansin. Insíonn sí do gach duine ansin gurb é an tÚdar ar an dlí sin, an té a ghlaonn ar an duine é a choinneáil, an Fhuascailteoir agus an Chruthaítheoir araon. Léirítear é seo sa dlí féin. Agus nuair a fhágann siad an chuid a nochtann an Fhuascailteoir ar lár, ní haon ionadh é go bhfuil siad toilteanach agus réidh an chuid a nochtann Cruthaítheoir an duine a fhágáil ar lár. Bhí Sátan i gcónaí ag iarraidh an dlí a chur ar ceal, agus a thábhacht a cheilt ar dhaoine. Thosaigh sé tríd an bhFuascailteoir a fhágáil ar lár inti; agus anois críochnaíonn sé tríd an gCruthaitheoir a fhágáil ar lár inti. Ach is mian leis an Tiarna go mbeadh a fhios againn gurb é a shaor ón Éigipt muid, ionas go mbeimid in ann an Fuascailteoir agus an Cruthaitheoir araon a fheiceáil sa dlí a thug sé don duine.

TAM1897 Q1 34.1Rud eile. Nuair a fheicimid, mar a fheicimid, nár chuaigh Iosrael, nuair a chuaigh siad isteach sa tír, isteach sa tír a bhí beartaithe ag an Tiarna dóibh in aon chor, ach gur theip orthu go hiomlán í a bhaint amach, is féidir linn a fheiceáil cé chomh díomá mór is a bhí ann do Mhaois gan dul ann. Anois, nuair is cosúil, mar is cosúil le daoine áirithe, gur chuaigh Iosrael isteach sa tír a d’ullmhaigh an Tiarna dóibh, agus gurbh é sin go díreach an áit ar theastaigh ón Tiarna iad a thabhairt, agus ansin nuair a fheictear gur fuair Maois bás agus gur chuaigh sé chun na bhflaitheas, deir siad go raibh an ceann is fearr ag Maois sa mhargadh sa deireadh thiar; agus nach mór an díomá a bhí ann é a thógáil amach as an tír agus é a thabhairt chun na bhflaitheas.

TAM1897 Q1 34.2Ach nuair a thuigimid gur theastaigh ón Tiarna é a thabhairt isteach ina chónaí naofa, isteach san áit a bhí déanta aige dó féin le cónaí inti, isteach sa teampall a bhunaigh a lámha; ansin is féidir linn a fheiceáil gur díomá a bhí ann fiú do Mhaois bás a fháil agus dul chun na bhflaitheas gan dul isteach sa tír sin. Nuair a d’fhéadfadh sé a fheiceáil gurbh é a pheaca féin a bhí mar chúis, ar bhealach éigin, lena gcoinneáil amach as tír bheannaithe an ghealltanais; nuair a d’fhéadfadh sé a fheiceáil gur chaill Iosrael an méid a bhí ag an Tiarna dóibh: nuair a chonaic sé an tír ghlórmhar, mar a rinne sé ó bharr Néibe, agus é faoi iallach machnamh a dhéanamh ar na haoiseanna fada fánaíochta, tréigin an chreidimh, agus anacra, trína raibh cúis agus pobal Dé le dul, agus a fhios a bheith aige go raibh baint bheag féin aige féin leis an gcúrsa fada fánaíochta sin a chruthú; tá sé sách éasca a fheiceáil cé chomh díomá mór is a bhí air gan dul isteach sa tír sin gan bhás ar bith—fiú más rud é gur tógadh chun na bhflaitheas é ón uaigh.

TAM1897 Q1 34.3Tá sliocht eile le fáil i leabhar Iósua, dá mbeadh a leithéid de dhíth chun an fhíric a shocrú nár fhág Iosrael an Éigipt fad is a bhí siad sa bhfásach. Is cuimhin libh an sliocht,—tar éis dóibh an Iordáin a thrasnú, ansin a timpeallghearradh iad,—tá sé scríofa, “An lá seo a bhain mé an masla a bhain leis an Éigipt díbh.” Na daoine sin, feiceann tú, a d’fhág an Éigipt, níor fhág siad an Éigipt go dtí gur thrasnaigh siad an Iordáin; óir ní go dtí sin a baineadh an masla a bhain leis an Éigipt díobh. Ansin ba dhaoine iompaithe iad go léir. Thrasnaigh an náisiún iomlán sin an Iordáin le creideamh. Ba náisiún é a chreid Dia, agus ní raibh glór easaontach ná smaoineamh amhrasach ann,—ansin bhí siad amuigh as an Éigipt. Mar sin feiceann tú go bhfuil sé fíor-soiléir gurb í an Éigipt spioradálta an Éigipt litriúil den Bhíobla.

TAM1897 Q1 34.4Anois, casaimid ar an téacs don oíche anocht. Seo é Uimhreacha 23:9. Tosaím ag léamh leis an seachtú véarsa. Is é Balaam atá ann agus é ag fáistine do Bhalac, rí Mhóab.

TAM1897 Q1 34.5Agus thosaigh sé ar a chosamhlacht, agus dúirt sé, Thug Balac, rí Mhóab, anall mé as Aram, as sléibhte an oirthir, ag rá, Tar, mallachtaigh Iacób dom, agus tar, déan dúshlán Iosrael. Conas a mhallóinnse an té nár mhallaigh Dia? nó conas a dhéanfainn dúshlán an té nár thug an Tiarna dúshlán? Óir ó bharr na gcarraigeacha feicim é, agus ó na cnoic déanaim radharc air: FÉACH, BEIDH AN POBAL IN AONAR, AGUS NÍ ÁIREOFAR I MEASC NA Náisiún É.

TAM1897 Q1 34.6Labhraítear an téacs seo linn anseo anocht. Is í fírinne an lae inniu í. Seo í toil shoiléir Dé maidir lena phobal nuair a bhí siad ar theorainn na talún go raibh sé ag iarraidh iad a thabhairt chuici tar éis dó iad a ghlaoch amach as tír na hÉigipte. Bhí siad ag fánaíocht san fhásach ar feadh daichead bliain, agus anois bhí siad tagtha go dtí teorainn na talún. Agus seo í a thoil maidir leo, go gcónóidís leo féin, agus nach gcomhaireofaí i measc na náisiún iad.

TAM1897 Q1 34.7An chúis bhunúsach leis sin, nó ceann de na cúiseanna, is fearr a déarfaimis, tuigfidh tú í má chasann tú ar an seachtú caibidil de Ghníomhartha na nApostal. Bhí Stiofán ag labhairt an lá sin, agus d’inis sé gur thug an Tiarna an pobal amach as an Éigipt, as tír na daoirse le hiontais agus le comharthaí, agus sna véarsaí tríocha a seacht agus tríocha a hocht tá na focail seo; sa véarsa tríocha a hocht atá an sliocht ar leith:—

TAM1897 Q1 34.8Seo é an Maois sin, a dúirt le clann Iosrael, ‘Tógfaidh an Tiarna bhur nDia fáidh chugaibh ó bhur ndeartháireacha, mar mise, agus éisteoidh sibh leis.’ Seo é an té a bhí san eaglais san fhásach.

TAM1897 Q1 34.9Mar sin, céard a bhí in Iosrael san fhásach?—An eaglais. Céard a bhí le bheith ann nuair a bheadh an abhainn curtha díobh acu agus iad tar éis dul isteach sa tír?—An eaglais. Céard a bhí sa ráiteas sin ach go mbeadh scaradh idir an eaglais agus an stát?—díreach mar, nuair a thug sé Abrahám amach as an tír sin, a mhúin an Tiarna an scaradh idir an eaglais agus an stát don domhan, agus díreach mar a léirigh sé trí Abrahám go gcaithfidh an scaradh idir an eaglais agus an stát tosú i gcroí an duine aonair.

TAM1897 Q1 34.10Mura bhfuil mé scartha i mo chroí ón stát, beidh aontas idir an eaglais agus an stát ann cibé áit a mbeidh mé. Agus mar sin, cé nach bhfuil oifig agam sa stát, ná go seasaim le haghaidh oifige ann, beidh mé i mo pholaiteoir san eaglais; agus seasfaidh mé le haghaidh oifige ann, agus déanfaidh mé an chleasaíocht pholaitiúil ann. Mar sin, mura bhfuil fear scartha ina chroí ón stát, ach go mbaineann sé leis an eaglais, b’fhearr dó páirt a ghlacadh i bpolaitíocht an domhain agus a bheith ina pholaiteoir ann, ná a chuid polaitíochta a thabhairt isteach san eaglais.

TAM1897 Q1 34.11Mar sin, nuair a ghlaoigh an Tiarna ar Abrahám, dúirt sé, ar an gcéad dul síos, “Téigh amach as do thír.” Agus anois, toisc go bhfuil Abrahám méadaithe agus gur éirigh sé ina eaglais, agus an eaglais sin ar tí dul isteach i seirbhís speisialta an Tiarna os comhair na náisiún, fógraíonn sé nár cheart an eaglais sin a áireamh i measc na náisiún; gur chóir dóibh cónaí ina n-aonar. Is féidir leat a fheiceáil conas a theastaigh ón Tiarna go gcloífeadh na daoine leis sin, mar go raibh a fhios aige cad a bhí sna náisiúin; agus go raibh a fhios aige conas a bhain na náisiúin an riocht sin amach. Theastaigh uaidh go gcónódh a eaglais ina haonar, nach mbeadh aon rialtóir aici ach é féin, aon dlí aici ach a dhlí-se, aon reachtaíocht de chineál ar bith ach focal an Tiarna, aon rialtas aici ach rialtas an Tiarna.

TAM1897 Q1 35.1Bhí sé i gceist ag Dia, nuair a thug sé isteach sa tír iad, gurbh eisean ceann na heaglaise. Ba é Íosa Críost ceann na heaglaise, ar ndóigh, chomh fíor sin is atá sé anois. Tá a fhios agaibh ó na ceachtanna atá staidéilte againn, conas a tháinig na daoine ar ríogacht, ar mhonarcacht, agus mar sin de; ba trí dhul óna thaobh é, trí theip a bheith acu Dia a aithint mar an tAon Rialtóir amháin a bhí acu, agus a dhlí mar an t-aon dhlí amháin. Rinneadh íoladóirí díobh, agus mar sin chaill siad rialtas Dé orthu féin, agus cumhacht a dhlí orthu; agus tar éis dóibh scaradh ó Dhia, b’éigean go mbeadh rialtas ina measc chun fonn na ndaoine sin a shásamh a bhí ag iarraidh smacht a chur ar a gcomharsana, agus chun iad a chosaint orthu féin ina bhfiántas, mar gheall go raibh siad tar éis scaradh ó Dhia.

TAM1897 Q1 35.2Ach scar an Tiarna Iosrael ó na daoine agus ó na rialtais go léir, chuige féin. Chuir an Tiarna tús le hIosrael anois san áit chéanna ar chuir sé tús le hAbraham, le bheith scartha ó na ríthe agus na rialtóirí mórthimpeall orthu, ó gach cineál rialtais chruinne mórthimpeall orthu. Theastaigh uaidh go gcónódh a phobal leo féin, agus nach mbeidís ar an gcineál a bhféadfaí a áireamh i measc aon cheann de na náisiúin, ionas, nuair a d’fhéachfadh na náisiúin orthu, go bhfeicfidís nach bhféadfaí Iosrael a áireamh mar chuid dá gcineál féin.

TAM1897 Q1 35.3Theastaigh uaidh go seasfadh Iosrael os comhair an domhain chomh soiléir sin—agus dhéanfadh sé seo difriúil ó gach náisiún eile iad—gurb é an rud a déarfadh na náisiúin go léir a d’fheicfeadh iad ná, Is rud uathúil é sin; ní hé an cineál rialtais atá againne é sin. Níl aon rí acu; is cosúil go n-éiríonn le gach duine acu gan aon rialtóir. Agus thosódh siad ag fiosrú faoi sin; déarfadh siad, Cad is cúis leis seo? Conas a éiríonn libh gan an trealamh iomlán seo ar fad de rí, agus arm, agus cánacha, agus na rudaí seo go léir a gcaithfimidne cur suas leo? An freagra a bheadh ann, Bhuel, is é Dia ár rí. Agus ní chosnaíonn sé i bhfad an méid sin ar a rialtas a reáchtáil is a chosnaíonn ar bhur rialtas siúd; mar níl na fadhbanna sin againne atá agaibhse. Sea; níl aon chánacha orainn, agus tá sé chomh maith sin go bhfuil grá againn gach a bhfuil againn a thabhairt dó, chun tacaíocht a thabhairt do bheannachtaí a rialtais agus iad a scaipeadh ar fud na cruinne.

TAM1897 Q1 35.4Agus nuair a d’inseodh a mhuintir é sin do na págánaigh, déarfadh na págánaigh, ‘Is cinnte gur pobal críonna tuisceanacha iad an náisiún seo; agus cén náisiún ar an talamh atá chomh mór sin, a bhfuil aige breithiúnais chomh críonna, chomh maith leis an dlí seo ar fad? Agus cén náisiún a bhfuil Dia chomh gar dóibh is atá an Tiarna do Dhia, i ngach ní a n-iarraimid air?’ Sin an rud a bhí i gceist ag an Tiarna. Agus dúirt sé, “Go gcónaíodh Iosrael ina aonar, agus nach gcomháireofaí i measc na náisiún iad.” Bhí sé ar intinn aige an domhan ar fad a theagasc ar scaradh na heaglaise ón stát, ní hamháin san eaglais, ach i measc na náisiún, maidir leis na stáit, agus freisin maidir leis an eaglais féin.

TAM1897 Q1 35.5Níl le déanamh ach breathnú anseo ar an scrioptúr, agus feicfidh tú é sin. Deotranaimí 4. Insíonn cúpla véarsa an méid iomlán atá léirithe agam. Ag tosú leis an gcéad véarsa, agus ag léamh go dtí an t-ochtú véarsa:—

TAM1897 Q1 35.6Anois, dá bhrí sin, éist, a Iosrael, leis na reachtanna agus leis na breithiúnais a mhúinim daoibh, chun iad a choimeád, ionas go mairfidh sibh, agus go rachaidh sibh isteach agus go nglacfaidh sibh seilbh ar an tír a thugann an Tiarna, Dia bhur n-aithreacha, daoibh. Ní chuirfidh sibh aon ní leis an bhfocal a ordaím daoibh, ná ní bhainfidh sibh aon ní de, ionas go gcoinneoidh sibh aitheanta an Tiarna bhur nDia a ordaím daoibh. Chonaic bhur súile an méid a rinne an Tiarna de bharr Bhail-peor: óir an dream uile a chuaigh i ndiaidh Bhail-peor, scrios an Tiarna bhur nDia as bhur measc iad. Ach sibhse a ghlac leis an Tiarna bhur nDia, tá gach duine agaibh beo inniu. Féach, mhúin mé reachtanna agus breithiúnais daoibh, díreach mar a d’ordaigh an Tiarna mo Dhia dom, le go ndéanfáibh amhlaidh sa tír a bhfuil sibh ag dul chun í a fháil i seilbh. Coinnígí agus déanaigí iad, mar sin; óir is í seo bhur gcríonnacht agus bhur n-intleacht i radharc na náisiún, a chloisfidh na reachtanna seo go léir, agus a déarfaidh, ‘Is cinnte gur pobal críonna tuisceanacha iad an náisiún mór seo.’ Óir cén náisiún mór dá bhfuil ann a bhfuil Dia chomh gar dóibh, mar atá an Tiarna ár nDia i ngach ní a nglaonn muid air? Agus cén náisiún mór dá bhfuil ann a bhfuil reachtanna agus breithiúnais chomh cóir leis an dlí seo ar fad, a leagaim romhaibh an lá seo?

TAM1897 Q1 35.7An raibh aon áit ann, mar sin, do dhéanamh aon chineáil dlí ná reachtaíochta i measc Iosrael?—“Ní chuirfidh sibh aon ní leis an bhfocal a thugaim d’áithne daoibh, ná ní bhainfidh sibh aon ní de.” Sin a bhí le déanamh acu. Rinneadh a gcuid dlí go léir dóibh. Bhí a reachtaíocht go léir i gcrích agus foirfe; agus chomh fada is a bhí sé sin acu, ní raibh gá acu le haon ní eile, agus a luaithe is a tháinig an t-am go raibh gá acu le ní eile, ba fhianaise é sin féin go raibh Dia tréigthe acu.

TAM1897 Q1 35.8Fad is a bhí gá acu le reachtaíocht de chineál ar bith, uathu féin, ina measc féin, ba fhianaise é sin gur thréig siad Dia, nach raibh a dhlí sách maith dóibh a thuilleadh, agus nach raibh a rialtas sách maith dóibh a thuilleadh. Sin go díreach an chaoi a bhfuil sé leis an gcuid eile de na págánaigh. Sin an chaoi a bhíonn sé leis na náisiúin go léir. Sin an chaoi ar rinneadh págánaigh díobh. Agus tá a fhios agaibh gur lean Iosrael an chosán chéanna sin. Dhearmaid siad Dia agus thit siad i n-íodhaladóireacht, agus ansin dúirt siad, ‘Caithfimid rí a bheith againn, ionas go mbeimid cosúil leis na náisiúin go léir.’ Ach ná déan dearmad gur ghá dóibh Dia a dhiúltú sula bhféadfaidís rí a bheith acu; agus trí Dhia a dhiúltú, ionas go mbeidís cosúil leis na náisiúin, cosúil leis na págánaigh — sin é an smaoineamh litriúil — trí Dhia a dhiúltú ionas go mbeidís cosúil leis na náisiúin, rinneadh iad cosúil leis na náisiúin a dhiúltaigh do Dhia. Tá a fhios agat seo ón stair go léir a lean.

TAM1897 Q1 35.9Tá sé glan soiléir, dá bhrí sin, nach toil Dé é, nach le leas a mhuintire é, go mbeadh siad cosúil leis na náisiúin. Ní toil Dé é, ní le leas an phobail é, go mbeadh aon chineál rialtais acu cosúil leis na náisiúin atá mórthimpeall orthu. Tá a fhios agaibh nár eascair na nithe seo as Dia a leanúint, ach gur eascair siad as tréigean an chreidimh. As seo ar fad, tá sé fíor-soiléir nár bheartaigh Dia go mbunódh a mhuintir rialtas dóibh féin eatarthu féin.

TAM1897 Q1 36.1Níor bheartaigh an Tiarna go mbunóidís rialtas cosúil leis na náisiúin mórthimpeall orthu. Nuair a deir sé, “Ní chuirfidh sibh aon ní leis an bhfocal a ordaím daoibh, ná ní bhainfidh sibh aon ní de,” feictear gur chuir sé sin cosc orthu aon saghas reachtaíochta a dhéanamh, aon scáth de reachtaíocht ar bith, agus gur chuir sé cosc orthu dá bhrí sin aon chineál rialtais a bhunú ina measc riamh.

TAM1897 Q1 36.2Agus as seo, tá sé fíor-soiléir, nuair a mhothaigh siad an gá le cineál éigin rialtais ina measc féin, ina mbeadh dlíthe agus rialtóirí acu seachas Dia, gur cruthúnas cinnte a bhí ann ann féin gur dhearmad siad Dia; gur iompaigh siad uaidh; nach raibh a rialtas féin leordhóthanach; nach raibh a chumhacht orthu iad a choinneáil, agus dá bhrí sin go gcaithfidís cineál éigin de rialtas dá gcuid féin a chruthú agus a bhunú, chun iad féin a chosaint orthu féin.

TAM1897 Q1 36.3Mar sin, feiceann sibh nach raibh sé de réir thoil an Tiarna go mbeadh rialtas dá gcuid féin acu, a mhuintir, agus iad ina gcónaí leo féin. Ní raibh sé de thoil aige go gcónóidís i measc na náisiún, agus go mbeadh rialtas acu cosúil le rialtas na náisiún; óir nuair a ghlacfaidís orthu féin rialtas dá gcuid féin a dhéanamh chun iad féin a rialú i measc a chéile, bheadh sé sin díreach cosúil le rialtais na náisiún, toisc go raibh siad go léir daonna, agus go bhfuil an cine daonna ar aon dul. Mar sin, nuair a chuaigh Iosrael i mbun rialtas a bhunú chun iad féin a rialú, bhí sé cosúil leis na cinn a bhí timpeall orthu, agus níorbh fhéidir leis a bheith ina aon ní eile. Bhí sé págánach. Agus beidh sé págánach i gcónaí cibé áit a ndéanfar iarracht air.

TAM1897 Q1 36.4“Ná cuirigí aon ní leis an bhfocal a ordaím daoibh, ná bainigí aon ní de, ionas go gcoimeádfaidh sibh aitheanta an Tiarna bhur nDia a ordaím daoibh.” Tá sé i gceist ag Dia go mbeidh a chuid aitheanta, a dhlí, a rialtas, leor dá mhuintir. Agus is leor é dá mhuintir. Tá sé sin socraithe. Beidh sé i gcónaí leor dá mhuintir. Ach níl sé leor dóibh siúd nach bhfuil sé acu; níl sé leor dóibh siúd a scarann ó Dhia agus óna dhlí agus óna rialtas. Níl a rialtas leor dóibh, mar sin, toisc nach bhfuil sé acu; agus ansin má chruthaíonn siad ceann dá gcuid féin, tá sé díreach cosúil le ceann na gcinneach.

TAM1897 Q1 36.5Chonaic bhur súile an méid a rinne an Tiarna de bharr Baal-peor: mar na fir go léir a lean Baal-peor, scrios an Tiarna do Dhia iad as bhur measc. Ach sibhse a ghlac leis an Tiarna bhur nDia, tá gach duine agaibh beo inniu. Féach, mhúin mé reachtaí agus breithiúnais daoibh, díreach mar a d’ordaigh an Tiarna mo Dhia dom, go ndéanfadh sibh amhlaidh sa tír go bhfuil sibh ag dul chun í a fháil i seilbh. Coinnigh iad, dá bhrí sin, agus déan iad: óir is í seo bhur n-eagna agus bhur dtuiscint i radharc na náisiún.

TAM1897 Q1 36.6“Is í seo bhur n-eagna agus bhur dtuiscint i láthair na náisiún.” Ní i mo shúilse amháin; ach déanaigí é seo, agus déarfaidh na náisiúin uile, na págánaigh, go bhfuil sibh críonna. Déarfaidh na náisiúin, na págánaigh, go bhfuil ciall mhaith agaibh.

TAM1897 Q1 36.7Féach, mhúin mé reachtanna agus breithiúnais daoibh, díreach mar a d’ordaigh an Tiarna mo Dhia dom, go ndéanfáibh amhlaidh sa tír go dtéann sibh chun í a shealbhú. Coinnigh iad, dá bhrí sin, agus déan iad; óir is í seo bhur n-eagna agus bhur dtuiscint i láthair na náisiún, a chloisfidh na reachtanna seo go léir, agus a déarfaidh, ‘Is cinnte gur pobal críonna tuisceanacha iad an náisiún mór seo.’ Óir cén náisiún mór ann a bhfuil Dia chomh gar dóibh, mar atá an Tiarna ár nDia i ngach ní a n-iarraimid air? Agus cén náisiún mór dá samhail a bhfuil reachtanna agus breithiúnais chomh cóir leis an dlí seo ar fad, a leagaim amach romhaibh an lá seo? Ach bí san airdeall ort féin, agus coinnigh do anam go dícheallach, le heagla go ndéanfaidh tú dearmad ar na nithe a chonaic do shúile, agus le heagla go n-éalóidh siad ó do chroí i rith do shaoil ar fad: ach múin iad do do chuid mac, agus do chuid garmhac; go háirithe an lá a sheas tú i láthair an Tiarna do Dhia in Horeb.

TAM1897 Q1 36.8Ná déan dearmad ar an méid a chonaic agus a chuala tú, ach go háirithe ná déan dearmad ar an méid a chuala tú nuair a sheas tú os comhair Horeb an lá sin. Cad a chuala siad?—Ó, dlí Dé; aitheanta Dé agus creideamh Íosa a chuala siad an lá sin; guth ó neamh a d’fhógair fuascailt agus an cruthú, le go nach ndéanfadh daoine peaca. Ach rinne Iosrael dearmad ar Dhia, agus thit siad san íoladóireacht, agus dúirt siad, ‘Déan rí dúinn; déan rí dúinn, cosúil leis na náisiúin uile.’ Ach faoin am sin, fad is a bhí siad neamhshalach, dúirt an Tiarna ina dhiaidh sin (Salm 81:13-16):—

TAM1897 Q1 36.9Ó, dá n-éistfeadh mo phobal liom, agus dá siúlódh Iosrael i mo shlite! Go luath bheadh a gcuid naimhde umhalaithe agam agus d’iompóinn mo lámh in aghaidh a gcéilí comhraic. Ghéillfeadh fuathóirí an Tiarna dó: ach mhairfeadh a n-am go deo. Chothódh sé iad freisin leis an gcuid is fearr den chruithneacht: agus le mil as an gcarraig shásóinnse thú.

TAM1897 Q1 36.10Anois deir an Tiarna fúinn gur shaor sé sinn ó chumhacht an dorchadais, agus gur aistrigh sé sinn isteach i ríocht a Mhic ionmhaire. Tá ríocht Dé bunaithe arís i measc a mhuintire, agus “tá ríocht Dé istigh ionibh,” agus tá sí i bhur measc trí bheith istigh i ngach duine agus i ngach duine acu. Anois, mar sin, is ríocht foirfe é Ríocht Dé, toisc gur rí foirfe é an rí, toisc gur dlí foirfe é dlí na ríochta sin. An leor rí foirfe, agus dlí foirfe, agus ríocht foirfe, duit? An leor? An leor sin do dhuine?—Ó sea, go deimhin! An chóir go mbeadh sé leor do dhuine?

TAM1897 Q1 36.11Agus mura leor sin ar fad do dhuine, an é an fhadhb leis an ríocht, nó leis an duine?—Tá a fhios agaibh nach féidir an fhadhb a bheith ach leis an duine. Ach abair go n-admhaíonn an duine gur Críostaí é. An leis an duine atá an fhadhb fós, nó leis an ríocht?

TAM1897 Q1 36.12(Guthanna) Leis an duine.

TAM1897 Q1 36.13Abair go n-admhaíonn sé gur Adventach an Seachtú Lá é, agus nach leor ríocht Dé dó; abair go gcruinníonn tú slua díobh le chéile, agus nach leor ríocht Dé dóibh, ach go gcaithfidh siad ríocht dá gcuid féin a bheith acu, ríocht eile; go gcaithfidh siad rialtas a bhunú, cáin a ghearradh orthu féin, lucht rialaithe a roghnú astu féin chun iad féin a rialú; an leanaí Dé iad? An leor ríocht fhoirfe Dé dóibh? An mbaineann siad le rialtas Dé? An leor rialtas Dé dóibh? An bhfuil ríocht Dé iontu? An bhfuil? Conas a d’fhéadfadh sé a bheith, nuair nach leor an ríocht fhoirfe, agus an rí foirfe, agus an dlí fhoirfe, dóibh?

TAM1897 Q1 37.1Feiceann tú, mar sin, go dtosaíonn an scaradh idir eaglais agus stát, fiú i measc Adventaithe an Seachtú Lá, sa chroí; agus caithfidh sé tosú ansin le gach duine, i ngach áit, nó ní féidir aon scaradh idir eaglais agus stát a bheith ann ina bhfuil sé. Mura mbeadh aon duine sa cheathrú haois, san Impireacht Rómhánach, a raibh aontas eaglaise agus stáit ina chroí féin aige, ní bhunófaí an Phápaíocht sa cheathrú haois. Dá mbeadh an eaglais amháin aige ina chroí, an eaglais léi féin, agus gan aon ní den stát, gan aon cheann de phrionsabail an stáit, ach an eaglais amháin,—Dia, a ríocht, a dhlí, a fhíréantacht, é féin amháin i gceannas ann,—an bhféadfadh papacht a bheith ann riamh?

TAM1897 Q1 37.2(Guthanna) Ní hea.

TAM1897 Q1 37.3Cad é, mar sin, an rud is riachtanach a sheachaint i gcónaí?—Aon aontas idir an eaglais agus an stát sa chroí. Cad é, mar sin, an t-aon chosaint chinnte amháin in aghaidh an phápaíochta?—Is é sin Dia a ghráú le do chroí uile, agus le d’anam uile, agus le d’intinn uile, agus le do neart uile. Is é sin “imigh as do thír, agus ó do ghaolta, agus ó theach d’athar.” Is é do dhroim a thionndadh ar an Éigipt. Is é “cónaí a dhéanamh i d’aonar, agus gan do chur i measc na náisiún.”

TAM1897 Q1 37.4Léim anois as “Impireachtaí an Bhíobla,” leathanach 152 agus ar aghaidh, roinnt sleachta a chuir mé isteach ann as “Aithreacha agus Fáithe,” maille le scrioptúir, maidir leis an gceangal seo féin. Ar dtús, léim cuid de mo bhriathra féin; ach inseoidh mé daoibh cathain a léim briathra “Aithreacha agus Fáithe:”—

TAM1897 Q1 37.5“Féach, cónaíodh na daoine ina n-aonar, agus ní áireofar i measc na náisiún iad.” Níor bheartaigh an Tiarna riamh go ndéanfaí ríocht, ná stát, ná rialtas dá mhuintir, cosúil le muintir an tsaoil seo. Ní raibh siad le bheith cosúil leis na náisiúin mórthimpeall orthu. Bhí siad le bheith scartha amach do Dhia “ó na daoine go léir a bhí ar dhromchla an domhain.” “Ní áireofar na daoine i measc na náisiún.”

TAM1897 Q1 37.6Anois, má mheasaim gur le stát na Gearmáine mé, an bhfuil mé ag meas mé féin i measc na náisiún? Má mheasaim gur le rialtas Shasana mé, mar chuid de, mar shaoránach dílis tírghrách a throidfeadh ar son na bratacha, an bhfuil mé ag meas mé féin i measc na náisiún? Agus má throidimse ar son na brataí sin, mo bhratach, mo bhratach Bhriotanach, agus go mbaineann mo dheartháir, Adventach an Seachtú Lá anseo, leis na Stáit Aontaithe, agus é dílis agus tírghrách, agus má théann an dá náisiún i gcogadh, agus go gcaithfidh sé ionraí a chur ó dhoras, agus go mbíonn coimhlint ann, ansin tá mise ar thaobh amháin, agus mo dheartháir ar an taobh eile, agus an deartháir ag troid in aghaidh a dhearthár. Ar ordaigh Dia é sin?—Tá a fhios agaibh nár ordaigh. An raibh aon bhrí riamh leis nuair a dúirt sé go gcónóidh na daoine leo féin, agus nach gcomháireofar i measc na náisiún iad?

TAM1897 Q1 37.7Léim sliocht beag de mo chuid scríbhneoireachta féin in “Impireachtaí an Bhíobla:”—Bhí a rialtas le bheith ina theoicraise íon agus shimplí—Dia mar an tAon Rí acu, an tAon Rialtóir acu, an tAon Reachtóir acu. Eagraíocht eaglaise a bhí ann, go deimhin, a thosaigh le heagrú “na heaglaise san fhásach;” agus bhí sí le bheith scartha ó gach smaoineamh ar stát. Bhí sé i gceist go mbeadh an córas a bunaíodh san fhásach trí Mhaois, agus a lean ar aghaidh i gCanaan trí Iósua, buan.

TAM1897 Q1 37.8Anois léim sliocht as “Aithreacha agus Fáithe:”—

TAM1897 Q1 37.9Riaradh rialtas Iosrael i ainm agus faoi údarás Iehova. Ba é an t-aon obair a bhí ar Mhaois, ar an seachtó seanóir, ar na ceannairí agus ar na breithiúna ná na dlíthe a thug Dia a fhorfheidhmiú. Ní raibh aon údarás acu reachtaíocht a dhéanamh don náisiún.

TAM1897 Q1 37.10Cé acu nach raibh údarás aige reachtaíocht a dhéanamh don náisiún?

TAM1897 Q1 37.11(Guthanna) An eaglais.

TAM1897 Q1 37.12Cé mhéad a bhí san eaglais? An raibh duine amháin, nó beirt, nó deichniúr, nó dáréag, nó caoga duine ar bith, san áireamh?—Bhí. An raibh aon údarás ag iad, nó ag aon duine acu, chun reachtaíocht a dhéanamh don chuid eile, nó fiú dóibh féin?—Ní raibh.

TAM1897 Q1 37.13Éist, a Iosrael, leis na reachtanna agus leis na breithiúnais, a mhúinim daoibh, chun iad a choimeád, ionas go mairfidh sibh, agus go rachaidh sibh isteach agus go nglacfaidh sibh seilbh ar an tír a thugann an Tiarna, Dia bhur n-aithreacha, daoibh. Ní chuirfidh sibh aon ní leis an bhfocal a d’ordaím daoibh, ná ní bhainfidh sibh aon ní de.

TAM1897 Q1 37.14Ag lua arís anois as “Aithreacha agus Fáithe:”—

TAM1897 Q1 37.15Seo a bhí, agus a d’fhan, mar choinníoll ar mhaireachtáil Iosrael mar náisiún.

TAM1897 Q1 37.16Ansin nuair a d’fhág Iosrael sin, agus gur ghlac siad an chéim chun ríocht a bhunú, agus a bheith cosúil leis na náisiúin, céard a chiallaigh sé sin?—Cailliúint na bheith ann. Ná déan dearmad air sin.

TAM1897 Q1 37.17Anois, mír eile atá scríofa agam, agus ar mian liom a rá arís anois:—

TAM1897 Q1 37.18Prionsabail theoiricáit ghlan amháin a bhí i gceist le rialtas Iosrael. I rialtas ar bith, is é dílseacht na saoránach do phrionsabail an rialtais an t-aon rud a fhéadann rath a chur air.

TAM1897 Q1 37.19Meastar go huilíoch gurb amhlaidh atá. Cén rialtas atá á mheas againn anseo?—Rialtas Dé. De chuid cén rialtais a bhí siad ina saoránaigh?—Rialtas Dé. Mar sin, ba é dílseacht do phrionsabail an rialtais sin an t-aon rud a d’fhéadfadh an rialtas agus an ceannas sin a dhéanamh rathúil, fiú i gcás Dé.

TAM1897 Q1 37.20Níorbh fhéidir leis an rialtas a bunaíodh ansin a bheith rathúil ach amháin trí láithreacht leanúnach Chónaitheach Dé a bheith le hIosrael. Dá bhrí sin, d’éiligh dílseacht do phrionsabail an rialtais sin, ar thaobh na ndaoine, go lorgódh gach duine acu go leanúnach láithreacht Chónaitheach Dé leis féin, mar an tAon Rí, Rialtóir, agus Reachtóir, i ngach gné dá ghnáthchleachtas laethúil. Ach “gan creideamh, is dodhéanta é a shásamh.” Is “le creideamh” a chónaíonn Dia sa chroí agus a rialaíonn sé sa saol. Dá bhrí sin, bhí bunphrionsabal, agus go deimhin maireachtáil rialtas Iosrael féin, bunaithe ar chreideamh beo, buan a bhí ag muintir Iosrael.

TAM1897 Q1 38.1Agus is anseo díreach a theip ar Iosrael. Go deimhin, is é an t-aon áit a bhféadfaidís teip. Níor mhair siad sa chreideamh; níor fhan siad dílis dá Rí agus dá rialtas. Chreid na daoine a tháinig isteach sa tír an Tiarna, an dream a thrasnaigh Abhainn Iordáin ar thalamh tirim le creideamh nuair a bhí an abhainn faoi thuile go hiomlán, agus ar thit ballaí Iariceo go talamh mar gheall ar a gcreideamh tar éis dóibh siúl timpeall uirthi ar feadh seacht lá, agus glao buaiteach an chreidimh a screadail siad—chreid na daoine seo an Tiarna, agus bhí sé leo i gcumhacht. Ach tháinig athrú. Chaill na daoine glaine an chreidimh, agus thit siad i bhformalachas. Insítear an scéal dúinn i gcúpla véarsa gonta sna Scrioptúir. “Thug na daoine seirbhís don Tiarna fad is a mhair Iósua, agus fad is a mhair na seanóirí a mhair beo i ndiaidh Iósua, a chonaic gníomhartha móra uile an Tiarna a rinne sé ar son Iosrael. Agus fuair Iósua mac Nún, seirbhíseach an Tiarna, bás agus é céad deich mbliana d’aois.... Agus cuireadh an ghlúin sin go léir lena n-aithreacha agus d’éirigh glúin eile ina n-áit, nach raibh aithne acu ar an Tiarna, ná ar na hoibreacha a rinne sé ar son Iosrael. Agus rinne clann Iosrael an t-olc i radharc an Tiarna, agus rinne siad seirbhís do na Baalim: agus thréig siad an Tiarna Dia a n-aithreacha, a thug amach as tír na hÉigipte iad, agus lean siad déithe eile, ó dhéithe na bpobal a bhí mórthimpeall orthu, agus chrom siad dóibh, agus chuir siad fearg ar an Tiarna. Agus thréig siad an Tiarna, agus rinne siad seirbhís do Bhail agus d’Ashtaroth.”—“Impireachtaí an Bhíobla,” lch. 153, 154.

TAM1897 Q1 38.2Sin go díreach mar a rinne siad i ré Nimrod. Cad ba thoradh air sin i ré Nimrod?—Chuir siad duine dá gcuid féin ina rí, tar éis dóibh Dia a dhiúltú mar rí. An bhfuil aon rud aisteach, mar sin, gurb é an toradh céanna a bheadh air anois le hIosrael sa ré seo?

TAM1897 Q1 38.3Gan láithreacht Dé a bheith acu ina gcroí chun iad a scaradh fiú uathu féin, agus ar an gcaoi sin iad a dhéanamh difriúil ó dhaoine eile, bhí siad chomh cosúil leis na ciníocha máguaird gur rud nádúrtha go leor a bhí ann go rachadh siad in éineacht leo i n-adharthaíocht a ndéithe. Nuair a d’éirigh ualach a gcuid gníomhartha féin agus forlámhas na bpágánach chomh trom sin de bharr a dtréigin creidimh, go raibh siad neamhábalta é a sheasamh a thuilleadh, d’iompóidís ar an Tiarna lena gcroí go léir, chuirfidís a muinín annsan amháin, agus is annsan a fhaighidís fuascailt ghlórmhar óna bpeacaí agus óna gcuid forlámhaithe go léir. Ach nuair a fuair siad iad féin saor, theip orthu fós láithreacht a dTiarna agus a Slánaitheora a chothú agus a lorg; dá bhrí sin, rinneadh a gcreideamh foirmiúil arís, agus go gairid ina dhiaidh sin ghlac siad le bealaí na bpágánach arís, agus rinne siad adhradh dá ndéithe.

TAM1897 Q1 38.4Dá mbeadh a gcroíthe curtha acu ar an Tiarna agus muinín acu as an t-am ar fad, mar a rinne siad le linn na dtréimhsí athchóirithe seo, bheadh sé faighte acu gurbh é a bhí sé dóibh an t-am ar fad an rud céanna a bhí sé ar na hócáidí seo. Ansin, bheadh a gcúrsa iomlán mar a bhí sé i gcónaí ag iarraidh go mbeadh sé—dul chun cinn leanúnach amach agus suas, ag fás i ngrásta agus i n-eolas ar an Tiarna ár Slánaitheoir. Ansin, bheadh siad ina solas geal lonrach do na náisiúin go léir.

TAM1897 Q1 38.5In ionad iad a bheith tugtha ag na heispéiris athdhéanta seo go dtí an pointe go mbeadh amhras orthu fúthu féin faoi dheireadh agus go deo, agus go mbeadh muinín acu as an Tiarna amháin, tháinig siad i ndáiríre go dtí an staid inar chuir siad amhras ar an Tiarna faoi dheireadh, agus inar bheartaigh siad muinín a chur iontu féin go hiomlán. Ina ndíchreideamh agus ina dtréigean creidimh, ní raibh siad in ann a fheiceáil sna ruathair leanúnacha de chuid na gciní, a ndearnadh creach ar an tír agus a gcuireadh an pobal faoi chois dá bharr, ach fianaise amháin gur theip ar riail Dé, chomh fada agus a bhain le cúrsaí praiticiúla.—“Impireachtaí an Bhíobla,” lch. 154, 155.

TAM1897 Q1 38.6Anois, ag lua arís ó “Aithreacha agus Fáithe:”—

TAM1897 Q1 38.7Láimhseáladh gach olc a tháinig as a bpeaca agus a n-amadántacht féin acu ar rialtas Dé.

TAM1897 Q1 38.8Feiceann sibh, mar sin, nuair a bhíonn riail ar bith eile de dhíth ar phobal ar bith a mhaíonn gur leis an Tiarna iad, seachas a riailsean, cad is cúis leis an bhfadhb. Tá siad tar éis scaradh ó Dhia; tá siad sáite sa olc; tá siad ag fulaingt urchóidí de gach cineál; agus cuireann siad an milleán ar riail Dé as seo ar fad. Ní raibh riail Dé maith go leor dóibh; níor rinne sí a ndóthain dóibh. Cén fáth?—Toisc nach raibh sí acu.

TAM1897 Q1 38.9Leanaim ar aghaidh ag léamh ó “Athracha agus Fáithe:”—

TAM1897 Q1 38.10De réir a chéile, chaill siad a n-ómós do Dhia, agus stop siad de luach a chur ar an onóir a bheith ina bpobal tofa aige. Meallta ag glórmhaise agus taispeántas na ríthe págánacha, d’éirigh siad bréan dá simplíocht féin. D’éirigh éad agus farmad idir na treibheacha. Rinne easaontais inmheánacha lag iad; bhí siad faoi léigear i gcónaí ag a naimhde págánacha: agus bhí na daoine ag teacht chun a chreidiúint, chun a seasamh i measc na náisiún a chothabháil, go gcaithfeadh na treibheanna a bheith aontaithe faoi rialtas láidir lárnach. De réir mar a d’fhág siad géilleadh do dhlí Dé, bhí fonn orthu a bheith saor ó riail a Rí neamhaí; agus mar sin, scaipeadh an t-éileamh ar mhonarcacht go forleathan ar fud Iosrael.

TAM1897 Q1 38.11Léimfidh mé anois as an méid atá scríofa agam in “Impireachtaí an Bhíobla:”—

TAM1897 Q1 38.12Ba í an scéal céanna í faoi Bhaibilón agus an Éigipt arís eile. Mheall an t-archa-chaimiléir iad chun na híodhalaitheachta, agus ón íodhalaitheacht chun na monarcachta, ionas go bhfaigheadh sé forlámhas orthu, agus trí thionchair shaolta go meallfadh sé iad, nó trí fhórsa go gcuirfeadh sé cosc orthu, seirbhís Dé a dhéanamh.

TAM1897 Q1 38.13Agus tá a fhios agaibh gur ghéarlean Iosrael na fáithe, gur chuir siad cosc ar sheanmóireacht fhocal Dé, díreach mar a rinne gach náisiún págánach eile ar an domhan ó aimsir Nimrod go dtí anocht, agus díreach mar a dhéanfaidh gach náisiún págánach eile, fiú dá mbunódh Adventaithe an Seachtú Lá iad.

TAM1897 Q1 38.14Anois, táim ag athlua arís ó “Aithreacha agus Fáithe:”—

TAM1897 Q1 38.15Ba mhian le Dia go bhféachfadh a phobal airsean amháin mar a ndílsitheoir dlí agus mar fhoinse a neart. Agus a gcruinneas orthu féin ar Dhia á mhothú acu, d’iomprófaí i gcónaí níos gaire dó iad. D’éireodh siad uaisle agus uiríseal, oiriúnach don chinniúint uasal a ghlaoigh sé orthu mar a phobal roghnaithe. Ach nuair a chuirfí fear ar an gcoróin, bheadh claonadh ann meon na ndaoine a iompú ó Dhia.

TAM1897 Q1 38.16Agus is cuma liom más Adventach an Seachtú Lá é; is dual dó meon na ndaoine a chasadh ó Dhia.

TAM1897 Q1 38.17Leanaim ar aghaidh ag léamh ó “Aithreacha agus Fáithe:”—

TAM1897 Q1 38.18Bheadh níos mó muiníne acu as neart an duine agus níos lú as cumhacht dhiaga—

TAM1897 Q1 39.1An raibh cosaint de dhíth orthu ó na págánaigh?—Bhí. An raibh na págánaigh ag ionsaí orthu, agus ag déanamh ruathar orthu?—Bhí. An raibh cosaint de dhíth orthu?—Bhí. Cén fáth ar bhunaigh siad rialtas?—Le haghaidh cosanta—le haghaidh cosanta i gcoinne ruathair na bpágánach.

TAM1897 Q1 39.2Cad a dúirt an Tiarna dá gcloífeadh siad é agus a dhlíthe? Ag am na bhféilte, d’fhéadfadh na fir go léir a dtithe a fhágáil, agus dul suas go hIarúsailéim, agus ní dhéanfadh éinne aon dochar dóibh, ná ní bheadh fonn ar dhuine ar bith a dtalamh. Ach nuair a d’fhág siad Dia, agus nach raibh a chosaint acu, níorbh fhéidir leo a dtithe a fhágáil ach go dtiocfadh na págánaigh isteach. Agus fiú agus iad go léir sa bhaile, thiocfadh na págánaigh isteach orthu. Nuair a bhí a gcuid cruithneachta aibí agus réidh le baint, thagadh na págánaigh isteach agus thógfaidís an t-iomlán, fiú nuair a bhí na fir go léir sa bhaile. Agus nuair a bhí na fíonchaora aibí agus réidh le bailiú, thagadh na págánaigh isteach agus bhailíodh siad iad go léir. Cén fáth?—Toisc gur thréig an pobal Dia, agus níorbh fhéidir leis beannacht a thabhairt dóibh agus iad ag imeacht uaidh mar a thabharfadh sé dóibh agus iad in éineacht leis, óir ní dhéanfadh a leithéid ach iad a spreagadh ina n-imeacht.

TAM1897 Q1 39.3Mar sin:—

TAM1897 Q1 39.4Nuair a chuirfí fear ar an gcoróin, ba ghnách leis sin meon na ndaoine a iompú ó Dhia. Bheadh níos mó muiníne acu as neart an duine agus níos lú as cumhacht dhiaga, agus threoródh peacaí a rí iad chun an pheaca, agus dhéanfadh sé sin an náisiún a scaradh ó Dhia.

TAM1897 Q1 39.5Dá réir sin, dúirt siad le Samúél: “Cuir rí orainn le breithiúnas a dhéanamh orainn, mar na náisiúin uile.”

TAM1897 Q1 39.6Anois, luaim arís as “Aithreacha agus Fáithe,” sliocht eile a thagann go dtí an lá atá inniu ann:—

TAM1897 Q1 39.7Agus fós [Cá dtugann sé sin?—Go dtí an lá atá inniu ann.] tá an tnúthán le cloí le cleachtais agus nósanna an tsaoil ann i measc mhuintir Dhia a mhaíonn gurb iad atá ann. De réir mar a fhágann siad an Tiarna, éiríonn siad uaillmhianach faoi ghnóthachain agus onóracha an tsaoil. Bíonn Críostaithe i gcónaí ag iarraidh aithris a dhéanamh ar chleachtais lucht adhrtha dé dhiaga an tsaoil seo. Molann go leor daoine, trí chomhcheangal a dhéanamh le daoine saolta agus cloí lena gcleachtais, go bhféadfaidís tionchar níos láidre a imirt ar na daoine míchreidmheacha.

TAM1897 Q1 39.8Sin an méid a dúirt Iosrael.

TAM1897 Q1 39.9Ach gach duine a leanann an cúrsa seo, scarann siad dá bharr sin ó Fhoinse a neart. Agus iad ag éirí ina gcairde leis an saol, is naimhde Dé iad. Ar mhaithe le sárú talmhaí, déanann siad íobairt den onóir dhoshloite a ghlaoigh Dia orthu, is é sin, glóir a thabhairt dó sin a ghlaoigh amach as an dorchadas sinn isteach ina sholas iontach.— “Aithreacha agus Fáithe,” caib. 59, alt. 13.

TAM1897 Q1 39.10Anois, léim ar aghaidh, faoi Iosrael siar ansin:—

TAM1897 Q1 39.11“Cosúil leis na náisiúin uile.” Níor thuig Iosraélaigh gurbh phribhléid agus beannacht ar leith é a bheith difriúil ó náisiúin eile sa mhéid sin. Bhí Dia tar éis na hIosraélaigh a scaradh ó gach pobal eile, chun iad a dhéanamh ina stór sainiúil féin. Ach níor thug siad, ag déanamh neamhairde den onóir uasal seo, aird ar bith air, agus bhí fonn mór orthu eiseamláir na gciníodh a aithris.

TAM1897 Q1 39.12Leanaim orm ag léamh ó “Athracha agus Fáithe:”—

TAM1897 Q1 39.13Ba iad laethanta an ratha is mó a bhí ag Iosrael na laethanta inar admhaigh siad Iehova mar a Rí,—nuair a measadh go raibh na dlíthe agus an rialtas a bhunaigh sé níos uaisle ná iad siúd de chuid gach náisiún eile.

TAM1897 Q1 39.14Nuair a mheasaim rialtas agus dlí Dé a bheith níos fearr ná rialtas agus dlí gach náisiún eile, conas is féidir liom aon bhaint a bheith agam leis na náisiúin eile? Más amhlaidh, más gá dom córas éigin a cheapadh cosúil leis na náisiúin eile chun mé féin a rialú, chun mé féin a choinneáil ar an mbóthar ceart, agus iad siúd m’thimpeall atá díreach mar atá mise, an gcuirim an rialtas agus dlíthe Dé os cionn na ndlíthe a táim chun a dhéanamh? Ansin, nuair a mheasaim nach bhfuil a dhlíthe níos fearr ná na dlíthe a táim chun a dhéanamh, cén seasamh a fhágann sin agam?

TAM1897 Q1 39.15(Guthanna) Os cionn Dé.

TAM1897 Q1 39.16Díreach cosúil leis an bpápa eile; díreach cosúil le Nimrod,—mé féin a chur in áit Dé. Ní féidir le haon duine é féin a chur in áit Dé gan é féin a chur os cionn Dé.

TAM1897 Q1 39.17In éineacht leis seo, tá an méid seo scríofa agam a n-aithneoidh tú mar an fhírinne:—

TAM1897 Q1 39.18Ach bhí sé seo ar fad déanta dearmad anois, ina rún daingean acu rí, rialtas, stát a bheith acu, cosúil leis na náisiúin uile. In aghaidh thoil shoiléir an Tiarna, áireofaí Iosrael i measc na náisiún.... Ó, dá mbeadh a fhios ag Iosrael ina lá sin, na nithe a bhain lena síocháin! Ó, dá gcreidfidís an Tiarna, agus dá nglacfaidís leis go raibh a fhios aige, níos fearr ná mar a bhí acu féin, an bealach ar cheart dóibh siúl ar mhaithe leo! Ach in aghaidh a ghuí is láidre agus a rabhaidh is tromchúisí, dhún siad a gcluasa agus chruaigh siad a gcroíthe, agus ansin agus san áit sin chuaigh siad ar an gcúrsa a thug, le loighic neamhthrócaireach, chun a ndíothaithe mar náisiún agus mar an pobal tofa.

TAM1897 Q1 39.19Tharla sé freisin go raibh na treibheanna roinnte—na deich dtreibh agus an dá threibh. Céard a tharla do na deich dtreibh?—Bhí siad i gcónaí ag titim ó chreideamh, go dtí gur ghlaodh siad amach, “Níl rí againn.” Ansin tháinig an Tiarna chucu tríd an fáidh Hóisé, agus dúirt sé, ‘Beidh mise i mo Rí oraibh; filligí chugam, a Iosrael, d’éalaigh sibh uaim; beidh mise i mo Rí oraibh. Ach níor fhill siad; agus tógadh i mbraighdeanas iad, agus cailleadh go deo iad.

TAM1897 Q1 39.20Nuair a rinneadh sin, scríobhadh faoi Iúdá ag Hóisé, “Tá Iúdá fós i gceannas le Dia, agus dílis leis na naoimh.” Ach tá a fhios agaibh gur shiúil Iúdá céim ar chéim, síos ar chúrsa na haipistise, go dtí gur tháinig an focal, “Bain an diadamh, agus tóg an choróin anuas: ní mar an gcéanna a bheidh sé seo: hardaigh an té atá íseal, agus ísligh an té atá ard. Déanfaidh mé é a threascairt, a threascairt, a threascairt: agus ní bheidh sé ann níos mó, go dtí tiocfaidh an té is leis an ceart; agus tabharfaidh mé dó é.”

TAM1897 Q1 39.21Bhí ar an Tiarna na págánaigh a chur i gceannas ar a phobal féin. Agus nuair a bhí an Tiarna, trí na págánaigh, trí rialtas na bpágánach, tar éis iad a chaomhnú go dtí gur tháinig sé féin chucu, scread siad fós an focal a labhair siad i laethanta Shail: “Ní hea; ach beidh rí againn.” Agus nuair nár ghlac Críost lena bheith ina Rí orthu, chéas siad é, agus scread siad, “Níl rí againn ach an César.”

TAM1897 Q1 40.1Nuair a scairt siad, in aghaidh agóid an Tiarna trí Shamúél, “Ní hea; ach beidh rí againn os ár gcionn,” sa scread sin chuala an Tiarna, agus is furasta anois do chách é a chloisteáil, a scread deiridh ina aghaidh—“Níl rí againn ach Seasar.” Trí Dhia a dhiúltú ionas go mbeidís “cosúil leis na náisiúin uile,” rinneadh iad cosúil leis na náisiúin uile a dhiúltaigh do Dhia.

TAM1897 Q1 40.2An gár a scread siad in aghaidh Chríost ag suíochán breithiúnais Phíoláit, bhí sé sa ghár, “Beidh rí againn,” a screadadh i laethanta Shail; agus chuala Dia é. Sin loighic an scéil, agus níl aon éalú uaidh. Agus más mian leatsa agus liomsa éalú uaidh, ní mór dúinn casadh ar Dhia lenár gcroí go léir, lenár n-anam go léir, lenár n-aigne go léir, agus lenár neart go léir. Caithfimid imeacht as ár dtír, agus ónár ngaolta, agus ó theach ár n-athar. Caithfimid ár ndroim a thabhairt ar an Éigipt, fiú dá mbeimis ar an gcéim go dtí ríchathaoir an fhorlámhais thalmhaí; caithfimid éirí as sin, ár ndroim a thabhairt air, agus é a fhágáil go léir, agus casadh ar Dhia in aon chreideamh beo; agus ansin caithfimid cónaí a dhéanamh inár n-aonar, agus gan sinn a áireamh i measc na náisiún.

TAM1897 Q1 40.3Mar sin, feiceann sibh go bhfuil Dia ag múineadh a phobail, agus na náisiún i gcónaí, go mbraitheann slánú síoraí a phobail, agus aon duine, ar dheighilt iomlán an eaglaise agus an stáit sa chroí.