Mesir lan Israel
TAM1897 Q1 20.8Khotbah diwenehake ing sonten Kemis, 4 Maret 1897 Dicetak ing General Conference Bulletin, Kuartal Kapisan, 1897, Vol. 2, No. 1, kaca 20-26.
TAM1897 Q1 20.9Pelajaran kapisan maringi kita asal-usulé nagara; pambentukan nagara pisanan ing sajarah. Pelajaran kapindho maringi kita tuladha pisanan pamisahan gréja lan nagara ing sajarah. Ing wektu isih awal, Gusti kanthi cetha nunjukaké sepira sampurnané pamisahan gréja lan nagara. Wengi iki kita bakal mèlu loro-loroné nganti padha ketemu manèh ing tanah sing padha.
TAM1897 Q1 20.10Nimrod iku putrané Kus; Kus manggon ing Étiopia; Kus iku putrané Ham; lan Mesir iku tanahé Ham. Mangkono kita nglacak silsilah Nimrod langsung menyang Mesir; lan kita uga bisa nglacak tuladhané menyang Mesir. Sanadyan Nimrod iku wong pisanan sing nganggo mahkota karaja, sing pisanan nyandang gelar lan ngukuhaké panguwasa raja, nanging ing Mesir tuladha Nimrod ing kabèh tahapé dituruti kanthi paling sampurna, diadegaké kanthi paling tuntas.
TAM1897 Q1 20.11Ing Mesir ora ana raja nganti sawisé jaman Nimrod; ora ana nganti sawisé dhèwèké nyerobot panggonan lan wewenang raja. Amarga, kowé éling, nalika Nimrod nindakake kuwi, iku nglawan Gusti Allah, nglawan pamanggihé wong-wong bab Gusti Allah, lan nglawan pangawruh mau marang Gusti Allah. Ing wektu kuwi wong-wong padha ngerti yèn ing bab iki, Nimrod njupuk panggonan Gusti Allah; lan jenengé nuduhaké pandangan-pandangan sing biyèn umum bab tumindak mau. Ing Mesir, cara sing padha ditindakake. Cathetan Mesir negesake manawa panguwasa pisanan ing Mesir yaiku para dewa, sabanjure para dewa setengah, yaiku separo dewa; sawise kuwi ana para raja sing sejatine manungsa.
TAM1897 Q1 20.12Mangkono panjenengan saged mirsani bilih ing nagari punika tata cara sami kados ing Shinar. Ing Mesir, raja kanthi sengaja lan nyatakake, piyambakipun njupuk panggonan dewa tumrap rakyat. Rakyat nyawang piyambakipun kados makaten. Srengenge punika dewa; raja Mesir punika putraning srengenge. Piyambakipun punika Gusti tumrap rakyat. Rakyat gesang saking ambeganipun. Piyambakipun punika ambegan gesangipun. Rakyat nampi roh saking piyambakipun. Kanggo wong-wong mau, piyambakipun iku “pemberi gesang, kados srengéngé langgeng.” (Delengen “Empires of the Bible,” bab 7, par. 27, 38, 43, 44, 49, 64, 71-83, 96, 102; bab 14, par. 15, 16.) Mangkono ing Mesir, raja ora mung wakil utawa pangageng dewa; dhèwèké iku perwujudan Gusti Allah. Uripé Gusti Allah manggon ing raja, lan lumantar raja marang rakyat. Mangkono raja dadi uripé rakyat, amarga ing dhèwèké diwakili dewa agung sing nyebar ing kabèh, yaiku srengéngé. Ora ana sipat Gusti Allah sing ora diwakili raja marang rakyat. Mangkono sistem kraton lan pamaréntahan ing Mesir kuna.
TAM1897 Q1 21.1Saiki bali menyang Kaldea nalika Gusti misahake gréja saka nagara, kaya sing kita waca ing piwulang sadurunge, nalika Panjenengané ngendika marang Abraham, “Metua saka negaramu, saka sedulurmu, lan saka omahé bapakmu, menyang tanah sing bakal tak tunjukake marang kowe.” Lan élinga yèn Gusti durung nampilaké tanah mau marang Abraham nganti piyambaké pisah saka seduluré sing pungkasan. Abraham pisah dhisik saka negarané; kapindho, saka omahé bapaké; katelu, saka seduluré. Gusti nampilaké tanah mau marang Abraham sawisé Lot lunga menyang Lembah Sodom. Kejadian 13:14, 15. Nalika panggilané Gusti wis teka marang Abraham, lan dhèwèké wis misah saka negarané—ati, jiwa, lan kabèh—lan saka omahé bapaké, lan kabèh seduluré, lan wis ngadeg ing panggonan sing dikersakaké Gusti supaya dhèwèké ngadeg, banjur Gusti kandha marang dhèwèké, “Saiki angungakna mripatmu, lan delengen saka panggonanmu iki menyang lor, kidul, wetan, lan kulon; amarga kabèh tanah sing kok deleng iki bakal tak paringaké marang kowe lan keturunanmu salawas-lawase.” Aku bakal maringi iku dadi kagungan langgeng.
TAM1897 Q1 21.2Saiki aku takon marang kowe, nalika Gusti Allah ngandhani Abraham supaya ngangkat paningalé lan ndelok, apa Abraham weruh luwih akèh tinimbang sing bakal dideleng yèn dhèwèké mung ngangkat paningalé tanpa dhawuh saka Gusti Allah?
TAM1897 Q1 21.3(Jemaat) Inggih.
TAM1897 Q1 21.4Dheweke weruh soko sing ora bakal bisa dideleng yen Gusti ora dhawuhake supaya ndeleng. Lan nalika Gusti maringi dhawuh marang Abraham supaya ngangkat paningalé lan ndeleng, apa sing dideleng kuwi tanah sing wis dijanjèkaké Gusti marang dhèwèké. Ing wektu kuwi Gusti nampilaké tanah sing dijanjèkaké mau marang dhèwèké, lan kuwi nagara sing dadi tujuan timbalané Gusti marang dhèwèké. Gusti durung maringi kuwi marang dhèwèké ing wektu kuwi, “Ora, sanajan mung sak sikilé ora kena nginjak ing kana: nanging Gusti wis janji bakal maringi kuwi marang dhèwèké dadi pusakane, lan marang keturunane sawisé dhèwèké.” Lan dhèwèké tansah ndeleng marang nagara swarga; nagara sing nduwèni kutha kanthi pondasi, sing pambangun lan panyiptaé Gusti Allah. Ana janji yèn dhèwèké bakal dadi ahli waris donya; lan Abraham nampa kuwi lumantar kabeneran iman. Banjur, nalika Gusti Allah ngandhani Abraham supaya ndeleng lan yèn Gusti bakal maringi kuwi marang dhèwèké lan keturunane minangka kagungan langgeng, apa sing dideleng dhèwèké? Donya?
TAM1897 Q1 21.5(Swara) Panjenengané ndeleng donya sing bakal teka.
TAM1897 Q1 21.6Lan iku nagara kang dadi duwé panjenengané wiwit wektu kuwi. “Lan yèn kowé iku kagungané Kristus, mula kowé iku keturunané Abraham, lan ahli waris miturut janji.” Lan kuwi nagara panjenengan lan kula. Lan oh! Yen dipikir-pikir, sepira sempit lan sepira ora pantesé pikirané wong sing wareg karo nagara liya, utawa sing nduwéni karep marang nagara liya, utawa sing nduwéni katresnan apa waé marang nagara liya. Kepiye bisa ana wong kaya ngono, nalika paningalé wis nyawang nagara sing wis dituduhaké Gusti marang dhèwèké, lan sing dadi tujuan timbalané Gusti marang dhèwèké!
TAM1897 Q1 21.7Abraham seda. Ishak urip lan seda. Yakub lan keluargané digawa menyang Mesir, kaya sing diandikakaké Gusti marang Abraham, “Keturunanmu bakal dadi wong asing ing tanah sing dudu kagungané,” lan kuwi Mesir. Saiki pikirna kanthi tliti. Aja lali karo pangandika Gusti iki bab Mesir, amarga bakal migunani ing piwulang sabanjure. Tanah ing ngendi padha bakal dadi wong manca lan ngabdi marang Gusti yaiku Mesir. Padha manggon ing kana atusan taun—ing tanah sing dudu kagungané. Lan elinga yèn kuwi Mesir sing wis kita gambarke, ing ngendi raja manggon ing panggonan Gusti lan dadi Gusti tumrap wong-wong.
TAM1897 Q1 21.8Ayo padha nyawang gréja iki sakedhap maneh, lan ndeleng apa sing digawé Gusti marang gréja iki. Wengi iki kita nduwé peta ing ngarep sing nuduhaké nagara iki. Ing kéné ana Kaldea, panggonan panggilané Abram; banjur dhèwèké munggah menyang Mesopotamia, tekan Haran, ing kono bapaké séda. Ing kono dhèwèké kapisah saka omahé bapaké, banjur dhèwèké mlebu ing tanah ing ngendi dhèwèké kapisah saka Lot.
TAM1897 Q1 21.9Nalika Abram ana ing tanah iki, sajarah kawangun, amarga bangsa-bangsa saka Wétan ngrebut wilayah kulon nganti wates Mesir. Nanging nalika Israel lunga menyang Mesir, utawa sathithik sakdurungé wektu kuwi, Kakaisaran Mesir wis nyebar ing saindenging tanah Wétan iki. Kekaisaran Mesir nyebar ing saindenging Mesir, mudhun nganti Etiopia, nyakup kabeh tapel wates kidul lan kulon Asia Cilik nganti tekan Armenia, Asyur, lan Sinar; saéngga Kekaisaran Mesir nutupi sakabehe wilayah wétan, donya sing dikenal wektu kuwi. Kekaisaran Mesir, ing jamane, sak-universal kaya Kekaisaran Romawi ing jamane, utawa bangsa-bangsa liya sing mèlu sawisé.
TAM1897 Q1 21.10Nalika sajarah kawangun saka Wétan, lan para raja nagara-nagara mau padha ngrebut wilayah kulon nganti tapel wates Mesir, Gusti Allah netepake gréja-Nya ing tanah Kanaan supaya kawruh babagan Gusti Allah sing sejati tetep urip ing antarané bangsa-bangsa sing padha liwat-liwat ing kana. Lan nalika kraton Mesir nyebar ing saindenging nagari iki, lan pusat kakaisaran donya dumunung ing kutha krajan Mesir dhéwé, Gusti nggawa umaté menyang Mesir, supaya para duta lan panguwasa saka kabèh bangsa, sing padha liwat saka nagara-nagara mau menyang pucuk pamaréntahané, yaiku Mesir, bisa ketemu karo umat Gusti.
TAM1897 Q1 21.11Ing Mesir, Gusti Allah netepake umaté ing Gose, ing jalur antarané bangsa-bangsa kafir lan kutha krajan Mesir, supaya wong-wong, utusan-utusan, lan para panguwasa, nalika padha liwat Gose, tanah panggonané umaté Gusti Allah, bakal éling marang Gusti Allah sing sejati.
TAM1897 Q1 22.1Ing Mesir uga Yusuf ana ing sacedhake pangkat kraton, saéngga para duta sing teka ing Mesir kudu ketemu Yusuf, sing bakal maringi kawruh babagan Gusti Allah sing sejati. Sawisé Yusuf seda, kawruh lan pangaribawa Yusuf tetep ana ing kutha krajan Mesir nganti jaman Musa. Banjur Musa ana ing kraton lan ing sacedhake pangkat kraton. Ora mung ana ing sacedhake kaya Yusuf biyen; nanging Musa ngadeg ing undhakan pisanan menyang pangkat kraton, amarga dhèwèké putrané putri Firaun. Putri Firaun iku uga garwané Firaun; lan Musa, minangka putrané putri Firaun, dadi ahli waris sing sah kaping pindho marang tahta. Yen garwané Firaun ora dadi putriné, putra sulung sing diangkat mesthi bakal dadi ahli waris tahta. Manèh, yèn Firaun nduwèni bojo liya lan ora ana anak liya, putriné mesthi dadi ahli waris takhta. Nanging nalika putriné Firaun uga dadi bojone Firaun, putrané sing diangkat dadi ahli waris takhta kaping pindho. Ora ana sing mbantah hak warisé marang takhta Mesir, sing wektu kuwi dadi takhta donya.
TAM1897 Q1 22.2Ing wektu kuwi raja Mesir umuré watara wolung puluh taun, saéngga mung ana jarak cilik antarané Musa lan panggonané sing pantes kaping pindho ing tahta, lan nguwasani kabèh kakuwatan Kakaisaran Mesir sing nyakup donya. Lan ing wektu kuwi uga, wektu janji sing wis disumpahaké Gusti marang Abraham wis cedhak, lan Musa pracaya marang iku, mula kanthi sengaja lan sakabehe nolak tahta lan kabèh kakuwatan lan kamulyan Mesir—dhèwèké “mbantah diarani putrané putri Firaun.”
TAM1897 Q1 22.3Musa pracaya yèn wektu janji sing wis disumpahaké Gusti marang Abraham wis cedhak. Lan, sakliyane, luwih becik kita netepaké apa kita pracaya marang kuwi; amarga yèn kita yakin pracaya, kita bakal weruh luwih akèh bab pracayané Musa marang kuwi. Bukak Kitab Karya Para Rasul 7:17:—
TAM1897 Q1 22.4Nalika wektu janji sing wis digandhengake Gusti marang Abraham wis cedhak, bangsa iku saya tuwuh lan saya akèh ing Mesir.
TAM1897 Q1 22.5Nalika Musa lair, Firaun kepengin mbasmi bangsa iku supaya ora tambah akèh lan ora dadi kuwat nganti bisa metu saka tanah iku. Intiné, Mesir ora mung nduwèni wong Yahudi minangka wong manca, nanging uga akèh wong manca liyané—tawanan sing digawa saka nagara liya menyang Mesir. Mula ing wektu kuwi watara sepertiga saka populasi Mesir iku wong manca. Tembung Ibrani sing artiné wong-wong mau tambah akèh iku nuduhaké yèn padha nggrombol kaya tawon utawa iwak. Nalika Firaun ndeleng yèn wong-wong mau tambah akèh banget, lan nagara uga kebak wong manca, dhèwèké dadi wedi yèn wong-wong mau bakal njupuk tanah mau kanthi mbrontak kanggo ninggalaké nagara.
TAM1897 Q1 22.6Bab liya sing nyebabake iki yaiku nalika Israel ana ing Mesir; nalika Kakaisaran Mesir nguwasani kabèh sisih Wétan, ana upaya keras saka pamaréntah nagara kanggo meksa kabèh wong ing kakaisaran supaya nyembah mung srengéngé. Macem-macem wujud pangibadah srengenge nyebar ing kakaisaran kuwi, nanging kabèh kekuwatan kakaisaran nyoba mbusak kabèh wujud pangibadah srengenge kejaba cakram srengenge polos ing langit utawa patung cakram srengenge ing ngarepé. Saiki, Israel mesthi ora manut prentah kuwi. Wong-wong kuwi ora gelem nyembah srengenge. Padha tetep ajeg ing bebenering Gusti, lan tumindaké kuwi isih ana ing pikirané raja iki. Ana raja liya sing wis nyoba meksa sembah marang srengéngé; nanging nalika raja iki munggah, bab kuwi ana ing pikirane, dadi dhasar kanggo nyimpulake yèn wong-wong iki éntuk kasempatan, padha bakal mimpin metu saka nagara.
TAM1897 Q1 22.7Saiki saka wektu kuwi cathetané ora mung “bangsa iku saya tuwuh lan saya akèh,” nanging uga “wektu janji wis cedhak, kang wis digawé sumpah déning Gusti marang Abraham.” Janji apa sing wis digawé sumpah déning Gusti marang Abraham? Apa janji Gusti marang Abraham?—Kanggo maringi dhèwèké tanah sing dideleng. Tanah endi kuwi?
TAM1897 Q1 22.8(Swara) Donya.
TAM1897 Q1 22.9Donya apa?
TAM1897 Q1 22.10Donya sing bakal teka.
TAM1897 Q1 22.11Kuwi tembungé Stefanus: “Wayahé janji wis cedhak, kang wis diprasasti Gusti marang Abraham.” Pancen mangkono? Kowé pracaya? Panjenengan pracaya menawa wektu iku wis cedhak kanggo Gusti Allah maringi tanah iku marang Abraham sing wis dituduhake marang dheweke? Ing kono kandha, “Marang Abraham.” Wong liya bakal ana ing kono, nanging iku kanggo Abraham. Ora ana wong liya tanpa Abraham; nanging Abraham lan keturunane. “Panjenenganipun boten ngendika, Lan marang keturunan-keturunan, kados dene akèh; nanging kados dene siji, Lan marang keturunanmu, yaiku Kristus.”
TAM1897 Q1 22.12Apa wektu janji iku wis cedhak, nalika Gusti bakal maringi marang Abraham lan Kristus tanah sing wis Gusti tunjukake marang Abraham? Aku ora takon apa kowe tau mikir bab iki sadurunge utawa ora. Aku takon apa kowe pracaya marang apa sing kacathet. Aku ora bakal nyoba nerangake. Ora perlu diterangake maneh yen wis pracaya sepisan, amarga wis kacathet. Sampeyan wis cukup ngerti tanpa kudu nyebut ayat-ayat, saka kawruh sampeyan babagan Kitab Suci, manawa Gusti Allah nggawe janji iki saben wektu marang Abraham lan keturunane. Ora tau marang keturunan tanpa Abraham. Ora tau marang Abraham tanpa keturunan,—lan “ora marang wiji-wiji,” nanging marang keturunanmu. Banjur, nalika wektu janji wis cedhak kanggo maringi iku marang Abraham, marang sapa maneh iku teka?—Marang Kristus. Kepiye carane iku bakal teka marang Abraham?—Lantaran Kristus.
TAM1897 Q1 22.13S. H. Lane.—Nalika janji mau diulang marang Ishak lan Yakub, apa basane ora padha?
TAM1897 Q1 22.14Inggih. Tansah padha.
TAM1897 Q1 22.15S. H. Lane.—Mula pitakonané bakal dadi, apa Abraham mesthi kudu ana ing kono kanggo nepaki pangandikane Stefanus?
TAM1897 Q1 23.1Ya, amarga tansah kandha, “Kanggo kowe, lan kanggo keturunanmu.” Nanging ana ayat-ayat liya sing bakal nerangake kanthi cetha.
TAM1897 Q1 23.2Saiki mung siji tembung. Yakub seda ing Mesir, banjur digawa menyang tanah kana lan dikubur ing kana. Yusuf seda ing Mesir, nanging dhèwèké kandha, “Aja kubur aku; malah aja nganti digawa menyang tanah kuwi.” Yusuf ora gelem supaya dhèwèké digawa menyang Palestina, panggonané Yakub sing wis dikubur. Yusuf kandha, “Gusti Allah bakal niliki kowé.” Kowe simpen mayitku, lan nalika Gusti niliki kowe, kowe kudu nggawa aku metu bareng kowe. Gawa uga balung-balungku. Lan pancen padha nindakake. Lan nalika padha tekan ing tanah, tanah endi sing dimaksud Gusti ing janji marang Abraham?
TAM1897 Q1 23.3(Jemaat) Donya sing bakal teka.
TAM1897 Q1 23.4Apa kowe ora weruh yèn Yusuf ora tau ngarep-arep dikubur ing donya iki?
TAM1897 Q1 23.5Delengen saka sudut pandang liya. Tembungé, “wektu janji wis cedhak, kang wis disumpahaké Gusti marang Abraham.” Gusti wis nyumpahaké marang Abraham yèn bakal diwènèhi tanah sing wis dituduhaké marang dhèwèké, dadi kagungan langgeng. Nanging Abraham saiki wis mati, lan wis atusan taun mati. Kepiye carané Gusti bisa maringi tanah kuwi marang Abraham nalika dhèwèké wis mati? Cetha, ora bisa. Mula, amarga Gusti wis sumpah maringi tanah marang Abraham; amarga wektu sing wis sumpah mau saiki wis cedhak; lan amarga Abraham saiki wis seda, mesthi tanah kuwi ora bisa diparingake marang Abraham nalika dheweke seda; lan uga mesthi wektu sing cedhak nalika Abraham bakal dibangkitake saka pati, supaya Gusti bisa maringi dheweke tanah sing wis sumpah mau dadi kagungan langgeng. Mula saka iki, apa sampeyan ora weruh kenapa Yusuf ora ngidini awaké dikubur—sanajan ing tanah Kanaan, kaya sing dialami Yakub? Kasunyatane, Yusuf pracaya yèn wektu sing wis dijanji Gusti marang Abraham kanggo maringi tanah iku wis cedhak, lan Yusuf ngarep-arep bisa mlebu warisan bebarengan karo Abraham.
TAM1897 Q1 23.6(Swara) Apa janji kuwi ora nyebutake janji sing wis digawe Gusti marang Abraham, sing kasebut ing bab limalas Kitab Kejadian?
TAM1897 Q1 23.7Inggih, pancen kados makaten, syukur dhumateng Gusti. Mula saking punika, Yusuf seda, lajeng diawetaken ing Mesir, lan dipunlebetaken ing peti mayit, lan nalika Israel ninggal Mesir, balung-balung Yusuf dipunbawa kanthi piyambakipun salami patang dasawarsa ing ara-ara samun; lan salami wekdal punika mayit Yusuf tansah wonten ing ngarsanipun, saben dinten, lan dados pangéling dhumateng ketidakpercayanipun.
TAM1897 Q1 23.8Akeh wong, miturut panemuku nalika maca ayat ing pidatoné Stefanus, nerangaké kaya ngéné, kaya ngono, lan liya-liyané, tinimbang pracaya marang apa sing kacathet, tinimbang ndeleng janji sing wis digawé Gusti marang Abraham, lan sing wis diikrarké marang Abraham, kanggo maringi tanah sing wis dituduhaké marang dhèwèké. Nanging kowe wis sarujuk yèn tanah sing Gusti Allah tuduhaké marang Abraham iku donya, lan dudu donya iki, nanging donya sing bakal teka? Kuwi nagara sing Gusti Allah sumpahaké marang Abraham; lan kuwi nagara sing digoleki. Kuwi nagara sing nduwèni kutha sing digoleki, sing pambangun lan panyiptaé Gusti Allah. Lan dhèwèké ora bakal mikir bab kasempatan bali menyang nagara liya, saka ngendi dhèwèké wis metu.
TAM1897 Q1 23.9Saklawasé sumpahé Gusti Allah iku kanggo maringi tanah kuwi marang Abraham lan keturunane. Aja nambahaké tembung “keturunan-keturunan” nalika Gusti wis mbusak; aja nambahaké huruf “s” nalika Gusti wis mbusak. “Panjenengané ora kandha, ‘Lan marang keturunan-keturunan,’ kaya déné akèh; nanging kaya déné siji, ‘Lan marang keturunanmu,’ yaiku Kristus.” Senadyan akèh, kuwi pancèn bener. Telung yuta metu saka Mesir, nanging kuwi dudu wong-wong sing dadi omongané Gusti nalika Panjenengané kandha, “Kanggo kowe, lan kanggo keturunanmu,” sing “kaya saka siji,” lan “sing iku Kristus.” Apa sampeyan weruh kuwi? Aja nganti akèh wong Israel mlebu ing pikiranmu nalika maca tembung, “Kanggo kowe, lan kanggo keturunanmu.” Nalika Gusti mbusak “s”, kita ora diijini nambahake maneh. Kita ora kena nambahake kuwi sanajan mung ing pikiran kita. Sapa wiji kuwi?—Kristus. Nalika Gusti ngendika, “Kanggo kowe, lan wiji kowe,” kowe lan aku ora kena maca liya kajaba, “Kanggo kowe lan Kristus bakal tak paringi,” minangka kagungan langgeng. Kita ora kena nambahake sapa wae kajaba Kristus ing kono, kejaba lumantar Kristus. Kanggo kowe lan Kristus bakal tak paringi.
TAM1897 Q1 23.10Stefanus kandha yèn “wektu janji wis cedhak, kang wis diprasasti déning Gusti marang Abraham.” Stefanus éntuk kuwi saka Kitab Suci. Aku péngin kowé weruh yèn kuwi dudu wahyu khusus saka Roh Suci sing diwènèhaké marang Stefanus wektu kuwi, nanging kabèh wis ana ing Kitab Suci sadurungé, lan Roh Suci maringi kuwi marang wong-wong liya liwat Stefanus kanthi ngélingaké dhèwèké marang bab-bab sing wis tau diwaca sadurungé ing Kitab Suci. Mangga bukak bab kaping enem ing Kitab Keluaran. Iki cetha banget ing Kitab Suci nganti ora ana kamungkinan kanggo nerangake supaya ora cetha. Iki wektu pambebasan Israel, lan Gusti Allah sing bakal nindakake. Keluaran 6:1-5:—
TAM1897 Q1 23.11Banjur Gusti Allah ngandika marang Musa, “Saiki kowe bakal weruh apa sing bakal tak lakoni marang Firaun: amarga kanthi tangan kang kuwat dheweke bakal ngeculake wong-wong mau, lan kanthi tangan kang kuwat dheweke bakal ngusir wong-wong mau saka negarané.” Lan Gusti Allah ngandika marang Musa, lan ngendika marang dheweke, “Aku iki Gusti Allah: lan Aku wis muncul marang Abraham, marang Ishak, lan marang Yakub, kanthi jeneng Allah Kang Maha Kuwasa, nanging kanthi jeneng Yehovah Aku durung dikenal dening wong-wong mau.” Lan Aku uga wis netepake prajaniku karo wong-wong mau, kanggo maringi tanah Kanaan marang wong-wong mau, tanah panggonan lelampahané, ing ngendi wong-wong mau dadi wong manca. Lan Aku uga wis krungu swara ngeluhé anak-anak Israel, sing dikuwasani déning wong Mesir ing sangisoré perbudakan; lan Aku kelingan prajaniku.
TAM1897 Q1 23.12Apa prajanjené?—Kanggo maringi tanah mau. Apa tegese tanah mau? Apa iku?—Tanah iku, donya, sing Gusti Allah tuduhaké marang Abraham, lan sumpah maringi iku marang dhèwèké dadi kagungan langgeng.
TAM1897 Q1 24.1(Swara) Jagad sing bakal teka.
TAM1897 Q1 24.2Saiki Panjenengané kandha, “Aku kelingan prajaniku.” Apa tegesé kuwi? “Aku kelingan prajaniku.” Apa Panjenengané lali?—Ora; nanging wektuné wis teka saiki kanggo nglakoni apa sing wis dijanjèkaké. Sampeyan kelingan yèn ing pasal wolulas Kitab Wahyu ana kandha:—
TAM1897 Q1 24.3Lan aku krungu swara liya saka swarga, kandha, “Metua saka kono, he umatku, supaya kowe ora melu ing dosa-dosane, lan supaya kowe ora nampa bala-bala saka kono. Amarga dosa-dosane wis nganti tekan swarga, lan Gusti Allah wis kelingan kaluputane. Balekna marang dheweke kaya dheweke wis mbales kowe, lan balekna kaping pindho miturut pakaryane. Ing cangkir sing wis diisi, isi kaping pindho kanggo dheweke.” Pira dheweke wis ngluhurake awake dhewe lan urip mewah, wenehana dheweke sangsara lan sedhih sing padha: amarga dheweke kandha ing atine, Aku lungguh kaya ratu, aku dudu janda, lan aku ora bakal weruh sedhih. Mulane, ing dina siji bakal teka paukumané: pati, tangisan, lan keluwen; lan dheweke bakal kabakar sakabehe dening geni: amarga Gusti Allah sing ngadili iku kuwat.
TAM1897 Q1 24.4Nalika Gusti Allah kelingan marang kaluputane, wis teka wektu kanggo ngadili dheweke. Nalika Panjenengané kelingan prajanji, wektu apa sing wis teka?—Wektu wis teka kanggo nepati sumpah. Nanging apa prajanji karo Abraham, Ishak, lan Yakub?—Yaiku kanggo maringi tanah iku marang wong-wong mau dadi kagungan langgeng, lan maringi marang wong-wong mau lan keturunane. Sapa keturunane?—Kristus.
TAM1897 Q1 24.5Mulane kandhaa marang anak-anak Israel: ‘Aku iki Gusti, lan Aku bakal ngluwari kowe saka sangisore bebané wong Mesir, lan Aku bakal nylametaké kowe saka perbudakané, lan Aku bakal nebus kowe kanthi tangan kang direntangaké lan kanthi paukuman gedhé: lan Aku bakal njupuk kowe dadi bangsaku, lan Aku bakal dadi Gustimu; lan kowe bakal ngerti yèn Aku iki Gusti Allahmu, kang ngluwari kowe saka sangisoring bebané wong Mesir.
TAM1897 Q1 24.6Yen Israel pracaya marang kuwi, apa dheweke tau perlu mlebu ing prajanji ing Sinai? Sadurunge piyambakipun miwiti lelampahan karo wong-wong mau saka Mesir, piyambakipun ngendika, “Aku bakal dadi Gustimu, kowe bakal dadi umatku.” Kowe bakal ngerti yèn Aku iki Gusti.
TAM1897 Q1 24.7Lan Aku bakal nggawa kowe mlebu ing tanah sing wis tak sumpahi marang Abraham, marang Ishak, lan marang Yakub; lan Aku bakal maringi iku marang kowe dadi pusaka. Aku iki Gusti.
TAM1897 Q1 24.8“Wektu janji wis cedhak, kang wis diikrarké Gusti marang Abraham.” Aku bakal nggawa kowe menyang tanah kang tak ikrarké marang kowe. Apa iku janjiné? Menyang tanah apa Gusti kepéngin nggawa Israel? Tanah apa sing wis disiapake kanggo wong-wong mau?—Donya kang bakal teka. Saiki aja nyoba nerangake kabèh iki. Aku ora duwe panjelasan kanggo kuwi. Ana sing diomongake tembung, lan aku pracaya. Ora perlu diterangake. Cukup pracaya. Ora, aja nyoba nerangake marang awakmu dhewe. Yen iki anyar kanggo kowe, yen kowe wis duwe gagasan liya babagan iki, aja nyoba nyocokake karo iki. Lepas kabeh, lan delengen apa sing diomongake iki.
TAM1897 Q1 24.9Manèh takon. Tanah endi sing Gusti Allah wis sumpah bakal diparingaké marang Abraham, Ishak, lan Yakub?
TAM1897 Q1 24.10(Jemaat) Jagad kang bakal teka.
TAM1897 Q1 24.11Apa sampeyan tetep karo kuwi? Sampeyan wis sarujuk sawetara wektu kepungkur manawa kuwi bener. Aja nganti saiki kita mbalèk saka kuwi, demi nyawa kita.
TAM1897 Q1 24.12(Swara) Apa pambebasan bakal teka marang wong-wong mau?
TAM1897 Q1 24.13Ya; panyelamatan bakal teka marang wong-wong mau. Panyelamatan bakal teka ing donya. Kabeh iku mesthi bakal kelakon. Nanging bakal teka kanthi cara sing beda saka sing wis kelakon. Donya mesthi bakal nduwé pengalaman sing béda saka sing wis ana. Kita kélangan kuwi nalika ndelok pengalaman sing padha alami, lan mikir yèn kuwi sing Gusti panggilaké marang wong-wong mau. Wong-wong mau ngalami pengalaman medeni kuwi amarga ora pracaya marang apa sing Gusti panggilaké marang wong-wong mau. Lan, sedulur, yèn kowé lan aku dina iki ndelok bab-bab sing wis diwènèhaké marang Israèl biyèn, kaya déné wong-wong mau ndelok, kita bakal nindakake saiki kaya Israèl nindakake biyèn. Israel wektu kuwi ora weruh apa sing wis disedhiyakake Gusti kanggo dheweke, mula dheweke ora nampa apa sing wis disedhiyakake kanggo dheweke. Saiki, yen kowe lan aku ora weruh luwih saka sing dideleng Israel, kita ora bakal nampa luwih saka sing ditampa Israel. Kaya mesthine, yen kita ndeleng prakara-prakara iki kaya Israel, kita bakal tumindak dina iki kaya Israel tumindak wektu kuwi.
TAM1897 Q1 24.14Kanggo kita Injil wis diwartakaké, kaya uga kanggo wong-wong mau; nanging sabda sing diwartakaké ora migunani kanggo wong-wong mau, amarga ora nyawiji karo pracaya ing atiné wong-wong sing ngrungokaké. Mula saka iku, ayo padha wedi, supaya janji mlebu ing pangasoané Gusti ora mung kélangan kita, lan ana ing antaramu sing katon ora tekan kono.
TAM1897 Q1 24.15Apa iki saiki bakal migunani kanggo kita yen digandhengake karo iman ing ati kita sing ngrungokake? Mugi Gusti Allah ora kersa supaya pengalaman Israel bola-bali kedadeyan marang kita. Iki diparingake marang kita supaya kita bisa slamet.
TAM1897 Q1 24.16Ayo padha deleng apa sing ora dideleng dening wong-wong mau amarga ora precaya marang Gusti Allah. Ayo padha deleng apa sing wis disedhiyakake Gusti Allah kanggo wong-wong mau, lan padha entuk iku, tinimbang ndeleng kahanan kaya sing ditindakake wong-wong mau, lan gagal entuk kaya sing padha.
TAM1897 Q1 24.17Buka bab kaping limolas ing Kitab Keluaran, lan kowe bakal weruh kanthi cetha. Nalika Israel wis metu saka Mesir lan nyabrang Segara Abang, ana tembung-tembung iki ing ayat telulas:—
TAM1897 Q1 24.18Kowe kanthi sih-rahmatmu wis mimpin metu bangsa sing wis kowe tebus; kowe wis nuntun wong-wong mau kanthi kakuwatanmu menyang panggonan suci panjenengan.
TAM1897 Q1 24.19Bab iki iku kidungé Musa. Wong-wong sing ngadeg ing Gunung Sion, lan ngrebut kamenangan marang kéwan galak lan marang gambare lan nomer jenengé, padha nyanyi kidungé Musa. Ora kidung sing ditiru saka sing kuwi. Ora kidung sing mung mirip. Nanging padha nyanyi kidungé Musa. Bab kaping limolas ing Kitab Keluaran iku kidung kita.
TAM1897 Q1 24.20Menyang ngendi Gusti Allah kersa nggawa wong-wong mau?—Marang panggonan suci Panjenengané. Ing ngendi panggonan suci kuwi?
TAM1897 Q1 24.21(Pasamuwan) “Kutha sing nduwé dhasar, sing mbangun lan sing nggawe yaiku Gusti Allah.”
TAM1897 Q1 24.22Luwih maneh. “Bangsa-bangsa bakal krungu, banjur padha wedi; rasa sedhih bakal nyekel para panggonan Palestina.”
TAM1897 Q1 24.23E. J. Waggoner.— pancen kelakon.
TAM1897 Q1 24.24Mesthi wae. Nalika padha tekan tapel wates kuwi, para adipati Edom padha gumun. “Para prajurit gagah Moab bakal kagegeran; kabèh warga Kanaan bakal lumer.” Apa sing bakal kelakon marang para warga kuwi?
TAM1897 Q1 25.1(Swara) Padha bakal lumer.
TAM1897 Q1 25.2E. J. Waggoner.—Wong-wong mau wis padha wedi.
TAM1897 Q1 25.3Pas padha tekan kana, Israel takon, “Kowe gelem ngidini kita liwat ing negaramu?” Apa jawabane?—Ora, Pak. Padha ora diparingi idin nginjak ing negarané. Nanging yen padha langsung lunga saka Segara Abang menyang tapel wates Edom, kabèh wong Edom mesthi bakal kaget lan ora obah nganti padha liwat. O Israel, nganti saiki, durung ngerti apa sing kélangané Israel ing kana. Sedulur, nalika kita mangertèni apa sing kélangané Israèl ing kana, iku bakal maringi inspirasi sing nggawa kuwasa Gusti Allah, lan kita bakal pracaya marang kuwi.
TAM1897 Q1 25.4Wedi lan ajrih bakal nyerang wong-wong mau; amarga agengé lenganmu, padha meneng kaya watu; nganti umatmu nyabrang, ya Gusti, nganti umat sing wis kowe tebus nyabrang.
TAM1897 Q1 25.5Apa sing bakal ditindakake Gusti marang wong-wong mau? “Kowe bakal nggawa wong-wong mau mlebu, lan nandur wong-wong mau ing gunung warisanmu.” Warisan sapa?—Gusti Allah. Nanging “Gusti Allah, sing ing jaman biyen ing pirang-pirang wektu lan maneka cara wis ngandika marang para leluhur lumantar para nabi, ing jaman pungkasan iki wis ngandika marang kita lumantar Putrané, sing wis diangkat dadi ahli waris kabèh peparing.” Sapa sing mimpin Israel?—Gusti Allah. Menuju apa?—“Warisan Panjenengan;” dudu warisan kita—warisan Panjenengan. “Lan yen kowe iku kagungané Kristus, mula kowe iku keturunan Abraham, lan ahli waris miturut janji.” “Warisan Panjenengan, ya Gusti.” Iku durung kabèh. “Kowe bakal nggawa wong-wong mau mlebu, lan nanemake ing gunung pusakamu, ing panggonan, ya Gusti, kang wis Kowe gawe kanggo Kowe manggon ing kono.” Iku durung kabèh. “Ing papan suci, ya Gusti, kang wis ditetepake déning tanganmu.” Papan suci apa sing wis ditetepake déning tangané Gusti?
TAM1897 Q1 25.6(Swara) Pundhen sanyata.
TAM1897 Q1 25.7Mesthi wae. “Saka bab-bab sing wis kita omongake iki ringkesané: Kita nduwé imam agung kaya ngéné, sing lungguh ing sisih tengen pangkuan Kamulyan ing swarga; panata suci, lan kemah sejati, sing dipasang déning Gusti, dudu manungsa.” Kuwi ringkesané omongan kita bengi iki, ya? Kuwi panggonan sing Gusti kepéngin nggawa Israèl. Nanging padha ora weruh. Apa kowe weruh? Ing kono panggonan sing Gusti kepengin nggawa kita.
TAM1897 Q1 25.8Apa sampeyan weruh yèn kuwi panggonan sing Gusti Allah kepéngin ajak Israèl wektu kuwi? Yèn sampeyan weruh, mula sampeyan bakal siap menyang panggonan sing ora kasil ditekani Israèl. Nanging yèn sampeyan mikir yèn kuwi mung papan suci donya sing digawé manungsa, kuwi waé sing dideleng Israèl, lan kuwi waé sing bakal sampeyan deleng. Lan Israèl ora mlebu ing tanah kuwi, lan sampeyan uga ora bakal. Kita kudu ndeleng luwih saka sing dideleng Israèl, yèn ora, kita ora bakal bisa maju luwih adoh tinimbang Israèl. Nanging kenapa Israel ora weruh luwih saka sing wis dideleng?—Amarga padha ora pracaya. Nanging kowe lan aku kudu pracaya saiki marang apa sing ora dipracaya dening Israel wektu kuwi, utawa kita ora bakal nate nampa apa sing kélangané Israel. Nanging yen kita pracaya marang apa sing ora dipracaya dening Israel, mula kita bakal digawa mlebu ing warisan sing ora dileboni Israel, mlebu ing kemah sing ora dileboni dening Israel, panggonan suci Gusti Allah, mlebu ing kutha sing nduwé dhasar, sing pambangun lan panyiptaé yaiku Gusti Allah.
TAM1897 Q1 25.9Ayat kaping wolulas: “Gusti Allah bakal mrentah salawas-lawase.” Panjenengané péngin mrentahaké wong-wong mau dhéwé; ora ana maneh Firaun; ora ana maneh Nimrod; ora ana maneh wong-wong sing nyembah berhala; ora ana maneh wong-wong sing mbrontak. Gusti Allah kersa nuntun Israel menyang tanah sing pinaringan berkah, lan mrentahaké wong-wong mau ing kana langgeng langgeng, nanging wong-wong mau ora mangertèni. Astaga, pinten sing wis kliwat amarga ora precaya marang Gusti! Astaga, pinten sing wis kita kliwati suwéné pirang-pirang taun iki! Amarga kaya sing bakal tak waca marang panjenengan bésuk bengi, kita mesthiné wis ana ing kana suwé banget, yèn waé kita mung precaya marang Gusti. Gusti Allah ngendika mangkono, lan pancèn mangkono. Kita ora nduwé urusan ing kemah iki bengi iki. Ora ana urusan ing kene saktenane, amarga kita ora duwe urusan ing donya. Nanging, amarga kita ana ing donya, panggonan iki kanggo kita. Nanging saktenane kita ora kudune ana ing donya. Kita kudune wis suwe ana ing kratoné Gusti Allah. Kuwi kasunyatan, sedulur. Isi Kitab Suci luwih akèh tinimbang sing bisa kita rembug sajrone sak jam maneh ing kene, mung babagan pikiran siji kuwi wae.
TAM1897 Q1 25.10Saiki Musa pracaya kabeh kuwi. Dheweke pracaya yen wektu kanggo kasampurnan janji wis cedhak. Nanging dheweke ora suwe maneh bakal nguwasani tahta Mesir. Dheweke bakal dadi raja. Dheweke bakal mrentah; nduweni jabatan sing luwih dhuwur tinimbang walikota utawa juru tulis kutha apa wae. Dheweke bakal mrentah ora mung sawijining kraton, nanging sawijining kakaisaran; kakaisaran donya, lan kuwi haké. Kanthi hak kaping pindho, iku kagungané dhèwèké. Dhèwèké ora perlu nyalon jabatan. Kuwi bakal tiba ing tangané dhèwèké, lan ora ana sing bisa mbantah haké. Mung siji langkah manèh menyang tahta; mung ngentèni Firaun iki mati, lan umuré meh satus taun. Banjur Musa iki bakal dadi raja donya, amarga Kakaisaran Mesir nyakup saindenging donya.
TAM1897 Q1 25.11Israel uga lagi ngalami wektu sing angel nalika semana. Israel ditindhes, dianiaya, lan dipaksa kerja ing tungku bata. Musa bisa wae kandha: Saiki bangsaku lagi ditindhes; lagi dianiaya; lagi nandhang sangsara amarga Gusti Allahé; nanging ora bakal suwe banget, amarga Firaun umuré meh satus taun lan ora bakal urip suwé maneh. Banjur aku bakal ngenalake reformasi. Aku bakal mbenerake pamrentahan iki. Aku bakal mréntah kanthi adil. Ora kaya Firaun-Firaun sing jahat iki. Aku pracaya marang Gusti Allah. Aku wong Kristen, lan aku luwih pantes mréntah amarga aku wong Kristen. Lan dhèwèké ora mung bisa mbusak bebané wong-wong mau, nanging uga bisa maringi pangkat marang wong-wong mau, lan mréntah donya liwat umaté Gusti Allah. Apa dalané ora kabuka? Mung ana siji langkah manèh menyang tahta, lan langkah kuwi bakal cepet dijupuk. Nanging ayo padha deleng apa sing ditindakake wong Kristen kuwi ing kahanan kaya ngono. Bukak Kitab Ibrani pasal sewelas. Delengen kanthi teliti, waca kanthi ati-ati, lan delengen apa sing kacarita. Ayat kaping 24:—
TAM1897 Q1 26.1Kanthi pracaya Musa, nalika wis diwasa, nolak diarani putrané putri Firaun.
TAM1897 Q1 26.2Apa tegese nolak diarani putrané putri Firaun?—Nolak dadi raja. Sing kuwi tahta. Mung siji langkah manèh kanggo tekan kana. Nanging tinimbang munggah lan lenggah ing tahta, dhèwèké malah mudhun. Dhèwèké mbalèkaké punggung marang tahta Mesir, uga marang kabèh bandha lan kesenengan Mesir, lan ngadhepaké pasuryané marang tanah liya; amarga wis teka wektuné Gusti Allah bakal nimbali umaté metu saka tanah kuwi menyang tanah liya iki. Musa pracaya marang Yesus Kristus, mula pracaya marang pamisahan antarané gréja lan nagara. Mula dhèwèké misah saka nagara lan ngadeg kanthi saktenané bebarengan karo gréja. Gusti Allah nimbali dheweke metu saka nagara iki, kaya nalika Gusti Allah nimbali leluhure, Abraham, metu saka nagarane ing wiwitan. Nanging iku durung kabeh. Rungokna: “Pilih luwih becik nandhang sangsara bareng umat Gusti Allah tinimbang nikmati kesenengan Mesir mung sedhela?”
TAM1897 Q1 26.3(Jemaat) Dosa.
TAM1897 Q1 26.4Dosa? Dhèwèké iku ahli waris tahta. Dadi apa tegesé yèn dhèwèké masang pikirané marang tahta Mesir, marang kakuwatan lan kesenengan donya, uga pamaréntahan-pamaréntahan donya? Apa kuwi?—Dosa. Apa ana tulisan kaya ngono?
TAM1897 Q1 26.5(Swara) Ya.
TAM1897 Q1 26.6Apa sampeyan pracaya kuwi?
TAM1897 Q1 26.7(Swara) Ya.
TAM1897 Q1 26.8Apa kuwi dosa kanggo Israel wektu kuwi?
TAM1897 Q1 26.9(Swara) Ya.
TAM1897 Q1 26.10Saiki apa?
TAM1897 Q1 26.11(Swara) Dosa.
TAM1897 Q1 26.12Sedulur, ana sawetara bab ing Kitab Suci sing kuduné kita pikiraké. “Luwih milih nandhang sangsara bareng karo umaté Gusti tinimbang nikmati kesenengan dosa sakwéné.” Nanging aja lali yèn kesenengan sing kéné dimaksud—kesenengan dosa—iku sejatiné kesenengan ing Mesir; kesenengan dadi raja Mesir, nduwé jabatan ing pamaréntahan donya, lan mréntahaké wong liya. Kabeh mau bakal teka marang dheweke kanthi warisan sejati, kanthi hak ahli waris. Dheweke ora perlu nyalonake awake dhewe utawa nyuwun swara. Kabeh mau pancen bakal dadi duwene dheweke kanthi alamiah. Cathetan kandha, yen dheweke nampa lan nikmati kabeh kesenengan mau, iku padha karo nikmati kesenengan dosa. Nanging dheweke nilar kabeh mau. Napa?—“Nganggep hinaan Kristus luwih berharga tinimbang bandha ing Mesir.”
TAM1897 Q1 26.13Piyé kahanané Kristus tumrap pamaréntahan lan tahta Mesir? Apa Kristus siji karo Mesir?—Ora. Apa Musa bisa nduwé Kristus lan tahta Mesir bebarengan?
TAM1897 Q1 26.14(Swara) Ora.
TAM1897 Q1 26.15Nanging tahta Mesir tiba marang dheweke kanthi alamiah kaya godhong tiba saka wit. Dheweke ora perlu ngupaya jabatan. Malah ora perlu nganti diusulake dadi calon.
TAM1897 Q1 26.16A. F. Ballenger.—Utawa kanggo nyusun petisi.
TAM1897 Q1 26.17Ora. Dhèwèké malah ora perlu golek wakil kanggo nyerahaké petisi marang présidhèn.
TAM1897 Q1 26.18Delengen maneh kahanané. Ana Mesir karo tahtané, kesenengan lan bandha-bandhané, kabèh mau tiba marang dhèwèké kanthi alamiah kaya godhong tiba saka wit, tanpa upaya pribadi saka dhèwèké. Kabeh sing kudu ditindakake mung lungguh karo tangan nyawiji, nganti raja mati amarga tuwa, banjur kabeh mau dadi duwene. Nanging dheweke luwih milih ana karo Kristus, lan nampa cemoho, tinimbang lenggah ing tahta Mesir. Lan elinga tenan yen kanggo ana karo Kristus, dheweke kudu mbalikake punggunge marang tahta lan kabeh bandha lan kesenengan Mesir.
TAM1897 Q1 26.19Saiki aja nganti kowe ngomong yèn aku sing nambahaké kuwi, yèn aku mung ngarang-ngarang. Delengen apa sing diomongaké ing Kitab Suci, lan kowe bakal weruh yèn kabèh mau wis ana ing kono. Apa ora pancèn ana ing kono?
TAM1897 Q1 26.20(Swara) Inggih.
TAM1897 Q1 26.21Ayo maca maneh, lan wektu kanggo nutup bengi iki; sesuk bengi kita bakal sinau bab Israel maneh:—
TAM1897 Q1 26.22Kanthi pracaya Musa, nalika wis diwasa, nolak diarani putrané putri Firaun; dhèwèké milih nandhang sangsara bareng umaté Gusti tinimbang nikmati kesenengan dosa sakedhap; nganggep hinaan Kristus luwih ajiné tinimbang bandha ing Mesir: amarga dhèwèké nggatekake ganjaran pungkasan.
TAM1897 Q1 26.23“Wektu janji sing wis Gusti sumpah marang Abraham” kanggo maringi ganjaran sing berkah. Musa pracaya marang iki, banjur misahake awake saka nagara, mbalikake punggung marang tahta, milih hinaan Kristus tinimbang kabèh kakuwatan, kesenengan, lan kamulyan Mesir. Lan aja lali yèn dhèwèké kudu mbalikake punggung marang kabèh kuwi, supaya bisa dadi bagéan saka hinaan Kristus.