Barin Allah da Isra’ila Ta Yi. – Lamba ta 2

TAM1897 Q1 40.5Wa’azi da aka yi daren Lahadi, 14 ga Maris, 1897 An buga shi a cikin General Conference Bulletin, Kwata na Farko, 1897, Juzu’i na 2, Lamba ta 1, shafuka 40-45.

TAM1897 Q1 40.6Kamar yadda muka gani a darasin da ya gabata, Isra’ila ta bar Allah, ta nemi sarki domin su zama kamar dukkan ƙasashe. A cikin wannan nazari, za mu ga yadda suka yi kama da ƙasashe gaba ɗaya. Amma Isra’ila ta bar Allah; domin ba su yi imani da Allah da dukan zuciyarsu ba. Kalmar ba ta haɗu da bangaskiya a cikin waɗanda suka ji ta. Sun zama masu bin al’ada kawai a addini, sai sharrin da za su iya tserewa idan sun kasance masu aminci ga Allah ta same su, kamar yadda ta same kowanne daga cikin al’ummai; sannan, kamar yadda Ruhun Annabci ya faɗa mana, duk sharrin da suka samu sakamakon barin Allah da suka yi sun ɗora wa mulkin Allah laifi. Sun ɗauka cewa mulkinsa ya gaza; bai isa gare su ba, bai wadatar da su a wannan duniya ba, kuma dole ne su sami gwamnati ta kansu—gwamnati da za su iya sarrafawa, su yi mulkin kansu ta wurinta, su kuma kare kansu.

TAM1897 Q1 40.7Sa’an nan suka ce wa Sama’ila, “sai ka naɗa sarkin da zai bi da mu kamar yadda sauran ƙasashe suke da su”, “Ta haka za mu zama kamar sauran ƙasashe”; kuma ko da yake Ubangiji, ta bakin Sama’ila, ya yi ƙin yarda da hakan cikin tsanaki, su ma suka ƙi amincewa da wannan ƙin yarda, suka ce, “A’a, mu dai, muna son sarki yă bi da mu. … Ta haka za mu zama kamar sauran ƙasashe.” Yayin da suka so haka, Ubangiji ya bar su su samu haka. Ba wai kawai sun yanke shawara suka tabbatar za su sami sarki ba, har ma sun riga sun yanke shawarar wanene zai zama sarkinsu. Shi ne Shawulu ɗan Kish; kuma Ubangiji ya bar su su sami shi ma, saboda dole ne su bi ra’ayinsu.

TAM1897 Q1 40.8Amma duk sharrin da Ubangiji ya gaya musu za ta zo saboda zaɓin sarki da mulki, ta zo kansu. Sun fara girbin wasu daga cikinsu a zamanin Shawulu. An taimaka musu sosai wajen kuɓuta daga masifunsu ta hanyar tasiri da mulkin Dawuda. Ko da yake sun ƙi Allah, bai yi watsi da su ba; ya ci gaba da kasancewa tare da su don jagorantar duk waɗanda za su bi shi, da kuma ceton su, idan zai yiwu, daga bala’o’in da tabbas za su zo, waɗanda ya sani za su zo, kuma daga waɗanda ba za su iya tserewa ba a matsayin ƙasa. Amma zai ceci duk wanda zai tsira daga gare ta a matsayin mutum. Sun fara wata hanya wadda ba zai yiwu a janye ba kuma ba zai yiwu a juyar da shi ba, wanda ya kai su gaba ɗaya, mataki bayan mataki, har sai, kamar yadda za mu gani, halaka ta zo.

TAM1897 Q1 40.9Tare da Solomon ne matsaloli suka fara a fili, waɗanda suka zama dole sakamakon hanyar da suka bi ba tare da yarda da Ubangiji ba. Kuma Masar kullum tana tare da su. Masar kullum tana shiga lamari. Solomon ya auri mace daga Masar, sabawa maganar Ubangiji. Ya aika Masar don sayen dawakai, sabawa maganar Ubangiji. Ɗaukakar da Ubangiji ya ba shi ya karkatar da ita zuwa hidimar Masar da bautar gumakansu, da kuma bautar gumakan dukkan ƙasashen da ke kewaye. Nauyin da aka ɗora wa mutane don tallafa wa matan sarki Solomon 700 da ƙwarƙwaransa 300 daga dukkan al’ummomin al’ummai, a cikin bautar gumakansu, ya kasance irin nauyin da bai kamata a ɗauka ba, kuma mutane ba za su iya ɗauka don alheri ba; kuma don alherin duka al’ummomin biyu, Ubangiji ya yanke shawarar raba kabilu goma daga biyun.

TAM1897 Q1 40.10Ba za mu iya sanin wane alheri ne Ubangiji ya yi niyya wa kabilu goma, ko kuma wa biyun, domin bai taɓa cika ba. An zaɓi Yerobowam a matsayin wanda zai fara mulkin kabilu goma. Amma Yerobowam ya manta da kyakkyawan misalin Dawuda: ya kamata ya jira lokacin da Ubangiji ya ƙayyade, ya bar shi ya kai shi ga gadon mulkin kabilu goma ta hanyarsa—ko da yake Solomon har yanzu yana raye, ya ɗaga hannunsa kan sarki, domin ya ɗauki matakin neman gadon mulkin kabilu goma da mulkar su, ya kafa kansa sarki a kan Solomon. Wannan cin amanar ƙasa da tawaye ne. Solomon ya yi niyyar hukunta shi saboda haka, sai ya tsere zuwa Masar ya zauna can har zuwa rasuwar Solomon.

TAM1897 Q1 40.11Da bai kasance mutumin Masar a zuciya ba a da, to ya zama haka bayan da ya isa can. Da Solomon ya mutu, Yerobowam ya dawo daga Masar. Lokacin rabuwar kabilu goma da biyu ya yi, kuma Rehobowam ya bi hanyar da ta raba su. Da mutane suka zo suka roƙe shi ya sauƙaƙa musu nauyin da mahaifinsa ya ɗora musu, roƙon ya kasance mai ma’ana kuma daidai. Tsofaffin mutanen da suka kasance masu ba da shawara ga Solomon sun shawarce shi ya yi hakan. Amma Rehobowam bai gamsu da karɓar shawarar su ba, domin bai so ya zama bawan mutane kamar yadda suka shawarce shi; sai dai yana so ya zama shugaban mutane, don haka ya tuntuɓi matasa da suka girma tare da shi. Uwarsa mutuniyar Ammon ce, ɗaya daga cikin matan bautar gumaka mafi muni da Solomon ya yi aure da su; kuma matasa maza da suka girma tare da shi su ne ‘ya’yan wasu matan bautar gumaka da Solomon ya yi aure da su. Waɗannan matasa sun girma cikin duk munanan abubuwan al’ummai da Solomon ya aikata tare da matansa. Rehobowam ya amince da ra’ayoyinsu ya karkata zuwa ga su, ya kuma yi watsi da shawarar Ubangiji da shawarar mutanen da ke riƙe da tsoron Ubangiji a zukatansu.

TAM1897 Q1 41.1Rehobowam ya ba mutane amsar da muka sani duka: Kun roƙe ni in sauƙaƙa muku nauyinku, amma maimakon haka, zan ƙara muku shi; inda yake kamar ƙaramar yatsar hannunku, zan sa ya zama kamar ƙugunku. Sai suka ce, “Ya Isra’ila, kowa yă koma tentinsa! Dawuda, sai ka lura da gidanka!” Rehobowam, da ya ga abin da ya faru, ya yi matuƙar mamaki; amma ba abin mamaki ba ne a gare shi, domin ya yi makaho har bai ga cewa abin da ya faɗa musu shi ne mafi rashin hikima ba; don haka ba abin mamaki ba ne ya yi mamaki da abin da ya biyo baya bayan ya faɗa hakan. Ya tura ma’ajin kuɗinsa gare su, don ya kwantar musu da hankali, ya sasanta al’amari, ya kuma dawo da su, idan zai yiwu. Amma suka yi wa ma’ajin kuɗi duwatsu har lahira nan take, sai Rehobowam, da ya ga abin da ya faru, ya firgita ya yi saurin hawa keken sa ya hanzarta komawa Urushalima, ya tara sojoji don su hau su murkushe su su tilasta musu su yi masa hidima. Amma annabin Ubangiji ya gaya masa cewa ba haka ya kamata ba, su zauna a gidajensu, sai suka yi haka.

TAM1897 Q1 41.2Sa’an nan Yerobowam ya karɓi mulki, ya kafa maruƙan zinariya da ya kawo daga Masar, hakan ya sa kabilu goma suka bi shi nan take zuwa Masar, cikin bautar gumaka ta Masar da tsarin mulkin Masar lokacin da aka raba su da biyun. Haka Yerobowam ya fara wannan mummunan lamari, ya kuma kafa misali da sauran sarakunan kabilu goma suka bi. Kuma koyaushe daga baya ana cewa “Yerobowam ɗan Nebat ne, wanda ya yi zunubi ya sa Isra’ila ta yi zunubi.” Kuma barin Allah da suka yi ya ci gaba da ƙara muni ba fasawa, har sai da duk masarautar ta halaka, ba a sake jin labarinta ba, kuma ba za a taɓa jin ta ba. Barin addini a cikin layin sarakunan ƙabilu goma ya kasance daga mummuna zuwa mafi muni da mafi muni. Yerobowam mutum ne mai mugunta; waɗanda suka gaje shi nan da nan ma su ma mugaye ne. Sai Omri ya zo, kuma ya fi sauran mugunta; sai Ahab ya zo, kuma ya fi kowa da kowa da ya gabace shi mugunta. Haka lamarin ya ci gaba a cikin masarautar, har sai duka ta halaka kuma ta ɓace.

TAM1897 Q1 41.3Amma Ubangiji a koda yaushe yana ƙoƙarin gaske don su bauta masa. Ya aike musu da annabawa ɗaya bayan ɗaya; ya riƙa kiran sarakuna sau da yawa su ji tsoronsa, su bauta masa. Lokacin da muka zo ƙarshe na Isra’ila, akwai Amos da Hosiya musamman suna yin annabci. Amos, Hosiya, da Mika sun yi annabci domin Isra’ila, kuma ga Isra’ila, a ƙarshe na Isra’ila. Amma kaɗan ne kawai daga cikin annabcin Mika ya shafi kabilu goma kai tsaye. Kusan dukkanin annabcin Amos yana magana ne a kansu, haka kuma mafi yawan na Hosiya. Annabcin Amos da Hosiya gabaɗaya, kusan duka, annabci ne game da Isra’ila, da kiran Ubangiji na ƙarshe ga Isra’ila da ta koma gare shi, ta sami ceto daga halakar gaba ɗaya.

TAM1897 Q1 41.4Duk waɗannan annabce-annabcen, da tarihin Isra’ila, an saka su a cikin Littafi Mai-tsarki don gargaɗin mutanen da ke rayuwa a ƙarshen tarihin wannan duniya. Kuma shawarar Allah tana nan don mutanen ƙarshen zamani—su koma ga Allah domin a ceci su daga halakar gaske. Shi ya sa aka saka waɗannan abubuwa a can. Don haka, Amos da Hosiya su ne gaskiya ta yanzu a yau, gare ku da ni, da kowa a duniya, kamar yadda suke ga mutanen kabilu goma a ranar da suka rubuta.

TAM1897 Q1 41.5Amos ya yi annabci, sai firist ɗin da yake Betel ya ce masa, “Kada ka yi annabci a nan; wannan gidan sarki ne, kuma fadar sarki ce; ka tafi ƙasar Yahuda.” Ya tafi ya gaya wa Yerobowam na biyu cewa Amos yana annabta sharri game da ƙasar, yana koyar da tawaye a kan sarki, yana cewa takobin Ubangiji zai faɗi a kanta gaba ɗaya, kuma ƙasar ba za ta iya jure dukkan kalamansa ba.

TAM1897 Q1 41.6Mu koma yanzu ga sakin layin da ake magana a kai, mu karanta Amos 7:10-15:—

TAM1897 Q1 41.7Sai Amaziya firist na Betel ya aika da saƙo zuwa wurin Yerobowam sarkin Isra’ila. “Amos yana shirya maka maƙarƙashiya a tsakiyar Isra’ila. Ƙasar ba za tă iya ɗauka abubuwan da yake faɗi ba. Gama ga abin da Amos yake cewa, ‘Yerobowam zai mutu ta wurin takobi, kuma tabbatacce Isra’ila za su tafi zaman bauta, nesa da ainihin ƙasarsu.’ ” Sai Amaziya ya ce wa Amos, “Tafi daga nan, mai duba kawai! Koma ƙasar Yahuda. Ka nemi abin zaman garinka a can ka kuma yi annabcinka a can. Kada ka ƙara yin annabci a Betel, gama nan wuri mai tsarki ne na sarki da kuma haikalin ƙasar.” Amos ya amsa wa Amaziya, “Ni ba annabi ba ne ko ɗan annabi, amma ni makiyayi ne, kuma ina lura da itatuwan al’ul. Amma Ubangiji ya ɗauke ni daga kiwon dabbobi ya ce mini, ‘Je ka, ka yi wa mutanena Isra’ila annabci.’”

TAM1897 Q1 41.8Ya yi musu annabci; amma kada ku manta, waɗannan su ne kwanakin ƙarshe na Isra’ila. Amma lokacin da suka ƙi barin Amos ya yi annabci a ƙasar nan, suka kore shi, suka yi masa tsanani kamar yadda suka yi wa da yawa daga cikin annabawa a baya, Ubangiji ya tashe Hosiya a ƙasar Yahuda; kuma shi, kasancewarsa a ƙasar Yahuda inda wannan firist mai bautar gumaka ya ce wa Amos ya tafi, ya iya yin annabci game da Isra’ila, kuma ba su iya tsananta masa su yi masa abin da suka so ba.

TAM1897 Q1 42.1Yanzu dai kalma kaɗan, da muka sake duba wannan dukkanin lamari: Kun sani cewa tun daga zamanin Sama’ila har gaba, sarakunan Isra’ila sun yi wa mutanen Allah tsanani, sun yi wa annabawa tsanani, sun kashe firistoci yadda suka ga dama. Sun yi hakan ne saboda suna da iko, haka nan kuma da ruhu, na yin hakan. Amma yanzu, da Isra’ila ba ta taɓa samun sarki, ko daular mulki, ko gwamnati ta kanta ba, shin za su iya yin hakan?—A’a; hakan ba zai yiwu ba. Kun sani cewa sarakunan Isra’ila sun fi muni fiye da sarakunan al’ummai ga mutanen Allah da annabawan Ubangiji: har a inda sarakunan Isra’ila da na Yahuda suka zalunci annabawan Ubangiji gaba ɗaya, sarakunan al’ummai kuwa suna girmama su, suna kuma nuna musu tausayi.

TAM1897 Q1 42.2Hosiya, kamar yadda nake faɗa, ya annabta game da wannan ma. Yanzu zan karanta wasu ayoyi kaɗan daga cikin littafin Hosiya, domin ku ga abin da yake faɗa game da wannan. Ku duba babi na tara da farko, kalma ɗaya ko biyu kawai:—

TAM1897 Q1 42.3Ba za su ci gaba da zama a ƙasar Ubangiji ba; Efraim zai koma Masar.

TAM1897 Q1 42.4Efraim ɗaya ne daga cikin kabilu goma; amma an yi amfani da sunansa a nan don su duka. Kabilu goma sun tafi Assuriya; mutanen Assuriya sun kwashe su zuwa bauta. Amma lokacin da mutanen Assuriya suka kwashe su zuwa bauta, me Ubangiji yake nufi da cewa za su koma Masar?—Masar tana nufin barin Allah har matuƙa. Duhun da gaba ɗaya na Masar ne, shi ne inda mutane ke mulki maimakon Allah, kuma dukkan mulkin—gwamnati, mutane, da komai—ya yi adawa da Allah da mutanensa, kamar yadda ya kasance ga Isra’ila a ƙasar Masar kafin annoba su sauka a Masar, kuma aka kuɓutar da Isra’ila. Kuma lokacin da Ubangiji ya ce a nan cewa Efraim zai tafi Masar, duk da cewa Assuriya—gwamnatin Assuriya—za ta kwashe su zuwa bauta, hakan na nuna cewa sun ƙuduri aniyar barin Allah gaba ɗaya, don haka ba za su iya zama ba, domin sun ƙi zama “a ƙasar Ubangiji.”

TAM1897 Q1 42.5Ku tuna cewa mun karanta abin da Ubangiji ya ce wa Abram: “Tashi ka bar ƙasarka, da mutanenka, da iyalin mahaifinka, ka tafi ƙasar da zan nuna maka.” To, waccan ƙasar ita ce ƙasar Ubangiji. Kuma lokacin da ya yi magana ta bakin Hosiya cewa Isra’ila ba za ta zauna a ƙasar Ubangiji ba, ba ya nufin wannan ƙaramin fili da ke kewaye da Samariya ba; sai dai yana nufin ƙasar da aka nuna wa Ibrahim kuma wadda Allah ya kira mutanensa zuwa gare ta lokacin da ya ɗaga su daga Masar. Ba za su zauna a ƙasar Ubangiji ba; sai kuma Masar, wato cikakkiyar rushewar imani. Za ku ga hakan a gaba, kamar yadda zan karanta.

TAM1897 Q1 42.6Ba za su ci gaba da zama a ƙasar Ubangiji ba; Efraim zai koma Masar yă kuma ci abinci marar tsarki a Assuriya. Ba za su zuba hadayun ruwan inabi ga Ubangiji ba, ba kuwa hadayunsu za su gamshe shi ba. Irin hadayun nan za su zama musu kamar burodin masu makoki; duk wanda ya ci su zai ƙazantu. Wannan abincin zai zama na kansu ne; ba zai zo cikin haikalin Ubangiji ba. Me za ku yi a ƙayyadaddiyar ranar bukukkuwarku, a ranakun bikin Ubangiji? Ko da sun kuɓuta daga hallaka, Masar za tă tattara su, Memfis kuma za tă binne su. Sarƙaƙƙiya za tă mamaye kayan azurfansu, ƙayayyuwa su tsiro a cikin tentunansu.

TAM1897 Q1 42.7Babi na goma:—

TAM1897 Q1 42.8Isra’ila kuringa ce ta wofi (fassarar KJV kalma da kalma); ya fitar da ’ya’ya wa kansa. Yayinda ’ya’yan suka ƙaru, ya gina ƙarin bagadai; da ƙasarsa ta wadata, ya yi wa keɓaɓɓun duwatsu ado. Zuciyarsu masu ruɗu ne, yanzu kuwa dole su ɗauki laifinsu. Ubangiji zai rushe bagadansu yă kuma hallaka keɓaɓɓun duwatsunsu. Gama yanzu za su ce, Ba mu da sarki. (fassarar KJV kalma da kalma)

TAM1897 Q1 42.9A wannan lokacin ba su da sarki. An kashe shi, kuma babu wanda ya gaje shi. Amma ku lura da abin da ya ce, “Gama yanzu za su ce, Ba mu da sarki.” Ubangiji ya ce musu, lokacin da suka zaɓi wannan sarki ba tare da yarda da shi ba, cewa sun ƙi shi. “A’a, mu dai, muna son sarki.” Shin sun sami sarki?—Eh; kuma lokaci ya zo da aka tilasta su su ce, “Ba mu da sarki.” Amma me Ubangiji ya ce a wannan lokaci?

TAM1897 Q1 42.10Sa’an nan za su ce, “Ba mu da sarki domin ba mu girmama Ubangiji ba. Amma ko da ma muna da sarki, me zai yi mana?” Sun yi alkawura masu yawa, suka yi rantsuwar ƙarya da kuma yarjejjeniyoyi; saboda haka ƙararraki suka taso kamar ciyayi masu dafi da aka nome a gona. Mutanen da suke zama a Samariya suna tsoro saboda gunki maraƙin Bet-Awen. Mutanensa za su yi makokinsa, haka ma firistocinsa matsafa, waɗanda suka yi farin ciki a kan darajarsa, don an ɗauke ta daga gare su aka kai ta zaman bauta.

TAM1897 Q1 42.11A cikin babi na goma sha uku akwai abin da Ubangiji ya faɗa. Aya ta tara:—

TAM1897 Q1 42.12Ya Isra’ila, kai ne ka hallaka kanka; amma a wurina taimakonka yake. Ni zan zama sarkinka. (fassarar KJV kalma da kalma)

TAM1897 Q1 42.13Amma ba su so hakan ba. Don haka za ku ga a ko’ina, Ubangiji yana so shi kaɗai ya kasance sarkinsu; yana so su gano shi a matsayin sarkinsu, kuma kada su sami wani daban. Sai kuma kamar yadda ya ce a aya ta gaba, “Saboda haka cikin fushina na ba ku sarki, kuma cikin hasalata na ɗauke shi.” Don haka na karanta dukkan wannan aya:—

TAM1897 Q1 42.14Ni zan zama sarkinka: ina wani wanda zai iya cetonka? (fassarar KJV kalma da kalma) Ina masu mulkinku cikin dukan garuruwanku, waɗanda kuka ce, ‘Ba mu sarki da shugabanni’?

TAM1897 Q1 42.15Ya koma da su kai tsaye zuwa lokacin da suka ce, “Ba mu sarki ya mulke mu.” Yanzu ya ce, “Na yi gargaɗi a wancan lokacin cewa kada ku sami sarki, kuma na gaya muku wannan sharri zai zo; yanzu ku kanku kun amince cewa ba ku da sarki, amma kun halaka kanku. Ni zan zama sarkinku; bari in zama sarkinku.” Yanzu ku duba babi na goma sha ɗaya, aya ta farko:—

TAM1897 Q1 42.16Sa’ad da Isra’ila yake yaro, na ƙaunace shi, daga Masar kuma na kira ɗana.

TAM1897 Q1 43.1Me yasa ya faɗi haka a nan a kwanakin ƙarshe na Isra’ila, shekaru dubu ɗaya bayan ya fitar da shi daga Masar? Me wannan yake nufi?

TAM1897 Q1 43.2Sa’ad da Isra’ila yake yaro, na ƙaunace shi, daga Masar kuma na kira ɗana. Amma yawan kiran da na yi wa Isra’ila haka nesa da ni da suke ta yi. Suka miƙa hadaya ga Ba’al suka kuma ƙona turare ga siffofi. Ni ne na koya wa Efraim tafiya ina kama su da hannu; amma ba su gane cewa ni ne na warkar da su ba. Na bishe su da linzamin alheri da tausayi, da ragamar ƙauna; Na cire karkiya daga wuyansu na kuma rusuna na ciyar da su. Ba zai koma ƙasar Masar ba, amma Assuriya za tă zama sarkinsa (fassarar KJV kalma da kalma) saboda sun ƙi su tuba. Takuba za su yi ta wulgawa a biranensu, za su hallaka sandunan ƙarafan ƙofofinsu su kuma kawo ƙarshen ƙulle-ƙullensu. Mutanena sun ƙudura su juye daga gare ni. Ko da ma suka yi kira ga Mafi Ɗaukaka, ta ko ƙaƙa ba zai girmama su ba.

TAM1897 Q1 43.3Ubangiji yana makoki kan Isra’ila yanzu, a daidai lokacin da take bakin halaka. Yana yin kiran ƙarshe: annabcin ƙarshe ya zo yanzu; kuma da wannan, a wannan lokaci daidai, Hezekiya yana mulki a Yahuda. Da ya hau kan gadon mulki sai ya fara gyara masarautar, ya dawo da ita daga barin Allah da Ahaz ya jefa ta ciki. Da ya tsarkake haikali, ya shirya komai yadda ya kamata, sai suka yi Bikin Ƙetarewa na makonni biyu. Amma kafin wannan Bikin Ƙetarewa, Hezekiya ya aika da manzanni a duk faɗin kabilu goma, abin da ya rage daga gare su, don kiran su zuwa Bikin Ƙetarewa a Urushalima, su bauta wa Ubangiji Allah Mai Rundunonin Mala’iku; amma tarihi ya nuna, sun yi wa manzannin tsangwama, suka yi musu dariya; duk da haka “taron mutane” daga Issakar, da Zebulun, da Naftali, da sassan larduna daban-daban suka hau zuwa Urushalima, suka yi bikin Ƙetarewa, suka kuma miƙa kansu ga Ubangiji. Kuma lokacin da waɗannan mutane suka hau zuwa Urushalima suka zauna tsakanin mutanen Yahuda, a wannan lokaci sarkin Assuriya ya hau ya mamaye duk ƙasar kabilu goma. Kuma haka waɗanda suka bi wannan kiran na Hezekiya na hawa zuwa Urushalima don bauta wa Ubangiji, an ceci su daga bautar Assuriya.

TAM1897 Q1 43.4Yanzu, kafin Hezekiya ya gabatar da roƙonsa, Hosiya yana rubuta wannan, kuma Ubangiji yana jimami kan abin da mutane suka ƙuduri niyyar yi. Ga abin da ya ce:—

TAM1897 Q1 43.5Ni ne na koya wa Efraim tafiya ina kama su da hannu.

TAM1897 Q1 43.6Ubangiji ya yi matuƙar son su bi hanya madaidaiciya, har ya ɗauke su ta hannayensu ya jagorance su; amma suka ja hannun baya, ba su so a jagorance su ko da haka ba. Amma duk da haka ba zai iya watsi da su ba. Ga shi:—

TAM1897 Q1 43.7Yaya zan ba da kai, Efraim? Yaya zan miƙa ka, Isra’ila? Yaya zan yi da kai kamar Adma? Yaya zan yi da kai kamar Zeboyim? Zuciyata ta canja a cikina; dukan tausayina ya huru. Ba zan zartar da fushina mai zafi ba, ba kuwa zan juya in ragargaza Efraim ba. Gama ni Allah ne, ba mutum ba, Mai Tsarki a cikinku. Ba zan zo cikin fushi ba.

TAM1897 Q1 43.8Haka ya riƙe kansa daga hukuncin da ya kamata ya sauka a kansu. Saboda shi Allah ne, ba zai bar shi ya sauka ba tukuna; ko da lokacin da ya kamata ya sauka. Amma duk da haka sun yi tawaye; sun ci gaba da bin hanyarsu. Kuma sakamakon an rubuta shi a cikin 2 Sarakuna 17:5-8:—

TAM1897 Q1 43.9Sarkin Assuriya ya kai wa ƙasar Hosheya gaba ɗaya farmaki, ya kewaye Samariya na tsawon shekara uku. A shekara ta tara ta sarautar Hosheya, sarkin Assuriya ya ci Samariya da yaƙi ya kuma kwashe Isra’ilawa zuwa Assuriya. Ya tsugunar da su a Hala, da a Gozan a bakin Kogin Habor da kuma a garuruwan Medes. Duk wannan ya faru ne saboda Isra’ilawa sun yi wa Ubangiji Allahnsu zunubi, shi wanda ya fitar da su daga Masar daga ƙarƙashin ikon Fir’auna sarkin Masar. Sun yi wa waɗansu alloli sujada suka kuma bi gurbin al’umman da Ubangiji ya kora a gabansu, da kuma ayyukan da sarakuna Isra’ila suka gabatar.

TAM1897 Q1 43.10Sa’an nan ya bi su har zuwa aya ta goma sha uku:—

TAM1897 Q1 43.11Ubangiji ya yi wa Isra’ila da Yahuda kashedi ta bakin dukan annabawansa da kuma masu duba, cewa, “Ku juyo daga mugayen ayyukanku. Ku yi biyayya da umarnai da farillaina, bisa ga dukan Dokar da na dokaci kakanninku su bi, waɗanda na kuma bayar ta wurin bayina, annabawa.” Amma ba su saurare ni ba don sun kangare kamar kakanninsu, waɗanda ba su amince da Ubangiji Allahnsu ba. Suka yi watsi da farillansa da yarjejjeniyar da ya ƙulla da kakanninsu, da kuma kashedin da ya yi musu. Suka bi gumaka marasa amfani, wannan ya sa su ma kansu suka zama marasa amfani. Suka kwaikwayi sauran ƙasashen da suke kewaye da su, ko da yake Ubangiji ya umarce su cewa, “Kada ku yi rayuwa irin tasu,” suka kuwa yi abin da Ubangiji ya hana su.

TAM1897 Q1 43.12Haka gungun kabilu goma suka bace. Hosiya, a lokacin da ya annabta game da su, ya ce, “Yahuda har yanzu yana mulki tare da Allah, kuma yana da aminci tare da tsarkaka” (fassarar KJV kalma da kalma). Yahuda za ta iya tsayawa na ɗan lokaci. Hezekiya ne sarki; Manasse ya biyo Hezekiya, kuma ya jefa masarautar cikin rushewar imani sake; ɗansa ya bi sahunsa; Yosiya ya bi shi, ya sake gyara mulkin; kuma da aka kashe Yosiya, sai mulkin ya rushe gaba ɗaya. Babu wanda ya biyo Yosiya da ya ji tsoron Ubangiji. Ko a zamanin Hezekiya, suna ta kiran Masar, suna riƙe da Masar, suna ƙoƙarin sa Masar ta cece su, suna neman taimako daga Masar, alhali wahalhalun da aka kawo musu duk saboda rashin bangaskiyarsu da barin Ubangiji ne.

TAM1897 Q1 43.13Yanzu ku duba kwanakin ƙarshe na Yahuda. Ahaz ya aika ga Tiglat-Fileser, sarkin Assuriya, ya roƙe shi ya hau ya ceto shi daga hannun sarkin Damaskus da sarkin Samariya. Tiglat-Fileser ya yi haka; ya kwace Damaskus, don haka ya taimaki Ahaz. Ahaz ya biya shi haraji, ya hau zuwa Damaskus don haɗuwa da shi, ya kuma yi masa sujada a matsayin bawansa. Yayin da yake can, ya ga bagadin bautar gumaka, sai ya yi wani irinsa, ya kuma kafa shi a bakin ƙofar haikalin Ubangiji. Haka ya sa al’umma ta fita daga bangaskiya, kamar sauran mutanen Isra’ila.

TAM1897 Q1 43.14A Yahuda, Hezekiya ya gaji Ahaz. Da Hezekiya ya zama sarki, ya so a ‘yantar da shi daga mulkin Assuriya da harajin da ake karɓa daga gare shi. A cikin Yahuda akwai wata ƙungiya da ke tare da Hezekiya, wadda ta ƙuduri aniyar a ‘yantar da su daga Assuriya. Wannan ƙungiya ta yi tunanin cewa hanya ɗaya tilo da za a bi don cimma wannan ita ce neman taimakon Masar. A wancan lokacin Ishaya yana annabci, ya gaya musu su dogara ga Ubangiji don a ceci su daga Masar da Assuriya. Ya gaya musu cewa saboda zunubansu da suka yi wa Ubangiji ne aka zalunce su. Ya gaya musu cewa yunƙurinsu na neman taimako daga Masar ba zai amfanar da su ba; domin yunƙurin neman taimako daga Masar zai kawo musu ƙarin zalunci, saboda Masar za ta zalunce su maimakon taimaka musu; cewa Masar ba za ta iya ceto ba.

TAM1897 Q1 44.1Yanzu ku duba babi na takwas na Ishaya. Wace aya ce a Littafi Mai-tsarki da muke amfani da ita sosai a cikin littafin Ishaya, game da zuwan Ubangiji, da jiran zuwan Ubangiji? Ina muke samun ta? Kuna tuna cewa babi na takwas na Ishaya shi ne wanda ke magana game da waɗanda ke neman shawara daga masu tuntuɓar ruhohi, masu yin ƙananan sautuka da gunaguni—wato game da tuntuɓar ruhohin matattu? A nan ne aka ce, “Ɗaura shaidar nan ta gargadi ka kuma yimƙe umarnin Allah a cikin almajiraina. Zan saurari Ubangiji, wanda ya ɓoye fuskarsa daga gidan Yaƙub. Zan dogara gare shi.” Shin wannan babi ne na zuwan Kiristi?—Eh. Shin babi ne da ya shafi zuwan Ubangiji?—Eh.

TAM1897 Q1 44.2Yanzu ku duba abin da ke cikin wannan babi. Ku duba abin da ke a farkon wannan babi, farawa daga aya ta biyar.

TAM1897 Q1 44.3Ubangiji ya sāke yi mini magana ya ce, “Domin wannan jama’a ta ƙi natsattsen ruwan rafin Shilowa suka yi ta farin ciki a kan Rezin ɗan Remaliya [wannan shi ne Assuriya da Damaskus], saboda haka Ubangiji yana shirin yă kawo musu rigyawar ruwan Kogi, wato, sarkin Assuriya da dukan sojojinsa. Zai cika dukan gaɓoɓinsa, yă kuma malala har zuwa bakin kogi. Yă yi ta malala har zuwa cikin Yahuda, yă shafe ta, yana ratsa ta ciki har yă kai kafaɗa. Fikafikansa da ya buɗe za su rufe fāɗin ƙasarka, Ya Immanuwel!”

TAM1897 Q1 44.4Wannan ya kasance gaskiya a zahiri game da su. Sarkin Assuriya ya hau ya mamaye duk ƙasar. Amma me ya sa aka rubuta wannan a cikin wata alaƙa kuma a wuri inda ake sa ran zuwan Ubangiji, kuma game da mutanen da za su yi jiran zuwan Ubangiji? An rubuta hakan a wurin nan, aka kawo mana shi, don nuna wa dukkan mutane a zamaninmu yanzu, cewa za a zo da wahala da ƙalubale da rudani a duk ƙasar da a dukkan ƙasashe, waɗanda za su cika ƙasar har zuwa wuya su mamaye ta, kuma mutane ba za su san yadda za su tsira daga gare su ba. Shi ya sa aka kawo mana wannan ɓangare na Littafi, mu waɗanda muke jiran Ubangiji. Mu ci gaba da karantawa mu gani.

TAM1897 Q1 44.5Ku haɗa kai, ya ku mutane, za a kuwa ragargaza ku. (fassarar KJV kalma da kalma) Ku saurara, dukanku manisantan ƙasashe. Ku yi ɗamara, za a kuwa ragargaza ku; ku yi ɗamara, za a kuwa ragargaza ku. (fassarar KJV kalma da kalma) Ku ƙirƙiro dabarunku, amma ba za su yi nasara ba; ku ƙulla shirye-shiryenku, amma ba za su yi amfani ba, gama Allah yana tare da mu. Ubangiji ya yi mini magana da hannunsa mai ƙarfi a kaina, yana yi mini gargaɗi kada in bi hanyar waɗannan mutane. Ya ce, Kada ku ce, Ƙawance, ga dukan waɗanda waɗannan mutane za su ce musu, Ƙawance (fassarar KJV kalma da kalma); kada ji tsoron abin da suke tsoro, kada kuma ka firgita game da shi.

TAM1897 Q1 44.6Shin akwai irin waɗannan lokuta a yanzu, a daidai lokacin da ake sa ran zuwan Ubangiji? Shin suna haɗa kai ne saboda tsoro da rudani sun lullube su? Saboda matsaloli na tafe ƙasa? Shin muna ganin wani abu irin haka a ko’ina? Shin wani daga cikinku ya ga hakan?—Eh, kun ga! Shin wani banda Adventistoci na Rana ta Bakwai ne ya ga hakan?—Hakika, da akwai bambanci, kusan kowa na ganinsa fiye da Adventistoci. Amma ana ganinsa; hakan ya bayyana sosai. Kuma suna haɗa kansu, suna ɗaure kansu a cikin ƙungiyoyi da taruka, suna shiryawa. Me suke shiryawa? Me zai faru?—Za a karya su. To me suke shiryawa kansu?—Don a karya su guntu-guntu. Amma ba sa tunanin haka; suna ganin suna shiryawa ne don su kare kansu daga sharrin da ke tafe. Kuma ƙoƙarin da suke yi na kuɓutar da kansu daga wannan sharri, sai dai yana ƙara zurfafa lamarin, yana ƙara kawo su kusa da halaka da rushewa guntu-guntu.

TAM1897 Q1 44.7Ubangiji Maɗaukaki shi ne za ka ɗauka a matsayi mai tsarki, shi ne wanda za ka ji tsoro, shi ne za ka yi rawar jiki a gabansa, zai kuwa kasance a wuri mai tsarki; amma ga dukan gidajen Isra’ila zai zama dutsen da zai sa mutane su yi tuntuɓe dutse kuma da zai sa su fāɗi. Ga dukan mutanen Urushalima kuma zai zama tarko da raga. Yawancinsu za su yi tuntuɓe; za su fāɗi a kuwa ragargaza su, za a sa musu tarko a kuma kama su. Ɗaura shaidar nan ta gargadi ka kuma yimƙe umarnin Allah a cikin almajiraina. Zan saurari Ubangiji, wanda ya ɓoye fuskarsa daga gidan Yaƙub. Zan dogara gare shi. Ga ni, da yaran da Ubangiji ya ba ni. Mu alamu ne da shaidu a cikin Isra’ila daga Ubangiji Maɗaukaki, wanda yake zama a Dutsen Sihiyona.

TAM1897 Q1 44.8A bayyane yake cewa hakan yana kaiwa ga zuwan Ubangiji. Wannan gargaɗi ne ga mutanen da za su tarbi Ubangiji. Amma me ya sa aka kawo matsalolin a lokacin da Assuriya ke zaluntar Yahuda? Saboda hakan yana nuna a fili irin matsalolin da za su rutsa da duk ƙasar kuma su dame duk mutane a lokacin zuwan Ubangiji. Kuma ƙoƙarin da Yahuda ta yi na tserewa waɗannan masifu da kuma ‘yantar da kansu daga gare su, su ne irin ƙoƙarin da waɗanda ke ikirarin kasancewa mutanen Allah za su yi, don su ‘yantar da kansu daga sharri da ke tafe.

TAM1897 Q1 44.9Allah yana kiran a koda yaushe: Kada ku dogara da Assuriya; kada ku dogara da Masar; sai ku dogara ga Ubangiji kaɗai. Ku juya wa Assuriya baya: hakan dai daidai ne. Amma kada ku tafi Masar don tserewa Assuriya. Ku nemi Ubangiji. Kada ku tafi Masar; ku koma ga Ubangiji. Kuma idan kuka sami Ubangiji da dukan zuciyarku, za a kuɓutar da ku daga duk wannan wahala da danniya daga Assuriya. Ga wasu kalmomi kaɗan a kan hakan. Babi na talatin na Ishaya ya bayyana mana asirin hakan.

TAM1897 Q1 45.1“Kaiton ’ya’ya masu tayarwa,” in ji Ubangiji, ga waɗanda suke ƙulle-ƙullen da ba nawa ba, suna yin yarjejjeniya, amma ba ta Ruhuna ba, suna jibga zunubi a kan zunubi; waɗanda suka gangara zuwa Masar ba tare da sun nemi shawarata; waɗanda suke neman taimakon kāriyar Fir’auna, don neman inuwar mafakar Masar. Amma kāriyar Fir’auna za tă zama muku abin kunya, inuwar Masar za tă jawo muku kunya. Ayoyi 1-3.

TAM1897 Q1 45.2Jakadunsa suka sauka can don su gabatar da buƙatar haɗin kai ga Masar. Kuma lokacin da Yahuda ya aika jakadu zuwa Masar, Masar ta ji kunya da jakadun.

TAM1897 Q1 45.3Ko da yake suna da shugabanni a Zowan kuma jakadunsu sun iso Hanes, kowa zai sha kunya saboda mutanen da ba su da amfani gare su, waɗanda ba sa taimako ko amfani, sai dai jawo kunya da da-na-sani. Allah ya faɗa game da dabbobin Negeb cewa, Ta cikin ƙasa mai wahala da mai hatsari inda zakoki da zakanya, inda macizai masu dafi da macizai masu tashi sama suke, jakadu na ɗaukan arzikinsu a kan jakuna, dukiyarsu a kan raƙuma, zuwa ƙasan nan marar riba, zuwa Masar, wadda taimakonta marar amfani ne. Saboda haka na yi mata laƙabi Rahab Marar Yin Kome. Ayoyi 4-7.

TAM1897 Q1 45.4Yanzu, domin ku ga cewa wannan bai fita daga batunmu ba, zan juya nan in karanta daga shaida, wadda aka rubuta a ranar 5 ga Yuli, 1896, kamar haka:—

TAM1897 Q1 45.5Gargadin da aka bayar a cikin kalmar Allah ga ‘ya’yan Isra’ila ba don su kaɗai ba ne, har ma ga duk waɗanda za su rayu a doron ƙasa. Ya ce musu, “Kaito ga ‘ya’ya masu tawaye, ... waɗanda ke neman shawara, amma ba daga wurina ba; kuma waɗanda ke lullube da rufi, amma ba daga Ruhuna ba, domin su ƙara zunubi kan zunubi: waɗanda ke tafiya don sauka Masar, ba tare da tambayar bakina ba; don su ƙarfafa kansu da ƙarfin Fir’auna, kuma su dogara da inuwa ta Masar.” Idan Ubangiji ya yi wa mutanensa tsawawa a zamanin baya saboda sun yi watsi da neman shawararsa lokacin da suke cikin wahala, shin ba zai yi bacin rai ba a yau idan mutanensa, maimakon dogaro da hasken rana mai haske na Rana ta Adalci don haskaka hanyarsu, suka juya daga gare shi a cikin gwaji da jarabarsu, don neman taimako, zuwa ga mutanen da suke masu kuskure kuma marasa ƙarfi kamar su? Ina ƙarfinmu yake? Shin yana cikin mutanen da ba su da ƙarfi kuma ke dogaro kamar mu; waɗanda ke buƙatar jagoranci daga Allah kamar yadda muke buƙata? Kiristi ya ce, “Ba tare da ni ba ba za ku iya yin komai ba;” kuma ya tanadi Ruhu Mai-tsarki a matsayin taimako na yanzu a kowane lokacin buƙata.

TAM1897 Q1 45.6Amma kun sani cewa a cikin rudanin shekarar da ta gabata, wanda aka yi fatan za a warware ta hanyar yaƙin neman zaɓe na siyasa, har ma Adventistoci na Rana ta Bakwai sun yi matuƙar karkata daga biyayyarsu ga Allah har suka shiga cikin yaƙin neman zaɓe wajen ƙoƙarin sarrafa harkokin siyasa da sarrafa zaɓe da ƙoƙarin tsara abubuwa. Don me?—Don taimaka wa ƙasar fita daga cikin matsalolin da suka tabbata za su rutsa da ƙasar. Tabbas, matsaloli na tafe kan ƙasa. Amma ko Adventistoci na Rana ta Bakwai za su kafa kansu cikin ƙungiyoyi don irin wannan aiki? A ceci su daga Assuriya; a ceci su daga Assuriya da Masar zuwa ga Allah. Wannan shi ne kaɗai ceto. Wannan shi ne kaɗai ‘yantarwa, ko a wancan lokacin, ko yanzu, ko har abada.