Ilmu Kaselamatan. – No. 1

TAM1897 D 46.2Khotbah sing diwenehake ing sonten Jemuwah, 12 Februari 1897 Dicetak ing Buletin Harian Konferensi Umum tanggal 16 Februari 1897, Jilid 1, No. 3, kaca 46-47 lan tanggal 17 Februari 1897, Jilid 1, No. 4, kaca 49-53.

TAM1897 D 46.3Sakabehe wong ngerti menawa jaman saiki iku jaman sing banget ilmiah, paling ora saka jeneng, pangakon, lan aspirasi. Gusti Allah karsa supaya umaté tansah nyusul jaman. Luwih saka kuwi: Gusti Allah karsa supaya umaté tansah luwih maju tinimbang jaman. Utamane Gusti Allah karsa supaya umaté tansah dadi pembaharu, lan supaya wong bisa dadi pembaharu, dhèwèké kudu luwih maju tinimbang jaman. Mula, amarga jaman iki pancen jaman ilmiah banget, ing babagan pangakon lan liya-liyané, perjuangan Gusti, umaté, kudu ilmiah supaya bisa nyukupi tuntutan jaman. Kuwi pranyatan proposisi sing arep tak ajak panjenengan sinau bengi iki. Gusti kepéngin panjenengan lan aku nampa proposisi kuwi, sinau, lan mbangun adhedhasar kuwi, nganti kabuktèkaké ing kita marang donya yèn proposisi kuwi pancèn bener sacara ilmiah. Yen kowe lan aku, yen kabeh sing ngakoni jeneng Kristus nindakake kuwi, mula prakara kuwi bakal ditindakake dening Gusti. Donya bakal weruh, lan donya bakal weruh apa kowe lan aku melu utawa ora. Amarga yen kowe lan aku ora melu, wong-wong sing ngidini Gusti nindakake pambuktèn kuwi liwat dheweke bakal melu; lan yen kowe lan aku ora ngidini Gusti nindakake kuwi, kita bakal kélangan.

TAM1897 D 46.4Nanging panjenengan kandha, “Kaselamatan iku pakaryané umaté Gusti Allah.” Kaselamatan iku siji-sijiné perjuangané Gusti. Iki sing wis diomongaké sedulur-sedulur liyané. Iki sing kita sinau ing pelajaran awan iki, lan sing wis kita sinau ing kabèh pelajaran ing Surat Ibrani. Iki uga piwulang sing kita temokaké ing panggonan liya ing Kitab Suci. Lan Kitab Suci kandha yèn kita aja nganti ngerti apa-apa kajaba Yesus Kristus lan Panjenengané sing disalib. Panjenengan ngendika mangkono; ya, lan aku uga ngendika mangkono. Aku ngendika yèn pakaryané umaté Gusti — kabèh sing dadi perjuangané Gusti ing donya iku pakaryané kaslametan. Lan iki pas tenan karo apa sing wis kita kandhakake sadurungé. Mula saka iku, kaslametan iku sawijining ilmu.

TAM1897 D 46.5Luwih saka kuwi: Kaselamatan iku ora mung ilmu, ora mung sawijining ilmu; iku sing paling utama, kunci, lan pusat saka kabèh ilmu. Iku sing paling ilmiah saka kabèh bab sing digarap dening pikiran manungsa ing donya iki. Mula nalika umaté Gusti nampa kaslametané Gusti kaya déné ana ing Gusti; nalika perjuangan kaslametané ing donya bakal ngadeg minangka wakil sejati saka gagasané bab kaslametan, mula bakal kawahya marang donya sawijining élmu sing ngluwihi kabèh élmu liya. Banjur umaté Gusti bisa ngadeg ing ngarepé para raja élmu, lan ora isin, ing jaman ilmiah.

TAM1897 D 47.1Saiki, aku pancen setya marang bebener iku. Lan aku kepengin kowe weruh sepira sampurnane iku bebener. Kowe lan aku padha setya marang kaslametan saka Gusti. Lan aku kepengin kowe weruh saka Kitab Suci — buku kabeh bebener — manawa kaslametan iku sawijining ilmu. Banjur kowe bakal, bareng karo aku, setya marang bebener iku.

TAM1897 D 47.2Kaping pisan, mula aku kepengin kowe mikir kanthi waras, lan weruh dhéwé ora mung yèn kaslametan iku ilmu; nanging yèn iku paling dhuwur saka kabèh ilmu.

TAM1897 D 47.3Tembung “ilmu” tegesé, sacara harfiah, kawruh. Ilmu botani yaiku kawruh babagan botani. Ilmu astronomi yaiku kawruh babagan astronomi. Mula saka iku, ana sawijining ilmuwan sing nemtokake ilmu minangka “asiling pamikiran.” Kabeh kawruh — ilmu — sing diduweni donya babagan astronomi, iku asiling pamikiran donya babagan astronomi.

TAM1897 D 47.4Saiki kaslametan iku kawruh babagan Gusti Allah: “Iki urip langgeng, supaya padha mangertèni kowe, Gusti Allah siji-sijiné sing sejati, lan Yesus Kristus sing wis kowe utus.” Mula saka iku, iki sawijining ilmu. Nanging kawruh iki dudu asil saka pamikiran manungsa: iki asil saka pamikiran Gusti Allah. Amarga “mata durung nate ndeleng, kuping durung nate krungu, lan uga durung mlebu ing ati manungsa, bab-bab sing wis disiapake Gusti Allah kanggo wong-wong sing tresna marang Panjenengané. Nanging Gusti Allah wis mbukak mau marang kita lumantar Rohé; amarga Roh iku nyelidiki kabèh bab, malah bab-bab sing jero saka Gusti Allah.” Mula saka iku, kaslametan, minangka asil saka pamikiran Gusti Allah, ora mung sawijining ilmu, nanging dadi ilmu paling luhur saka kabèh ilmu.

TAM1897 D 47.5Manèh: sing dianggep déning donya minangka élmu — élmu alam — iku asil saka pamikiran manungsa. Kanthi akal manungsa mikir. Mula, kanthi akal manungsa ngurusi kabèh élmu iki. Nanging kaslametan ngurusi akal dhéwé. Mula, endi sing luwih luhur? Endi sing luwih luhur — sing ngurusi kabèh bab liya, utawa sing ngurusi akal sing ngurusi kabèh bab liya? — Mesthi sing kapindho. Mula, kaya déné manungsa nganggo akal kanggo ngrembug kabèh élmu liya, lan kaslametan ngrembug akal dhéwé, cetha banget yèn ora mung kaslametan iku élmu kaya élmu liya, nanging uga luwih luhur tinimbang kabèh élmu liya. Iku élmu paling luhur sing bisa dingertèni déning akal manungsa.

TAM1897 D 47.6Manèh: Kaselamatan nyakup bab pikiran. Nanging sapa sing ing kaselamatan lan lumantar kaselamatan nyakup bab pikiran? — Iku Gusti Allah piyambak. Mula, amarga Gusti Allah piyambak sing nggarap, sing maringi kawruh bab ilmu iki; lan amarga ilmu iki minangka asil saka pamikiran Gusti Allah; mula saka iku, ilmu kaselamatan iku ilmu paling luhur, paling jero, lan paling amba sing dikenal, ora mung dening pikiran manungsa, nanging uga dening sakabehe jagad raya.

TAM1897 D 47.7Ayo padha maca sawetara Kitab Suci. “Aja padha nyocokake awakmu marang donya iki; nanging padha owah lumantar anyarake pikiranmu.” Roma 12:2. “Mangkono, kanthi pikiran aku dhewe ngabdi marang hukumé Gusti Allah.” Roma 7:25. “Kita mangertèni yèn Putraning Allah wis rawuh, lan wis maringi kita akal.” “Kita nduwèni akal Kristus.” Mung siji-sijiné dalan sing bisa digunakaké Gusti kanggo nggayuh kita yaiku lumantar akal. Panjenengané mung lumantar akal sing ngurusi kita. Panjenengané mung lumantar akal kita sing mréntah kita. Delengen: “Kanthi akal aku ngabdi marang hukumé Allah, nanging kanthi daging aku ngabdi marang hukumé dosa.” Lan sing sepisanan saka kabèh paugeran iku: “Rungokna, he Israel; Gusti Allah kita iku siji Gusti; lan kowe kudu tresna marang Gusti Allahmu kanthi sakabehing atimu, sakabehing nyawamu, lan sakabehing pikiranmu.” “Pikiran daging iku mungsuh Gusti Allah; amarga ora manut marang paugeran Gusti Allah, lan pancen ora bisa manut.” Pikiran daging sing ora bisa manut marang hukumé Gusti Allah — ora bisa — kudu diganti, kudu diijolaké karo pikiran liya sing tansah ngabdi marang hukumé Gusti Allah. Ganti pikiran kuwi ya iku kaslametan. Nganyari pikiran kuwi digawé déning Gusti Allah ing pakaryané kaslametané, lan ora ana sing liya sing bisa nindakake. Mulane iku minangka élmu paling dhuwur saka kabèh élmu — paling dhuwur sing dikenal déning pikiran manungsa, paling dhuwur sing dikenal déning jagad raya.

TAM1897 D 47.8Apa sampeyan durung miwiti weruh kenapa Testimonies nyebut “ilmu kaslametan”?

TAM1897 D 49.1Saiki aku pengin sampeyan weruh yèn wong liya uga mikir kaya ngono. Aku pengin sampeyan weruh yèn aku ora piyambakan ing bab iki. Aku pengin sampeyan weruh yèn kanggo posisi iki kita nduwèni wewenang — wewenang ilmiah — yaiku wewenang saka wong-wong sing paham babagan ilmu pengetahuan.

TAM1897 D 49.2Yen aku bisa ngetokake buktine bengi iki marang sampeyan manawa wong-wong sing paling paham kabèh élmu liya ing donya iki nyatakake yèn dhèwèké luwih kasengsem marang élmu iki tinimbang kabèh élmu liya digabung, lan ndeleng luwih akèh bab sing pantes digatekake tinimbang kabèh élmu liya digabung, apa sampeyan ora bakal ngomong yèn aku aman nalika ngomong kaya ngéné iki — saka sudut pandang ilmiah? Nah, aku nduwé pasukan kaya ngono — pasukan sing paham kabèh élmu liya, lan aku nduwé bukti sing cetha yèn padha luwih kasengsem marang iki tinimbang kabèh élmu liya bebarengan.

TAM1897 D 49.3Ing 1 Petrus 1:10-12, rasul iku ngomong babagan kaslametan, lan ing kono aku maca kaya ing ngisor iki:—

TAM1897 D 49.4Bab kaslametan iki para nabi wis nyelidiki lan ngupaya kanthi tliti, sing wis mratelakake bab rahmat sing bakal teka marang kowe; padha ngupaya mangerteni apa lan kepiye wektu sing dadi pratandha Roh Kristus sing ana ing jeroné nalika maringi pratandha marang sangsara Kristus lan kamulyan sing bakal mèlu sawisé. Kanggo sapa kabar iku diwahyuké, yèn ora kanggo awaké dhéwé, nanging kanggo kita, padha ngladèni bab-bab sing saiki kabaré marang kowé déning wong-wong sing wis nginjili kowé kanthi Roh Suci sing diturunaké saka swarga; bab-bab kuwi sing para malaékat kepéngin nyawang.

TAM1897 D 49.5Apa sing dikarepake para malaikat kanggo nyawang? — Kaselamatan saka Gusti Allah nalika diwartakake kanthi Roh Suci sing diutus saka swarga. Tembung Yunani kanggo “ngarepake” ing kéné tegesé “ngarahake ati marang.” Lan tembung Yunani kanggo “ndeleng kanthi teliti” tegesé, “mbungkukaké awak marang sawijining prakara kanggo ndelengé; ndeleng kanthi ngundhukaké sirah maju; ndeleng kanthi mbungkukaké awak; ndeleng kanthi teliti, mriksa kanthi penasaran — saka wong sing kepéngin ngerti bab iku.” Mangkono sikapé para malaikat marang bab kaslametan.

TAM1897 D 49.6Saiki, apa para malaikat mangertos élmu liya — biologi, geologi, iktiologi, astronomi — kabèh élmu liya? Sampeyan ngerti yèn mangkono. Kabèh wong ngerti yèn para malaikat mangertos sakabèhé kabèh élmu liya kanthi tuntas. Kabèh wong ngerti yèn aman banget kanggo ngomong yèn kabèh malaikat mangertos kabèh élmu liya luwih jero tanpa wates tinimbang manungsa apa waé sing mangertos, utawa tau mangertos, siji-sijiné élmu. Nanging para malaikat luwih kasengsem karo babagan kaslametan tinimbang kabèh élmu liya. Malaikat-malaikat sing paling ngerti saka kabèh, paling kasengsem karo bab iki. O, ya, kowe wis sarujuk karo aku sawetara wektu kepungkur yèn aku bisa nyebut otoritas kaya ngono, kowe bakal kandha yèn kita aman njupuk posisi iki. Ayo, mula, kita aman. Kita ana ing kancaan paling apik — ya, kancaan ilmiah paling apik. Ana otoritas sing mutlak babagan iki, otoritas ilmiah.

TAM1897 D 49.7Saiki, aku ora dolanan tembung ‘science’ ing kéné bengi iki. Aku nggunakake tembung “sains” lan “ilmiah” kanthi nyebutake kaslametan minangka tembung sing pancen bener. Kaslametané Gusti Allah pancen bab sing ilmiah, ora mung diarani kaya ngono, nanging pancen, paling ilmiah. Mula aja nganti kowe mikir yèn aku dolanan tembung “sains” utawa “ilmiah.” Aku nggunakake kanthi jujur, amarga pas ing konteks iki.

TAM1897 D 49.8Nanging iki durung kabèh: ora mung para malaikat kepéngin nyawang iki kaya wong sing péngin kenal karo soko; nanging pancèn padha kenal karo soko. Padha sinau kanthi nyawang lan nyinaoni iki. Bukak Efesus 3:8-11, lan kowé bakal weruh pamanggih iki diungkapaké:—

TAM1897 D 50.1Kanggo aku, sing paling cilik saka kabèh wong suci, diparingi sih iki, supaya aku bisa mratelakaké marang bangsa-bangsa liya babagan sugihé Kristus sing ora bisa ditliti; lan supaya kabèh [aku ngilangi tembung manungsa, amarga tembung kuwi ditambahaké] bisa weruh apa iku persekutuaning misteri, sing wiwit jaman mbiyèn wis didhelikaké ing Gusti Allah, sing nitahaké kabèh lumantar Yesus Kristus: kanthi maksud [Delengen, saiki aku kudu nginjili kasugihan Kristus sing ora bisa ditliti supaya kabèh bisa weruh apa iku persekutuan misteri sing wis didhelikake ing Gusti Allah, lan iku kanggo maksud, kanggo tujuan] supaya saiki marang para panguwasa lan kuwasa ing panggonan swarga lumantar gréja kabèh bisa mangertèni kabèh kabijaksanaané Gusti Allah, manut marang rancangan langgeng sing wis dirancang déning Panjenengané ing Kristus Yesus, Gusti kita.

TAM1897 D 50.2Apa maksudé supaya manungsa weruh iki? — Supaya marang para panguwasa lan kuwasa “ing panggonan swarga” (“ing swarga” miturut terjemahan liya; iku bener) kawruh kabèh warna-warni kabijaksanaané Gusti Allah. Para malaikat, para panguwasa, lan kuwasa, kepéngin banget ndeleng Injil kaslametan iki nalika diwartakaké kanthi Roh Suci sing diutus saka swarga. Padha pancèn ndeleng lan sinau. Lan nalika padha sinau, padha sinau wahyu anyar bab kawicaksananing Gusti — kabèh warna kawicaksananing Gusti — miturut rancangan langgeng sing wis ditemtokake ing Kristus Yesus, Gusti kita. Sampeyan ngerti saka Kitab Suci liyane manawa misteri iki saka Gusti, rancangan langgeng iki, kabukak ing Injil. Sampeyan ngerti yèn panguwasa lan kawibawaan ing swarga ora langgeng kanthi cara sing padha — ora saka langgeng nganti langgeng. Padha saka sawijining titik nganti langgeng, kaya sampeyan lan aku. Gabriel mung langgeng wiwit saka titik nalika dhèwèké diciptakaké. Dhèwèké ora saka langgeng nganti langgeng.

TAM1897 D 50.3Nanging Gusti Allah ana saka langgeng nganti langgeng. Saiki, saka langgeng nganti langgeng ana sawijining rancangan — rancangan langgengé sing ditemtokaké ing Kristus Yesus Gusti kita. Pira suwéné para malaékat butuh wektu kanggo nggayuh jeroné, kanggo ngrampungaké panliten babagan rancangan langgeng kuwi? — Nganti langgeng. Kuwi wis cetha. Banjur nalika tujuan iku kawahyukaké ing Injil, dadi dikenal lumantar misteri Allah, yaiku, “Kristus ing sajroning kowe, pangarep-arep kamulyan,” cetha tenan yèn para malaikat padha sinau bab iku. Lan nalika padha nyawang, padha weruh ing kono kawahyukaké kawicaksanané Allah sing manéka warna, manut marang tujuané sing langgeng. Padha kepéngin nyawang. Padha nindakake kuwi, lan saka kono padha sinau.

TAM1897 D 50.4Ya, mula, nalika padha mangertèni kabèh élmu liya luwih jero tinimbang sapa waé mangertèni siji élmu waé, nalika padha luwih kasengsem marang iki tinimbang kabèh mau, lan sinau saka kéné; apa ora iku sawijining kasunyatan sing kowe lan aku bisa ngendelaké kanthi aman? Mula apa ora iki uga sawijining bab sing luwih pantes kanggo dipikirake, kanggo pamikiran paling dhuwur kita, tinimbang kabèh liyané bebarengan? Lan apa kita ora bisa nyawisake manah kita marang iki, lan nyerahake sakabehe jiwa kita marang iki tanpa dadi ora ilmiah? O, kita bisa, kita bisa! Ayo padha nindakake.

TAM1897 D 50.5Saiki, aja salah paham marang aku. Aku ora nyerang ilmu-ilmu liyane. Aku ora ngomong yèn kabèh élmu liya kudu diabaikan, dianggep minangka Will-o’-the-wisps, lan ora pantes digatekake. Ora; aku ngomong yèn iki luwih agung tinimbang kabèh mau; lan apa waé sing kita sinau saka mau kudu kita sinau kanthi tundhuk marang sing luwih agung tinimbang mau. Aku mung ngomong yèn kabèh liyané kudu njupuk panggonan nomer loro, paling ora, marang siji iki, yèn kita péngin dadi ilmiah.

TAM1897 D 50.6Pikirna! Coba deleng pikiran alamiah kita sing digunakake kanggo ngulik ilmu liya. Apa aku, apa sapa wae, bakal bener-bener ilmiah yen nggunakake pamikiran paling apik lan paling dhuwur kanggo siji ilmu, nalika dheweke wis duwe wewenang paling dhuwur manawa ana ilmu sing luwih unggul ing tangane? Apa kuwi bakal ilmiah? — Ora. Ya, mula saka iki kita weruh manawa iki pancen sawijining ilmu; manawa iki ilmu paling dhuwur. Mula sapa waé sing ora nyelehaké pamikiran paling dhuwur, pamikiran paling apik, lan kabèh kekuwatané dhisik marang ilmu iki, lan ora ngidini ilmu iki mimpin kabèh ilmu liya, miturut hakikaté dhèwèké ora ilmiah.

TAM1897 D 50.7Lan dhèwèké uga ora wicaksana. Amarga apa iku ilmu iki? — Kaslametan. Apik tenan. Lan iku urip langgeng. Umpamane aku nyawisake kabeh uripku, kabeh kekuwatanku, kanggo ilmu-ilmu liyane, kanthi nglirwakake iki, utawa nganggep iki kurang penting, apa aku bakal entuk? — Ora. Pira suwene wektu sing bakal tak duweni kanggo sinau ilmu-ilmu liyane? — Paling dawa mung sawetara taun. Sawise kuwi, pakaryanku ing ilmu-ilmu kuwi bakal rampung saklawase, lan aku ora bakal tau duwe kesempatan maneh kanggo sinau.

TAM1897 D 50.8Nanging yen aku njupuk iki dhisik, lan ngidini sing liyane njupuk panggonan sing kurang nganti aku ngamanake iki, apa aku bakal duwe kesempatan kanggo sinau sing liyane? — Ya. Sepira suwene? — Nganti langgeng. Ah, apa kuwi dudu cara sing wicaksana? Apa kuwi dudu siji-sijine cara sing wicaksana? Lan apa kuwi dudu siji-sijine cara sing ilmiah lan masuk akal? — Mesthi. Ayo, ayo kita dadi ilmiah, kanthi ketat, kanthi paling dhuwur.

TAM1897 D 50.9Saiki ayo padha ndeleng luwih adoh. Ing ayat kapisan sing wis kita deleng bab para malaikat, diwiwiti karo para nabi kaya mangkene: “Bab kaslametan iki para nabi wis neliti lan ngupaya kanthi tliti, sing wis mratelakake bab rahmat sing bakal teka marang kowe,” nalika padha nyekseni sadurunge bab sangsara Kristus lan kamulyan sing bakal mèlu.

TAM1897 D 51.1Saiki, lumantar para nabi diparingaké kanthi tulisan, kaya sing kita duwé ing kéné, élmu bab kaslametan iki, asil saka pamikirané Gusti Allah babagan kaslametan. Buku élmu iki, élmu bab kaslametan iki, teka lumantar para nabi. Apa padha ngerti babagan élmu liya? — Inggih.

TAM1897 D 51.2Kita bisa nemokake iki ing pirang-pirang panggonan — luwih akèh tinimbang sing bakal bisa kita deleng bengi iki. Nanging kita bakal ndeleng loro utawa telung bab, supaya kita bisa nyumurupi kasunyatan yèn wong-wong mau pancèn nduwèni kawruh bab kuwi.

TAM1897 D 51.3Ing bab kaping limalas saka Surat Kapisan marang Korinta ana pratelan ilmiah sing digawe watara pitulas atus taun sadurunge ditemokake dening ilmu pengetahuan. Iku wis ana ing kana suwene pirang-pirang abad, nanging para ilmuwan ing bidang sing cocog ora ngerti liwat proses pikirane. Iku pratelan babagan kasunyatan ing astronomi. Sapa waé sing pracaya marang pratelan ing Kitab Suci wis ngerti kuwi saklawasé, mesthi waé, sanajan ora tau krungu tembung astronomi; nanging élmu manungsa ora ngerti kuwi, lan nemokaké mung sawisé suwé banget.

TAM1897 D 51.4Pangrasan liya: Nalika panulis Kitab Suci iku nggawe pratelan ilmiah sing pitulas atus taun sawisé ditemokaké para ilmuwan lan kabukti bener sacara ilmiah, apa pratelan iku ora wis bener minangka pratelan ilmiah saka wiwitan nganti pungkasan kaya nalika wis ditemokaké? — Mesthi. Dadi apa ora bener nalika panulis nulis iku? — Mesthi. Kutipan iku ana ing 1 Korinta 15:41:—

TAM1897 D 51.5Ana kamulyan srengéngé siji, lan kamulyan rembulan sijiné, lan kamulyan lintang-lintang sijiné: awit siji lintang béda karo lintang liyané ing kamulyané.

TAM1897 D 51.6Iku durung dingerteni satus taun kepungkur, amarga watara wektu kuwi ana sawijining wong sing nganggep awake dhewe ahli astronomi, lan dianggep mangkono dening kanca-kancane, ngritik pratelan kuwi minangka ora bener, lan minangka pratandha kabodhoan para panulis Kitab Suci; amarga dheweke mikir (yaiku panulis Kitab Suci mikir) yen lintang siji béda karo lintang liyane ing kamulyan, ing padhange, tinimbang ing jaraké. Kuwi pratelan kritikus iki babagan kuwi. Panemune, lan dhèwèké ngomong kanggo ilmu astronomi, mung siji-sijiné sabab napa lintang siji katon luwih padhang lan luwih éndah tinimbang lintang liyané yaiku amarga siji luwih cedhak karo kita tinimbang liyané, saéngga kita nampa cahyané luwih akèh. Nanging saiki ing kabèh widang ilmu pengetahuan wis dingerteni yèn kabenerané ana prabédan sing padha gedhé ing lintang-lintang, ing kamulyané, kaéndahané, lan werna-wernané, kaya déné ing kembang-kembang ing bumi. Dadi yèn kita bisa ndeleng kabèh kembang ing bumi disusun ing ngarep kita ing sawijining lapangan agung, karo kabèh kamulyané, manéka warna werna, lan banjur bisa ndeleng lintang-lintang ing langit kanthi cetha kaya kita ndeleng kembang-kembang mau, kita bakal weruh lintang-lintang sing padha manéka warna lan éndahé kaya kembang-kembang mau. Iki saiki wis dingerteni, nanging durung dingerteni nalika petikan kuwi ditulis marang wong Korinta.

TAM1897 D 51.7Saiki, aku takon, apa kuwi dudu pernyataan ilmiah, apa kuwi dudu pernyataan kasunyatan ing ilmu pengetahuan, ing dina nalika Paulus nulis lan ngirim menyang Korinta, kanthi mesthi padha kaya saiki? Panemuan sing digawe ilmu pengetahuan manawa iku pancen bener ora ndadekake iku dadi bener, uga ora nambah sanadyan sak partikel bobote minangka kabeneran. Panemuan mau mung nuduhake manawa padha wis nemokake soko sing pancen bener, nanging sing durung padha ngerti sadurunge, amarga padha ora pracaya marang Kitab Suci. Yen padha mung maca iku ing Kitab Suci, banjur pracaya lan nampa, bab ilmu pengetahuan kuwi mesthi wis padha ngerti suwé sadurunge ana ilmuwan sing nemokake.

TAM1897 D 51.8Ana ilmu liyane: Sir Isaac Newton sawijining dina lagi lungguh ing sangisore wit apel. Apel tiba saka cabang cedhak dheweke. Apel wis pirang-pirang kaping tiba saka wit sadurunge. Dheweke wis tau weruh apel tiba saka wit sadurunge. Nanging dina iku dheweke lagi ana ing swasana meditatif, lan dheweke wiwit mikir. Kenapa apel kuwi tiba? Mesthi amarga bumi nduwé pangaribawa sing narik apel mau marang dhéwé. Amarga bumi luwih gedhé tinimbang apel, mula apel mau bakal ditarik déning bumi nalika wis longgar saka wit. Dhèwèké kandha, “Yen aku njupuk apel kuwi lan mbuwangé sak dhuwuré sing isa, apel mau bakal tiba manèh ing bumi.” Mula yen kuwi pengaruh bumi sing narik saka jarak cilik iki, nalika aku mbuwangé sak dhuwuré sing isa lan bali manèh, kuwi bukti yèn pengaruh bumi tekan adoh saka bumi lan nyekel barang kuwi lan mbalèkaké. Yen aku bisa mbuwang apel mau nganti dhuwur siji mil, lan banjur bali maneh, mesthi cetha yèn pangaribawa kuwi tekan siji mil adoh kanggo mbalèkaké benda kuwi. Banjur dhèwèké kandha, “Yèn kuwi pancèn bener, pangaribawa kuwi mesthi tekan ing rembulan.” Aku kepingin weruh apa pancen tekan rembulan? Aku bakal lunga ndeleng. Dhèwèké menyang omahé lan lungguh ing kono, njupuk itungan astronomi babagan orbit rembulan ing panggonané, lan ngerjakaké akèh angka. Nanging ora cocog. Dhèwèké nyoba bola-bali, nanging ora cocog; dhèwèké ora bisa nggayuh supaya pangaribawa kuwi tekan rembulan.

TAM1897 D 52.1Dheweke nyimpen kuwi watara sepuluh taun, yen aku ora salah, sadurunge njupuk maneh. Ing sawijining dina ana itungan anyar babagan orbit rembulan sing diterbitake, mbenerake sawetara kesalahan ing angka-angka sadurunge. Nalika iku diterbitake, Newton kandha, “Aku kepengin weruh apa iki bakal nyukupi apa sing tak butuhake.” Dheweke njupuk angka-angka kuwi, banjur miwiti nyambut gawe, ngerjakake rangkaian angka sing dawa banget sing mesthi bakal nggumunake kowe lan aku. Nanging pungkasane dhèwèké mung sisa loro utawa telu angka manèh sadurungé tekan pungkasan, lan dhèwèké weruh yèn asilé bakal pas. Dhèwèké nganti kesengsem banget karo kasunyatan sing nggumunaké kuwi nganti ora bisa ngrampungaké itungané. Pèné tiba saka tangane, lan dhèwèké kudu nyuwun tulung marang kancané kanggo ngrampungaké itungan kuwi. Kancané mau banjur nindakake, lan Sir Isaac Newton wis mbuktèkaké kasunyatan ilmiah, utawa luwih tepaté, sawijining ilmu anyar. Iki dijenengi gravitasi. Lan wiwit kuwi, jenengé dadi langgeng.

TAM1897 D 52.2Kuwi pancen bab ageng. Nanging kuwi wis ana ing Kitab Suci rong ewu limang atus taun sadurunge Sir Isaac Newton nemokake ing alam. Gravitasi iku prasaja imbanganing jagad raya. Iku prinsip, iku ukum, miturut para ilmuwan, kang njaga imbanganing jagad raya. Tegese, saben awak ing jagad raya ngaruh marang awak liyane, lan padha imbang. Ora mung saben awak, nanging saben partikel materi ing jagad raya narik lan ngaruh marang saben partikel materi liyane ing jagad raya.

TAM1897 D 52.3Ing donya fisik, iku mung fakta sing cocog karo apa sing wis kita rembug ing kelas Alkitab sore iki, babagan urip. Kita nemokake manawa sampeyan ora bisa nyentuh sapa wae utawa apa wae tanpa iku dadi kawentar ing saindenging jagad. Manuk pipit ora tiba tanpa Bapa sampeyan ngerti, lan manuk pipit iku ora tiba tanpa kejatuhané dirasakaké ing saindenging jagad. Iki mung fakta sing cocog karo kuwi.

TAM1897 D 52.4Ana uga kasunyatan rohani sing cocog karo loro mau.

TAM1897 D 52.5Ing pundi kemawon panjenengan saged mlayu saking Roh Gusti? Ing pundi kemawon panjenengan saged mlayu saking rawuh Gusti? Menawi kula munggah dhateng swarga, Panjenengan wonten ing ngriku; menawi kula damel amben ing neraka, waspadha, Panjenengan wonten ing ngriku. Menawi kula mabur ingkang kaping enjem, lan manggen ing pucuking segantun, sanadyan ing ngriku tangan Panjenengan badhe nuntun kula, lan tangan tengen Panjenengan badhe nyekel kula. Mazmur 139:7-10.

TAM1897 D 52.6Nalika kowe lan aku mikir pikiran sing bener, apa kuwi bisa dideteksi ing panggonan liya? Kita mikir pikiran sing salah. Apa kuwi pikiran sing salah? — Dosa. Dadi, saka ngendi dosa diwiwiti? — Saka pikiran. Apa dosa-dosaku bisa dideteksi ing panggonan liya ing jagad raya kejaba ing diriku? Sapa sing mangertèni? — Gusti, lumantar Rohé. O, mula, apa ana kasunyatan rohani ing jagad raya kita sing ora kasadharan? ora karasa? utawa pikiran kanggo becik utawa ala sing ora karasa? Apa sampeyan ora ndeleng gravitasi minangka sawijining ilmu? Sir Isaac Newton nemokake kasunyatan ing jagad raya sing cocog karo kasunyatan-kasunyatan liyane ing jagad raya.

TAM1897 D 52.7Undhang-undhang sing ditemokaké Newton iku, kaya sing wis tak kandhakake, yaiku sing njaga keseimbangan jagad raya. Saiki aku bakal maca Kitab Suci sing nuduhaké yèn iki wis dingerteni rong ewu limang atus taun sadurungé Newton nemokaké. Yesaya 40:12:—

TAM1897 D 52.8Sapa sing wis ngukur banyu ing cekungan tangané, lan ngukur langit nganggo jempol, lan nyakup bleduging bumi ing ukuran, lan nimbang gunung-gunung ing timbangan, lan bukit-bukit ing neraca?

TAM1897 D 52.9Nalika gunung-gunung lan bukit-bukit diadegaké, kabèh padha diimbangi siji lan sijiné. Apa Gusti Allah wis netepaké supaya imbangané tetep lestari? Apa jeneng ilmiah saka hukum sing njaga imbangan kabèh mau? — Gravitasi. Dadi, apa sing diomongaké Yesaya? — Bab gravitasi. Mesthi waé.

TAM1897 D 52.10Sawijining ilmuwan nerangake kasunyatan kuwi kanthi kembang cilik sing diarani snowdrop. Pikirna loro jinis kembang sing ngembang biak saka wiji. Siji kembang sing tegak, sijine kembang sing nundhuk. Kowe wis weruh ing kembang ana batang cilik sing ngubengi batang tengah. Saiki, ing kembang sing tegak sing ngembang biak saka wiji, poros tengah mesthi luwih cendhak tinimbang poros ing sakubenge. Yen iku kembang sing nglengkung, poros tengah luwih dawa tinimbang poros ing sakubenge. Sebabé yaiku serbuk sari sing ana ing poros sakubenge kudu tiba ing poros tengah, yen ora ora bakal ana pembiakan kembang.

TAM1897 D 52.11Saiki, ing kembang sing tegak sing ngembang biak saka wiji, poros tengah iki kudu luwih cendhek tinimbang sing liyane, supaya serbuk sari saka sing liyane bisa tiba ing kana. Yen dawa, serbuk sari bakal tiba ing ngisor lan ora kena, mula ora bakal ana wiji sing kabentuk. Yen kembange nundhuk, lan poros tengah iki luwih cendhek tinimbang sing liyane, serbuk sari bakal tiba adoh lan maneh ora ana wiji sing kabentuk. Mula, ing saben kembang tegak sing diprodhuksi saka wiji, spindel tengah luwih cendhak tinimbang sing ngubengi. Ing saben kembang nundhuk sing diprodhuksi saka wiji, spindel tengah luwih dawa.

TAM1897 D 53.1Kembang salju ngembang biak saka wiji. Lan sanadyan iku kembang sing tegak, nanging poros tengahé luwih dawa tinimbang sing ngubengi. Kepiye bisa mangkono? Aku bakal nerangake maneh supaya kowe luwih paham: Kembang salju iku kembang sing tegak sejati, lan ngembang biak saka wiji. Mula, poros tengahé kuduné luwih cendhak tinimbang sing liyané. Nanging kok luwih dawa. Dadi, kepiye bisa kembang iki ngembang biak saka wiji? Gusti wis nyedhiyakake iku. Panjenengané wis netepaké supaya sanadyan kembangé tegak, isih bisa nundhuk lan nglengkung. Mula poros tengahé digawe luwih dawa tinimbang liyané, ing kéné dadi kembang sing tegak. Kembangé thukul lan ngadeg lurus nganti kembangé mekar lan mateng lan siap kanggo reproduksi. Pas wektu kuwi, sirahé nundhuk, lan nalika serbuk sari wis tiba ing panggonané, kembang cilik kuwi munggah manèh lan ngadeg.

TAM1897 D 53.2Saiki, iku wis ayu dhéwé; nanging ing kéné ana ilustrasi hukum gravitasi. Ilmuwan iki kandha marang aku yèn sing ndadèkaké kembang kuwi nglengkung lan nundhuk sirahé yaiku tarikan bumi. Kuwi bener. Apa sing ndadèkaké apel tiba? — Bobot. Nanging bobot iku mung gravitasi — saka basa Latin gravus, sing tegesé bobot. Apa sing ndadèkaké kembang sing lagi ngadeg kuwi nundhuk sirahé? — Boboté bumi. Nanging kenapa boboté bumi ora ndadékaké kembang kuwi nundhuk sadurungé wektuné? — Ah, nalika Gusti Allah nggawe kembang cilik kuwi, Panjenengané ngimbangi bumi, malah ngimbangi jagad raya, manut kabutuhané. Nalika Gusti Allah nggawe kembang snowdrop sing andhap asor kuwi, Panjenengané nyekel jagad raya ing timbangan, lan nyocogaké karo kabutuhan kembang cilik kuwi! Lan yèn Gusti Allah nggatekaké kembang cilik kuwi, apa ora luwih nggatekaké kowe, he kowe sing sithik pracaya?

TAM1897 D 53.3Saiki ilmuwan iki kandha marang aku yèn yèn bumi — lan mesthi jagad raya — digawe siji pon, utawa siji ons luwih abot tinimbang saiki, mesthi bakal ndadèkaké kembang salju iku nunduk sadurungé wektu sing pas; amarga luwih abot, pengaruhé marang kembang mau bakal luwih gedhé. Lan ing kahanan kaya ngono, kembang salju sing kapisan bakal dadi sing pungkasan. Nanging supaya kembang salju cilik iku bisa urip lan nyenengake manungsa nganti pungkasaning donya, Gusti Allah netepake jagad raya kanthi pas banget kanggo kabutuhan kembang mau, supaya nalika wayahe pas teka, bobote pas kanggo narik supaya kembang mau nundhuk. Banjur nalika ngglantung, proses reproduksi bisa kelakon, kekuwatan liyane mili saka oyot, batang dadi luwih kaku, lan kembange ngalahake gaya gravitasi, banjur ngadeg kaya biyen.

TAM1897 D 53.4Sapa sing wis ngukur banyu ing cekungan tangané, lan ngukur langit nganggo jempol, lan nyakup bleduging bumi ing ukuran, lan nimbang gunung-gunung ing timbangan, lan bukit-bukit ing neraca?

TAM1897 D 53.5Sapa sing netepake timbanganing jagad raya? — Gusti Allah. Yesaya nyatakake iku meh rong ewu lima atus taun sadurunge Sir Isaac Newton nemokake. Apa iku dudu fakta ilmiah nalika Yesaya nulis? — Inggih. Apa iku ora wis kacathet sajrone jaman-jaman kuwi? — Inggih. Apa kuwi dudu bebener ilmiah saklawasé? — Ya. Apa dadi luwih dadi bebener ilmiah nalika Newton nemokaké? — Ora; para ilmuwan sinau bab sing durung padha ngerti sadurungé, nanging kuwi wis ana ing Kitab Suci saklawasé.

TAM1897 D 53.6Pikirna bab-bab iki. Gusti kepengin kita nindakake kuwi. Panjenengané kepengin kowe lan aku weruh yèn kaslametan, Sabda sing wis diparingaké marang kita, lan sing kudu kita pikiraké kanthi pamikiran paling dhuwur manut panggilané Panjenengané, iku dudu perkara cilik lan sempit ing sisih; nanging iku bab paling agung sing bisa dingerteni donya. Iku bab paling agung sing bisa dingerteni ilmu pengetahuan donya. Iku ilmu pengetahuan paling utama sing bisa dingerteni donya.

TAM1897 D 53.7Nanging kita ora sinau iki kanggo dadi ilmiah. Kita sinau iki kanggo slamet; lan slamet iku ilmiah.